📚 Konu Derlemesi
Evlilik ve Aile ile İlgili Ayetler, Hadisler ve Dualar
Evlilikle ilgili ayetler, hadisler ve dualar: hayırlı eş, aile huzuru, nikâh ve kısmet duaları.
Kur’an evliliği bir sözleşme olmanın ötesinde, eşler arasına konan sevgi ve merhametle anlatır. Aile, insanın hem korunduğu hem olgunlaştığı yerdir; kişi orada sabrı, paylaşmayı ve affetmeyi öğrenir. Bu yüzden evlilik, dinî hayatın dışında bir alan değil, onun tam merkezinde görülür.
Eş seçiminde güzellik, mal ve soy gibi ölçüler tamamen reddedilmez; ancak dindarlık ve ahlakın öne alınması tavsiye edilmiştir. Nikâhta tarafların rızası esastır; zorlama ile kurulan birliktelik İslam’ın onayladığı bir aile değildir. Mehir, gelinin hakkıdır ve kimseye devredilemez.
Evlilikte anlaşmazlık olduğunda önerilen ilk adım, iki taraftan hakem tayin edilerek arayı bulmaktır. Ayrılık, son çare olarak meşru görülmüş fakat hoş karşılanmamıştır. Bu sayfada evlilikle ilgili ayetleri, hadisleri, kısmet ve aile dualarını, aile fıkhına dair rehber yazılarını bulabilirsiniz.
Evlilik ve Aile ile İlgili Ayetler
10 ayet · Diyanet meali
وَمِنْ ءَايَٰتِهِۦٓ أَنْ خَلَقَ لَكُم مِّنْ أَنفُسِكُمْ أَزْوَٰجًۭا لِّتَسْكُنُوٓا۟ إِلَيْهَا وَجَعَلَ بَيْنَكُم مَّوَدَّةًۭ وَرَحْمَةً ۚ إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَءَايَٰتٍۢ لِّقَوْمٍۢ يَتَفَكَّرُونَ
Wa min Aayaatiheee an khalaqa lakum min anfusikum azwaajal litaskunooo ilaihaa wa ja'ala bainakum mawad datanw wa rahmah; inna fee zaalika la Aayaatil liqawminy yatafakkaroon
Yine O'nun âyetlerindendir ki, sizin için nefislerinizden kendilerine ısınırsınız diye eşler yaratmış, aranıza bir sevgi ve merhamet koymuştur. Şüphesiz ki bunda düşünecek bir kavim için nice ibretler vardır.
وَأَنكِحُوا۟ ٱلْأَيَٰمَىٰ مِنكُمْ وَٱلصَّٰلِحِينَ مِنْ عِبَادِكُمْ وَإِمَآئِكُمْ ۚ إِن يَكُونُوا۟ فُقَرَآءَ يُغْنِهِمُ ٱللَّهُ مِن فَضْلِهِۦ ۗ وَٱللَّهُ وَٰسِعٌ عَلِيمٌۭ
Wa ankihul ayaamaa minkum was saaliheena min 'ibaadikum wa imaa'kum; iny-yakoonoo fuqaraaa'a yughni himul laahu min fadlih; wal laahu Waasi'un 'Aleem
Aranızdaki bekarları, kölelerinizden ve cariyelerinizden iyi davranışta olanları evlendirin. Eğer bunlar fakir iseler, Allah kendi lütfu ile onları zenginleştirir. Allah, (lütfu) geniş olan ve (her şeyi) bilendir.
وَٱلَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنَا هَبْ لَنَا مِنْ أَزْوَٰجِنَا وَذُرِّيَّٰتِنَا قُرَّةَ أَعْيُنٍۢ وَٱجْعَلْنَا لِلْمُتَّقِينَ إِمَامًا
Wallazeena yaqooloona Rabbanaa hab lanaa min azwaajinaa wa zurriyaatinaa qurrata a'yuninw waj 'alnaa lilmuttaqeena Imaamaa
Ve onlar ki: "Ey Rabbimiz! Bize gözümüzü aydınlatacak eşler ve zürriyetler bağışla ve bizi takva sahiplerine önder kıl" derler.
يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ ٱتَّقُوا۟ رَبَّكُمُ ٱلَّذِى خَلَقَكُم مِّن نَّفْسٍۢ وَٰحِدَةٍۢ وَخَلَقَ مِنْهَا زَوْجَهَا وَبَثَّ مِنْهُمَا رِجَالًۭا كَثِيرًۭا وَنِسَآءًۭ ۚ وَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ ٱلَّذِى تَسَآءَلُونَ بِهِۦ وَٱلْأَرْحَامَ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَلَيْكُمْ رَقِيبًۭا
Yaaa aiyuhan naasut taqoo Rabbakumul lazee khalaqakum min nafsinw waahidatinw wa khalaqa minhaa zawjahaa wa bas sa minhumaa rijaalan kaseeranw wa nisaaa'aa; wattaqul laahallazee tasaaa 'aloona bihee wal arhaam; innal laaha kaana 'alaikum Raqeeba
Ey insanlar! Sizi bir tek nefisten yaratan ve ondan eşini yaratıp ikisinden bir çok erkekler ve kadınlar üreten Rabbinizden korkun; kendi adına birbirinizden dilekte bulunduğunuz Allah'dan ve akrabalık (bağlarını kırmak)tan sakının. Şüphesiz Allah sizin üzerinizde gözeticidir.
أُحِلَّ لَكُمْ لَيْلَةَ ٱلصِّيَامِ ٱلرَّفَثُ إِلَىٰ نِسَآئِكُمْ ۚ هُنَّ لِبَاسٌۭ لَّكُمْ وَأَنتُمْ لِبَاسٌۭ لَّهُنَّ ۗ عَلِمَ ٱللَّهُ أَنَّكُمْ كُنتُمْ تَخْتَانُونَ أَنفُسَكُمْ فَتَابَ عَلَيْكُمْ وَعَفَا عَنكُمْ ۖ فَٱلْـَٰٔنَ بَٰشِرُوهُنَّ وَٱبْتَغُوا۟ مَا كَتَبَ ٱللَّهُ لَكُمْ ۚ وَكُلُوا۟ وَٱشْرَبُوا۟ حَتَّىٰ يَتَبَيَّنَ لَكُمُ ٱلْخَيْطُ ٱلْأَبْيَضُ مِنَ ٱلْخَيْطِ ٱلْأَسْوَدِ مِنَ ٱلْفَجْرِ ۖ ثُمَّ أَتِمُّوا۟ ٱلصِّيَامَ إِلَى ٱلَّيْلِ ۚ وَلَا تُبَٰشِرُوهُنَّ وَأَنتُمْ عَٰكِفُونَ فِى ٱلْمَسَٰجِدِ ۗ تِلْكَ حُدُودُ ٱللَّهِ فَلَا تَقْرَبُوهَا ۗ كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ ٱللَّهُ ءَايَٰتِهِۦ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ
Uhilla lakum laylatas Siyaamir rafasu ilaa nisaaa'ikum; hunna libaasullakum wa antum libaasullahunn; 'alimal laahu annakum kuntum takhtaanoona anfusakum fataaba 'alaikum wa 'afaa 'ankum fal'aana baashiroo hunna wabtaghoo maa katabal laahoo lakum; wa kuloo washraboo hattaa yatabaiyana lakumul khaitul abyadu minal khaitil aswadi minal fajri summa atimmus Siyaama ilal layl; wa laa tubaashiroo hunna wa antum 'aakifoona fil masaajid; tilka hudoodul laahi falaa taqraboohaa; kazaalika yubaiyinul laahu aayaatihee linnaasi la'allahum yattaqoon
Oruç gecesi kadınlarınıza yaklaşmanız, size helâl kılındı. Onlar, sizin için bir örtü, siz de onlar için bir örtü durumundasınız. Allah, nefsinize güvenemeyeceğinizi bildiği için müracaatınızı kabul buyurdu ve sizi bağışladı. Şimdi onlara yaklaşın ve Allah'ın sizler için yazdığını isteyin. Ta fecrin beyaz ipliği siyah iplikden size seçilinceye kadar yiyin, için. Sonra da ertesi geceye kadar orucu tam tutun. Bununla beraber siz mescitlerde îtikaf halinde iken onlara yaklaşmayın. Bunlar, Allah'ınsınırlarıdır, sakın onlara yaklaşmayın. Allah, âyetlerini insanlara böyle açıklıyor ki sakınıp korunsunlar.
