Gusül Nedir, Farzları Nelerdir?

Gusül, halk arasındaki adıyla boy abdesti, bütün bedenin usulüne göre yıkanmasıyla yapılan dinî temizliktir. Arapça gusl kelimesi yıkanmak demektir. Abdest, “küçük hades” denen hâli; gusül ise “büyük hades” denen hâli ortadan kaldırır.

Guslün hükmü

Gusül, kendisini gerektiren bir hâl meydana geldiğinde farzdır. Gusül gerektiren hâlde olan kişi namaz kılamaz, Kâbe’yi tavaf edemez, Mushaf’ın yazısına dokunamaz ve Kur’an’ın Arapça metnini okuyamaz; mescide giremez. Bu hâl ortadan kalkmadan abdest almak da o engeli kaldırmaz.

Guslün farzları (Hanefî mezhebi)

1. Mazmaza: Ağzı su ile çalkalamak. Suyun ağzın her yerine ulaşması gerekir. Diş arasında yemek artığı varsa temizlenir.
2. İstinşak: Burna su çekmek. Suyun burnun yumuşak kısmına kadar ulaşması gerekir.
3. Bütün bedeni yıkamak: Kuru yer kalmayacak şekilde, saç dipleri, kulak kıvrımları, göbek deliği, kol altları, diz arkaları ve ayak parmak araları dâhil, bedenin her yerine suyun ulaşması.

Şâfiî mezhebinde guslün farzı ikidir: niyet ve bütün bedeni yıkamak. Mazmaza ile istinşak bu mezhepte sünnettir. Buna karşılık Hanefî’de niyet sünnet, mazmaza ve istinşak farzdır.

Dikkat edilecek yerler

• Saç dipleri: Saçın örgülü olması hâlinde, suyun dibe ulaşması şartıyla örgüyü çözmek gerekmez. Ulaşmıyorsa çözülür.
• Su geçirmeyen tabakalar: Oje, takma tırnak, yara bandı dışındaki yapıştırıcılar, kalın boya veya yağ tabakası temizlenmelidir.
• Küpe deliği: İçine suyun ulaşması yeterlidir; küpeyi oynatmak faydalı olur.
• Göbek deliği, kol altı, diz arkası: En çok atlanan yerlerdir.
• Kulak içi: Kulak kepçesi ve kıvrımları yıkanır; kulak deliğine su akıtmak gerekmez.

Diş dolgusu, kaplama ve lens

Diş dolgusu, kaplama ve implant gibi çıkarılması zor olan tıbbî uygulamalar guslü engellemez; ağzın çalkalanması yeterlidir. Kontakt lens de gusle engel değildir, gözün içine su ulaştırmak gerekmez. Bu konularda kolaylık esas alınmıştır.

Gusülle abdest birlikte olur mu?

Gusül alan kişinin ayrıca abdest almasına gerek yoktur; gusül abdestin yerine geçer. Gusülden sonra abdesti bozan bir hâl meydana gelirse abdest alınır.

Guslün sünnet üzere alınışı için Gusül Nasıl Alınır sayfasına bakabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Guslün farzları kaçtır?

Hanefî mezhebine göre üçtür: ağzı çalkalamak, burna su çekmek ve bütün bedeni yıkamak. Şâfiî mezhebinde ise niyet ve bedeni yıkamak olmak üzere ikidir.

Gusülden sonra ayrıca abdest almak gerekir mi?

Gerekmez. Gusül abdestin yerine geçer; sonradan abdesti bozan bir hâl olursa abdest alınır.

Diş dolgusu gusle engel mi?

Engel değildir. Dolgu, kaplama ve implant gibi çıkarılması zor tıbbî uygulamalar guslün geçerliliğini etkilemez; ağzın çalkalanması yeterlidir.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 23 Eylül 2026 · Kaynaklar: Mâide 5/6; Nisâ 4/43; Buhârî, Gusl 1; Müslim, Hayz 35. Hanefî mezhebi esas alınmış, Şâfiî farkı belirtilmiştir.