Yeni Başlayanlar İçin ile İlgili Sık Sorulan Sorular
Dine yeni başlayanlar için sorular: nereden başlanır, abdest ve namaz nasıl öğrenilir, hangi dualar ezberlenir, siteyi ve araçları nasıl kullanırsınız.
Bu sayfa, ibadetlere yeni başlayanlar ve uzun bir aradan sonra yeniden başlamak isteyenler için hazırlandı. Nereden başlanacağı, hangi sırayla öğrenileceği, abdest ve namazın temel adımları, ezberlenecek ilk dualar, Kur'an okumayı öğrenme yolu ve temel inanç kavramları tek tek ele alındı. Ayrıca bu sitedeki rehberleri, araçları ve arama bölümlerini nasıl kullanacağınızı anlatan sorular da bulunuyor. Amacımız, kimsenin ''nereden tutacağımı bilmiyorum'' diyerek geri durmaması.
Cevaplar Hanefî mezhebi esas alınarak, Diyanet İşleri Başkanlığı ilmihal çizgisinde ve sade bir dille hazırlandı. Gerektiği yerde Şâfiî mezhebindeki farklı uygulamaya işaret edildi. Âlimler arasında görüş farkı bulunan konularda bu durum ayrıca belirtildi. Burada okuduklarınız genel bilgi niteliğindedir; kendi durumunuza özel kesin bir hüküm için bağlı bulunduğunuz müftülüğe ya da Alo 190 Dinî Sorular Hattı'na danışmanızı tavsiye ederiz.
74 soru ve cevap · 9 başlık
Nereden Başlamalı
Dine yeni başlıyorum, ilk olarak ne yapmalıyım?
İlk adım niyet etmek ve küçük başlamaktır. Kelime-i şehadetin anlamını öğrenin, sonra abdest almayı çalışın. Abdesti öğrendikten sonra tek bir namaz vaktine odaklanın; en kolayı sabah ya da akşam namazıdır. Bir vakti birkaç hafta düzenli kıldıktan sonra ikinciyi ekleyin. Her şeyi aynı hafta öğrenmeye çalışmayın; acele eden kişi genellikle kısa sürede bırakır. Bilmediğinizi sormaktan çekinmeyin, öğrenmek bir ibadettir.
Kelime-i Şehadet →Abdest Nasıl Alınır →Namaz Nasıl Kılınır →
İslam'ın şartları nelerdir, hepsini birden yapmam gerekir mi?
İslam'ın beş şartı şunlardır: kelime-i şehadet, namaz, oruç, zekât ve hac. Bunların her biri kendi koşullarına bağlıdır. Namaz günlüktür, oruç yılda bir aydır. Zekât ancak belirli bir mala sahip olan kişiye düşer. Hac ise maddî ve bedenî gücü yetene, ömürde bir kez farzdır. Yani hepsi aynı anda sizden istenmez. Önce günlük olanı, yani namazı oturtmaya çalışın.
Öğrenmek için hangi sırayı izlemeliyim?
Tavsiye edilen sıra şöyledir: önce temel inanç (Allah'a, meleklere, kitaplara, peygamberlere, ahirete ve kadere iman), sonra temizlik ve abdest, sonra namaz, ardından Kur'an okuma, en son diğer ibadetler ve günlük hayat hükümleri. Bu sıra, her adımın bir öncekinin üzerine oturmasını sağlar. Abdesti bilmeyen kişi namazı tam öğrenemez; namazı bilmeyen kişi de cemaate rahat katılamaz.
Hiç bilgim yok, utanıyorum. Ne yapmalıyım?
Bilmemek utanılacak bir şey değildir; öğrenmemek üzülecek bir şeydir. Herkes bir yerden başladı. Sorularınızı önce yazılı kaynaklardan araştırabilir, sonra mahallenizdeki camide görevliye ya da müftülüğe sorabilirsiniz. Alo 190 Dinî Sorular Hattı da telefonla soru sormanıza imkân verir. Bu sitede de konu konu ayrılmış sayfalar var; kendinize en yakın konudan başlayın.
Yaşım ilerledi, şimdi başlamak için çok mu geç?
Geç değildir. Dinde kapı, kişi hayatta olduğu sürece açıktır. Yaşı ilerlemiş biri için önce kolaylıklar devreye girer: oturarak namaz kılmak, hastalıkta teyemmüm yapmak, kaza namazlarını güç yettiğince eda etmek gibi. Geçmişe takılmak yerine bugünden başlamak esastır. Yıllardır kılınmamış namazlar için kaza yolu vardır ve bir plan yapılabilir.
Bir hocaya mı gitmeliyim, kendi kendime öğrenebilir miyim?
Temel bilgileri kitaptan ve güvenilir kaynaklardan kendi kendinize öğrenebilirsiniz. Ancak Kur'an okumayı ve namazdaki telaffuzu bir öğreticiden dinleyerek öğrenmek çok daha sağlıklıdır. Harflerin çıkış yerleri kulakla öğrenilir. Camilerde ve müftülüklerde ücretsiz Kur'an kursları vardır. Kendi kendinize çalışırken de arada birine dinletip düzeltme almanız iyi olur.
Kur'an Okuma Adabı ve Tecvide Giriş →Tecvid ve Mahreç Soruları →Eğitim ve İlim Soruları →
Hangi mezhebe uymam gerekir?