۞ هُوَ ٱلَّذِى خَلَقَكُم مِّن نَّفْسٍۢ وَٰحِدَةٍۢ وَجَعَلَ مِنْهَا زَوْجَهَا لِيَسْكُنَ إِلَيْهَا ۖ فَلَمَّا تَغَشَّىٰهَا حَمَلَتْ حَمْلًا خَفِيفًۭا فَمَرَّتْ بِهِۦ ۖ فَلَمَّآ أَثْقَلَت دَّعَوَا ٱللَّهَ رَبَّهُمَا لَئِنْ ءَاتَيْتَنَا صَٰلِحًۭا لَّنَكُونَنَّ مِنَ ٱلشَّٰكِرِينَ
Huwal lazee khalaqakum min nafsinw waahidatinw wa ja'ala minhaa zawjahaa liyas kuna ilaihaa falammaa taghash shaahaa hamalat hamlan khafeefan famarrat bihee falammaaa asqalad da'awal laaha Rabbahumaa la'in aayaitanaa saalihal lanakoo nanna minash shaakireen
Sizi bir tek nefisten yaratan, onunla sükûnet bulsun diye eşini de ondan yaratan Allah'tır. O, eşini kucaklayıp sarılınca (ona yaklaşınca), eşi hafif bir yük yüklendi (hâmile kaldı). Bir müddet böyle geçti, derken yükü ağırlaştı. O vakit ikisi birden Rableri olan Allah'a şöyle dua ettiler: "Eğer bize salih bir evlat verirsen, biz muhakkak şükredenlerden olacağız."
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ لَا يَحِلُّ لَكُمْ أَن تَرِثُوا۟ ٱلنِّسَآءَ كَرْهًۭا ۖ وَلَا تَعْضُلُوهُنَّ لِتَذْهَبُوا۟ بِبَعْضِ مَآ ءَاتَيْتُمُوهُنَّ إِلَّآ أَن يَأْتِينَ بِفَٰحِشَةٍۢ مُّبَيِّنَةٍۢ ۚ وَعَاشِرُوهُنَّ بِٱلْمَعْرُوفِ ۚ فَإِن كَرِهْتُمُوهُنَّ فَعَسَىٰٓ أَن تَكْرَهُوا۟ شَيْـًۭٔا وَيَجْعَلَ ٱللَّهُ فِيهِ خَيْرًۭا كَثِيرًۭا
Yaaa aiyuhal lazeena aamanoo laa yahillu lakum an tarisun nisaaa'a karhan wa laa ta'duloohunna litazhaboo biba'di maaa aataitumoohunna illaaa ai yaateena bifaahishatim bubaiyinah; wa 'aashiroo hunna bilma'roof; fa in karihtumoohunna fa'asaaa an takrahoo shai'anw wa yaj'alal laahu feehi khairan kaseeraa
Ey iman edenler! Kadınlara zorla varis olmanız size helal değildir. Verdiğiniz mehrin bir kısmını kurtaracaksınız diye, onları sıkıştırmanız da helal değildir. Ancak açık bir hayasızlık yapmış olurlarsa başka. Onlarla iyi geçinin. Eğer kendilerinden hoşlanmadınızsa, olabilir ki, siz bir şeyden hoşlanmasanız da Allah onda bir çok hayır takdir etmiş bulunur.
وَٱللَّهُ جَعَلَ لَكُم مِّنْ أَنفُسِكُمْ أَزْوَٰجًۭا وَجَعَلَ لَكُم مِّنْ أَزْوَٰجِكُم بَنِينَ وَحَفَدَةًۭ وَرَزَقَكُم مِّنَ ٱلطَّيِّبَٰتِ ۚ أَفَبِٱلْبَٰطِلِ يُؤْمِنُونَ وَبِنِعْمَتِ ٱللَّهِ هُمْ يَكْفُرُونَ
Wallaahu ja'ala lakum min anfusikum azwaajanw wa ja'ala lakum min azwaajikum baneena wa hafadatanw wa razaqakum minat yaiyibaat; afabil baatili yu'minoona wa bini'matil laahi hum yakkfuroon
Allah, size kendi cinsinizden eşler, o eşlerinizden de oğullar ve torunlar yarattı. Sizi helal ve güzel gıdalarla rızıklandırdı. Onlar, hâlâ batıla mı inanıyorlar? ve Allah'ın nimetini inkâr mı ediyorlar?
وَإِنْ خِفْتُمْ شِقَاقَ بَيْنِهِمَا فَٱبْعَثُوا۟ حَكَمًۭا مِّنْ أَهْلِهِۦ وَحَكَمًۭا مِّنْ أَهْلِهَآ إِن يُرِيدَآ إِصْلَٰحًۭا يُوَفِّقِ ٱللَّهُ بَيْنَهُمَآ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَلِيمًا خَبِيرًۭا
Wa in khiftum shiqaaqa baini himaa fab'asoo haka mam min ahlihee wa hakamam min ahlihaa; iny-yureedaaa islaah ai-yuwaffiqil laahu bainahumaa; innal laaha kaana 'Aleeman Khabeeraa
Eğer karıkoca arasının açılmasından endişeye düşerseniz bir hakem erkeğin tarafından, bir hakem de kadının ailesinden kendilerine gönderin. Bu arabulucu hakemler gerçekten barıştırmak isterlerse, Allah karıkoca arasındaki dargınlık yerine geçim verir. Şüphesiz ki Allah hakkıyla bilendir, her şeyin aslından haberdardır.
