📚 Konu Derlemesi
Zekât ve Sadaka ile İlgili Ayetler, Hadisler ve Dualar
Zekâtla ilgili ayetler, hadisler ve dualar: zekâtın farziyeti, kimlere verilir, sadaka ve infak.
Zekât, belirli bir zenginlik ölçüsüne ulaşan Müslümanın malından yılda bir kez verdiği paydır. Kur’an’da namazla birlikte anılması, onun bireysel bir iyilik değil, dinin temel bir yükümlülüğü olduğunu gösterir. Zekât, verenin malını temizler; alanın ise elini başkasına açmaktan kurtarır.
Zekâtın kimlere verileceği Kur’an’da sayılmıştır: fakirler, düşkünler, borçlular, yolda kalanlar ve diğerleri. Anne baba, çocuk ve eşe zekât verilmez; çünkü onların nafakası zaten kişinin sorumluluğundadır.
Sadaka ise zekâttan farklı olarak herkese, her zaman ve her miktarda açıktır. Güler yüz göstermek, yoldan eziyet veren şeyi kaldırmak da sadaka sayılmıştır. Verdikten sonra başa kakmak ise sevabı boşa çıkaran bir davranış olarak uyarıyla anılır.
Burada zekât ve infakla ilgili ayetleri, hadisleri ve rehber yazılarını topladık. Hesaplama ayrıntıları için müftülüğe başvurabilirsiniz.
Zekât ve Sadaka ile İlgili Ayetler
10 ayet · Diyanet meali
وَأَقِيمُوا۟ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتُوا۟ ٱلزَّكَوٰةَ ۚ وَمَا تُقَدِّمُوا۟ لِأَنفُسِكُم مِّنْ خَيْرٍۢ تَجِدُوهُ عِندَ ٱللَّهِ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌۭ
Wa aqeemus salaata wa aatuz zakaah; wa maa tuqaddimoo li anfusikum min khairin tajidoohu 'indal laah; innal laaha bimaa ta'maloona baseer
Siz namazı hakkıyle kılmaya bakın ve zekatı verin! Kendi nefsiniz için her ne hayır yaparsanız, Allah katında onu bulursunuz. Muhakkak ki, Allah bütün yaptıklarınızı görmektedir.
خُذْ مِنْ أَمْوَٰلِهِمْ صَدَقَةًۭ تُطَهِّرُهُمْ وَتُزَكِّيهِم بِهَا وَصَلِّ عَلَيْهِمْ ۖ إِنَّ صَلَوٰتَكَ سَكَنٌۭ لَّهُمْ ۗ وَٱللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ
Khuz min amwaalihim sadaqtan tutahhiruhum wa tuzakkeehim bihaa wa salli 'alaihim inna salaataka sakanul lahum; wallaahu Samee'un 'Aleem
Onların mallarından sadaka al ki, onunla kendilerini temizlersin, tertemiz edersin. Bir de haklarında hayır dua et. Çünkü senin duan kalblerini yatıştırır. Allah işitendir, bilendir.
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓا۟ أَنفِقُوا۟ مِن طَيِّبَٰتِ مَا كَسَبْتُمْ وَمِمَّآ أَخْرَجْنَا لَكُم مِّنَ ٱلْأَرْضِ ۖ وَلَا تَيَمَّمُوا۟ ٱلْخَبِيثَ مِنْهُ تُنفِقُونَ وَلَسْتُم بِـَٔاخِذِيهِ إِلَّآ أَن تُغْمِضُوا۟ فِيهِ ۚ وَٱعْلَمُوٓا۟ أَنَّ ٱللَّهَ غَنِىٌّ حَمِيدٌ
Yaaa 'ayyuhal lazeena aamanooo anfiqoo min taiyibaati maa kasabtum wa mimmaaa akhrajuaa lakum minal ardi wa laa tayammamul khabeesa minhu tunfiqoona wa lastum bi aakhizeehi illaaa an tughmidoo feeh; wa'lamooo annal laaha Ghaniyyun Hameed
Ey iman edenler! İnfakı gerek kazandıklarınızın, gerek sizin için yerden çıkardıklarımızın temizlerinden yapın. Kendinizin göz yummadan alıcısı olamıyacağınız fenasını vermeye yeltenmeyin. Biliniz ki, Allah sadakalarınıza muhtaç değildir ve hamde layık olandır.
