📚 Konu Derlemesi
Hac ve Umre ile İlgili Ayetler, Hadisler ve Dualar
Hac ve umreyle ilgili ayetler, hadisler ve dualar: haccın farziyeti, ihram, tavaf, Arafat ve umre.
Hac, gücü yeten Müslümana ömürde bir kez farz olan ibadettir. Kur’an bu farziyeti “yoluna gücü yetenler” kaydıyla bildirir; yol güvenliği, sağlık ve maddi imkân bu gücün kapsamındadır. Yani hac, herkesten değil, şartları taşıyandan istenir.
Hac ibadeti, ihrama girmekle başlayan ve insana eşitliği hatırlatan bir yolculuktur. Aynı iki parça bezle herkesin aynı safta durması, dünyadaki unvanların geçiciliğini gösteren güçlü bir sahnedir. Arafat’ta vakfe haccın temel rüknü kabul edilir; tavaf ve sa’y ise Kâbe etrafında ve Safâ ile Merve arasında yapılır.
İhramlıyken tartışmaktan, kırıcı sözden ve canlılara zarar vermekten kaçınmak ayetle emredilmiştir. Umre ise zamana bağlı olmayan, sevabı büyük bir ziyaret ibadetidir.
Bu sayfada hac ve umre ile ilgili ayetleri, hadisleri, hac dualarını ve rehber yazılarını bulabilirsiniz.
Hac ve Umre ile İlgili Ayetler
9 ayet · Diyanet meali
فِيهِ ءَايَٰتٌۢ بَيِّنَٰتٌۭ مَّقَامُ إِبْرَٰهِيمَ ۖ وَمَن دَخَلَهُۥ كَانَ ءَامِنًۭا ۗ وَلِلَّهِ عَلَى ٱلنَّاسِ حِجُّ ٱلْبَيْتِ مَنِ ٱسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًۭا ۚ وَمَن كَفَرَ فَإِنَّ ٱللَّهَ غَنِىٌّ عَنِ ٱلْعَٰلَمِينَ
Feehi Aayaatum baiyinaatum Maqaamu Ibraaheema wa man dakhalahoo kaana aaminaa; wa lillaahi 'alan naasi Hijjul Baiti manis tataa'a ilaihi sabeelaa; wa man kafara fa innal laaha ghaniyyun 'anil 'aalameen
Onda apaçık deliller, İbrahim'in makamı vardır. Oraya giren güvene erer. Ona bir yol bulabilenlerin Beyt'i haccetmesi Allah'ın insanlar üzerinde bir hakkıdır. Kim inkâr ederse, şüphesiz Allah bütün âlemlerden müstağni (kimseye muhtaç değil, her şey ona muhtaç)dir.
وَأَتِمُّوا۟ ٱلْحَجَّ وَٱلْعُمْرَةَ لِلَّهِ ۚ فَإِنْ أُحْصِرْتُمْ فَمَا ٱسْتَيْسَرَ مِنَ ٱلْهَدْىِ ۖ وَلَا تَحْلِقُوا۟ رُءُوسَكُمْ حَتَّىٰ يَبْلُغَ ٱلْهَدْىُ مَحِلَّهُۥ ۚ فَمَن كَانَ مِنكُم مَّرِيضًا أَوْ بِهِۦٓ أَذًۭى مِّن رَّأْسِهِۦ فَفِدْيَةٌۭ مِّن صِيَامٍ أَوْ صَدَقَةٍ أَوْ نُسُكٍۢ ۚ فَإِذَآ أَمِنتُمْ فَمَن تَمَتَّعَ بِٱلْعُمْرَةِ إِلَى ٱلْحَجِّ فَمَا ٱسْتَيْسَرَ مِنَ ٱلْهَدْىِ ۚ فَمَن لَّمْ يَجِدْ فَصِيَامُ ثَلَٰثَةِ أَيَّامٍۢ فِى ٱلْحَجِّ وَسَبْعَةٍ إِذَا رَجَعْتُمْ ۗ تِلْكَ عَشَرَةٌۭ كَامِلَةٌۭ ۗ ذَٰلِكَ لِمَن لَّمْ يَكُنْ أَهْلُهُۥ حَاضِرِى ٱلْمَسْجِدِ ٱلْحَرَامِ ۚ وَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ وَٱعْلَمُوٓا۟ أَنَّ ٱللَّهَ شَدِيدُ ٱلْعِقَابِ
