📚 Konu Derlemesi
Kader ile İlgili Ayetler, Hadisler ve Dualar
Kaderle ilgili ayetler, hadisler ve dualar: kader ve cüzi irade, takdire rıza, tedbir ve kaza.
Kadere iman, Allah’ın her şeyi ezelî ilmiyle bildiğine ve takdir ettiğine inanmaktır. Bu inanç insanı iradesiz bırakmaz: Kur’an insanı sorumlu tutar, hesaba çeker ve seçimlerinden dolayı karşılık verir. Dolayısıyla kader, kişinin elinden tercihini almaz.
Klasik kelam geleneğinde bu denge “Allah’ın ilmi zorlayıcı değil, kapsayıcıdır” biçiminde açıklanır. İnsan neyi seçeceğini bilmez, Allah ise bilir; bilmek yaptırmak değildir. Bu yüzden “kader böyleymiş” demek, tedbir almamanın mazereti olamaz.
Kadere rıza, olan bitenle kavga etmeyi bırakıp bugünden sorumluluk almaktır. Başa gelene sabır, yapılan hataya tövbe, gelecek için tedbir: üçü bir aradadır.
Bu sayfada kader konusundaki ayetleri, hadisleri, teslimiyet içeren duaları ve iman esaslarıyla ilgili rehber yazılarını bulabilirsiniz. Ayrıntılı sorular için müftülüğe danışmanızı öneririz.
Kader ile İlgili Ayetler
9 ayet · Diyanet meali
مَآ أَصَابَ مِن مُّصِيبَةٍۢ فِى ٱلْأَرْضِ وَلَا فِىٓ أَنفُسِكُمْ إِلَّا فِى كِتَٰبٍۢ مِّن قَبْلِ أَن نَّبْرَأَهَآ ۚ إِنَّ ذَٰلِكَ عَلَى ٱللَّهِ يَسِيرٌۭ
Maaa asaaba mim musee batin fil ardi wa laa feee anfusikum illaa fee kitaabim min qabli an nabra ahaa; innaa zaalika 'alal laahi yaseer
Yeryüzünde vuku bulan ve sizin başınıza gelen herhangi bir musibet yoktur ki biz onu yaratmadan önce, bir kitapta yazılmış olmasın. Şüphesiz bu Allah'a göre kolaydır.
إِنَّا كُلَّ شَىْءٍ خَلَقْنَٰهُ بِقَدَرٍۢ
Innaa kulla shai'in khalaqnaahu biqadar
Haberiniz olsun ki, biz her şeyi bir kadere göre yarattık.
قُل لَّن يُصِيبَنَآ إِلَّا مَا كَتَبَ ٱللَّهُ لَنَا هُوَ مَوْلَىٰنَا ۚ وَعَلَى ٱللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ ٱلْمُؤْمِنُونَ
Qul lany-yuseebanaaa illaa maa katabal laahu lanaa Huwa mawlaanaa; wa 'alal laahi falyatawak kalimu 'minoon
De ki: "Hiçbir zaman bize Allah'ın bizim için takdir ettiğinden başkası dokunmaz. O bizim mevlamızdır. Müminler yalnızca Allah'a tevekkül etsinler."
ثُمَّ أَنزَلَ عَلَيْكُم مِّنۢ بَعْدِ ٱلْغَمِّ أَمَنَةًۭ نُّعَاسًۭا يَغْشَىٰ طَآئِفَةًۭ مِّنكُمْ ۖ وَطَآئِفَةٌۭ قَدْ أَهَمَّتْهُمْ أَنفُسُهُمْ يَظُنُّونَ بِٱللَّهِ غَيْرَ ٱلْحَقِّ ظَنَّ ٱلْجَٰهِلِيَّةِ ۖ يَقُولُونَ هَل لَّنَا مِنَ ٱلْأَمْرِ مِن شَىْءٍۢ ۗ قُلْ إِنَّ ٱلْأَمْرَ كُلَّهُۥ لِلَّهِ ۗ يُخْفُونَ فِىٓ أَنفُسِهِم مَّا لَا يُبْدُونَ لَكَ ۖ يَقُولُونَ لَوْ كَانَ لَنَا مِنَ ٱلْأَمْرِ شَىْءٌۭ مَّا قُتِلْنَا هَٰهُنَا ۗ قُل لَّوْ كُنتُمْ فِى بُيُوتِكُمْ لَبَرَزَ ٱلَّذِينَ كُتِبَ عَلَيْهِمُ ٱلْقَتْلُ إِلَىٰ مَضَاجِعِهِمْ ۖ وَلِيَبْتَلِىَ ٱللَّهُ مَا فِى صُدُورِكُمْ وَلِيُمَحِّصَ مَا فِى قُلُوبِكُمْ ۗ وَٱللَّهُ عَلِيمٌۢ بِذَاتِ ٱلصُّدُورِ
