📚 Konu Derlemesi
Sabır ile İlgili Ayetler, Hadisler ve Dualar
Sabırla ilgili ayetler, hadisler ve dualar: sabrın anlamı, çeşitleri, zorluk anında okunacak dualar ve rehber yazıları.
Sabır, İslam ahlakında yalnızca acıya katlanmak değil; kulun kendini tutması, dilini şikâyetten, kalbini isyandan koruması demektir. Âlimler sabrı üçe ayırır: ibadetleri aksatmadan sürdürme sabrı, günahtan uzak durma sabrı ve başa gelen sıkıntıya dayanma sabrı. Üçünün ortak noktası, insanın “Allah böyle dilemiş” diyerek iradesini terbiye etmesidir.
Sabır, olan biteni sessizce kabullenmek anlamına gelmez. Hastalığın tedavisini aramak, haksızlığa karşı meşru yollarla hakkını istemek, geçim için çalışmak sabra aykırı değildir; asıl sabır, bunları yaparken ümidi ve edebi kaybetmemektir. Acıyı hissetmek, ağlamak, üzülmek sabırsızlık sayılmaz; yasaklanan şey, kadere itiraz eden söz ve davranışlardır.
Aşağıda sabrı anlatan ayetleri, konuyla ilgili hadisleri, sıkıntı anında okunabilecek duaları ve daha ayrıntılı rehber yazılarını bir arada bulacaksınız.
Sabır ile İlgili Ayetler
12 ayet · Diyanet meali
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ ٱسْتَعِينُوا۟ بِٱلصَّبْرِ وَٱلصَّلَوٰةِ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ مَعَ ٱلصَّٰبِرِينَ
Yaaa ayyuhal laazeena aamanus ta'eenoo bissabri was Salaah; innal laaha ma'as-saabireen
Ey iman edenler! Sabır ve namazla yardım isteyin. Şüphe yok ki Allah, sabredenlerle beraberdir.
وَلَنَبْلُوَنَّكُم بِشَىْءٍۢ مِّنَ ٱلْخَوْفِ وَٱلْجُوعِ وَنَقْصٍۢ مِّنَ ٱلْأَمْوَٰلِ وَٱلْأَنفُسِ وَٱلثَّمَرَٰتِ ۗ وَبَشِّرِ ٱلصَّٰبِرِينَ
Wa lanablu wannakum bishai'im minal khawfi waljoo'i wa naqsim minal amwaali wal anfusi was samaraat; wa bashshiris saabireen
Çaresiz biz sizi biraz korku, biraz açlık, biraz da mallardan, canlardan ve ürünlerden eksiltme ile imtihan edeceğiz. Müjdele o sabredenleri!
ٱلَّذِينَ إِذَآ أَصَٰبَتْهُم مُّصِيبَةٌۭ قَالُوٓا۟ إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّآ إِلَيْهِ رَٰجِعُونَ
Allazeena izaaa asaabathum museebatun qaalooo innaa lillaahi wa innaaa ilaihi raaji'oon
Onlar başlarına bir musibet geldiği zaman: "Biz Allah'a aidiz ve sonunda O'na döneceğiz." derler.
أُو۟لَٰٓئِكَ عَلَيْهِمْ صَلَوَٰتٌۭ مِّن رَّبِّهِمْ وَرَحْمَةٌۭ ۖ وَأُو۟لَٰٓئِكَ هُمُ ٱلْمُهْتَدُونَ
Ulaaa'ika 'alaihim salawaatun mir Rabbihim wa rahma; wa ulaaa'ika humul muhtadoon
İşte onlar var ya, Rablerinden, mağfiretler ve rahmet onlaradır. İşte hidayete erenler de onlardır.
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ ٱصْبِرُوا۟ وَصَابِرُوا۟ وَرَابِطُوا۟ وَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ
Yaaa aiyuhal lazeena aamanus biroo wa saabiroo wa raabitoo wattaqul laaha la'allakum tuflihoon
Ey iman edenler! Sabredin, düşmanlarınıza karşı sebat gösterin, nöbet bekleşin, Allah'dan gereğince korkun ki, kurtuluşa eresiniz.
وَٱصْبِرْ وَمَا صَبْرُكَ إِلَّا بِٱللَّهِ ۚ وَلَا تَحْزَنْ عَلَيْهِمْ وَلَا تَكُ فِى ضَيْقٍۢ مِّمَّا يَمْكُرُونَ
Wasbir wa maa sabruka illaa billaah; wa laa tahzan 'alaihim wa laa taku fee daiqim mimmaa yamkuroon
(Ey Peygamber!) Sabret! Sabrın da ancak Allah'ın yardımı iledir. Onlardan dolayı üzülme! Kurdukları tuzaklardan telaş edip sıkıntıya düşme!