مَّثَلُ ٱلَّذِينَ يُنفِقُونَ أَمْوَٰلَهُمْ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ كَمَثَلِ حَبَّةٍ أَنۢبَتَتْ سَبْعَ سَنَابِلَ فِى كُلِّ سُنۢبُلَةٍۢ مِّا۟ئَةُ حَبَّةٍۢ ۗ وَٱللَّهُ يُضَٰعِفُ لِمَن يَشَآءُ ۗ وَٱللَّهُ وَٰسِعٌ عَلِيمٌ
Masalul lazeena yunfiqoona amwaalahum fee sabeelil laahi kamasali habbatin ambatat sab'a sanaabila fee kulli sumbulatim mi'atu habbah; wallaahu yudaa'ifu limai yashaaa; wallaahu Waasi'un 'Aleem
Mallarını Allah yolunda harcayanların durumu, bir tanenin durumu gibidir ki, yedi başak bitirmiş ve her başakta yüz tane var. Allah, dilediğine daha da katlar. Allah'ın rahmeti geniştir. O, her şeyi bilir.
۞ إِنَّمَا ٱلصَّدَقَٰتُ لِلْفُقَرَآءِ وَٱلْمَسَٰكِينِ وَٱلْعَٰمِلِينَ عَلَيْهَا وَٱلْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَفِى ٱلرِّقَابِ وَٱلْغَٰرِمِينَ وَفِى سَبِيلِ ٱللَّهِ وَٱبْنِ ٱلسَّبِيلِ ۖ فَرِيضَةًۭ مِّنَ ٱللَّهِ ۗ وَٱللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌۭ
Innamas sadaqaatu lilfuqaraaa'i walmasaakeeni wal 'aamileena 'alaihaa wal mu'al lafati quloobuhum wa fir riqaabi walghaarimeena wa fee sabeelil laahi wabnis sabeeli fareedatam minal laah; wal laahu 'Aleemun Hakeem
Sadakalar ancak şunlar içindir: Fakirler, yoksullar, o işte çalışan görevliler, müellefei kulûb (kalbleri İslâm'a ısındırılacaklar), köleler, borçlular, Allah yolundakiler, yolda kalmışlar. Allah tarafından böyle farz kılındı. Allah her şeyi bilendir, hüküm ve hikmet sahibidir.
وَمَآ ءَاتَيْتُم مِّن رِّبًۭا لِّيَرْبُوَا۟ فِىٓ أَمْوَٰلِ ٱلنَّاسِ فَلَا يَرْبُوا۟ عِندَ ٱللَّهِ ۖ وَمَآ ءَاتَيْتُم مِّن زَكَوٰةٍۢ تُرِيدُونَ وَجْهَ ٱللَّهِ فَأُو۟لَٰٓئِكَ هُمُ ٱلْمُضْعِفُونَ
Wa maaa aataitum mir ribal li yarbuwa feee amwaalin naasi falaa yarboo 'indal laahi wa maaa aataitum min zaakaatin tureedoona wajhal laahi fa ulaaa'ika humul mud'ifoon
İnsanların malları içinde artsın diye verdiğiniz faiz, Allah yanında artmaz. Allah'ın rızasını dileyerek verdiğiniz zekata gelince, işte onlar, malları kat kat artmış olanlardır.
وَفِىٓ أَمْوَٰلِهِمْ حَقٌّۭ لِّلسَّآئِلِ وَٱلْمَحْرُومِ
Wa feee amwaalihim haqqul lissaaa'ili walmahroom
Onların mallarında isteyen ve istemeyen yoksullar için bir hak vardı.
وَٱلَّذِينَ فِىٓ أَمْوَٰلِهِمْ حَقٌّۭ مَّعْلُومٌۭ
Wallazeena feee amwaalihim haqqum ma'loom
Onların mallarında belli bir hak vardır,
لِّلسَّآئِلِ وَٱلْمَحْرُومِ
Lissaaa 'ili walmahroom
Hem isteyen için, hem de istemekten utanan yoksul için.