Summa anzala 'alaikum mim ba'dil ghammi amanatan nu'aasai yaghshaa taaa' ifatam minkum wa taaa'ifatun qad ahammathum anfusuhum yazunnoona billaahi ghairal haqqi zannal jaahiliyyati yaqooloona hal lanaa minal amri min shai'; qul innal amra kullahoo lillaah; yukhfoona fee anfusihim maa laa yubdoona laka yaqooloona law kaana lanaa minal amri shai'ummaa qutilnaa haahunaa; qul law kuntum fee buyootikum labarazal lazeena kutiba 'alaihimul qatlu ilaa madaaji'ihim wa liyabtaliyal laahu maa fee sudoorikum wa liyumah hisa maa fee quloobikum; wallaahu 'aleemum bizaatis sudoor
Sonra o kederin ardından (Allah) üzerinize öyle bir eminlik, öyle bir uyku indirdi ki, o, içinizden bir zümreyi örtüp bürüyordu. Bir zümre de canları sevdasına düşmüştü. Allah'a karşı, cahiliyet zannı gibi, hakka aykırı bir zan besliyorlar ve "Bu işten bize ne?" diyorlardı. De ki: "Bütün iş Allah'ındır". Onlar sana açıklamayacaklarını içlerinde saklıyorlar (ve) diyorlar ki: "Bize bu işten bir şey olsaydı burada öldürülmezdik". Onlara şöyle söyle: "Eğer siz evlerinizde olsaydınız bile, üzerlerine öldürülmesi yazılmış olanlar yine muhakkak yatacakları (öldürülecekleri) yerlere çıkıp gidecekti. Allah (bunu) göğüslerinizin içindekini denemek ve yüreklerinizdekini temizlemek için yaptı. Allah göğüslerin içinde olanı bilir.
وَيَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لَا يَحْتَسِبُ ۚ وَمَن يَتَوَكَّلْ عَلَى ٱللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُۥٓ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ بَٰلِغُ أَمْرِهِۦ ۚ قَدْ جَعَلَ ٱللَّهُ لِكُلِّ شَىْءٍۢ قَدْرًۭا
Wa yarzuqhu min haisu laa yahtasib; wa many yatawakkal 'alal laahi fahuwa husbuh; innal laaha baalighu amrih; qad ja'alal laahu likulli shai'in qadraa
Ve onu ummadığı yerden rızıklandırır. Kim Allah'a güvenirse O, ona yeter. Allah, emrini yerine getirendir. Allah her şey için bir ölçü koymuştur.
يَمْحُوا۟ ٱللَّهُ مَا يَشَآءُ وَيُثْبِتُ ۖ وَعِندَهُۥٓ أُمُّ ٱلْكِتَٰبِ
Yamhul laahu maa yashaaa'u wa yusbitu wa 'indahooo ummul Kitaab
Allah dilediğini imha eder, dilediğini de yerinde bırakır. Ana kitap O'nun katındadır.
ٱلَّذِى لَهُۥ مُلْكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ وَلَمْ يَتَّخِذْ وَلَدًۭا وَلَمْ يَكُن لَّهُۥ شَرِيكٌۭ فِى ٱلْمُلْكِ وَخَلَقَ كُلَّ شَىْءٍۢ فَقَدَّرَهُۥ تَقْدِيرًۭا
Allazee lahoo mulkus samaawaati wal ardi wa lam yattakhiz waladanw wa lam yakul lahoo shareekun filmulki wa khalaqa kulla shai'in faqaddarahoo taqdeeraa
O öyle bir ilâhtır ki, göklerin ve yerin hükümranlığı kendisinindir. O hiç çocuk edinmedi, hükümranlıkta ortağı yoktur. O, her şeyi yaratıp bir ölçüye göre düzenleyerek takdir etmiştir.