Wa atimmul Hajja wal Umarata lillaah; fain uhsirtum famas taisara minal hadyi walaa tahliqoo ru'oosakum hatta yablughal hadyu mahillah; faman kaana minkum mareedan aw biheee azam mir raasihee fafidyatum min Siyaamin aw sadaqatin aw nusuk; fa izaaa amintum faman tamatta'a bil 'Umrati ilal Hajji famastaisara minal hady; famal lam yajid fa Siyaamu salaasti ayyaamin fil Hajji wa sab'atin izaa raja'tum; tilka 'asharatun kaamilah; zaalika limal lam yakun ahluhoo haadiril Masjidil Haraam; wattaqul laaha wa'lamoo annal laaha shadeedul'iqaab
Hac ve umreyi de Allah için tamam yapın. Eğer bunlardan alıkonursanız, o zaman kolayınıza gelen bir kurban gönderin. Bununla beraber bu kurban, kesileceği yere varıncaya kadar başlarınızı tıraş etmeyin. İçinizden hasta olana veya başından bir rahatsızlığı bulunana tıraş için oruç veya sadaka yahut da kurbandan ibaret bir fidye gerekir. Engellemeden kurtulduğunuz zaman da her kim hacca kadar umre ile sevab kazanmak isterse, ona da kolayına gelen bir kurban gerekir. Bunu bulamayana ise üç gün hacda, yedi de döndüğünüzde ki tam on gün oruç tutması lazım gelir. Bu hüküm, ailesi Mescidi Haram civarında oturmayanlar içindir. Allah'tan korkun ve bilin ki Allah'ın azabı gerçekten çok şiddetlidir.
ٱلْحَجُّ أَشْهُرٌۭ مَّعْلُومَٰتٌۭ ۚ فَمَن فَرَضَ فِيهِنَّ ٱلْحَجَّ فَلَا رَفَثَ وَلَا فُسُوقَ وَلَا جِدَالَ فِى ٱلْحَجِّ ۗ وَمَا تَفْعَلُوا۟ مِنْ خَيْرٍۢ يَعْلَمْهُ ٱللَّهُ ۗ وَتَزَوَّدُوا۟ فَإِنَّ خَيْرَ ٱلزَّادِ ٱلتَّقْوَىٰ ۚ وَٱتَّقُونِ يَٰٓأُو۟لِى ٱلْأَلْبَٰبِ
Al-Hajju ashhurum ma'-loomaat; faman farada feeinnal hajja falaa rafasa wa laa fusooqa wa laa jidaala fil Hajj; wa maa taf'aloo min khairiny ya'lamhul laah; wa tazawwadoo fa inna khairaz zaadit taqwaa; wattaqooni yaaa ulil albaab
Hac, bilinen aylardadır. Her kim o aylarda hacca başlayıp kendisine farz ederse; artık hacda kadına yaklaşmak, günah işlemek ve kavga etmek yoktur. Siz hayırdan ne işlerseniz, Allah onu bilir. Kendinize azık edinin. Şüphesiz ki azıkların en hayırlısı Allah korkusudur. Ey akıl sahipleri! Benden korkun!
