📚 Konu Derlemesi
Cömertlik ile İlgili Ayetler, Hadisler ve Dualar
Cömertlikle ilgili ayetler, hadisler ve dualar: infak, paylaşmak, ikram ve cimrilikten korunmak.
Cömertlik, elindekini paylaşabilmektir. Kur’an infakı bir tohum benzetmesiyle anlatır: verilen, eksilen değil çoğalan bir şeydir. Bu bakış, malı biriktirilecek bir yığın olmaktan çıkarıp dolaşan bir emanete dönüştürür.
Cömertliğin ölçüsü miktar değil, kişinin imkânıdır. Az veren ama kendi ihtiyacından kısan bir insan, çok verip hiç eksilmeyen birinden üstün tutulmuştur. Aynı şekilde verirken incitmemek, gizli vermek ve başa kakmamak infakın edebindendir.
Cömertlik sadece parayla olmaz: zaman ayırmak, ilim paylaşmak, güler yüz göstermek ve yardıma koşmak da bu kapsamdadır. Karşısındaki cimrilik ise Kur’an’da nefsin en yaygın hastalıklarından biri olarak anılır.
Bu sayfada cömertlikle ilgili ayetleri, hadisleri, bereket ve infak dualarını, zekât-sadaka konulu rehber yazılarını topladık.
Cömertlik ile İlgili Ayetler
10 ayet · Diyanet meali
مَّثَلُ ٱلَّذِينَ يُنفِقُونَ أَمْوَٰلَهُمْ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ كَمَثَلِ حَبَّةٍ أَنۢبَتَتْ سَبْعَ سَنَابِلَ فِى كُلِّ سُنۢبُلَةٍۢ مِّا۟ئَةُ حَبَّةٍۢ ۗ وَٱللَّهُ يُضَٰعِفُ لِمَن يَشَآءُ ۗ وَٱللَّهُ وَٰسِعٌ عَلِيمٌ
Masalul lazeena yunfiqoona amwaalahum fee sabeelil laahi kamasali habbatin ambatat sab'a sanaabila fee kulli sumbulatim mi'atu habbah; wallaahu yudaa'ifu limai yashaaa; wallaahu Waasi'un 'Aleem
Mallarını Allah yolunda harcayanların durumu, bir tanenin durumu gibidir ki, yedi başak bitirmiş ve her başakta yüz tane var. Allah, dilediğine daha da katlar. Allah'ın rahmeti geniştir. O, her şeyi bilir.
ٱلَّذِينَ يُنفِقُونَ أَمْوَٰلَهُمْ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ ثُمَّ لَا يُتْبِعُونَ مَآ أَنفَقُوا۟ مَنًّۭا وَلَآ أَذًۭى ۙ لَّهُمْ أَجْرُهُمْ عِندَ رَبِّهِمْ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ
Allazeena yunfiqoona amwaalahum fee sabeelillaahi summa laa yutbi'oona maaa anfaqoo mannanw wa laaa azal lahum ajruhum 'inda Rabbihim; wa laa khawfun 'alaihim wa laa hum yahzanoon
Allah yolunda mallarını infak eden, sonra verdiklerinin arkasından başa kakmayı, gönül incitmeyi uygun görmeyen kimselerin Rableri yanında mükafatları vardır. Onlara hiçbir korku yoktur ve onlar, üzülmeyeceklerdir.
ٱلَّذِينَ يُنفِقُونَ أَمْوَٰلَهُم بِٱلَّيْلِ وَٱلنَّهَارِ سِرًّۭا وَعَلَانِيَةًۭ فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِندَ رَبِّهِمْ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ
Allazeena yunfiqoona amwaalahum billaili wan nahaari sirranw wa 'alaaniyatan falahum ajruhum 'inda Rabbihim wa laa khawfun 'alaihim wa laa hum yahzanoon
Mallarını gece ve gündüz, gizlice ve açıkça infak edenler yok mu, işte onların Rableri katında ecir ve mükafatları vardır. Ve onlara herhangi bir korku yoktur, onlar hiçbir zaman mahzun da olmazlar.
لَن تَنَالُوا۟ ٱلْبِرَّ حَتَّىٰ تُنفِقُوا۟ مِمَّا تُحِبُّونَ ۚ وَمَا تُنفِقُوا۟ مِن شَىْءٍۢ فَإِنَّ ٱللَّهَ بِهِۦ عَلِيمٌۭ
Lan tanaalul birra hattaa tunfiqoo mimmaa tuhibboon; wa maa tunfiqoo min shai'in fa innal laaha bihee 'Aleem
Sevdiğiniz şeylerden (Allah yolunda) harcamadıkça, gerçek iyiliğe asla erişemezsiniz. Her ne harcarsanız Allah onu hakkıyla bilir.