وَٱلْمُطَلَّقَٰتُ يَتَرَبَّصْنَ بِأَنفُسِهِنَّ ثَلَٰثَةَ قُرُوٓءٍۢ ۚ وَلَا يَحِلُّ لَهُنَّ أَن يَكْتُمْنَ مَا خَلَقَ ٱللَّهُ فِىٓ أَرْحَامِهِنَّ إِن كُنَّ يُؤْمِنَّ بِٱللَّهِ وَٱلْيَوْمِ ٱلْءَاخِرِ ۚ وَبُعُولَتُهُنَّ أَحَقُّ بِرَدِّهِنَّ فِى ذَٰلِكَ إِنْ أَرَادُوٓا۟ إِصْلَٰحًۭا ۚ وَلَهُنَّ مِثْلُ ٱلَّذِى عَلَيْهِنَّ بِٱلْمَعْرُوفِ ۚ وَلِلرِّجَالِ عَلَيْهِنَّ دَرَجَةٌۭ ۗ وَٱللَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ
Walmutallaqaatu yatarab basna bi anfusihinna salaasata qurooo'; wa laa yahillu lahunna ai yaktumna maa khalaqal laahu feee arhaaminhinna in kunna yu'minna billaahi wal yawmil aakhir; wa bu'oola tuhunna ahaqqu biraddihinna fee zaalika in araadooo islaahaa; wa lahunna mislul lazee 'araihinna bilma'roof; wa lirrijjaali 'alaihinna daraja; wallaahu 'Azeezun Hakeem
Boşanan kadınlar, kendi kendilerine üç adet süresi beklerler ve Allah'ın rahimlerinde yarattığını gizlemeleri, kendilerine helâl olmaz. Eğer Allah'a ve ahiret gününe inanıyorlarsa gizlemezler. Kocaları da, barışmak istedikleri takdirde o süre içersinde onları geri almaya daha layıktırlar. O kadınların, üzerlerindeki meşru hak gibi, kendilerinin de hakları vardır. Yalnız erkekler için, onların üzerinde bir derece vardır. Allah çok güçlüdür, hüküm ve hikmet sahibidir.
Evlilik ve Aile ile İlgili Hadisler
- Akrabalığı kesildiğinde bağlayanAkrabalık bağını gözeten kimse, iyiliğe karşılık veren kimse değildir. Asıl akrabalık bağını gözeten, akrabalığı kesildiğinde onu yeniden bağlayandır.
- Akrabayı gözetmek rızkı genişletirRızkının bollaştırılmasını ve ömrünün uzatılmasını isteyen kimse, akrabalarını gözetip onlarla ilişkisini sürdürsün (sıla-i rahim yapsın).
- Dünyanın en hayırlı nimeti: salih eşDünya geçici bir faydalanmadır. Dünya nimetlerinin en hayırlısı salih kadındır.
- En sevimli ameller: namaz ve anne babaya iyilikAbdullah b. Mesûd anlatıyor: Peygamber'e "Allah'a en sevimli amel hangisidir?" diye sordum. "Vaktinde kılınan namazdır" buyurdu. "Sonra hangisi?" dedim. "Anne babaya iyiliktir"…
- Eşinin ağzına koyduğun lokmaAllah’ın rızasını umarak yaptığın her harcamadan mutlaka sevap alırsın; hatta eşinin ağzına koyduğun lokmadan bile.
- Evlilikte dindar olanı seçKadınla dört şey için evlenilir: malı, soyu, güzelliği ve dini için. Sen dindar olanı seç ki elin bereket bulsun.
- Hepiniz çobansınızHepiniz çobansınız ve hepiniz güttüğünüzden sorumlusunuz. Devlet başkanı çobandır ve yönettiklerinden sorumludur. Erkek ailesinin çobanıdır ve onlardan sorumludur. Kadın, kocasının evinin çobanıdır…
- İyiliği en çok hak eden: annenBir adam Resûlullah'a gelerek: "Ey Allah'ın Resûlü! İnsanlar içinde iyi davranmama en layık olan kimdir?" diye sordu. "Annendir" buyurdu. "Sonra kimdir?" dedi.…
Evlilik ve Aile ile İlgili Dualar
- Allah Sevgisi Duası (Hz. Dâvûd’un Duası)Allah'ın sevgisini, O'nu sevenlerin sevgisini ve O'nun sevgisine ulaştıracak ameli isteyen dua.