وَإِذْ جَعَلْنَا ٱلْبَيْتَ مَثَابَةًۭ لِّلنَّاسِ وَأَمْنًۭا وَٱتَّخِذُوا۟ مِن مَّقَامِ إِبْرَٰهِۦمَ مُصَلًّۭى ۖ وَعَهِدْنَآ إِلَىٰٓ إِبْرَٰهِۦمَ وَإِسْمَٰعِيلَ أَن طَهِّرَا بَيْتِىَ لِلطَّآئِفِينَ وَٱلْعَٰكِفِينَ وَٱلرُّكَّعِ ٱلسُّجُودِ
Wa iz ja'alnal Baita masaabatal linnassi wa amnanw wattakhizoo mim Maqaami Ibraaheema musallaaa; wa 'ahidnaaa ilaaa Ibraaheema wa Ismaa'eela an tahhiraa Baitiya littaaa'ifeena wal'aakifeena warrukka'is sujood
Biz ta o zaman bu Beyt'i, insanlar için bir sevap kazanma ve bir güven yeri kıldık. Siz de Makamı İbrahim'den kendinize bir namazgah edinin. Ayrıca İbrahim ile İsmail'e şöyle ahid verdik: "Beytimi, hem tavaf edenler için, hem ibadete kapananlar için, hem de rükû ve secde edenler için tertemiz tutun!"
۞ إِنَّ ٱلصَّفَا وَٱلْمَرْوَةَ مِن شَعَآئِرِ ٱللَّهِ ۖ فَمَنْ حَجَّ ٱلْبَيْتَ أَوِ ٱعْتَمَرَ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِ أَن يَطَّوَّفَ بِهِمَا ۚ وَمَن تَطَوَّعَ خَيْرًۭا فَإِنَّ ٱللَّهَ شَاكِرٌ عَلِيمٌ
Innas Safaa wal-Marwata min sha'aaa'iril laahi faman hajjal Baita awi'tamara falaa junaaha 'alaihi ai yattawwafa bihimaa; wa man tatawwa'a khairan fa innal laaha Shaakirun'Aleem
Gerçekten Safâ ile Merve Allah'ın alâmetlerindendir. Onun için her kim hac veya umre niyetiyle Kâ'be'yi ziyaret ederse, bunları tavaf etmesinde ona bir günah yoktur. Her kim de gönlünden koparak bir hayır işlerse, şüphesiz Allah iyiliğin karşılığını verir, o her şeyi bilir.
وَإِذْ بَوَّأْنَا لِإِبْرَٰهِيمَ مَكَانَ ٱلْبَيْتِ أَن لَّا تُشْرِكْ بِى شَيْـًۭٔا وَطَهِّرْ بَيْتِىَ لِلطَّآئِفِينَ وَٱلْقَآئِمِينَ وَٱلرُّكَّعِ ٱلسُّجُودِ
Wa iz bawwaanaa li Ibraaheema makaanal Baiti allaa tushrik bee shai'anw wa tahhir Baitiya litaaa'ifeena walqaaa' imeena warrukka 'is sujood
Bir zamanlar Kâbe'nin yerini İbrahim'e şu şekilde hazırlamıştık: Sakın bana hiçbir şeyi ortak koşma; tavaf edenler, orada (kıyama) duranlar, ruku edenler ve secdeye varanlar için evimi tertemiz et.
وَأَذِّن فِى ٱلنَّاسِ بِٱلْحَجِّ يَأْتُوكَ رِجَالًۭا وَعَلَىٰ كُلِّ ضَامِرٍۢ يَأْتِينَ مِن كُلِّ فَجٍّ عَمِيقٍۢ
Wa azzin fin naasi bil Hajji yaatooka rijaalanw wa 'alaa kulli daamiriny yaateena min kulli fajjin 'ameeq
İnsanları hacca çağır; yürüyerek veya incelmiş binekler üstünde (uzak yollardan) her derin vadiyi aşarak sana gelsinler.
لِّيَشْهَدُوا۟ مَنَٰفِعَ لَهُمْ وَيَذْكُرُوا۟ ٱسْمَ ٱللَّهِ فِىٓ أَيَّامٍۢ مَّعْلُومَٰتٍ عَلَىٰ مَا رَزَقَهُم مِّنۢ بَهِيمَةِ ٱلْأَنْعَٰمِ ۖ فَكُلُوا۟ مِنْهَا وَأَطْعِمُوا۟ ٱلْبَآئِسَ ٱلْفَقِيرَ
Li yashhadoo manaafi'a lahum wa yazkurus mal laahi feee ayyaamimma'loomaatin 'alaa maa razaqahum mim baheematil an'aami fakuloo minhaa wa at'imul baaa'isal faqeer
Ta ki kendilerine ait birtakım menfaatlere şahid olsunlar; Allah'ın kendilerine rızık olarak verdiği hayvanları belli günlerde kurban ederken O'nun adını ansınlar. Siz de onlardan yiyin, yoksulu, fakiri de doyurun.