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ لَا تُبْطِلُوا۟ صَدَقَٰتِكُم بِٱلْمَنِّ وَٱلْأَذَىٰ كَٱلَّذِى يُنفِقُ مَالَهُۥ رِئَآءَ ٱلنَّاسِ وَلَا يُؤْمِنُ بِٱللَّهِ وَٱلْيَوْمِ ٱلْءَاخِرِ ۖ فَمَثَلُهُۥ كَمَثَلِ صَفْوَانٍ عَلَيْهِ تُرَابٌۭ فَأَصَابَهُۥ وَابِلٌۭ فَتَرَكَهُۥ صَلْدًۭا ۖ لَّا يَقْدِرُونَ عَلَىٰ شَىْءٍۢ مِّمَّا كَسَبُوا۟ ۗ وَٱللَّهُ لَا يَهْدِى ٱلْقَوْمَ ٱلْكَٰفِرِينَ
Yaaa ayyuhal lazeena aamanoo laa tubtiloo sadaqaatikum bilmanni wal azaa kallazee yunfiqu maalahoo ri'aaa'an naasi wa laa yu'minu billaahi wal yawmil aakhiri famasaluhoo kamasali safwaanin 'alaihi turaabun fa asaabahoo waabilun fatara kahoo saldaa; laa yaqdiroona 'alaa shai'im mimmaa kasaboo; wallaahu laa yahdil qawmal kaafireen
Ey iman edenler! Sadakalarınızı, başa kakmak, gönül kırmakla boşa gidermeyin. O adam gibi ki, insanlara gösteriş için malını dağıtır da ne Allah'a inanır, ne ahiret gününe. Artık onun hâli, bir kayanın hâline benzer ki, üzerinde biraz toprak varmış, derken şiddetli bir sağnak inmiş de onu yalçın bir kaya halinde bırakıvermiş. Öyle kimseler, kazandıklarından hiçbir şey elde edemezler. Allah, kâfirler topluluğunu doğru yola iletmez.
Zekât ve Sadaka ile İlgili Hadisler
- Aldatan bizden değildirResûlullah bir buğday yığınının yanından geçti, elini içine soktu ve parmaklarına ıslaklık dokundu. "Ey buğday sahibi, bu nedir?" diye sordu. Adam: "Yağmur…
- Alışverişte doğruluk bereket getirirAlıcı ve satıcı, birbirinden ayrılmadıkça (pazarlıktan dönme) muhayyerliğe sahiptir. Eğer doğru söyler ve (malın kusurunu) açıklarlarsa alışverişleri bereketli olur. Eğer gizler ve…
- Alışverişte hoşgörülü olana rahmetSatarken, satın alırken ve alacağını isterken hoşgörülü davranan kimseye Allah rahmet etsin.
- Allah Temizdir, Ancak Temiz Olanı Kabul EderAllah temizdir, ancak temiz olanı kabul eder. Allah, peygamberlerine emrettiğini müminlere de emretmiştir: “Ey peygamberler, temiz şeylerden yiyin ve salih amel işleyin”…
- Allah’ın Sınırlarını AşmayınAllah Teâlâ bazı farzlar koymuştur, onları zayi etmeyin. Bazı sınırlar belirlemiştir, onları aşmayın. Bazı şeyleri haram kılmıştır, onları çiğnemeyin. Unutmaksızın, size rahmet…
- Bir karış toprağı haksız yere alanKim bir karış toprağı haksız yere alırsa, kıyamet günü o toprak yedi kat yerden onun boynuna dolanır.
- Delil Davacıya, Yemin İnkâr Edene Düşerİnsanlara sadece iddialarıyla (istedikleri) verilseydi, birtakım kimseler başkalarının mallarını ve canlarını iddia ederlerdi. Fakat delil getirmek davacıya, yemin etmek de inkâr edene…
- Dilenmeyi âdet edinenSizden biri insanlardan dilenmeye devam eder; nihayet kıyamet günü yüzünde bir parça et olmadığı hâlde Allah’ın huzuruna gelir.
Zekât ve Sadaka ile İlgili Dualar
- Zekât Getirene Dua (Allâhümme Salli Aleyhim)Zekât veya sadaka getiren kişiye rahmet ve bereket dilemek için Peygamberimizin okuduğu kısa duadır.