- Anne ve Baba İçin DuaKur'an'da öğretilen "Rabbirhamhümâ kemâ rabbeyânî sağîrâ" anne-baba duası.
- Evlat Duası (Hz. Zekeriya’nın Duası)Çocuk sahibi olmak isteyenlerin okuduğu, Hz. Zekeriya'nın salih evlat duası.
- Evlenenlere Dua (Bârakallâhu Leke)Peygamberimizin evlenen kişiyi tebrik ederken okuduğu bereket ve hayırda birleşme duası.
- Evlilikte Geçimsizlik ve Kırgınlıkta Barış Duası (Allâhümme Ellif)Peygamberimizin öğrettiği, kalpler arasında ülfet ve aralarının ıslahı için okunan dua.
- Hayırlı Eş ve Evlat Duası (Rabbena Heb Lena)Eşlerin ve çocukların göz aydınlığı olması için okunan Furkan suresi 74. ayet.
- Hayırlı Kısmet DuasıHz. Musa'nın Medyen'de ettiği ve hayırlı kısmet bekleyenlerin okuduğu dua.
- Nikâh Tebriki Duası: Bârakallâhu LekEvlenen kişiyi tebrik ederken okunan, Peygamberimizin öğrettiği bereket ve hayır duası.
Konuyla İlgili Rehber Yazıları
- Adak (Nezir) Nedir? Hükümleri ve ŞartlarıAdak nedir, nasıl adanır, geçerlilik şartları, adak kurbanının eti, adağı yerine getiremeyen kişinin durumu ve adakla ilgili yanlış inanışlar.
- Akîka Kurbanı Nedir, Nasıl Kesilir?Çocuğun doğumu için şükür amacıyla kesilen akîka kurbanının hükmü, zamanı, şartları ve etinin dağıtımı hakkında bilgiler.
- Boşanma (Talak) Hükümleri ve Diyanet’in TavsiyeleriTalak nedir, türleri nelerdir, üç talak meselesi, iddet ve Din İşleri Yüksek Kurulu'nun boşanma konusundaki güncel yaklaşımı.
- Cenaze İşlemleri: Yıkama, Kefenleme ve DefinVefat anından defne kadar yapılması gerekenler: ölüm döşeğindeki kişiye telkin, cenazenin yıkanması, kefenlenmesi, taşınması ve defin adabı.
- Evlilikte Eşlerin Hakları ve SorumluluklarıKur'an ve sünnete göre karı-kocanın birbirine karşı hakları, nafaka, iyi geçim, istişare ve aile içi şiddetin haramlığı üzerine temel bilgiler.
- Faiz ve Kredi Konusunda Temel BilgilerFaizin (ribâ) haramlığı, türleri, banka kredisi, konut kredisi, kredi kartı ve katılım bankacılığı konusunda Din İşleri Yüksek Kurulu'nun görüşleri.
Sık Sorulan Sorular
- Evlilik sorunlarımız için Ramazan’da danışmanlık almak uygun mu?
- Kadın bayramda eşinden izin almadan anne babasını ziyaret edebilir mi?
- Kadın bayramda kayınpederinin elini öpebilir mi?
- Kadın bayram namazına gitmek için eşinden izin almalı mı?
- Düğün yemeği için kesilen hayvan kurban sayılır mı?
- Kan verdiğim kişiyle aramızda akrabalık oluşur mu, evlenebilir miyiz?
- İnsan klonlama dinen caiz mi?
- Evlilik öncesi veya hamilelikte genetik test yaptırmak kadere aykırı mı?
Ayet mealleri Diyanet İşleri Başkanlığı meali esas alınarak sitemizin Kur'an bölümünden alınmıştır; hadis künyeleri ilgili hadisin kendi sayfasında belirtilir. Giriş ve açıklama metinleri özgündür. Fıkhî konularda Hanefî mezhebi esas alınmış, gerektiğinde diğer mezheplerin farkı belirtilmiştir. Kişisel durumunuza dair kesin hüküm için müftülüğe veya Alo 190 Fetva Hattı'na danışınız.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Kur'an-ı Kerim, sahih hadis kaynakları ve Diyanet İlmihali