إِنَّ ٱلْمُصَّدِّقِينَ وَٱلْمُصَّدِّقَٰتِ وَأَقْرَضُوا۟ ٱللَّهَ قَرْضًا حَسَنًۭا يُضَٰعَفُ لَهُمْ وَلَهُمْ أَجْرٌۭ كَرِيمٌۭ
Innal mussaddiqeena wal mussaddiqaati wa aqradul laaha qardan hassanany yudaa'afu lahum wa lahum ajrun kareem
Şüphesiz sadaka veren erkeklere ve sadaka veren kadınlara ve Allah'a güzel bir ödünç verenlere, verdikleri kat kat artırılır ve onlara şerefli bir mükafat vardır.
فَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ مَا ٱسْتَطَعْتُمْ وَٱسْمَعُوا۟ وَأَطِيعُوا۟ وَأَنفِقُوا۟ خَيْرًۭا لِّأَنفُسِكُمْ ۗ وَمَن يُوقَ شُحَّ نَفْسِهِۦ فَأُو۟لَٰٓئِكَ هُمُ ٱلْمُفْلِحُونَ
Fattaqul laaha mastat'tum wasma'oo wa atee'oo waanfiqoo khairal li anfusikum; wa many-yooqa shuha nafsihee fa-ulaaa'ika humul muflihoon
O halde gücünüzün yettiği kadar Allah'tan korkun, dinleyin, itaat edin, kendi iyiliğinize olarak harcayın. Kim nefsinin cimriliğinden korunursa işte onlar kurtuluşa erenlerdir.
فَأَمَّا مَنْ أَعْطَىٰ وَٱتَّقَىٰ
Fa ammaa man a'taa wattaqaa
Bundan böyle her kim malını hayır için verir ve korunursa,
وَصَدَّقَ بِٱلْحُسْنَىٰ
Wa saddaqa bil husnaa
Ve en güzel olanı doğrularsa,
فَسَنُيَسِّرُهُۥ لِلْيُسْرَىٰ
Fasanu yassiruhoo lilyusraa
Biz onu en kolay yola muvaffak kılacağız.
وَٱلَّذِينَ تَبَوَّءُو ٱلدَّارَ وَٱلْإِيمَٰنَ مِن قَبْلِهِمْ يُحِبُّونَ مَنْ هَاجَرَ إِلَيْهِمْ وَلَا يَجِدُونَ فِى صُدُورِهِمْ حَاجَةًۭ مِّمَّآ أُوتُوا۟ وَيُؤْثِرُونَ عَلَىٰٓ أَنفُسِهِمْ وَلَوْ كَانَ بِهِمْ خَصَاصَةٌۭ ۚ وَمَن يُوقَ شُحَّ نَفْسِهِۦ فَأُو۟لَٰٓئِكَ هُمُ ٱلْمُفْلِحُونَ
Wallazeena tabawwa'ud daara wal eemaana min qablihim yuhibboona man haajara ilaihim wa laa yajidoona fee sudoorihim haajatam mimmaa ootoo wa yu'siroona 'alaa anfusihim wa law kaana bihim khasaasah; wa many yooqa shuhha nafsihee fa ulaaa'ika humul muflihoon
Ve onlardan önce o yurda yerleşen imana sarılanlar kendilerine göç edip gelenleri severler ve onlara verilenlerden ötürü göğüslerinde bir ihtiyaç duymazlar. Kendilerinin ihtiyaçları olsa dahi, onları öz canlarına tercih ederler. Kim nefsinin cimriliğinden korunursa, işte onlar umduklarına erenlerdir.
Cömertlik ile İlgili Hadisler
- Allah her işte yumuşaklığı severAllah yumuşak davranandır, her işte yumuşaklığı sever.
- Allah Her Şeyde İhsanı EmretmiştirAllah her şeyde ihsanı (iyi ve güzel yapmayı) emretmiştir. Öldürdüğünüzde (meşru bir durumda) güzel bir şekilde öldürün; hayvan kestiğinizde güzel bir şekilde…
- Din NasihattirDin nasihattir. “Kime?” diye sorduk. Buyurdu ki: Allah’a, Kitabı’na, Resûlü’ne, Müslümanların yöneticilerine ve bütün Müslümanlara.