Türkiye'de yaygın olan Hanefî mezhebidir; bu sitedeki cevaplar da Hanefî esasına göre verilmiştir. Bir mezhebe uymak, bilgiyi düzenli bir usule göre almaktır. Yeni başlayan biri çevresinde yaygın olan mezhebin uygulamasını öğrenirse yalnız kalmaz, cemaate de rahat uyar. Mezhepler arasında ibadetlerin özünde fark yoktur; ayrıntıda farklar vardır ve hepsi meşrudur.
Farz, sünnet, mekruh gibi kelimeler kafamı karıştırıyor.
Kısaca şöyledir: farz, yapılması kesin olarak emredilen; terk edilmesi günah olan iştir. Vacip farza çok yakındır. Sünnet, Peygamberimizin yaptığı, yapılması sevap olan iştir. Mübah serbest bırakılan, mekruh hoş görülmeyen, haram ise kesin olarak yasaklanan iştir. Bu beş kelimeyi öğrenmek, okuduğunuz her dinî metni anlamanızı kolaylaştırır.
Bu Siteyi Nasıl Kullanırım
Bu sitede neler var, nereden başlamalıyım?
Sitede dualar, hadisler, namaz ve abdest sayfaları, İslam rehberi yazıları, sözlük, esmâü'l-hüsnâ ve rüya tabiri bölümleri bulunur. Bunların yanında namaz vakitleri, zekât hesaplama, kıble bulucu gibi araçlar vardır. Yeni başlayan biri için en iyi sıra şudur: önce rehber yazılarını okuyun, sonra ezber aracıyla dua ezberleyin, ardından ibadet takibiyle düzeninizi kurun.
Namaz vakitlerini nasıl öğrenirim?
Namaz vakitleri sayfasından şehrinizi seçerek o günün beş vakit saatlerini görebilirsiniz. Vakitler şehrin enlem ve boylamına göre değiştiği için doğru şehri seçmek önemlidir. Sayfada bir sonraki vakte ne kadar kaldığı da gösterilir. Yeni başlayan biri için bu sayfayı telefonun ana ekranına eklemek, vakitleri kaçırmamanın en pratik yoludur.
Kıbleyi nasıl bulurum?
Kıble bulucu aracı, bulunduğunuz konuma göre Kâbe'nin yönünü gösterir. Telefonun konum iznini verdiğinizde yön oku görünür. Pusula yakınında metal eşya ya da güçlü mıknatıs varsa sapma olabilir; bu yüzden açık bir yerde ölçüm yapmak daha doğrudur. Yön konusunda emin olamazsanız, kanaatinize göre yöneldiğiniz namaz geçerlidir; sonradan yanlış olduğunu öğrenseniz de iade gerekmez.
Dua ezberlemek için bir araç var mı?
Evet. Ezber aracı, bir duayı küçük parçalara bölerek tekrar tekrar çalışmanızı sağlar. Yeni başlayan biri için önerilen sıra şudur: Sübhâneke, Fâtiha, kısa bir sûre, Ettehiyyâtü, Allâhümme salli ve Allâhümme bârik, sonra Rabbenâ duaları. Her gün tek bir metne on beş dakika ayırmak, haftada bir duayı rahatça oturtur. Ezberlerken anlamını da okumak kalıcılığı artırır.
Zikir sayısını takip etmek için ne kullanabilirim?
Zikirmatik aracı, çektiğiniz zikrin sayısını tutar. Namaz sonrası tesbihat için tesbihat sayfasını kullanabilirsiniz; orada sırayla okunacak zikirler ve sayıları yazılıdır. Yeni başlayan biri için günde otuz üçer tesbih bile iyi bir başlangıçtır. Sayıya değil devamlılığa bakın; az ama her gün yapılan zikir, çok ama arada bir yapılandan değerlidir.
Kaç namazım kazaya kaldığını nasıl hesaplayabilirim?
Kaza namazı hesaplama aracına namaz kılmaya başladığınız tarihi ve ergenlik çağına girdiğiniz tahminî tarihi girerek yaklaşık bir sayı elde edebilirsiniz. Bu sayı kesin değil, planlama içindir. Hesap çıktıktan sonra her vakit namazının yanına bir kaza eklemek en kolay yöntemdir. Kadınlar hayız günlerinin namazlarını kaza etmez; bu günler hesaptan düşülür.
Kaza Namazı Hesaplama →Kaza Namazı →Kadın ve İbadet Soruları →
Zekâtımı ve fitremi nasıl hesaplarım?
Zekât hesaplama aracına altın, gümüş, nakit, ticaret malı ve borçlarınızı girdiğinizde nisap kontrolü yapılır ve kırkta bir oranıyla tutar çıkar. Fitre ve fidye için ayrı bir hesaplama sayfası vardır. Çıkan sonuç bilgilendirme amaçlıdır; karışık mal varlığı, ortaklık ya da taksitli borç gibi durumlarda müftülüğe danışmanız daha güvenli olur.
Zekât Hesaplama →Fitre ve Fidye Hesaplama →Zekât ve Sadaka Soruları →
Kur'an'ı sitede okuyabilir miyim?
Evet. Kur'an bölümünde sûreleri sırayla açabilir, Arapça metni, okunuşu ve mealini birlikte görebilirsiniz. Hatim bölümü ise cüzleri paylaşarak topluca okuma yapmanızı sağlar. Yeni başlayan biri için günde bir sayfa hedefi gerçekçi bir başlangıçtır. Okuyuşunuz yavaş olsa da harfleri doğru çıkarmaya özen gösterin; hız sonradan gelir.
Bilmediğim bir kelimeyi nereden bulabilirim?
Sözlük bölümünde dinî terimler kısa ve sade açıklamalarla yer alır. Rükû, kade, mahrec, nisap gibi kelimeleri orada arayabilirsiniz. Ayrıca her konunun kendi soru sayfası vardır; aradığınız şey bir hüküm sorusuysa ilgili konu sayfasına bakmak daha hızlı sonuç verir. Yine de anlamadığınız bir yer kalırsa müftülüğe sormaktan çekinmeyin.
İlk Adım: Temizlik ve Abdest
Abdest neden gerekli, hangi ibadetler için şarttır?
Abdest, namaz kılmak, Kâbe'yi tavaf etmek ve Kur'an'a el ile dokunmak için gereken temizlik halidir. Namazın şartlarından biri hadesten taharet, yani abdestsizlik halinden çıkmaktır. Abdestsiz kılınan namaz geçerli değildir. Dua etmek, zikir çekmek ve Kur'an'ı ezberden okumak için abdest şart değildir; fakat abdestli olmak adaptandır.
Abdesti adım adım nasıl alırım?
Besmeleyle başlayın. Elleri bileklere kadar üç kez yıkayın, üç kez ağzınıza ve üç kez burnunuza su alın. Yüzü üç kez yıkayın. Sağ kolu sonra sol kolu dirseklerle birlikte üç kez yıkayın. Islak elle başın dörtte birini meshedin, kulakları ve boynu meshedin. En son sağ ve sol ayağı topuklarla birlikte üç kez yıkayın. Farz olanlar yüz, kollar, baş meshi ve ayaklardır.
Abdestim ne zaman bozulur?
Abdest; önden ve arkadan bir şey çıkmasıyla, ağız dolusu kusmakla, vücuttan akacak kadar kan veya iltihap çıkmasıyla, bayılmak ve delirmekle, yatarak ya da dayanarak uyumakla bozulur. Namazda sesli gülmek de abdesti bozar. Sadece yellenmek abdesti bozar; terlemek, tükürmek, saç kesmek, tırnak kesmek ise bozmaz. Şüphe halinde kesin bildiğiniz hale göre hareket edin.
Gusül ne zaman gerekir, nasıl alınır?
Gusül; cinsel birleşme, meninin gelmesi, hayzın ve lohusalığın sona ermesi hallerinde farz olur. Guslün farzları üçtür: ağzı yıkamak, burnu yıkamak ve bütün bedeni kuru yer kalmayacak şekilde yıkamak. Uygulamada önce eller ve avret yeri yıkanır, sonra abdest alınır, ardından baştan aşağı bütün beden yıkanır. Gusülde niyet Hanefîlerde şart değildir, Şâfiîlerde şarttır.
Gusül Nasıl Alınır →Guslü Gerektiren Haller →Abdest ve Gusül Soruları →
Su bulamazsam ne yaparım?
Su yoksa veya kullanmak sağlığınıza zarar verecekse teyemmüm yapılır. Teyemmüm, temiz toprak cinsinden bir yüzeye iki elin içiyle vurup yüzü meshetmek, sonra tekrar vurup kolları dirseklerle birlikte meshetmektir. Toprak, taş, tuğla, duvar sıvası gibi yüzeyler kullanılabilir. Su bulunduğunda ya da zaruret kalktığında teyemmüm sona erer ve abdest alınır.
Yeni başlayanların abdestte en sık yaptığı hatalar neler?
En yaygın hatalar şunlardır: ayakları aceleyle yıkayıp topukları atlamak, kolları dirsekten yukarı değil aşağı bırakıp dirseği kuru bırakmak, başın tamamına değil sadece bir tutam saça mesh etmek, suyu çok akıtarak israf etmek ve her uzvu üçten fazla yıkamak. Bu hataların çoğu alışkanlıktan kaynaklanır; bir kez yavaş yavaş uygulayarak düzeltebilirsiniz.
Abdest Alırken Yapılan Hatalar →Abdestin Adabı ve Mekruhları →
Tuvalet sonrası temizliği nasıl yapmalıyım?
Tuvalet sonrası su ile temizlenmeye istincâ denir; akan bir şeyin kalmadığından emin olmaya istibrâ denir. Temizlik sol el ile yapılır. Kıbleye dönük oturmamak ve tuvalete sol ayakla girip sağ ayakla çıkmak adaptandır. Necaset bulaşan çamaşır, iz ve koku kalmayacak şekilde yıkanır. Bu temizlik namazın geçerliliği için gereken necasetten taharetin parçasıdır.
Çoraplı ayağa mesh edebilir miyim?
Normal kumaş çoraba mesh edilmez; ayakların yıkanması gerekir. Mest denilen, suyu geçirmeyen ve ayağı topuklarla birlikte kaplayan deri ya da benzeri ayakkabıya mesh edilebilir. Mest, abdestli ayağa giyilmiş olmalıdır. Mukim kişi için mesh süresi bir gün bir gece, yolcu için üç gün üç gecedir. Süre dolunca mestler çıkarılıp ayaklar yıkanır.
Namaza Başlamak
Namaza hangi vakitten başlamak kolaydır?
Çoğu kişi için en kolay başlangıç akşam namazıdır; evde olunur, rekât sayısı azdır ve vakti belirgindir. Sabah namazı sevabı büyük olsa da kalkmak zor olabilir. Bir vakti iki üç hafta hiç aksatmadan kıldıktan sonra ikinci vakti ekleyin. Hedef, kısa sürede beşe çıkmak değil; eklediğiniz her vakti kalıcı hale getirmektir.
Akşam Namazı →Vakit Namazları ve Rekât Sayıları →İbadet Takibi →
Namazı adım adım nasıl kılarım?
Abdest alın, temiz bir yere kıbleye dönün ve niyet edin. Elleri kaldırıp Allahu ekber deyip tekbirle namaza girin. Sübhâneke, Fâtiha ve bir sûre okuyun. Rükûya varın, doğrulun, iki kez secde edin. İkinci rekâtta yine Fâtiha ve sûre okuyup rükû ve secde yapın, sonra oturup Ettehiyyâtü, salavatlar ve Rabbenâ dualarını okuyun. Sağa ve sola selam vererek bitirin.
Hangi vakit kaç rekâttır?
Sabah: iki sünnet, iki farz. Öğle: dört sünnet, dört farz, iki sünnet. İkindi: dört sünnet, dört farz. Akşam: üç farz, iki sünnet. Yatsı: dört sünnet, dört farz, iki sünnet ve üç vitir. Vitir Hanefîlerde vacip, Şâfiîlerde sünnettir. Yeni başlayan biri önce farzları öğrenip kılabilir, sünnetleri sonra ekleyebilir.
Vakit Namazları ve Rekât Sayıları →Yatsı Namazı →Vitir Namazı →
Duaları henüz ezberlemedim, namaz kılabilir miyim?
Kılabilirsiniz. Namazın içindeki farz olan kıraat, Fâtiha'dan sonra bir miktar Kur'an okumaktır; en kısa sûreler bunun için yeterlidir. İhlâs, Kevser ya da Asr sûresini öğrenmek birkaç gün alır. Ezberleyemediğiniz duaların yerine bildiğiniz tesbihleri okuyabilirsiniz. Namazı tam öğrenene kadar bildiğinizle kılın; eksik kılmak hiç kılmamaktan iyidir.
Niyet nasıl edilir, sesli söylemem gerekir mi?
Niyet kalbin kararıdır; hangi namazı kıldığınızı bilmek yeterlidir. Sesli söylemek şart değildir, ancak dille söylemek kalbi toplamaya yardım ettiği için müstehap sayılır. Örneğin ''Niyet ettim Allah rızası için akşam namazının farzını kılmaya'' demek yeterlidir. Kaza namazı kılıyorsanız hangi vaktin kazası olduğunu belirtmek gerekir.
Namazda yanlış yaparsam ne olur?
Farzlardan biri terk edilirse namaz geçersiz olur ve yeniden kılınır. Vaciplerden biri yanlışlıkla terk edilirse sehiv secdesi yapılır: son oturuşta selam verdikten sonra iki secde yapılır, sonra tekrar Ettehiyyâtü okunup selam verilir. Sünnetlerin terki ise namazı bozmaz. Yeni başlayan biri çok hata yapar; bu normaldir ve zamanla azalır.
Camiye gitmekten çekiniyorum, nasıl davranmalıyım?
Camiye sağ ayakla girin, ayakkabılarınızı yerine koyun ve sessizce bir yere oturun. Cemaate sonradan katılırsanız imamın bulunduğu yerden uyar, eksik rekâtları selamdan sonra tamamlarsınız. Kimse yeni geleni ayıplamaz; aksine yardımcı olur. İlk kez gidiyorsanız kalabalık olmayan bir vakti, mesela öğle namazını seçmek rahatlatır.
Cami Adabı Soruları →Cemaate Geç Yetişme →Camiye Girerken Okunacak Dua →
Geçmiş namazlarımı nasıl kaza ederim?
Kaza namazı, vakti çıkmış farz namazın sonradan kılınmasıdır. Yalnız farzlar ve vitir kaza edilir; sünnetler kaza edilmez. En pratik yöntem, her vakit namazının ardından aynı vaktin bir kazasını kılmaktır. Böylece zamanla borç kapanır. Güneşin doğduğu, tam tepede olduğu ve battığı üç vakitte kaza namazı kılınmaz.
Hastayım ya da yolculuktayım, namazı nasıl kılarım?
Ayakta duramayan kişi oturarak, oturamayan yatarak ve işaretle namaz kılar; namaz düşmez. Yolculukta ise dört rekâtlı farzlar iki rekât olarak kılınır; buna seferîlik denir. Sabahın iki ve akşamın üç rekâtı kısaltılmaz. Yaklaşık doksan kilometre ve üzeri mesafeye gidip orada on beş günden az kalan kişi yolcu sayılır.
İlk Ezberler ve Kur'an Okumayı Öğrenmek
Önce hangi duaları ezberlemeliyim?
Namaz için gereken sıra şudur: Sübhâneke, Fâtiha, kısa bir sûre (İhlâs ya da Kevser), Ettehiyyâtü, Allâhümme salli, Allâhümme bârik, Rabbenâ âtinâ ve Rabbenâğfirlî. Bu sekiz metni öğrenen kişi her namazı eksiksiz kılabilir. Sonrasında Âyetü'l-Kürsî, Felak ve Nâs sûreleri eklenebilir. Haftada bir metin hedefi gerçekçidir.
Sübhâneke Duası →Allâhümme Salli Duası →Rabbenâ Âtinâ Duası →
Fâtiha sûresini ezberlemem şart mı?
Fâtiha, namazda okunması vacip olan sûredir. Hanefîlerde her rekâtta Fâtiha okumak vacip, Şâfiîlerde ise farzdır. Bu yüzden ilk ezberlenecek metin Fâtiha olmalıdır. Yedi âyettir ve birkaç gün çalışmayla ezberlenebilir. Henüz ezberleyemediyseniz bildiğiniz kısmı okuyup bir tesbih ekleyin; en kısa zamanda tamamlamaya çalışın.
Ezberlemek için pratik bir yöntem var mı?
En iyi yöntem küçük parçalara bölmektir. Metni iki üç kelimelik parçalara ayırın, her parçayı yüksek sesle on kez okuyun, sonra birleştirin. Her gün yeni parçaya geçmeden önce önceki günün ezberini tekrar edin. Sabah namazından sonra çalışmak akılda tutmayı kolaylaştırır. Dinleyerek tekrar etmek de telaffuzu düzeltir.
Arapça harfleri öğrenmem ne kadar sürer?
Düzenli çalışan bir kişi Arapça harfleri ve harekeleri genellikle birkaç haftada tanır, heceleyerek okumaya iki üç ay içinde geçer. Önce yirmi dokuz harfi ve şekillerini, sonra fetha, kesra ve damme harekelerini öğrenmek gerekir. Günde yirmi dakika, haftada bir saatten daha verimlidir. Bir öğreticiye dinletmek yanlış alışkanlıkların yerleşmesini önler.
Tecvid ve Mahreç Soruları →Mahreç →Kur'an Okuma Adabı ve Tecvide Giriş →
Tecvid bilmeden Kur'an okuyabilir miyim?
Okuyabilirsiniz. Önemli olan harfleri birbirine karıştırmamak ve anlamı bozacak hata yapmamaktır. Tecvidin ayrıntıları, yani med, ihfa ve idgam gibi kurallar sonradan öğrenilir. Harflerin yerini değiştiren ağır hatalardan kaçınmak gerekir; bunlara lahn-ı celî denir. Yeni başlayan biri yavaş ve dikkatli okursa hata oranı kendiliğinden düşer.
Önce meal mi okumalıyım, Arapçasını mı öğrenmeliyim?
İkisi birlikte yürüyebilir. Meal okumak Kur'an'ın ne anlattığını anlamanızı sağlar ve ibadet şevkini artırır. Arapça metni öğrenmek ise namaz ve tilavet için gereklidir. Meal okurken âyetlerin iniş sebebini bilmemek yanlış anlamalara yol açabilir; bu yüzden açıklamalı meal ya da tefsir tercih edilmelidir.
Meal ve Tefsir Soruları →Meal →Kur'an'ın İnişi ve Derlenmesi →
Hangi sûreleri bilmek günlük hayatta işime yarar?
Namazda okumak için İhlâs, Kevser, Asr ve Fîl sûreleri kısa ve kolaydır. Korunma için Felak ve Nâs sûreleri ile Âyetü'l-Kürsî çok okunur. Cuma günleri Kehf sûresini okumak sünnet kabul edilir. Yatmadan önce Âyetü'l-Kürsî okumak yaygın bir uygulamadır. Bu metinleri sırayla ezberlemek hem namazı hem günlük zikri kolaylaştırır.
Kur'an okumaya başlarken nelere dikkat etmeliyim?
Abdestli olmak, temiz bir yerde oturmak ve besmele ile eûzü okuyarak başlamak adaptandır. Mushafı yüksek bir yere koymak, acele etmemek ve okuduğunuz kadarıyla yetinmek önemlidir. Okumayı bitirince kaldığınız yeri işaretleyin. Günde bir sayfa bile olsa her gün okumak, ayda bir uzun oturuştan daha bereketlidir.
Kur'an Okuma Adabı ve Tecvide Giriş →Kur'an →Hatim ve Mukabele →
Temel İnanç Bilgileri
İmanın şartları nelerdir?
İmanın şartları altıdır: Allah'ın varlığına ve birliğine, meleklere, kitaplara, peygamberlere, ahiret gününe ve kadere inanmak. Bu altı esas, Âmentü duasında bir arada ifade edilir. Bir Müslümanın bu esasları tasdik etmesi ve diliyle ikrar etmesi gerekir. Ayrıntıları bilmemek imanı zedelemez; ancak öğrenmeye çalışmak her Müslümana düşer.
Kelime-i şehadet ne demektir?
Kelime-i şehadet, Allah'tan başka ilah olmadığına ve Muhammed'in O'nun kulu ve elçisi olduğuna tanıklık etmektir. Bu söz, Müslüman olmanın kapısıdır. Anlamını bilerek ve kalbiyle onaylayarak söylemek esastır. Sadece dil ile söylemek yeterli değildir; kalbin tasdiki gerekir. Bu cümleyi her gün tekrarlamak imanı canlı tutar.
Allah'ı nasıl tanıyabilirim?
Allah, yaratılmışlara benzemeyen, başlangıcı ve sonu olmayan, her şeyi bilen ve her şeye gücü yeten tek yaratıcıdır. O'nu tanımanın en kolay yolu isimlerini ve sıfatlarını öğrenmektir. Esmâü'l-hüsnâ, yani Allah'ın güzel isimleri, O'nun merhametini, adaletini, gücünü ve ilmini anlatır. Bu isimleri öğrenmek duayı da derinleştirir.
Peygamberimizin hayatını nereden öğrenebilirim?
Peygamberimizin hayatını anlatan bilim dalına siyer denir. Mekke dönemi, hicret, Medine dönemi ve Veda Hutbesi başlıkları hayatının ana hatlarını verir. Ahlakını ve günlük yaşayışını anlatan bölüme şemail denir. Yeni başlayan biri için siyeri kronolojik sırayla okumak en anlaşılır yoldur; böylece âyetlerin iniş sebeplerini de daha iyi kavrarsınız.
Hz. Muhammed'in Hayatı →Hicret →Peygamberimizin Ahlakı ve Şemail →
Kadere inanmak ne anlama gelir?
Kadere iman, olan her şeyin Allah'ın ilmi ve takdiri dâhilinde gerçekleştiğine inanmaktır. Bu, insanın iradesini yok saymak değildir. İnsan seçer ve seçiminden sorumlu tutulur; Allah ise olacakları ezelden bilir. Kaza, takdir edilenin gerçekleşmesidir. Kader konusu derin bir meseledir; âlimler ayrıntılarında farklı izahlar yapmıştır.
Melekler ve cinler hakkında ne bilmem gerekir?
Melekler nurdan yaratılmış, günah işlemeyen ve Allah'ın emirlerini yerine getiren varlıklardır. Cinler ise ateşten yaratılmıştır ve insan gibi irade sahibidir; iman eden de eden olmayan da vardır. Her ikisi de gözle görülmez. Bu konuda halk arasında birçok hurafe dolaşır; bilgi alırken güvenilir kaynaklara bakmak gerekir.
Ahirete iman neyi kapsar?
Ahirete iman; ölümden sonra kabir hayatı, kıyametin kopması, yeniden diriliş, hesap, mizan, sırat, cennet ve cehennemin varlığına inanmayı kapsar. Bu inanç, kişinin dünyadaki davranışlarına sorumluluk duygusu katar. Ahiretin ayrıntıları gayb alanına girer; nasıl olacağını tam bilemeyiz, var olduğuna inanmak esastır.
Bidat ve hurafe nedir, nasıl ayırt ederim?
Bidat, dinde aslı olmayan bir şeyi ibadet gibi yerleştirmektir. Hurafe ise halk arasında yayılmış, dinî dayanağı bulunmayan inanıştır. Ayırt etmenin yolu basittir: bir uygulamanın Kur'an'da, sahih sünnette ya da ilmihal kitaplarında karşılığı var mı diye bakın. Karşılığı yoksa, yapılmaması daha güvenlidir. Şüphede kaldığınızda müftülüğe sorun.
Dua, Zikir ve Günlük Alışkanlıklar
Dua ederken Arapça bilmem gerekir mi?
Hayır. Dua kendi dilinizle, kendi cümlelerinizle yapılabilir. Allah kalbinizdekini bilir. Arapça dualar ezberlenmişse okunması güzeldir, ancak şart değildir. Namazın içinde okunan metinler Arapça olmalıdır; namaz dışındaki dualarda böyle bir zorunluluk yoktur. Anlamını bilmediğiniz bir duayı okumaktan çok, anladığınız sözlerle istemek daha içten olur.
Duanın Adabı ve Kabul Vakitleri →Dua ve Zikir Soruları →Dua Adabı Soruları →
Duanın kabul olması için ne yapmalıyım?
Duaya hamd ve salavatla başlamak, elleri açmak, ısrarla ve ümitle istemek adaptandır. Seher vakti, ezan ile kamet arası, secde hali ve cuma günü ikindi sonrası duanın makbul olduğu vakitler arasında sayılır. Helal kazanç ve kul hakkına dikkat etmek de duanın önünü açar. Her dua kabul edilir; fakat kabul biçimi istediğiniz gibi olmayabilir.
Duanın Adabı ve Kabul Vakitleri →Seyyidü'l-İstiğfar Duası →Kul Hakkı →
Günlük hayatta hangi duaları okuyabilirim?
Sabah uyanınca, yemekten önce ve sonra, evden çıkarken, yolculuğa başlarken ve yatarken okunacak kısa dualar vardır. Bunlar birkaç cümleliktir ve kolay ezberlenir. Yeni başlayan biri için en pratik yol, günde tek bir dua eklemektir: bir hafta yemek duasını, ertesi hafta yatma duasını öğrenin. Böylece gün içinde Allah'ı anma sıklığı kendiliğinden artar.
Sabah Uyanınca Okunacak Dua →Yemek Duası →Yatarken Okunacak Dua →
Zikir nedir, nasıl yapılır?
Zikir, Allah'ı anmaktır. Sübhânallah, elhamdülillah, Allahu ekber ve lâ ilâhe illallah gibi kısa cümleleri tekrar etmek en yaygın şeklidir. Belirli bir sayı şart değildir; önemli olan devamlılıktır. Namazdan sonra otuz üçer tesbih çekmek sünnettir. Her gün aynı miktarda yapılan zikre vird denir ve kalbe düzen kazandırır.
Salavat nedir, ne zaman getirilir?
Salavat, Peygamberimize selam ve rahmet dilemektir. En bilinen şekli Allâhümme salli ve Allâhümme bârik dualarıdır; bunlar namazın son oturuşunda okunur. Peygamberimizin adı anıldığında salavat getirmek adaptandır. Cuma günü salavatı çoğaltmak yaygın bir uygulamadır. Namaz dışında istediğiniz kadar ve istediğiniz kısalıkta salavat getirebilirsiniz.
Tövbe nasıl edilir?
Tövbenin üç şartı vardır: günahı bırakmak, yaptığına pişman olmak ve bir daha yapmamaya karar vermek. Kul hakkı varsa ayrıca helallik istemek ve varsa zararı karşılamak gerekir. Tövbe için özel bir zaman ya da tören gerekmez; istiğfar etmek yeterlidir. İsteyen iki rekât tövbe namazı kılıp dua edebilir. Aynı günaha dönmek, tövbe kapısını kapatmaz.
Tövbe ve İstiğfar Adabı →Tövbe Namazı →Tövbe ve Günah Soruları →
İbadetlerimi düzenli hale nasıl getirebilirim?
Önce küçük ve ölçülebilir bir hedef koyun: günde bir vakit namaz, bir sayfa Kur'an, otuz üç tesbih. Sonra bunu gün içinde sabit bir saate bağlayın; alışkanlık saate tutunur. İbadet takibi aracıyla işaretleyerek ilerlemenizi görmek şevk verir. Aksattığınız günü telafi edin, fakat kendinizi suçlayıp bırakmayın. Üç hafta süren düzen genellikle kalıcı olur.
Mübarek gün ve geceleri nasıl takip ederim?
Dinî günler sayfasında yaklaşan kandil, bayram ve önemli günler listelenir. Hicrî takvim çevirici ile bir tarihin hicrî karşılığını bulabilirsiniz. Üç aylar, Ramazan, Kadir Gecesi ve Arefe günü en çok sorulan zamanlardır. Bu günlerde özel bir ibadet şekli şart değildir; kaza namazı kılmak, Kur'an okumak ve dua etmek en güvenli yoldur.
Dinî Günler →Hicrî Takvim Çevirici →Mübarek Gün ve Geceler Soruları →
Oruç, Zekât ve Diğer İbadetlere Giriş
Oruç kimlere farzdır, ilk kez nasıl tutulur?
Ramazan orucu; akıllı, ergen, sağlıklı ve yolcu olmayan her Müslümana farzdır. İmsak vaktinden önce niyet edilir, güneş batınca iftar edilir. Gün içinde yemek, içmek ve cinsel ilişkiden uzak durulur. İlk kez tutacak kişi sahura kalkmaya ve bol su içmeye dikkat etmelidir. Dayanamayıp bozarsanız o günü sonradan kaza edersiniz.
Oruç Nedir Kimlere Farzdır →Oruç ve Ramazan Soruları →Sahur ve Oruç Niyeti →
Orucu bozan ve bozmayan şeyler nelerdir?
Bilerek yemek, içmek, sigara içmek ve cinsel ilişki orucu bozar. Unutarak yemek orucu bozmaz; hatırladığınızda devam edersiniz. Diş fırçalamak, su ile ağzı çalkalamak, koku duymak, kan vermek ve iğne yaptırmak genellikle orucu bozmaz. Bazı tedavi yöntemlerinde âlimler arasında görüş farkı vardır; tereddüt ettiğiniz durumda müftülüğe danışın.
Zekât vermem gerekir mi, nasıl anlarım?
Zekât, temel ihtiyaçları ve borçları dışında nisap miktarı mala sahip olan ve bu malın üzerinden bir yıl geçen kişiye farzdır. Nisap, yaklaşık seksen bir gram altın değerindeki maldır. Zekât oranı kırkta birdir, yani yüzde iki buçuk. Maaşla geçinen ve birikimi nisaba ulaşmayan kişiye zekât düşmez; isterse sadaka verir.
Zekât Nedir →Zekât Nasıl Hesaplanır ve Nisap →Zekât Hesaplama →
Sadaka ile zekât arasındaki fark nedir?
Zekât farzdır, miktarı ve kimlere verileceği bellidir. Sadaka ise gönüllüdür; miktarı ve zamanı kişiye bırakılmıştır. Zekât ancak belirli sınıflara verilebilir: fakir, miskin, borçlu, yolda kalmış gibi. Sadaka herkese verilebilir. Kalıcı fayda sağlayan hayırlara sadaka-i câriye denir; çeşme, kitap ve okul gibi işler buna örnektir.
Sadaka ve Sadaka-i Câriye →Zekât Kimlere Verilir →Zekât ve Sadaka Soruları →
Kurban kesmem şart mı?
Kurban, nisap miktarı mala sahip olan kişiye Hanefî mezhebinde vacip, diğer mezheplerin çoğunda sünnet kabul edilir. Küçükbaş bir hayvan bir kişi için, büyükbaş ise yedi kişiye kadar ortak kesilebilir. Gücü yetmeyen kişiye kurban düşmez. Hisse hesabı ve vekâletle kesim konusunda detaylar için hesaplama aracına ve ilgili sayfalara bakabilirsiniz.
Kurban İbadeti ve Hükümleri →Kurban Hisse Hesaplama →Kurban Soruları →
Hac ve umre ne zaman yapılır?
Hac, yılda bir kez belirli günlerde yapılır ve maddî ile bedenî gücü yeten kişiye ömürde bir defa farzdır. Umre ise yılın her zamanı yapılabilir ve nafile bir ibadettir. İkisinde de ihram, tavaf ve say gibi ortak uygulamalar vardır. Hacca gitmeyi düşünen kişi önce namazı ve temel ibadetleri oturtmalı, sonra hazırlığa başlamalıdır.
Hac Nasıl Yapılır →Umre Nasıl Yapılır →Hac ve Umre Soruları →
Nafile ibadetler nedir, yeni başlayan biri kılmalı mı?
Nafile, farz olmayan fakat sevabı olan ibadetlerdir. Teheccüd, kuşluk, tesbih ve tövbe namazları buna örnektir. Yeni başlayan bir kişi önce farzları düzene koymalı, nafileyi sonra eklemelidir. Çünkü nafileye ağırlık verip farzı aksatmak doğru değildir. Küçük bir nafileyi düzenli yapmak, büyük bir nafileyi arada bir yapmaktan daha değerli sayılır.
