İçki ve Kumar Neden Haramdır?

Aşamalı Bir Yasak

İçki, Arap toplumunda derin kökleri olan bir alışkanlıktı. Kur’an-ı Kerim bu alışkanlığı birden değil, aşamalı olarak yasaklamıştır. Önce içkide büyük günah ve insanlar için bazı faydalar bulunduğu, ancak günahının faydasından büyük olduğu bildirildi (Bakara Suresi, 2/219). Ardından sarhoşken namaza yaklaşılmaması emredildi (Nisâ Suresi, 4/43). Son olarak da kesin yasak geldi:

“Ey iman edenler! Şarap, kumar, dikili taşlar ve fal okları şeytan işi birer pisliktir; bunlardan uzak durun ki kurtuluşa eresiniz.” (Mâide Suresi, 5/90)

Bir sonraki ayette şeytanın içki ve kumar yoluyla insanlar arasına düşmanlık ve kin sokmak, onları Allah’ı anmaktan ve namazdan alıkoymak istediği bildirilir (Mâide Suresi, 5/91). Bu yasak geldiğinde Medine’de sahabilerin ellerindeki içkileri döktükleri ve sokaklardan içki aktığı rivayet edilmiştir (Buhârî, Tefsîr; Müslim, Eşribe).

İçkinin Haramlığı

Hz. Peygamber, “Sarhoşluk veren her şey hamrdır ve sarhoşluk veren her şey haramdır” buyurmuştur (Müslim, Eşribe). Bir başka hadiste ise “Çoğu sarhoş eden şeyin azı da haramdır” buyrulmuştur (Ebû Dâvûd, Eşribe; Tirmizî, Eşribe). Buna göre bira, şarap, rakı, votka gibi bütün alkollü içkiler, miktarı az da olsa haramdır.

Hz. Peygamber içkiyle ilgili on kişiyi lanetlemiştir: içkiyi yapan, yaptıran, içen, taşıyan, kendisine taşınan, sunan, satan, parasını yiyen, satın alan ve kendisi için satın alınan (Tirmizî, Büyû’). Bu hadis, içkinin yalnızca içilmesinin değil, üretimine, ticaretine ve dağıtımına katılmanın da günah olduğunu gösterir.

Mezhep Farkı Üzerine Kısa Not

Klasik Hanefî fıkhında, üzümden ve hurmadan yapılan içkiler (hamr) ile diğer maddelerden yapılan içkiler arasında bazı ayrımlar yapılmıştır. Ancak Hanefî mezhebinde fetvaya esas olan görüş, İmam Muhammed’in görüşü doğrultusunda sarhoş eden her içkinin azının da çoğunun da haram olduğudur. Bu konuda diğer mezheplerle bir fark kalmamıştır.

Uyuşturucu Maddeler

Esrar, eroin, kokain ve sentetik uyuşturucular gibi aklı gideren ve bedene zarar veren maddeler, içkiden daha ağır zararlara yol açtığı için haramdır. İslam’ın korumayı amaçladığı beş temel değerden biri akıl, diğeri candır. Kur’an, kendi elimizle kendimizi tehlikeye atmamamızı emreder (Bakara Suresi, 2/195). Tıbbi zorunlulukla ve doktor kontrolünde kullanılan ilaçlar bu hükmün dışındadır.

Alkol İçeren Ürünler

• İlaçlar: Başka bir alternatifi bulunmayan ve doktorun gerekli gördüğü, alkol içeren ilaçların kullanılması zaruret gereği caizdir.
• Kolonya ve dezenfektanlar: Din İşleri Yüksek Kurulu’nun değerlendirmesine göre içilmek amacıyla üretilmeyen, temizlik ve koku için kullanılan kolonya ve benzeri alkollü maddelerin kullanılmasında sakınca yoktur ve bunlar namaza engel bir necaset sayılmaz.
• Gıdalar: İçerisinde sarhoşluk verecek miktarda alkol bulunan veya alkollü içki katılarak yapılan yiyecekler haramdır. Fermantasyon sonucu doğal olarak oluşan ve sarhoşluk vermeyen eser miktardaki alkol (örneğin bazı meyve sularında veya ekşimiş yiyeceklerde) ise hükmü değiştirmez.
• Alkolsüz bira: Alkol oranı sıfır olsa bile içki kültürünü çağrıştırması sebebiyle kaçınılması tavsiye edilir.

Kumar ve Şans Oyunları

Kumar (meysir), kazancın emeğe veya meşru bir alışverişe değil, tamamen şansa dayandığı ve bir tarafın kazancının diğerinin kaybı olduğu oyunlardır. Mâide Suresi’nde içkiyle birlikte yasaklanmıştır. Din İşleri Yüksek Kurulu’nun değerlendirmesine göre piyango, loto, sayısal oyunlar, at yarışı bahisleri, spor bahisleri ve kazı kazan gibi şans oyunları kumar kapsamındadır ve haramdır. Bu oyunların gelirinin bir kısmının hayır işlerine ayrılması, hükmü değiştirmez. İnternet ve dijital ortamdaki bahis ve şans oyunları da aynı hükümdedir.

Kumarın zararları yalnızca mali kayıpla sınırlı değildir; bağımlılık, aile içi sorunlar, borç, dolandırıcılık ve suç gibi toplumsal yaralar açar. Emeğe dayanmayan kolay kazanç hayali, çalışma ahlakını da zayıflatır.

Bağımlılıktan Kurtulmak

İçki Sofrasında Bulunmak

Hz. Peygamber, Allah’a ve ahiret gününe inanan kimsenin içki içilen bir sofrada oturmamasını öğütlemiştir (Tirmizî, Edeb). Zorunlu durumlar dışında bu tür ortamlardan uzak durmak, kişinin kendini ve ailesini korumasına yardımcı olur.

İçki, uyuşturucu veya kumar bağımlılığı yaşayan bir kimse umutsuzluğa kapılmamalıdır. Allah’ın rahmeti her şeyi kuşatmıştır ve samimi tövbeyi kabul eder (Zümer Suresi, 39/53). Bağımlılık aynı zamanda tıbbi ve psikolojik bir sorundur; bu nedenle tövbe ile birlikte uzman desteği almak gerekir. Türkiye’de ALO 191 Uyuşturucu ile Mücadele Danışma Hattı ve Sağlık Bakanlığı’na bağlı AMATEM merkezleri bu konuda yardım sunmaktadır. Dinî sorularınız için ise fetva.diyanet.gov.tr adresine veya Alo 190 hattına başvurabilirsiniz.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 21 Eylül 2026 · Kaynaklar: Bakara Suresi (2/195, 2/219); Nisâ Suresi (4/43); Mâide Suresi (5/90-91); Zümer Suresi (39/53); Müslim, Eşribe; Ebû Dâvûd, Eşribe; Tirmizî, Eşribe; Tirmizî, Büyû'; Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu, alkol ve şans oyunları konulu mütalaalar; Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal II: İslam ve Toplum

Bu içerik nasıl hazırlandı? →