- Beyyine SuresiPeygamberin apaçık delil olarak geldiğini, dinin özünün ihlas olduğunu anlatan ve namazda da okunabilen sekiz ayetlik Medenî sure.
- Cimrilik ve Korkaklıktan Sığınma DuasıPeygamberimizin cimrilik ve korkaklık gibi iki kötü huydan Allah'a sığındığı, Sa'd b. Ebû Vakkâs'ın öğrettiği dua.
- Zenginlik ve Fakirlik Fitnesinden SığınmaCehennem ve kabir fitnesiyle birlikte zenginliğin ve fakirliğin insanı imtihanda kaybettirmesinden Allah'a sığınma duası.
- Zekât Verirken Okunacak DuaZekât ve sadaka verirken amelin kabulü için Hz. İbrâhim'in "Rabbenâ tekabbel minnâ" duasının okunmasını anlatır.
- Kad Efleha’l-Mü’minûn: Namazda Huşû ÂyetleriMü'minlerin kurtuluşa erdiğini ve onların namazlarında huşû içinde olduklarını bildiren Mü'minûn sûresinin ilk âyetleridir.
- Yâ Mücîb ZikriDuaların kabulü ve ihtiyaçların karşılanması için Allah'ın Mücîb ismiyle yapılan zikir.
- Abdest Niyeti Nasıl YapılırAbdest almadan önce kalpten yapılan niyetin anlamı, dil ile söylenişi ve fıkhî hükmü.
Konuyla İlgili Rehber Yazıları
- Sadaka ve Sadaka-i CâriyeSadaka nedir, zekâttan farkı nedir? Sadaka-i câriye örnekleri, gizli ve açık sadaka, sadakanın adabı ve günlük hayatta sadaka vermenin yolları.
- Zekât Kimlere Verilir, Kimlere Verilmez?Zekât kimlere verilir? Tevbe Suresi'nde sayılan sekiz sınıf, zekât verilemeyecek kimseler, akrabaya zekât ve zekâtın doğru yere ulaştırılması.
- Zekât Nasıl Hesaplanır? Nisap MiktarıZekât nasıl hesaplanır, nisap miktarı nedir? Altın, gümüş, nakit, döviz ve ticaret malında zekât hesabı adım adım örnekler ve güncel nisap için…
- Zekât Nedir, Kimlere Farzdır?Zekât nedir, kimlere farzdır ve hangi mallardan verilir? Zekâtın şartları, oranı, hikmetleri ve zekât vermeyenler hakkındaki uyarılar sade bir dille.
- Hayvan Barınaklarına Bağış ve Sahiplendirme: Dinî ÇerçeveHayvan barınaklarına bağış nafile sadaka sayılır, zekât ise verilmez. Sahiplendirmenin sevabı, hükmü ve dikkat edilecek şartları dört başlıkta anlatılıyor.
- Borcu Ödeyememek: Haciz, Zaman Aşımı ve Ahlaki SorumlulukBorcu ödeyememek: haciz, zaman aşımı ve ahlaki sorumluluk. Darda borçlunun hakları, alacaklının görevleri, yapılandırma ve borçtan kurtulma adımları.
Sık Sorulan Sorular
- Altının zekât nisabı kaç gramdır?
- Avrupa’da zekâtı Türkiye’deki ihtiyaç sahiplerine göndermek mi, bulunduğum ülkedekilere vermek mi daha doğru?
- Fitre nedir?
- Fitre ölçüsü olan sâ’ nedir, kaç kilo eder?
- Fitreyi eşim adına benim ödemem için vekâlet gerekir mi?
- İnfak ile sadaka arasında fark var mı?
- Buğdayda fitre neden yarım sâ’dır?
- Fitre kimlere vaciptir?
Ayet mealleri Diyanet İşleri Başkanlığı meali esas alınarak sitemizin Kur'an bölümünden alınmıştır; hadis künyeleri ilgili hadisin kendi sayfasında belirtilir. Giriş ve açıklama metinleri özgündür. Fıkhî konularda Hanefî mezhebi esas alınmış, gerektiğinde diğer mezheplerin farkı belirtilmiştir. Kişisel durumunuza dair kesin hüküm için müftülüğe veya Alo 190 Fetva Hattı'na danışınız.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Kur'an-ı Kerim, sahih hadis kaynakları ve Diyanet İlmihali