📚 Konu Derlemesi
Sıkıntı ve Darlık ile İlgili Ayetler, Hadisler ve Dualar
Sıkıntıyla ilgili ayetler, hadisler ve dualar: darlıktan çıkış, ferahlık duaları ve zorlukta sebat.
Kur’an zorluğun yanında daima kolaylığın bulunduğunu iki kez arka arkaya bildirir. Bu tekrar, sıkıntının kalıcı olmadığını vurgular. Aynı şekilde, Allah’a karşı sorumluluk bilinciyle davranan kimseye bir çıkış yolu açılacağı ve ummadığı yerden rızık verileceği müjdelenir.
Sıkıntı anında peygamberlerin dualarının örnek gösterilmesi dikkat çekicidir: Yûnus aleyhisselamın karanlıklar içinde yaptığı dua, Eyyûb aleyhisselamın hastalıkta sabrı ve Yâkub aleyhisselamın derdini yalnızca Allah’a şikâyet etmesi. Bu örnekler, darlığın imanı olgunlaştıran bir süreç olabileceğini gösterir.
Sıkıntıyla baş etmek için dua kadar somut adımlar da gerekir: yardım istemek, borcu yapılandırmak, uzmana başvurmak. İslam, tevekkülü bu adımlardan sonra devreye giren bir teslimiyet olarak tarif eder.
Burada sıkıntıyla ilgili ayetleri, hadisleri, ferahlık ve hacet dualarını topladık.
Sıkıntı ve Darlık ile İlgili Ayetler
9 ayet · Diyanet meali
فَإِنَّ مَعَ ٱلْعُسْرِ يُسْرًا
Fa inna ma'al usri yusra
Demek ki, zorlukla beraber bir kolaylık vardır.
إِنَّ مَعَ ٱلْعُسْرِ يُسْرًۭا
Inna ma'al 'usri yusra
Evet, zorlukla beraber bir kolaylık vardır.
وَيَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لَا يَحْتَسِبُ ۚ وَمَن يَتَوَكَّلْ عَلَى ٱللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُۥٓ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ بَٰلِغُ أَمْرِهِۦ ۚ قَدْ جَعَلَ ٱللَّهُ لِكُلِّ شَىْءٍۢ قَدْرًۭا
Wa yarzuqhu min haisu laa yahtasib; wa many yatawakkal 'alal laahi fahuwa husbuh; innal laaha baalighu amrih; qad ja'alal laahu likulli shai'in qadraa
Ve onu ummadığı yerden rızıklandırır. Kim Allah'a güvenirse O, ona yeter. Allah, emrini yerine getirendir. Allah her şey için bir ölçü koymuştur.
أَمْ حَسِبْتُمْ أَن تَدْخُلُوا۟ ٱلْجَنَّةَ وَلَمَّا يَأْتِكُم مَّثَلُ ٱلَّذِينَ خَلَوْا۟ مِن قَبْلِكُم ۖ مَّسَّتْهُمُ ٱلْبَأْسَآءُ وَٱلضَّرَّآءُ وَزُلْزِلُوا۟ حَتَّىٰ يَقُولَ ٱلرَّسُولُ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ مَعَهُۥ مَتَىٰ نَصْرُ ٱللَّهِ ۗ أَلَآ إِنَّ نَصْرَ ٱللَّهِ قَرِيبٌۭ
Am hasibtum an tadkhulul jannata wa lammaa yaa-tikum masalul lazeena khalaw min qablikum massathumul baasaaa'u waddarraaaa'u wa zulziloo hattaa yaqoolar Rasoolu wallazeena aamanoo ma'ahoo mataa nasrul laah; alaaa inna nasral laahiqareeb
Yoksa siz, kendinizden önce gelip geçenlerin hali (uğradıkları sıkıntılar) başınıza gelmeden cennete girivereceğinizi mi sandınız? Onlara öyle yoksulluklar, öyle sıkıntılar dokundu ve öyle sarsıldılar ki, hatta peygamber ve beraberinde iman edenler: "Allah'ın yardımı ne zaman?" derlerdi. Bak işte! Gerçekten Allah'ın yardımı yakındır.