قُلْ يَٰعِبَادِ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ ٱتَّقُوا۟ رَبَّكُمْ ۚ لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا۟ فِى هَٰذِهِ ٱلدُّنْيَا حَسَنَةٌۭ ۗ وَأَرْضُ ٱللَّهِ وَٰسِعَةٌ ۗ إِنَّمَا يُوَفَّى ٱلصَّٰبِرُونَ أَجْرَهُم بِغَيْرِ حِسَابٍۢ
Qul yaa 'ibaadil lazeena aamanut taqoo Rabbakum; lillazeena ahsanoo fee haazihid dunyaa hasanah; wa ardul laahi waasi'ah; innamaa yuwaffas saabiroona ajrahum bighayri hisab
Ey Muhammed! Tarafımdan söyle: "Ey iman eden kullarım! Rabbinizden korkun. Bu dünyada güzellik yapanlara bir güzellik vardır. Allah'ın yeryüzü geniştir. Ancak sabredenlere mükafatları hesapsız ödenecektir."
وَٱلْعَصْرِ
Wal' asr
Asra yemin olsun ki,
إِنَّ ٱلْإِنسَٰنَ لَفِى خُسْرٍ
Innal insaana lafee khusr
İnsan mutlaka ziyandadır.
إِلَّا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّٰلِحَٰتِ وَتَوَاصَوْا۟ بِٱلْحَقِّ وَتَوَاصَوْا۟ بِٱلصَّبْرِ
Il lal lazeena aamanu wa 'amilus saali haati wa tawa saw bil haqqi wa tawa saw bis sabr
Ancak iman edenler, salih amel (iyi işler) işleyenler, birbirlerine hakkı tavsiye eden ve sabrı tavsiye edenler bunun dışındadır
يَٰبُنَىَّ أَقِمِ ٱلصَّلَوٰةَ وَأْمُرْ بِٱلْمَعْرُوفِ وَٱنْهَ عَنِ ٱلْمُنكَرِ وَٱصْبِرْ عَلَىٰ مَآ أَصَابَكَ ۖ إِنَّ ذَٰلِكَ مِنْ عَزْمِ ٱلْأُمُورِ
Yaa bunaiya aqimis-Salaata waamur bilma'roofi wanha 'anil munkari wasbir 'alaa maaa asaabaka inna zaalika min 'azmil umoor
"Yavrucuğum! Namazı kıl, iyiliği emret, kötülükten sakındır. Başına gelenlere sabret, çünkü bunlar, azmi gerektiren işlerdendir."
فَٱصْبِرْ صَبْرًۭا جَمِيلًا
Fasbir ssabran jameelaa
O halde güzel bir sabır ile sabret.
Sabır ile İlgili Hadisler
- Gözlerini kaybedip sabreden kulAllah Teâlâ buyurdu ki: “Kulumu iki sevgilisiyle (gözleriyle) imtihan eder de o sabrederse, bunlara karşılık ona cenneti veririm.”
- Hastalık ateşine sövmeyinPeygamber Efendimiz, ateşli bir hastalık geçiren Ümmü Sâib’e: “Humma (ateş) hastalığına sövme; çünkü o, körüğün demirin pasını giderdiği gibi Âdemoğlunun günahlarını giderir”…
- Kendinizden aşağıdakilere bakın(Dünyalık bakımından) sizden aşağıda olana bakın, sizden yukarıda olana bakmayın. Bu, Allah'ın size verdiği nimeti küçümsememeniz için daha uygundur.
- Müminin hali hayret vericidirMüminin durumu hayret vericidir! Onun her işi hayırdır. Bu durum sadece mümine mahsustur. Ona bir sevinç ulaşırsa şükreder, bu onun için hayır…
- Musibetler günahlara kefarettirMüslümana isabet eden hiçbir yorgunluk, hastalık, keder, üzüntü, eziyet ve gam yoktur ki, hatta ayağına batan bir diken bile, Allah onun sebebiyle…
- Sabır ilk sarsıntı anındadırResûlullah bir kabrin başında ağlayan bir kadının yanından geçti ve ona "Allah'tan kork ve sabret" dedi. Kadın onu tanımadan "Benden uzak dur,…
- Sabretmeye çalışana Allah sabır verirKim iffetli olmaya çalışırsa Allah onu iffetli kılar. Kim kimseye muhtaç olmamaya çalışırsa Allah onu muhtaç olmaktan kurtarır. Kim sabretmeye çalışırsa Allah…
- Sağlık ve boş vakit: aldanılan iki nimetİki nimet vardır ki insanların çoğu bu ikisinde aldanmıştır: sağlık ve boş vakit.