۞ جَعَلَ ٱللَّهُ ٱلْكَعْبَةَ ٱلْبَيْتَ ٱلْحَرَامَ قِيَٰمًۭا لِّلنَّاسِ وَٱلشَّهْرَ ٱلْحَرَامَ وَٱلْهَدْىَ وَٱلْقَلَٰٓئِدَ ۚ ذَٰلِكَ لِتَعْلَمُوٓا۟ أَنَّ ٱللَّهَ يَعْلَمُ مَا فِى ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِى ٱلْأَرْضِ وَأَنَّ ٱللَّهَ بِكُلِّ شَىْءٍ عَلِيمٌ
Ja'alal laahul Ka'batal Baital Haraama qiyaamal linnaasi wash Shahral Haraama walhadya walqalaaa'id; zaalika lita'lamooo annal laaha ya'lamu maa fis samaawaati wa maa fil ardi wa annal laaha bikulli shai'in 'Aleem
Allah, Kâbe'yi, o Beyti haram'ı, haram ayı, kurbanı ve (kurbanlardaki) gerdanlıkları insanlar için bir nizam kıldı. Bu, Allah'ın göklerde ve yerde olan herşeyi bildiğini ve Allah'ın herşeyi hakkıyle bilici olduğunu sizin de bilmeniz içindir.
Hac ve Umre ile İlgili Hadisler
- Allah için mescit yapmakKim Allah’ın rızasını umarak bir mescit yaparsa, Allah da onun için cennette benzerini yapar.
- Az da olsa devamlı amelAmellerin Allah'a en sevimli olanı, az da olsa devamlı yapılanıdır.
- Beş vakit namaz kapıdaki nehir gibidirNe dersiniz, birinizin kapısının önünde bir nehir olsa da her gün içinde beş defa yıkansa, üzerinde kirden bir şey kalır mı? Sahâbîler:…
- Cemaatle namazın faziletiCemaatle kılınan namaz, tek başına kılınan namazdan yirmi yedi derece daha faziletlidir.
- Cennete Götüren ve Cehennemden Uzaklaştıran AmelMuâz dedi ki: “Ey Allah’ın Resûlü, beni cennete sokacak ve cehennemden uzaklaştıracak bir amel söyle.” Buyurdu ki: “Büyük bir şey sordun; ama…
- Dinde Olmayan Bir Şeyi Ortaya ÇıkarmakKim bizim bu işimizde (dinimizde) ondan olmayan bir şey ortaya çıkarırsa, o reddedilmiştir. Müslim’in bir rivayetinde: Kim bizim emrimize uygun olmayan bir…
- Evlerinizi kabirlere çevirmeyinNamazlarınızın bir kısmını evlerinizde kılın; evlerinizi kabirlere çevirmeyin.
- Farzları Yapan ve Haramlardan Kaçınan Cennete GirerBir adam Resûlullah’a sordu: “Farz namazları kılar, Ramazan orucunu tutar, helali helal, haramı haram bilir ve bunlara başka bir şey eklemezsem cennete…
Hac ve Umre ile İlgili Dualar
- Telbiye (Hac ve Umre Duası)İhrama giren hacı ve umrecilerin okuduğu "Lebbeyk Allâhümme lebbeyk" telbiyesi.
- Rabbenâ İnnî Eskentü Duası (Hz. İbrahim’in Ailesi İçin Duası)Hz. İbrahim'in, Kâbe'nin yanına yerleştirdiği ailesine gönüllerin meyletmesi ve rızık verilmesi için ettiği dua.