وَذَا ٱلنُّونِ إِذ ذَّهَبَ مُغَٰضِبًۭا فَظَنَّ أَن لَّن نَّقْدِرَ عَلَيْهِ فَنَادَىٰ فِى ٱلظُّلُمَٰتِ أَن لَّآ إِلَٰهَ إِلَّآ أَنتَ سُبْحَٰنَكَ إِنِّى كُنتُ مِنَ ٱلظَّٰلِمِينَ
Wa Zan Nooni iz zahaba mughaadiban fazaanna al lan naqdira 'alaihi fanaanna al lan naqdira 'alaihi fanaadaa fiz zulumaati al laaa ilaaha illaaa Anta Subhaanaka innee kuntu minaz zaalimeen
Zünnun'u (balık sahibi Yunus'u) da hatırla. Hani o, öfkelenerek gitmişti de, bizim kendisini hiçbir zaman sıkıştırmayacağımızı sanmıştı. Fakat sonunda karanlıklar içinde: "Senden başka ilâh yoktur, sen münezzehsin, Şüphesiz ben haksızlık edenlerden oldum" diye seslenmişti.
فَٱسْتَجَبْنَا لَهُۥ وَنَجَّيْنَٰهُ مِنَ ٱلْغَمِّ ۚ وَكَذَٰلِكَ نُۨجِى ٱلْمُؤْمِنِينَ
Fastajabnaa lahoo wa najjainaahu minal ghamm; wa kazaalika nunjil mu'mineen
Biz de duasını kabul ile icabet ettik, kendisini üzüntüden kurtardık. İşte biz iman edenleri böyle kurtarırız.
يَٰبَنِىَّ ٱذْهَبُوا۟ فَتَحَسَّسُوا۟ مِن يُوسُفَ وَأَخِيهِ وَلَا تَا۟يْـَٔسُوا۟ مِن رَّوْحِ ٱللَّهِ ۖ إِنَّهُۥ لَا يَا۟يْـَٔسُ مِن رَّوْحِ ٱللَّهِ إِلَّا ٱلْقَوْمُ ٱلْكَٰفِرُونَ
Yaa baniyyaz haboo fatahassasoo miny Yoosufa wa akheehi wa laa tai'asoo mir rawhil laahi innahoo laa yai'asu mir rawhil laahi illal qawmul kaafiroon
"Ey oğullarım, gidin, Yusuf'u ve kardeşini araştırın. Allah'ın rahmetinden ümit kesmeyin; zira kâfir kavimden başkası Allah'ın rahmetinden ümit kesmez."
لَا يُكَلِّفُ ٱللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا ۚ لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا ٱكْتَسَبَتْ ۗ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَآ إِن نَّسِينَآ أَوْ أَخْطَأْنَا ۚ رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَآ إِصْرًۭا كَمَا حَمَلْتَهُۥ عَلَى ٱلَّذِينَ مِن قَبْلِنَا ۚ رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلْنَا مَا لَا طَاقَةَ لَنَا بِهِۦ ۖ وَٱعْفُ عَنَّا وَٱغْفِرْ لَنَا وَٱرْحَمْنَآ ۚ أَنتَ مَوْلَىٰنَا فَٱنصُرْنَا عَلَى ٱلْقَوْمِ ٱلْكَٰفِرِينَ
Laa yukalliful-laahu nafsan illaa wus'ahaa; lahaa maa kasabat wa 'alaihaa maktasabat; Rabbanaa la tu'aakhiznaa in naseenaaa aw akhtaanaa; Rabbanaa wa laa tahmil-'alainaaa isran kamaa hamaltahoo 'alal-lazeena min qablinaa; Rabbanaa wa laa tuhammilnaa maa laa taaqata lanaa bih wa'fu 'annaa waghfir lanaa warhamnaa; Anta mawlaanaa fansurnaa 'alal qawmil kaafireen
Allah hiç kimseye gücünün yeteceğinden başka yük yüklemez. Herkesin kazandığı hayır kendisine, yaptığı kötülüğün zararı yine kendisinedir. Ey Rabbimiz, eğer unuttuk ya da yanıldıysak bizi tutup sorguya çekme! Ey Rabbimiz, bize bizden öncekilere yüklediğin gibi ağır yük yükleme! Ey Rabbimiz, bize gücümüzün yetmeyeceği yükü de yükleme! Bağışla bizi, mağfiret et bizi, rahmet et bize! Sensin bizim Mevlamız, kâfir kavimlere karşı yardım et bize.
ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَتَطْمَئِنُّ قُلُوبُهُم بِذِكْرِ ٱللَّهِ ۗ أَلَا بِذِكْرِ ٱللَّهِ تَطْمَئِنُّ ٱلْقُلُوبُ
Allazeena aamanoo wa tatma'innu quloobuhum bizikril laah; alaa bizikril laahi tatma'innul quloob
Onlar, iman etmiş ve kalbleri Allah zikriyle yatışmış olanlardır. Evet, iyi bilin ki, kalbler Allah'ın zikri ile yatışır.
Sıkıntı ve Darlık ile İlgili Hadisler
- Gözlerini kaybedip sabreden kulAllah Teâlâ buyurdu ki: “Kulumu iki sevgilisiyle (gözleriyle) imtihan eder de o sabrederse, bunlara karşılık ona cenneti veririm.”
- Hastalık ateşine sövmeyinPeygamber Efendimiz, ateşli bir hastalık geçiren Ümmü Sâib’e: “Humma (ateş) hastalığına sövme; çünkü o, körüğün demirin pasını giderdiği gibi Âdemoğlunun günahlarını giderir”…
- Kendinizden aşağıdakilere bakın(Dünyalık bakımından) sizden aşağıda olana bakın, sizden yukarıda olana bakmayın. Bu, Allah'ın size verdiği nimeti küçümsememeniz için daha uygundur.
- Müminin hali hayret vericidirMüminin durumu hayret vericidir! Onun her işi hayırdır. Bu durum sadece mümine mahsustur. Ona bir sevinç ulaşırsa şükreder, bu onun için hayır…
- Musibetler günahlara kefarettirMüslümana isabet eden hiçbir yorgunluk, hastalık, keder, üzüntü, eziyet ve gam yoktur ki, hatta ayağına batan bir diken bile, Allah onun sebebiyle…
- Sabır ilk sarsıntı anındadırResûlullah bir kabrin başında ağlayan bir kadının yanından geçti ve ona "Allah'tan kork ve sabret" dedi. Kadın onu tanımadan "Benden uzak dur,…
- Sabretmeye çalışana Allah sabır verirKim iffetli olmaya çalışırsa Allah onu iffetli kılar. Kim kimseye muhtaç olmamaya çalışırsa Allah onu muhtaç olmaktan kurtarır. Kim sabretmeye çalışırsa Allah…
- Sağlık ve boş vakit: aldanılan iki nimetİki nimet vardır ki insanların çoğu bu ikisinde aldanmıştır: sağlık ve boş vakit.
Sıkıntı ve Darlık ile İlgili Dualar
- Acizlik, Tembellik ve Korkaklıktan Sığınma DuasıPeygamberimizin sık okuduğu; acizlikten, tembellikten, korkaklıktan, cimrilikten, düşkün yaşlılıktan ve kabir azabından sığınma duası.
- Allâhümme Rahmeteke Ercû DuasıPeygamberimizin sıkıntılı kişinin okumasını tavsiye ettiği, işleri Allah'a havale eden dua.
- Hacet DuasıHacet namazından sonra okunan ve ihtiyaçların Allah'a arz edildiği dua.