Sabır ile İlgili Dualar
- Acizlik, Tembellik ve Korkaklıktan Sığınma DuasıPeygamberimizin sık okuduğu; acizlikten, tembellikten, korkaklıktan, cimrilikten, düşkün yaşlılıktan ve kabir azabından sığınma duası.
- Allâhümme Rahmeteke Ercû DuasıPeygamberimizin sıkıntılı kişinin okumasını tavsiye ettiği, işleri Allah'a havale eden dua.
- Hasbünallah (Tevekkül Duası)Hz. İbrahim'in ateşe atılırken söylediği "Hasbünallâhu ve ni'mel vekîl" tevekkül zikri.
- Hz. Yunus’un Duası (Sıkıntı Duası)Balığın karnında okunan ve sıkıntı anında okuyanın duasının kabul edileceği bildirilen dua.
- İftiraya Uğrayanın Duası (Fe Sabrun Cemîl)Hz. Yakub'un ve ifk olayında Hz. Âişe'nin iftira karşısında okuduğu sabır ve yardım ayeti.
- Keder ve Hüzün DuasıPeygamberimizin kederden, üzüntüden, acizlikten ve borçtan Allah'a sığındığı dua.
- Kerb Duası (Lâ İlâhe İllallâhü’l-Azîmü’l-Halîm)Peygamberimizin büyük sıkıntı ve keder anlarında okuduğu tevhid duası.
- Musibet Anında Okunacak DuaBir kayıp veya musibet karşısında okunan, Ümmü Seleme'nin eşi yerine Peygamberimizle ödüllendirildiği sabır duası.
Konuyla İlgili Rehber Yazıları
- Anne Babaya İyilikKur'an ve hadislerde anne babaya iyilik (birrü'l-vâlideyn), onlara karşı görevlerimiz, ölümlerinden sonra yapılacaklar ve dua.
- Doğruluk ve EmanetSıdk (doğruluk) ve emanet ahlakı: Kur'an ve hadislerde doğruluğun değeri, yalanın zararları, emanetin kapsamı ve münafıklık alametleri.
- Duanın Adabı ve Kabul VakitleriDua nedir, nasıl edilir? Duanın adabı, kabulüne engel olan durumlar ve sahih hadislerde bildirilen duanın kabul edildiği vakitler.
- Gıybet ve DedikoduGıybet, iftira ve söz taşımanın (nemime) tanımı, Kur'an ve hadislerdeki hükmü, gıybetin caiz olduğu istisnalar ve gıybetten korunma yolları.
- İslam Ahlakının Temelleriİslam ahlakının kaynakları, niyet, ihlas, ihsan ve güzel huy kavramları; Kur'an ve sünnet ışığında ahlaklı bir hayatın temel ilkeleri.
- Komşu Hakkıİslam'da komşuluk ilişkileri, komşu hakkının önemi, komşu çeşitleri ve komşuya karşı sorumluluklarımız; ayet ve hadislerle.
Sık Sorulan Sorular
- Kazadan kurtulunca “belayı savmak” için kurban kesmek doğru mu?
- Kurban kesmeyen evden bereket kalkar mı?
- Kesimden önce kurbanlığı evin veya kişinin etrafında dolaştırmak gerekir mi?
- Oruçlu olmak sinirli ve kaba davranmayı mazur gösterir mi?
- Ramazan’da dinlenmek için kendime zaman ayırmak bencillik mi?
- Evlilik sorunlarımız için Ramazan’da danışmanlık almak uygun mu?
- Açlık neden insanı sinirli yapar, oruçluyken buna ne yapabilirim?
- Cezaevindeki kişiye oruç farz mı?
Ayet mealleri Diyanet İşleri Başkanlığı meali esas alınarak sitemizin Kur'an bölümünden alınmıştır; hadis künyeleri ilgili hadisin kendi sayfasında belirtilir. Giriş ve açıklama metinleri özgündür. Fıkhî konularda Hanefî mezhebi esas alınmış, gerektiğinde diğer mezheplerin farkı belirtilmiştir. Kişisel durumunuza dair kesin hüküm için müftülüğe veya Alo 190 Fetva Hattı'na danışınız.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Kur'an-ı Kerim, sahih hadis kaynakları ve Diyanet İlmihali