- Rabbenâ Tekabbel Minnâ Duası (Hz. İbrahim’in Kâbe Duası)Hz. İbrahim ile Hz. İsmail'in Kâbe'nin temellerini yükseltirken ettikleri kabul duası.
- Yolculuktan Dönünce Okunacak DuaYolculuktan dönerken ve memlekete yaklaşırken okunan, tövbe, ibadet ve hamd içeren dönüş duası.
- Rabbic’al Hâzel Belede Âminen Duası (Güvenli Yurt Duası)Hz. İbrahim'in Mekke'nin güvenli bir şehir olması ve evlatlarının şirkten korunması için ettiği dua.
- Rabbenâ Vec’alnâ Müslimeyni Leke DuasıHz. İbrahim ve Hz. İsmail'in kendileri ve nesilleri için teslimiyet ve tövbe dilediği dua.
- Yolcu Uğurlarken Okunacak DuaYolculuğa çıkan birini uğurlarken okunan, onun dinini, emanetini ve amellerinin sonunu Allah'a emanet eden dua.
- Kurban Keserken Okunacak DuaKurban kesilirken besmele ve tekbirle birlikte okunan, kurbanın kabulünü dileyen sünnet dualar.
Konuyla İlgili Rehber Yazıları
- Hac Nasıl Yapılır? Adım Adım Hac RehberiHac nasıl yapılır? Haccın farzları, vacipleri, hac çeşitleri, ihram yasakları ve Zilhicce'nin 8-13. günlerinde yapılacak menasik adım adım anlatılıyor.
- Umre Nasıl Yapılır?Umre nasıl yapılır? Umrenin hükmü, farzları ve vacipleri, ihrama giriş, tavaf ve sa'yin adım adım yapılışı ile umre yolculuğu için pratik bilgiler.
- Hayız ve Nifas HükümleriHayız (âdet) ve nifas (lohusalık) süreleri, bu hâllerde yapılamayan ibadetler, istihâze, kaza gereken ibadetler ve güncel sorular.
- Gusül Abdesti Nasıl Alınır?Gusül abdesti nasıl alınır? Guslün farzları, sünnetleri, adım adım alınışı, guslü gerektiren durumlar ve gusülle ilgili sık sorulan sorular.
- Yolculukta Namaz: Seferîlik HükümleriSeferî kime denir, mesafe ve süre şartı, dört rekâtlı farzların kısaltılması, cem meselesi, vasıtada namaz ve Hanefî-Şâfiî farkları.
- Adak (Nezir) Nedir? Hükümleri ve ŞartlarıAdak nedir, nasıl adanır, geçerlilik şartları, adak kurbanının eti, adağı yerine getiremeyen kişinin durumu ve adakla ilgili yanlış inanışlar.
Sık Sorulan Sorular
- Arefe kelimesi ne demek, neden bu isim verilmiş?
- Zilhicce’nin ilk on günü neden faziletli?
- Arefe mi doğru, arife mi?
- Fecr Suresi’nde yemin edilen “on gece” hangi gecelerdir?
- Arefe günü neden bu kadar faziletli?
- Kur’an’daki “belli günler” (eyyâm-ı ma’lûmât) hangi günlerdir?
- “Bugün dininizi kemale erdirdim” ayeti Arefe günü mü indi?
- Zilhicce’nin ilk on günü mü, Ramazan’ın son on günü mü daha faziletli?
Ayet mealleri Diyanet İşleri Başkanlığı meali esas alınarak sitemizin Kur'an bölümünden alınmıştır; hadis künyeleri ilgili hadisin kendi sayfasında belirtilir. Giriş ve açıklama metinleri özgündür. Fıkhî konularda Hanefî mezhebi esas alınmış, gerektiğinde diğer mezheplerin farkı belirtilmiştir. Kişisel durumunuza dair kesin hüküm için müftülüğe veya Alo 190 Fetva Hattı'na danışınız.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Kur'an-ı Kerim, sahih hadis kaynakları ve Diyanet İlmihali