Nafile Namazlar →Nafile İbadetler Soruları →Teheccüd Namazı →
Zorluklar, Hatalar ve Motivasyon
Başladım ama devam ettiremiyorum, ne yapmalıyım?
Çoğu kişi fazla büyük hedef koyduğu için bırakır. Hedefi küçültün: beş vakit yerine bir vakte, bir cüz yerine bir sayfaya inin. Aynı saatte yapmaya çalışın; alışkanlık tekrarla yerleşir. Aksattığınız gün için kendinizi yargılamayın, ertesi gün devam edin. Mümkünse aynı hedefi paylaşan bir arkadaş bulun; birlikte yürümek kolaylaştırır.
Çevrem alay ediyor, nasıl davranmalıyım?
İbadetinizi ilan etmek zorunda değilsiniz; sessizce yapmak hem sizi korur hem riyadan uzak tutar. Alay edene cevap vermek yerine ilgisiz kalmak genellikle meseleyi bitirir. Zamanla çevreniz alışır. Aile içinde zorluk varsa namazı başka bir odada ya da başka bir saatte kılmak gibi pratik çözümler bulabilirsiniz. Önemli olan terk etmemektir.
İşyerimde namaz kılacak yer yok, ne yapabilirim?
Namaz için cami şart değildir; temiz bir zemin ve kıble yönü yeterlidir. Depo, boş bir oda ya da aracınızın yanı kullanılabilir. Vakit sıkışıyorsa önce farzı kılın, sünnetleri sonraya bırakın. Mola saatlerinizi vakitlere göre ayarlamayı deneyin. Hiç imkân bulamadığınız vakti, vakti çıkmadan ilk müsait anda kılmaya çalışın.
Çalışma Hayatı Soruları →Namaz Vakitleri →Namazın Farzları →
Namazda aklım dağılıyor, namazım geçersiz mi?
Hayır, geçersiz olmaz. Akla gelen düşünceler namazı bozmaz. Dikkati toplamak için şunları deneyebilirsiniz: namaz öncesi birkaç derin nefes almak, okuduğunuz metinlerin anlamını öğrenmek, bakışı secde yerine sabitlemek ve telefonu uzaklaştırmak. Huzur, alışkanlıkla gelir. Vesvese ısrarlı hale gelirse aldırmamak en etkili yoldur.
Vesvese →Kalp Amelleri Soruları →Vesvese Anında Okunacak Dua →
Günah işliyorum, ibadet etmem boşa mı gidiyor?
Hayır. Günah ile ibadet aynı kişide bulunabilir; biri diğerini yok etmez. Doğru olan, ibadeti bırakmak değil günahı azaltmaya çalışmaktır. Namaz kılmaya devam eden kişinin günahtan uzaklaşması zamanla kolaylaşır. Tövbe kapısı her zaman açıktır. ''Ben nasıl olsa yapamıyorum'' düşüncesi, en çok bırakmaya yol açan yanlıştır.
Tövbe ve Günah Soruları →Tövbe ve İstiğfar Adabı →Tövbe Duası →
Yeni başlayanların en sık yaptığı hatalar neler?
En sık görülenler şunlardır: her şeyi bir haftada öğrenmeye çalışmak, nafileye farzdan çok önem vermek, internette gördüğü her bilgiye güvenmek, eksik kıldığı için namazı tamamen bırakmak ve kendini başkalarıyla kıyaslamak. Bir de aşırıya kaçmak vardır; dinde orta yol esastır. Yavaş ve kararlı gitmek, hızlı başlayıp bırakmaktan daha hayırlıdır.
İnternetteki dinî bilgilere nasıl güvenebilirim?
Kaynağına bakın: Diyanet İşleri Başkanlığı yayınları, ilmihal kitapları ve müftülük açıklamaları güvenilir sayılır. Kaynak göstermeyen, hadis numarası uydurup kesin fetva veren ve korkutarak paylaşım isteyen içeriklerden uzak durun. Bir bilgiyi uygulamadan önce ikinci bir kaynaktan doğrulayın. Kendi durumunuza özel sorularda Alo 190 Dinî Sorular Hattı'nı arayabilirsiniz.
Teknoloji ve Medya Soruları →Hadis ve Sünnet Soruları →Mevzu Hadis →
Soru sormak istiyorum, nereye başvurabilirim?
Günlük sorularınız için mahallenizdeki cami görevlisine ya da ilçe müftülüğüne başvurabilirsiniz. Telefonla sormak isterseniz Alo 190 Dinî Sorular Hattı hizmet verir. Bu sitede ise konu konu ayrılmış soru sayfaları ve asistan bölümü bulunur. Unutmayın: bu sayfalardaki cevaplar genel bilgi niteliğindedir, kişiye özel kesin hüküm için müftülüğe danışmak gerekir.
Mağazadan hangi ürünler yeni başlayana uygun?
Yeni başlayan biri için en faydalı ürünler şunlardır: bir ilmihal kitabı, içinde okunuşu da bulunan bir Kur'an-ı Kerim, namaz hocası niteliğinde küçük bir el kitabı, seccade ve tesbih. Elif-ba kitapları da harf öğrenmek için uygundur. Sipariş, teslimat ve iade ile ilgili sorular için mağaza soruları sayfasına bakabilirsiniz.