- Hasbünallah (Tevekkül Duası)Hz. İbrahim'in ateşe atılırken söylediği "Hasbünallâhu ve ni'mel vekîl" tevekkül zikri.
- Hz. Yunus’un Duası (Sıkıntı Duası)Balığın karnında okunan ve sıkıntı anında okuyanın duasının kabul edileceği bildirilen dua.
- İftiraya Uğrayanın Duası (Fe Sabrun Cemîl)Hz. Yakub'un ve ifk olayında Hz. Âişe'nin iftira karşısında okuduğu sabır ve yardım ayeti.
- Keder ve Hüzün DuasıPeygamberimizin kederden, üzüntüden, acizlikten ve borçtan Allah'a sığındığı dua.
- Kerb Duası (Lâ İlâhe İllallâhü’l-Azîmü’l-Halîm)Peygamberimizin büyük sıkıntı ve keder anlarında okuduğu tevhid duası.
Konuyla İlgili Rehber Yazıları
- İnşirâh Suresi Tanıtımı: Arapça Metni, Okunuşu, Meali ve Faziletiİnşirâh (Elem Neşrah) Suresi'nin Arapça metni, satır satır okunuşu ve meali; her zorlukla birlikte bir kolaylık müjdesi, ana konuları ve okunma vakitleri.
- Duhâ Suresi Tanıtımı: Arapça Metni, Okunuşu, Meali ve FaziletiDuhâ Suresi'nin Arapça metni, satır satır Türkçe okunuşu ve meali; vahyin kesintiye uğraması üzerine inişi, ana konuları ve okunma vakitleri.
- Hacet Namazı ve Tövbe NamazıBir ihtiyaç için kılınan hacet namazı ve günahtan sonra kılınan tövbe namazının dayanakları, kılınışları ve rivayetlerin durumu.
- Hz. Eyyûb (a.s.)Sabrın sembolü Hz. Eyyûb'un malı, ailesi ve sağlığıyla imtihanı, Kur'an'daki duası, kavuştuğu şifa ve yaygın İsrâilî rivayetlerin değerlendirmesi.
- Secde-i Tilâvet (Tilâvet Secdesi) Nasıl Yapılır?Kur'an'daki secde ayetleri, tilâvet secdesinin hükmü, kime gerekir, namazda ve namaz dışında nasıl yapılır; Hanefî ve Şâfiî farkları.
- Evlilikte Eşlerin Hakları ve SorumluluklarıKur'an ve sünnete göre karı-kocanın birbirine karşı hakları, nafaka, iyi geçim, istişare ve aile içi şiddetin haramlığı üzerine temel bilgiler.
Sık Sorulan Sorular
- Kurban kesmeyen evden bereket kalkar mı?
- Ramazan hilalini parmakla göstermek günah mı?
- Kesimden önce kurbanlığı okşayıp vedalaşmak doğru mu?
- Kesimden önce kurbanlığı evin veya kişinin etrafında dolaştırmak gerekir mi?
- İşsiz kaldım; Ramazan’da kendimi işe yaramaz hissediyorum, ne yapmalıyım?
- Bayramda mutlu hissetmiyorum; bayram sevinci yaşamak zorunda mıyım?
- Ruhen daraldığımda okuyabileceğim teselli verici ayetler hangileridir?
- Peygamberimizin sıkıntı ve kederden Allah’a sığındığı dua hangisidir?
Ayet mealleri Diyanet İşleri Başkanlığı meali esas alınarak sitemizin Kur'an bölümünden alınmıştır; hadis künyeleri ilgili hadisin kendi sayfasında belirtilir. Giriş ve açıklama metinleri özgündür. Fıkhî konularda Hanefî mezhebi esas alınmış, gerektiğinde diğer mezheplerin farkı belirtilmiştir. Kişisel durumunuza dair kesin hüküm için müftülüğe veya Alo 190 Fetva Hattı'na danışınız.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Kur'an-ı Kerim, sahih hadis kaynakları ve Diyanet İlmihali