Aşure Günü

Aşure Günü Nedir?

Aşure, hicri takvimin ilk ayı olan Muharrem’in onuncu günüdür. Kelime, Arapçada “on” anlamına gelen aşr kökünden türemiştir. Muharrem, Kur’an’da bildirilen dört haram aydan biridir (Tevbe Suresi, 9/36). Peygamberimiz Muharrem’i “Allah’ın ayı” olarak nitelemiş ve “Ramazan‘dan sonra en faziletli oruç, Allah’ın ayı Muharrem’de tutulan oruçtur” buyurmuştur (Müslim, Sıyâm 202).

Aşure Orucunun Tarihi

Aşure günü, İslam’dan önce de oruçla anılan bir gündü. Hz. Âişe’nin rivayetine göre Kureyşliler cahiliye döneminde Aşure günü oruç tutarlardı; Peygamberimiz de Mekke’de bu günde oruç tutardı. Medine’ye hicret ettiğinde de bu orucu tutmuş ve tutulmasını emretmiştir. Ramazan orucu farz kılınınca, “Dileyen Aşure orucunu tutsun, dileyen tutmasın” buyurmuştur (Buhârî, Savm 69; Müslim, Sıyâm 113-115).

İbn Abbas’ın rivayetine göre Peygamberimiz Medine’ye geldiğinde Yahudilerin Aşure günü oruç tuttuğunu gördü. Sebebini sorduğunda, bu günün Allah’ın Hz. Mûsâ’yı ve İsrâiloğulları’nı Firavun’dan kurtardığı gün olduğunu ve Hz. Mûsâ’nın buna şükür için oruç tuttuğunu söylediler. Peygamberimiz de “Biz Mûsâ’ya sizden daha yakınız” buyurarak bu günde oruç tuttu ve tutulmasını tavsiye etti (Buhârî, Savm 69; Müslim, Sıyâm 127-128).

Aşure Orucunun Fazileti

Peygamberimiz, Aşure orucu hakkında şöyle buyurmuştur: “Aşure günü tutulan orucun, geçmiş bir yılın günahlarına kefaret olacağını Allah’tan umarım” (Müslim, Sıyâm 196-197). Aşure orucu, Ramazan orucunun farz kılınmasından sonra nafile (müstehap) bir oruç olarak kalmıştır.

Aşure Orucu Nasıl Tutulur?

Peygamberimiz, ömrünün sonlarına doğru Aşure orucunun Yahudilerin orucuyla benzerlik taşıdığı hatırlatılınca, “Gelecek yıla ulaşırsam inşallah dokuzuncu günü de oruç tutacağım” buyurmuş; ancak ertesi yıl gelmeden vefat etmiştir (Müslim, Sıyâm 133-134). Bu hadise dayanarak âlimler, Aşure orucunun Muharrem’in dokuzuncu ve onuncu günleri veya onuncu ve on birinci günleri olmak üzere iki gün tutulmasını tavsiye etmişlerdir. Sadece onuncu günü oruç tutmak Hanefîlere göre tenzîhen mekruh sayılmış olsa da orucun sevabı yine de alınır.

Kerbelâ Hadisesi

Aşure günü, İslam tarihinin en acı olaylarından birine de sahne olmuştur. Hicri 61 yılının (680) Muharrem ayının onuncu günü, Peygamberimizin torunu Hz. Hüseyin ve beraberindeki Ehl-i Beyt mensupları ile yakınları, Irak’taki Kerbelâ’da Emevî ordusu tarafından şehit edilmiştir. Bu olay, bütün Müslümanların kalbinde derin bir yara açmıştır.

Ehl-i Sünnet âlimleri, Hz. Hüseyin’in şehadetini büyük bir acıyla anmış, onu zulme karşı hakkı savunan bir şehit olarak kabul etmişlerdir. Bununla birlikte, İslam’ın genel öğretisi doğrultusunda, matem ve yas âdetlerinin aşırılığa kaçırılmasından, kişinin kendine zarar vermesinden ve bu olayın Müslümanlar arasında düşmanlık sebebine dönüştürülmesinden sakınılmasını tavsiye etmişlerdir. Aşure günü, Kerbelâ şehitleri için dua etme ve Ehl-i Beyt sevgisini tazeleme vesilesidir.

Aşure Tatlısı Geleneği

Anadolu’da Muharrem ayında aşure tatlısı pişirip komşulara, akrabalara ve yoksullara dağıtmak köklü bir gelenektir. Buğday, nohut, fasulye, kuru meyveler ve baharatlardan yapılan bu tatlı, farklı malzemelerin uyum içinde bir araya gelmesiyle birlik ve paylaşmanın sembolü olmuştur. Halk arasında bu geleneğin Nûh tufanından sonra gemide kalan erzakın karıştırılarak pişirilmesine dayandığı anlatılır. Bu anlatının sahih bir kaynağı olmamakla birlikte, aşure dağıtmak komşuluk ve paylaşma ahlakını yaşatan güzel bir âdettir. Farklı inanç ve kültürden komşularla bile paylaşılması, toplumsal barışa katkı sağlar.

Aşure Hakkındaki Zayıf ve Asılsız Rivayetler

Halk arasında Aşure günü ile ilgili bazı rivayetler yaygındır. Hz. Âdem’in tövbesinin kabul edilmesi, Nûh’un gemisinin Cûdî Dağı’na oturması, Hz. İbrâhim’in ateşten kurtulması, Hz. Yûnus’un balığın karnından çıkması, Hz. Eyyûb’un şifaya kavuşması gibi pek çok olayın bu günde gerçekleştiğine dair anlatımlar bunlardandır. Hadis âlimleri, Hz. Mûsâ’nın kurtuluşu dışındaki bu rivayetlerin büyük çoğunluğunun zayıf veya asılsız olduğunu belirtmişlerdir.

Aynı şekilde Aşure günü gusletmek, sürme çekmek ve belirli ibadetler yapmakla ilgili özel faziletler bildiren rivayetler de hadis âlimlerince uydurma kabul edilmiştir. Aşure gününe dair sahih olarak sabit olan, bu günde oruç tutmanın faziletidir. Bununla birlikte, “Kim Aşure günü ailesine bolluk yaparsa Allah da ona bütün yıl bolluk verir” rivayeti bazı âlimlerce zayıf olmakla birlikte amel edilebilir görülmüştür.

Aşure Gününü Nasıl Değerlendirmeli?

• Muharrem’in dokuzuncu ve onuncu veya onuncu ve on birinci günlerinde oruç tutmak,
• Tövbe ve istiğfar etmek, yeni hicri yıla temiz bir sayfayla başlamak,
• Kerbelâ şehitleri ve bütün Müslümanlar için dua etmek,
• Aşure pişirip komşularla ve ihtiyaç sahipleriyle paylaşmak,
• Sadaka vermek, aile fertlerini ve yetimleri sevindirmek.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 21 Eylül 2026 · Kaynaklar: Tevbe Suresi (9/36); Buhârî, Savm 69; Müslim, Sıyâm 113-115, 127-128; Müslim, Sıyâm 133-134, 196-197, 202; Taberî, Târîhu'r-rusül ve'l-mülûk (Kerbelâ hadisesi); TDV İslâm Ansiklopedisi, "Âşûrâ" ve "Kerbelâ Vak'ası" md.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →