Hz. Muhammed’in (s.a.v.) Hayatı

Doğumu ve Ailesi

Hz. Muhammed (sallallâhu aleyhi ve sellem), Mekke’de, Kureyş kabilesinin Hâşimoğulları koluna mensup bir ailede dünyaya geldi. Doğumu, Habeşli Ebrehe’nin fillerle Kâbe’yi yıkmaya geldiği “Fil Yılı”na rastlar ve genellikle milâdî 571 yılı olarak kabul edilir. Rebîülevvel ayının on ikinci gecesi, meşhur olan rivayettir; ancak farklı tarihler de nakledilmiştir.

Babası Abdullah, o doğmadan birkaç ay önce Medine’de (Yesrib) vefat etmişti. Annesi Âmine, Zühreoğulları’ndan Vehb’in kızıdır. Dedesi Abdülmuttalib, Kureyş’in ileri gelenlerindendi ve Zemzem kuyusunu yeniden bulan kişi olarak tanınırdı. Torununa, o güne kadar Araplar arasında pek rastlanmayan “Muhammed” (çok övülmüş) adını verdi.

Çocukluğu ve Gençliği

Mekke’nin ileri gelen ailelerinde çocukları çöle, sağlıklı havada büyümeleri ve fasih Arapça öğrenmeleri için sütanneye verme âdeti vardı. Hz. Muhammed de Sa’doğulları kabilesinden Halîme’ye verildi ve yaklaşık dört-beş yaşına kadar çölde kaldı.

Altı yaşında iken annesi Âmine ile babasının kabrini ziyaret için Medine’ye gitti. Dönüşte annesi Ebvâ denilen yerde vefat etti. Yetim ve öksüz kalan küçük Muhammed’i dedesi Abdülmuttalib himayesine aldı. İki yıl sonra dedesi de vefat edince amcası Ebû Tâlib’in yanında büyüdü. Kur’an, onun yetimliğini “O seni yetim bulup barındırmadı mı?” ayetiyle hatırlatır (Duhâ Suresi, 93/6).

Gençliğinde çobanlık yaptı, amcasıyla birlikte ticaret kervanlarına katıldı. On iki yaşlarında amcasıyla gittiği Şam yolculuğunda rahip Bahîrâ ile karşılaştığı rivayet edilir. Haksızlığa uğrayanlara yardım etmek amacıyla kurulan Hılfu’l-fudûl (Erdemliler Cemiyeti) antlaşmasına katıldı. Doğruluğu ve güvenilirliği sebebiyle kendisine “el-Emîn” denildi.

Evliliği

Yirmi beş yaşında iken, ticaretini yürüttüğü Mekkeli dul ve saygın bir kadın olan Hz. Hatice ile evlendi. Bu evlilik yirmi beş yıl sürdü ve Hz. Hatice hayatta olduğu sürece başka bir hanımla evlenmedi. Bu evlilikten Kâsım, Zeyneb, Rukıyye, Ümmü Külsûm, Fâtıma ve Abdullah dünyaya geldi. Oğulları küçük yaşta vefat etti. Daha sonra Mâriye’den oğlu İbrâhim doğmuş, o da bebekken vefat etmiştir.

Otuz beş yaşlarında Kâbe’nin onarımı sırasında Hacerülesved’in yerine konması konusunda kabileler arasında çıkan anlaşmazlığı, taşı bir örtünün ortasına koyup her kabileden birinin ucundan tutmasını sağlayarak barışla çözdü.

Peygamberlik

Kırk yaşına yaklaştığında yalnızlığı sevmeye başladı ve Mekke yakınlarındaki Nur Dağı’nda bulunan Hira mağarasında tefekküre çekildi. Milâdî 610 yılında Ramazan ayında bir gece Cebrâil (a.s.) geldi ve Alak Suresi’nin ilk beş ayetini getirdi. Böylece peygamberlik görevi başladı. İlk iman eden Hz. Hatice oldu; onu Hz. Ebû Bekir, Hz. Ali ve Zeyd b. Hârise izledi.

Yaklaşık üç yıl gizli davetin ardından açık davete geçildi. Mekke müşrikleri bu davete şiddetle karşı çıktı. Müslümanlar baskı, işkence ve boykotla karşılaştı. Bir kısım Müslüman Habeşistan’a hicret etti. Peygamberliğin onuncu yılında hem Hz. Hatice’nin hem de Ebû Tâlib’in vefat etmesi sebebiyle bu yıla “Hüzün Yılı” denildi. Aynı dönemde İsrâ ve Mi’rac mucizesi yaşandı ve beş vakit namaz farz kılındı.

Hicret ve Medine Dönemi

Medineli Müslümanlarla yapılan Akabe biatlarından sonra, milâdî 622 yılında Hz. Ebû Bekir ile birlikte Medine’ye hicret etti. Bu olay daha sonra Hz. Ömer döneminde Hicri takvimin başlangıcı kabul edildi.

Medine’de Mescid-i Nebevî inşa edildi, Muhacir ve Ensar arasında kardeşlik kuruldu ve Medine Vesikası ile şehirde yaşayan farklı topluluklar arasındaki ilişkiler düzenlendi. Bedir (624), Uhud (625) ve Hendek (627) savaşlarından sonra 628’de Hudeybiye Antlaşması imzalandı. 630 yılında Mekke kan dökülmeden fethedildi ve Kâbe putlardan temizlendi. Peygamberimiz, kendisine yıllarca eziyet eden Mekkelileri affetti.

Vedâ ve Vefatı

Hicretin onuncu yılında (632) yüz bini aşkın Müslümanla birlikte Vedâ Haccı’nı yaptı ve Arafat’ta meşhur Vedâ Hutbesi’ni okudu. Medine’ye dönüşünden kısa bir süre sonra hastalandı. Hicretin on birinci yılı Rebîülevvel ayında, Hz. Âişe’nin odasında, “Refîk-i A’lâ” (en yüce dost) diyerek 63 yaşında vefat etti ve bu odaya defnedildi. Bugün Mescid-i Nebevî içinde bulunan kabri, “Ravza-i Mutahhara” olarak ziyaret edilmektedir.

Özet Kronoloji

• 571: Mekke’de doğumu (Fil Yılı)
• 577 civarı: Annesinin vefatı
• 595 civarı: Hz. Hatice ile evliliği
• 610: İlk vahiy ve peygamberliğin başlaması
• 615: Habeşistan’a ilk hicret
• 619: Hüzün Yılı
• 622: Medine’ye hicret
• 624: Bedir Savaşı
• 625: Uhud Savaşı
• 627: Hendek Savaşı
• 628: Hudeybiye Antlaşması
• 630: Mekke’nin fethi
• 632: Vedâ Haccı ve vefatı

Onun hayatı, Kur’an’ın ifadesiyle müminler için “en güzel örnek”tir (Ahzâb Suresi, 33/21).

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 21 Eylül 2026 · Kaynaklar: İbn Hişâm, es-Sîretü'n-Nebeviyye; İbn Sa'd, et-Tabakâtü'l-Kübrâ, I. cilt; Muhammed Hamidullah, İslâm Peygamberi; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Muhammed" md.; Diyanet İşleri Başkanlığı, Hz. Muhammed'in Hayatı

Bu içerik nasıl hazırlandı? →