وَٱللَّهُ خَلَقَكُم مِّن تُرَابٍۢ ثُمَّ مِن نُّطْفَةٍۢ ثُمَّ جَعَلَكُمْ أَزْوَٰجًۭا ۚ وَمَا تَحْمِلُ مِنْ أُنثَىٰ وَلَا تَضَعُ إِلَّا بِعِلْمِهِۦ ۚ وَمَا يُعَمَّرُ مِن مُّعَمَّرٍۢ وَلَا يُنقَصُ مِنْ عُمُرِهِۦٓ إِلَّا فِى كِتَٰبٍ ۚ إِنَّ ذَٰلِكَ عَلَى ٱللَّهِ يَسِيرٌۭ
Wallaahu khalaqakum min turaabin summa min nutfatin summa ja'alakum azwaajaa; wa maa tahmilu min unsaa wa laa tada'u illaa bi'ilmih; wa maa yu'ammaru mim mu'ammarinw wa laa yunqasu min 'umuriheee illaa fee kitaab; inna zaalika 'alal laahi yaseer
Hem Allah sizi bir topraktan, sonra bir damla sudan yarattı. Sonra sizi çiftler kıldı. O'nun bilgisi olmadan ne bir dişi hamile olur, ne doğurur. Kendisine ömür verilenin de ömrünün uzatılması da, ömründen kısaltılması da mutlaka bir kitapta yazılıdır. Şüphe yok ki bu, Allah'a göre kolaydır.
لَا يُكَلِّفُ ٱللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا ۚ لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا ٱكْتَسَبَتْ ۗ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَآ إِن نَّسِينَآ أَوْ أَخْطَأْنَا ۚ رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَآ إِصْرًۭا كَمَا حَمَلْتَهُۥ عَلَى ٱلَّذِينَ مِن قَبْلِنَا ۚ رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلْنَا مَا لَا طَاقَةَ لَنَا بِهِۦ ۖ وَٱعْفُ عَنَّا وَٱغْفِرْ لَنَا وَٱرْحَمْنَآ ۚ أَنتَ مَوْلَىٰنَا فَٱنصُرْنَا عَلَى ٱلْقَوْمِ ٱلْكَٰفِرِينَ
Laa yukalliful-laahu nafsan illaa wus'ahaa; lahaa maa kasabat wa 'alaihaa maktasabat; Rabbanaa la tu'aakhiznaa in naseenaaa aw akhtaanaa; Rabbanaa wa laa tahmil-'alainaaa isran kamaa hamaltahoo 'alal-lazeena min qablinaa; Rabbanaa wa laa tuhammilnaa maa laa taaqata lanaa bih wa'fu 'annaa waghfir lanaa warhamnaa; Anta mawlaanaa fansurnaa 'alal qawmil kaafireen
Allah hiç kimseye gücünün yeteceğinden başka yük yüklemez. Herkesin kazandığı hayır kendisine, yaptığı kötülüğün zararı yine kendisinedir. Ey Rabbimiz, eğer unuttuk ya da yanıldıysak bizi tutup sorguya çekme! Ey Rabbimiz, bize bizden öncekilere yüklediğin gibi ağır yük yükleme! Ey Rabbimiz, bize gücümüzün yetmeyeceği yükü de yükleme! Bağışla bizi, mağfiret et bizi, rahmet et bize! Sensin bizim Mevlamız, kâfir kavimlere karşı yardım et bize.
Kader ile İlgili Hadisler
- “Allah’a İnandım” De, Sonra Dosdoğru OlSüfyân b. Abdullah “Ey Allah’ın Resûlü, bana İslâm hakkında öyle bir söz söyle ki onu senden sonra kimseye sormayayım” dedi. Buyurdu ki:…
- Allah hakkında güzel zan üzere ölmekSizden hiçbiriniz, Allah hakkında güzel zan beslemekten başka bir hâl üzere ölmesin.
- Allah’ı Gözet ki O da Seni GözetsinEy çocuk, sana birkaç söz öğreteyim: Allah’ı (emir ve yasaklarını) gözet ki O da seni gözetsin. Allah’ı gözet ki O’nu karşında bulasın.…
- Allah’ı Rab, İslâm’ı din olarak benimsemekAllah’ı Rab, İslâm’ı din ve Muhammed’i resul olarak kabul edip bundan razı olan kimse imanın tadını almıştır.
- Allah’ın doksan dokuz ismiAllah’ın doksan dokuz ismi vardır. Kim onları sayıp (anlamlarını kavrayarak) korursa cennete girer.
- Allah’ın kullar üzerindeki hakkıEy Muâz! Allah’ın kulları üzerindeki hakkı, O’na ibadet etmeleri ve hiçbir şeyi O’na ortak koşmamalarıdır. Kulların Allah üzerindeki hakkı ise, O’na hiçbir…
- Arzuları Getirdiğime UymadıkçaSizden biriniz, arzusu benim getirdiğime tâbi olmadıkça (gerçek anlamda) iman etmiş olmaz.
