Akîka Kurbanı Nedir, Nasıl Kesilir?

Akîka Nedir?

Akîka, sözlükte yeni doğan çocuğun başındaki saç anlamına gelir. Dinî bir terim olarak ise Allah’ın bağışladığı çocuk nimetine şükür amacıyla kesilen kurbanın adıdır. Arap toplumunda İslam öncesinde de bilinen bu uygulama, Hz. Peygamber tarafından şirk unsurlarından arındırılarak devam ettirilmiştir.

Hz. Peygamber’in, torunları Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin için akîka kestiği rivayet edilmiştir (Ebû Dâvûd, Dahâyâ; Nesâî, Akîka). Bir başka hadiste “Her çocuk akîkasına karşılık rehindir; doğumunun yedinci günü onun için kurban kesilir, başı tıraş edilir ve isim konur” buyrulmuştur (Ebû Dâvûd, Dahâyâ; Tirmizî, Edâhî).

Akîkanın Hükmü

Akîkanın hükmü konusunda mezhepler arasında farklı görüşler vardır:

• Hanefî mezhebi: Akîka mubah veya müstehaptır. Kurban ibadetinin meşru kılınmasından sonra akîkanın bağlayıcılığının kalmadığını, ancak şükür niyetiyle kesilmesinin güzel bir amel olduğunu kabul eder. Kesmeyen kimse bir sorumluluk altında değildir.
• Şâfiî, Mâlikî ve Hanbelî mezhepleri: Akîka müekked sünnettir. Özellikle Şâfiî ve Hanbelîler bu konuda ısrarla durur.

Diyanet İşleri Başkanlığı da akîkanın, Allah’ın verdiği çocuk nimetine bir şükür ifadesi olarak kesilmesini tavsiye eder; ancak bunun farz veya vacip olmadığını, maddi imkânı olmayanların kendilerini zora sokmamaları gerektiğini belirtir.

Akîka Ne Zaman Kesilir?

Sünnete uygun olan, akîkanın doğumun yedinci günü kesilmesidir. Yedinci gün mümkün olmazsa on dördüncü veya yirmi birinci günde kesilebilir. Bu günler bir tavsiye niteliğindedir; akîka çocuğun ergenlik çağına kadar herhangi bir zamanda kesilebilir. Bazı âlimlere göre akîkası kesilmemiş kişi büyüdükten sonra kendisi için de kesebilir.

Akîka Olarak Hangi Hayvanlar Kesilir?

Akîkada kurban olmaya elverişli hayvanlar kesilir: koyun, keçi, sığır ve deve. Hayvanın yaşı ve kusursuz olması gibi şartlar kurbandaki şartlarla aynıdır. Buna göre koyun ve keçinin bir yaşını, sığırın iki yaşını, devenin beş yaşını doldurmuş olması gerekir; altı ayını doldurmuş ve bir yaşındaki kadar gösterişli olan kuzu da kesilebilir. Kör, topal, çok zayıf veya organı eksik hayvanlar akîka olmaz.

Rivayetlerde erkek çocuk için iki, kız çocuk için bir koyun kesilmesinden söz edilir (Ebû Dâvûd, Dahâyâ; Tirmizî, Edâhî). Hz. Peygamber’in ise torunları için birer koç kestiği de rivayet edilmiştir. Bu sebeple erkek çocuk için bir koyun kesmek de yeterlidir. Sığır ve deve gibi büyükbaş hayvanlara yedi kişiye kadar ortak olunabilir; bu hisselerden birinin akîka, diğerlerinin kurban veya adak niyetiyle olması da caizdir.

Akîka Eti Nasıl Dağıtılır?

Akîka etinin dağıtımı da kurban eti gibidir. Sahibi etten yiyebilir, akraba, komşu ve dostlarına ikram edebilir, fakirlere dağıtabilir. Uygulamada, etin üçe bölünerek bir kısmının evde tüketilmesi, bir kısmının hediye edilmesi, bir kısmının da ihtiyaç sahiplerine verilmesi tavsiye edilir. Etin pişirilip ziyafet olarak ikram edilmesi de caizdir. Anne ve babanın akîka etinden yiyemeyeceği yönündeki inanış halk arasında yaygındır; ancak dinî bir dayanağı yoktur.

Halk arasında akîka hayvanının kemiklerinin kırılmaması gerektiğine dair bir inanç da bulunmaktadır. Bu konuda bazı âlimlerin tavsiyeleri olmakla birlikte, bu bir zorunluluk değildir.

Akîka ile İlgili Diğer Sünnetler

• Saçın tıraş edilmesi: Yedinci günde çocuğun saçının kesilmesi ve saçın ağırlığınca gümüş veya değeri kadar sadaka verilmesi tavsiye edilmiştir (Tirmizî, Edâhî).
• İsim konulması: İsim daha önce konulmamışsa yedinci günde konulur.
• Tahnîk: Hz. Peygamber’in yeni doğan çocukların damağına çiğnenmiş hurma sürdüğü rivayet edilmiştir (Buhârî, Akîka; Müslim, Âdâb). Günümüzde bebeğin sağlığı açısından doktor tavsiyesine uymak önceliklidir.

Kurban ile Akîka Arasındaki Fark

Kurban, Hanefî mezhebine göre imkânı olan kimseler için her yıl Kurban Bayramı günlerinde kesilmesi vacip olan bir ibadettir. Akîka ise çocuk nimetine şükür için hayatta bir defa kesilen ve Hanefîlere göre bağlayıcı olmayan bir kurbandır. Bu yüzden maddi imkânı sınırlı olan birinin, vacip olan bayram kurbanını ihmal edip akîkaya öncelik vermesi doğru değildir.

Akîkanın Anlamı

Akîka, yalnızca bir kurban kesme uygulaması değil, yeni doğan çocuğun etrafında toplumsal bir sevinç ve şükür ortamı oluşturmanın da vesilesidir. Akraba ve komşularla etin paylaşılması, fakirlerin sevindirilmesi, çocuğun hayata bir hayır ve paylaşma ortamında başlamasını sağlar.

Anne ve baba, akîka vesilesiyle çocuklarını Allah’ın bir emaneti olarak gördüklerini ve bu emanete iyi bakacaklarına dair kalben bir söz verdiklerini hatırlamalıdır. Çocuğun sağlıklı doğumu, annenin selameti ve ailenin huzuru için Allah’a hamd etmek, akîkanın ruhudur. Maddi imkânı olmayan aileler, kurban kesemeseler bile şükürlerini dua, sadaka veya iki rekât şükür namazıyla ifade edebilirler.

Akîka ile ilgili sorularınız için müftülüklere başvurabilir, fetva.diyanet.gov.tr adresinden veya Alo 190 hattından bilgi alabilirsiniz.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 21 Eylül 2026 · Kaynaklar: Ebû Dâvûd, Dahâyâ; Tirmizî, Edâhî; Nesâî, Akîka; Buhârî, Akîka; Müslim, Âdâb; Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal I: İman ve İbadetler; İbn Âbidîn, Reddü'l-muhtâr; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Akîka" md.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →