📚 Konu Derlemesi
Kabir ile İlgili Ayetler, Hadisler ve Dualar
Kabirle ilgili ayetler, hadisler ve dualar: kabir hayatı, kabir ziyareti adabı ve okunacak dualar.
Kabir hayatı, ölümle diriliş arasındaki döneme verilen isimdir; kaynaklarda berzah olarak da anılır. Kur’an bu dönemin varlığına işaret eder; ayrıntıları ise gayb alanına aittir. Bu yüzden kabirle ilgili konuşurken kesin ve ayrıntılı iddialardan kaçınmak gerekir.
Kabir ziyareti, ölümü hatırlatması sebebiyle tavsiye edilmiştir. Ziyarette selam vermek, Fâtiha ve Yâsîn gibi metinler okumak, ölen için dua ve istiğfar etmek uygulanan adap arasındadır. Kabirden yardım istemek, kabre secde etmek ya da mezarı bir dilek makamı gibi görmek ise İslam’ın onaylamadığı davranışlardır.
Mezarın sade tutulması, üzerine gereksiz yapı yapılmaması geleneksel olarak tavsiye edilmiştir. Ölen için en kalıcı hediye, geride bırakılan hayır ve dualardır.
Burada kabir ve ziyaret adabıyla ilgili ayetleri, hadisleri, kabir ziyareti dualarını ve rehber yazılarını topladık.
Kabir ile İlgili Ayetler
8 ayet · Diyanet meali
لَعَلِّىٓ أَعْمَلُ صَٰلِحًۭا فِيمَا تَرَكْتُ ۚ كَلَّآ ۚ إِنَّهَا كَلِمَةٌ هُوَ قَآئِلُهَا ۖ وَمِن وَرَآئِهِم بَرْزَخٌ إِلَىٰ يَوْمِ يُبْعَثُونَ
La'alleee a'malu saalihan feemaa taraktu kallaa; innahaa kalimatun huwa qaaa'iluhaa wa minw waraaa'him barzakhun ilaa Yawmi yub'asoon
"Ta ki, boşa geçirdiğim dünyada iyi iş (ve hareketler) yapayım." Hayır! Onun söylediği bu söz (boş) laftan ibarettir. Onların gerisinde ise, yeniden dirilecekleri güne kadar (süren) bir berzah vardır.
ٱلنَّارُ يُعْرَضُونَ عَلَيْهَا غُدُوًّۭا وَعَشِيًّۭا ۖ وَيَوْمَ تَقُومُ ٱلسَّاعَةُ أَدْخِلُوٓا۟ ءَالَ فِرْعَوْنَ أَشَدَّ ٱلْعَذَابِ
An Naaru yu'radoona 'alaihaa ghuduwwanw wa 'ashiyyanw wa Yawma taqoomus Saa'aatu adkhilooo Aala Fir'awna ashaddal 'azaab
Onlar, sabah akşam ateşe arzolunurlar. Kıyamet kopacağı gün de: "Firavun hanedanını azabın en şiddetlisine tıkın!" (denilecektir).
وَمَنْ أَعْرَضَ عَن ذِكْرِى فَإِنَّ لَهُۥ مَعِيشَةًۭ ضَنكًۭا وَنَحْشُرُهُۥ يَوْمَ ٱلْقِيَٰمَةِ أَعْمَىٰ
Wa man a'rada 'an Zikree fa inna lahoo ma'eeshatan dankanw wa nahshuruhoo Yawmal Qiyaamati a'maa
Her kim de benim zikrimden (Kur'ân'dan) yüz çevirirse, (bilsin ki) ona dar bir geçim vardır ve onu kıyamet günü kör olarak haşrederiz.
أَلْهَىٰكُمُ ٱلتَّكَاثُرُ
Al haaku mut takathur
Çoklukla övünmek, sizi kabirlere varıncaya kadar oyaladı.
وَمَن كَانَ فِى هَٰذِهِۦٓ أَعْمَىٰ فَهُوَ فِى ٱلْءَاخِرَةِ أَعْمَىٰ وَأَضَلُّ سَبِيلًۭا
Wa man kaana fee haaziheee a'maa fahuwa fil aakhirati a'maa wa adallu sabeelaa
Her kim bu dünyada (manen) kör ise ahirette de kördür. Ve gidişçe daha şaşkındır.
وَلَا تَقُولُوا۟ لِمَن يُقْتَلُ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ أَمْوَٰتٌۢ ۚ بَلْ أَحْيَآءٌۭ وَلَٰكِن لَّا تَشْعُرُونَ
Wa laa taqooloo limai yuqtalu fee sabeelil laahi amwaat; bal ahyaaa'unw wa laakil laa tash'uroon
Allah yolunda öldürülenlere "ölüler" demeyin. Hayır, onlar diridirler. Fakat siz sezemezsiniz.
وَلَا تُصَلِّ عَلَىٰٓ أَحَدٍۢ مِّنْهُم مَّاتَ أَبَدًۭا وَلَا تَقُمْ عَلَىٰ قَبْرِهِۦٓ ۖ إِنَّهُمْ كَفَرُوا۟ بِٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ وَمَاتُوا۟ وَهُمْ فَٰسِقُونَ
Wa laa tusalli 'alaaa ahadim minhum maata abadanw wa laa taqum 'alaa qabriheee innahum kafaroo billaahi wa Rasoolihee wa maatoo wa hum faasiqoon
Ve onlardan biri ölürse asla namazını kılma ve kabirinin başına gidip durma. Çünkü onlar Allah'ı ve Resulünü tanımadılar. Ve fasık olarak can verdiler.
كُلُّ نَفْسٍۢ ذَآئِقَةُ ٱلْمَوْتِ ۗ وَإِنَّمَا تُوَفَّوْنَ أُجُورَكُمْ يَوْمَ ٱلْقِيَٰمَةِ ۖ فَمَن زُحْزِحَ عَنِ ٱلنَّارِ وَأُدْخِلَ ٱلْجَنَّةَ فَقَدْ فَازَ ۗ وَمَا ٱلْحَيَوٰةُ ٱلدُّنْيَآ إِلَّا مَتَٰعُ ٱلْغُرُورِ
Kulu nafsin zaaa'iqatul mawt; wa innamaa tuwaffawna ujoorakum Yawmal Qiyaamati faman zuhziha 'anin Naari waudkhilal Jannata faqad faaz; wa mal hayaatud dunyaaa illaa mataa'ul ghuroor
Her canlı ölümü tadacaktır. Kıyamet günü ecirleriniz size eksiksiz olarak verilecektir. Kim cehennemden uzaklaştırılıp cennete konursa o, gerçekten kurtuluşa ermiştir. Dünya hayatı, aldatıcı zevkten başka birşey değildir.
Kabir ile İlgili Hadisler
- Alan da veren de Allah’tır: taziyeResûlullah'ın kızı, oğlunun ölmek üzere olduğunu haber gönderip babasını çağırdı. Efendimiz ona selam gönderip şöyle dedi: "Alan da Allah'tır, veren de Allah'tır.…
- Allah’a kavuşmayı seveni Allah da severKim Allah'a kavuşmayı severse, Allah da ona kavuşmayı sever. Kim Allah'a kavuşmayı istemezse, Allah da ona kavuşmayı istemez. Hz. Âişe, "Hepimiz ölümden…
- Cenaze evine yemek götürmekCa'fer b. Ebî Tâlib'in şehadet haberi gelince Resûlullah şöyle buyurdu: "Ca'fer'in ailesi için yemek yapın; çünkü onlara kendilerini meşgul eden bir şey…
- Cenazeye katılanın iki kıratlık sevabıKim bir cenazede hazır bulunup namazını kılarsa ona bir kırat, defnedilinceye kadar orada kalırsa iki kırat sevap vardır. "İki kırat nedir?" diye…
- Cenazeyi çabuk götürünCenazeyi çabuk götürün. Eğer salih biriyse onu hayra ulaştırmış olursunuz; salih değilse bir kötülüğü omuzlarınızdan atmış olursunuz.
- Hasta ziyaret eden cennet bahçesindedirBir Müslüman, hasta olan Müslüman kardeşini ziyaret ettiği zaman, oradan dönünceye kadar cennetin meyve bahçelerinde bulunmuş olur.
- Hastalandım, beni ziyaret etmedinAllah kıyamet günü şöyle buyuracak: "Ey Âdemoğlu! Hastalandım, beni ziyaret etmedin." Kul, "Ey Rabbim, sen âlemlerin Rabbisin, seni nasıl ziyaret edebilirdim?" der.…
- Hastaya “Geçmiş olsun, inşallah günahlardan temizlenmeye vesiledir”Resûlullah bir bedeviyi ziyarete gitti. Efendimiz bir hastayı ziyaret ettiğinde "Lâ be's, tahûrun inşâallah (Zararı yok, inşallah günahlardan arınmaya vesiledir)" derdi.
Kabir ile İlgili Dualar
- Kabir Ziyareti DuasıPeygamberimizin kabristana girerken okuduğu selam duası ve ziyaret adabı.
- Vefat Edenler İçin DuaPeygamberimizin cenaze namazında okuduğu, ölüler için af ve rahmet duası.
- Kötü Komşudan Korunma ve İyi Komşu DuasıPeygamberimizin kalıcı yurtta kötü komşudan Allah'a sığındığı dua.
- Rabbenâ Lâ Tec’alnâ Mea’l-Kavmi’z-Zâlimîn DuasıA'râf ehlinin, zalimlerle bir arada bulunmaktan Allah'a sığındığı dua.
- Rabbenağfir Lenâ ve Li İhvâninâ DuasıÖnceki mümin kardeşler için bağışlanma ve kalpte kin bırakılmaması istenen Haşr 10. ayetteki dua.
- Acizlik, Tembellik ve Korkaklıktan Sığınma DuasıPeygamberimizin sık okuduğu; acizlikten, tembellikten, korkaklıktan, cimrilikten, düşkün yaşlılıktan ve kabir azabından sığınma duası.
- Kabir Azabından ve Dört Şeyden Sığınma DuasıNamazın son oturuşunda okunması emredilen; cehennem ve kabir azabından, hayat ve ölüm fitnesinden, Deccal'in şerrinden sığınma duası.
- Allâhümme Âfinî Fî Bedenî DuasıSabah ve akşam üçer defa okunan; beden, kulak ve göz sağlığı ile küfür, fakirlik ve kabir azabından korunma duası.
Konuyla İlgili Rehber Yazıları
- Yâsîn Suresi Tanıtımı: Konuları, Fazileti ve Rivayetlerin DeğeriYâsîn Suresi'nin adı, Mekke'de inişi, diriliş ve tevhid konuları, öne çıkan ayetleri; fazileti hakkındaki rivayetlerin çoğunun zayıf olduğu ve okunma geleneği.
- Cenaze İşlemleri: Yıkama, Kefenleme ve DefinVefat anından defne kadar yapılması gerekenler: ölüm döşeğindeki kişiye telkin, cenazenin yıkanması, kefenlenmesi, taşınması ve defin adabı.
- Tekâsür Suresi Tanıtımı: Arapça Metni, Okunuşu, Meali ve KonularıTekâsür Suresi'nin Arapça metni, satır satır okunuşu ve meali; çoklukla övünmenin insanı oyalaması, ilme'l-yakîn ve ayne'l-yakîn, nimetlerden hesap sorulması.
- Adak (Nezir) Nedir? Hükümleri ve ŞartlarıAdak nedir, nasıl adanır, geçerlilik şartları, adak kurbanının eti, adağı yerine getiremeyen kişinin durumu ve adakla ilgili yanlış inanışlar.
- Ahiret Gününe İmanAhirete iman nedir? Ölüm, kabir hayatı, kıyamet, yeniden diriliş, mahşer, hesap, mizan, sırat, cennet ve cehennem hakkında temel bilgiler.
- Tuvalet Adabı ve Taharet (İstincâ)Tuvalete giriş ve çıkış duaları, kıbleye yönelme yasağı, istincâ ve istibrâ nasıl yapılır, necasetten temizlik ve dikkat edilecek hususlar.
Sık Sorulan Sorular
- Bayramda kabir ziyareti geleneği Asr-ı saadete mi dayanır?
- Kurban Bayramı âdetlerinden hangisinin dinî, hangisinin örf olduğunu nasıl ayırt ederim?
- Mezarlıkta veya kabir başında kurban kesmek caiz mi?
- Bayramda kabir ziyaretine gidemeyen yaşlı evden dua edebilir mi?
- Balkanlarda Kurban Bayramı nasıl kutlanır?
- Ramazan’daki manevi hâlimi kaybettim, kalbim katılaştı gibi; ne yapmalıyım?
- Ramazan’a hazırlık için evde bir namaz ve Kur’an köşesi oluşturmak faydalı mı?
- Ramazan’dan önce kabir ziyareti yapmanın dinî bir yeri var mı?
Ayet mealleri Diyanet İşleri Başkanlığı meali esas alınarak sitemizin Kur'an bölümünden alınmıştır; hadis künyeleri ilgili hadisin kendi sayfasında belirtilir. Giriş ve açıklama metinleri özgündür. Fıkhî konularda Hanefî mezhebi esas alınmış, gerektiğinde diğer mezheplerin farkı belirtilmiştir. Kişisel durumunuza dair kesin hüküm için müftülüğe veya Alo 190 Fetva Hattı'na danışınız.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Kur'an-ı Kerim, sahih hadis kaynakları ve Diyanet İlmihali