- Bir Kötülük Gören Onu Eliyle DeğiştirsinSizden kim bir kötülük görürse onu eliyle değiştirsin. Buna gücü yetmezse diliyle, buna da gücü yetmezse kalbiyle (buğzetsin). Bu da imanın en…
Kader ile İlgili Dualar
- Hacet DuasıHacet namazından sonra okunan ve ihtiyaçların Allah'a arz edildiği dua.
- Zorlaşan İşler İçin Dua (Allâhümme Lâ Sehle)Zor görünen işlerin Allah'ın dilemesiyle kolaylaşması için okunan dua.
- Kıskançlık ve Hasede Karşı Bereket Duası (Mâşâallah, Bârekallah)Beğenilen bir nimet görüldüğünde hasede ve nazara engel olmak için bereket dileme sünneti.
- Hz. Cüveyriye’ye Öğretilen TespihSabah namazından kuşluğa kadar oturup zikreden Hz. Cüveyriye'ye Peygamberimizin öğrettiği, sevabı çok ağır basan dört cümlelik tespih.
- Hüsn-i Hâtime Duası (Refîk-i A’lâ Duası)Peygamberimizin vefatından önceki son duası; güzel bir son ve Allah'ın dostlarına kavuşmak için yapılan dua.
- Kötü Komşudan Korunma ve İyi Komşu DuasıPeygamberimizin kalıcı yurtta kötü komşudan Allah'a sığındığı dua.
- Rabbi Heb Lî Mine’s-Sâlihîn Duası (Salih Evlat Duası)Hz. İbrahim'in salih bir evlat için ettiği ve kabul edilerek Hz. İsmail ile müjdelendiği dua.
- Allâhümme Rabbenâ Enzil Aleynâ Mâideten Duası (Sofra Duası)Hz. İsa'nın gökten bir sofra ve rızık istediği, Mâide suresine adını veren dua.
Konuyla İlgili Rehber Yazıları
- Ahiret Gününe İmanAhirete iman nedir? Ölüm, kabir hayatı, kıyamet, yeniden diriliş, mahşer, hesap, mizan, sırat, cennet ve cehennem hakkında temel bilgiler.
- Allah’a İmanAllah'a iman nedir? Allah'ın varlığı, birliği, zâtî ve sübûtî sıfatları ile tevhid inancının kulun hayatına yansımaları hakkında temel bilgiler.
- Amentü Duası: Metni ve AnlamıAmentü duasının Arapça metni, Türkçe okunuşu ve anlamı. İman esaslarını özetleyen Amentü'nün cümle cümle açıklaması ve ezberleme önerileri.
- İmanın Şartları Nelerdir?İmanın altı şartı nedir, her biri ne anlama gelir? Allah, melekler, kitaplar, peygamberler, ahiret ve kadere imanı sade bir dille öğrenin.
- Kadere İmanKader ve kaza nedir? İnsan iradesi, sorumluluk, tevekkül ve kadere imanın doğru anlaşılması hakkında Ehl-i Sünnet çizgisinde açık ve sade bilgiler.
- Kitaplara İmanİlahi kitaplar nelerdir? Tevrat, Zebur, İncil ve Kur'an-ı Kerim ile sahifelere iman, Kur'an'ın korunmuşluğu ve müminin Kur'an'a karşı sorumlulukları.
Sık Sorulan Sorular
- Oruçluyken ağzıma yağmur damlası girerse orucum bozulur mu?
- Maddi durumu iyi olmayan kişi kurban adarsa ne yapmalı?
- Evlilik öncesi veya hamilelikte genetik test yaptırmak kadere aykırı mı?
- Kısırlık tedavisi görmek kadere ve tevekküle aykırı mı?
- Kadir gecesi yapılan dua kaderi değiştirir mi?
- Kadir gecesi kaderimiz yeniden mi yazılır?
- Berat gecesi kaderlerin yazıldığı gece mi?
- “Sınavı kazanırsam üç gün oruç tutacağım” demek geçerli bir adak mı?
Ayet mealleri Diyanet İşleri Başkanlığı meali esas alınarak sitemizin Kur'an bölümünden alınmıştır; hadis künyeleri ilgili hadisin kendi sayfasında belirtilir. Giriş ve açıklama metinleri özgündür. Fıkhî konularda Hanefî mezhebi esas alınmış, gerektiğinde diğer mezheplerin farkı belirtilmiştir. Kişisel durumunuza dair kesin hüküm için müftülüğe veya Alo 190 Fetva Hattı'na danışınız.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Kur'an-ı Kerim, sahih hadis kaynakları ve Diyanet İlmihali