- Doğruluk cennete götürürDoğruluktan ayrılmayın. Çünkü doğruluk iyiliğe, iyilik de cennete götürür. Kişi doğru söyleyip doğruluğu aradıkça Allah katında sıddîk (çok doğru) diye yazılır. Yalandan…
- Dünyaya Gönül Bağlama ki Allah Seni SevsinBir adam: “Ey Allah’ın Resûlü, bana öyle bir amel göster ki onu yaptığımda Allah beni sevsin, insanlar da sevsin” dedi. Buyurdu ki:…
- Düşünmeden söylenen bir sözKul, Allah’ın rızasına uygun bir söz söyler de onu önemsemez; Allah onun sebebiyle kulun derecelerini yükseltir. Kul, Allah’ın gazabına sebep olan bir…
- En hayırlınız ahlakı en güzel olanınızdırSizin en hayırlılarınız, ahlakı en güzel olanlarınızdır.
- Gıybet nedir?“Gıybet nedir bilir misiniz?” “Allah ve Resûlü daha iyi bilir.” “Kardeşini hoşlanmayacağı bir şeyle anmandır.” “Söylediğim şey kardeşimde varsa?” “Söylediğin onda varsa…
Cömertlik ile İlgili Dualar
- Allâhümme Ente’s-Selâm DuasıFarz namazın selamından hemen sonra okunan kısa dua: “Allâhümme ente's-selâm ve minke's-selâm”.
- Evlenenlere Dua (Bârakallâhu Leke)Peygamberimizin evlenen kişiyi tebrik ederken okuduğu bereket ve hayırda birleşme duası.
- İftara Davet Edene DuaOruçlu iken iftara davet edildiğinde ev sahibi için okunan, meleklerin rahmet duasını dileyen dua.
- Rabbenâ İnnenâ Âmennâ Duasıİman ikrarıyla bağışlanma ve cehennemden korunma isteyen Âl-i İmrân 16. ayetteki dua.
- Evlilikte Geçimsizlik ve Kırgınlıkta Barış Duası (Allâhümme Ellif)Peygamberimizin öğrettiği, kalpler arasında ülfet ve aralarının ıslahı için okunan dua.
- Fırtına, Deprem ve Afet Anında Okunacak DuaPeygamberimizin şiddetli rüzgâr estiğinde okuduğu, hayrını isteyip şerrinden sığındığı dua.
- Rabbi Evzi’nî Duası (Kırk Yaş, Anne-Baba ve Evlat Duası)Kırk yaşına ulaşan müminin anne babasına verilen nimetlere şükür, salih amel ve salih nesil istediği dua.
- Rabbi Heb Lî Mine’s-Sâlihîn Duası (Salih Evlat Duası)Hz. İbrahim'in salih bir evlat için ettiği ve kabul edilerek Hz. İsmail ile müjdelendiği dua.
Konuyla İlgili Rehber Yazıları
- Anne Babaya İyilikKur'an ve hadislerde anne babaya iyilik (birrü'l-vâlideyn), onlara karşı görevlerimiz, ölümlerinden sonra yapılacaklar ve dua.
- Doğruluk ve EmanetSıdk (doğruluk) ve emanet ahlakı: Kur'an ve hadislerde doğruluğun değeri, yalanın zararları, emanetin kapsamı ve münafıklık alametleri.
- Duanın Adabı ve Kabul VakitleriDua nedir, nasıl edilir? Duanın adabı, kabulüne engel olan durumlar ve sahih hadislerde bildirilen duanın kabul edildiği vakitler.
- Gıybet ve DedikoduGıybet, iftira ve söz taşımanın (nemime) tanımı, Kur'an ve hadislerdeki hükmü, gıybetin caiz olduğu istisnalar ve gıybetten korunma yolları.
- İslam Ahlakının Temelleriİslam ahlakının kaynakları, niyet, ihlas, ihsan ve güzel huy kavramları; Kur'an ve sünnet ışığında ahlaklı bir hayatın temel ilkeleri.
- Komşu Hakkıİslam'da komşuluk ilişkileri, komşu hakkının önemi, komşu çeşitleri ve komşuya karşı sorumluluklarımız; ayet ve hadislerle.
Sık Sorulan Sorular
Ayet mealleri Diyanet İşleri Başkanlığı meali esas alınarak sitemizin Kur'an bölümünden alınmıştır; hadis künyeleri ilgili hadisin kendi sayfasında belirtilir. Giriş ve açıklama metinleri özgündür. Fıkhî konularda Hanefî mezhebi esas alınmış, gerektiğinde diğer mezheplerin farkı belirtilmiştir. Kişisel durumunuza dair kesin hüküm için müftülüğe veya Alo 190 Fetva Hattı'na danışınız.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Kur'an-ı Kerim, sahih hadis kaynakları ve Diyanet İlmihali