Kadınlara Özel Hükümler ile İlgili Sık Sorulan Sorular

İbadetlerin özü kadın ve erkek için aynıdır. Namaz, oruç, zekât, hac; şartlarını taşıyan herkese aynı şekilde farzdır. Fark, ibadetin kendisinde değil bazı uygulama ayrıntılarındadır. Kadınlar hayız ve lohusalık günlerinde namaz kılmaz, oruç tutmaz; camide ayrı safta durur; örtünme ölçüsü farklıdır. Cuma namazı ve cemaat kadına farz değil, caizdir. Bunlar kadının değerini azaltan değil, bedeninin ve hayat düzeninin gerçeğini gözeten kolaylıklardır.

Namaz Soruları →Hayız ve Nifas Hükümleri →Kadınlarda Abdest ve Erkekten Farkı →

Hayır. Kur'ân, iman eden ve sâlih amel işleyen erkeklerle kadınların karşılığını hiçbir fark gözetmeden birlikte zikreder. İbadetin sevabı cinsiyete göre değil, niyetin samimiyetine ve gayretin büyüklüğüne göredir. Kadın hayız günlerinde namaz kılmadığı için sevaptan mahrum kalmaz; o günlerde zikir, dua, ilim ve hizmet yolu açıktır. Hatta meşru bir özür sebebiyle yapılamayan düzenli ibadetin sevabının yazıldığı bildirilmiştir.

Adetli Kadın Ramazan Sevabından Mahrum Kalır mı →Kadınlara İyilik Tavsiyesi →

Yükümlülük ergenlik ile başlar. Kızlarda bunun en belirgin işareti ilk hayız kanamasıdır. Bu görülmemişse ilmihallerde üst sınır olarak on beş yaş esas alınır. Yükümlülük başlamadan önce de çocuğa namaz ve oruç alıştırılır; yedi yaşından itibaren sevdirerek öğretmek tavsiye edilir. Zorlama değil, örnek olma ve teşvik yolu seçilir. Ergenlikten sonra kılınmayan namazlar ise kaza borcu olur.

İlk Adetini Ramazanda Gören Kız →Yeni Başlayanlar İçin Sorular →Kaza Namazı →

Farz ibadetler için kimseden izin alınmaz. Beş vakit namaz, ramazan orucu, farz zekât; eşin rızasına bağlı değildir. İzin konusu yalnız nafileler ve evden ayrı geçirilecek süreler için gündeme gelir. Nafile oruç ve itikâf gibi, eşin hakkını etkileyen nafilelerde karşılıklı rıza tavsiye edilir. Bunun amacı izin makamı kurmak değil, aile içinde uyumu korumaktır. Eşler birbirinin ibadetine engel olmamakla yükümlüdür.

Kadın Nafile Oruç İçin Eşinden İzin Almalı mı →Evlilikte Eşlerin Hakları →Aile ve Nikâh Soruları →

Cuma namazı kadına farz değildir. Ancak gidip kılarsa namazı geçerli olur ve o günün öğle namazı yerine geçer. Aynı şekilde beş vakit için cemaate gitmek kadına vacip değil, caizdir. Bu bir yasak değil, bir muafiyettir. Ev ve çocuk sorumluluğu olan bir kadın camiye gidemediği için eksik kalmaz. Camiye gitmek isteyen kadının da engellenmemesi gerektiği, Peygamberimizin uygulamasından anlaşılmaktadır.

Kadınlar Cuma Namazına Gidebilir mi →Cuma ve Bayram Soruları →Cami Âdâbı Soruları →

Hadislerde kadının evinde kıldığı namazın onun için hayırlı olduğu bildirilmiştir. Bu, camiyi kadına kapatmak anlamına gelmez. Âlimlerin çoğunluğu bu bildirimi, kadının mahremiyetini ve ev düzenini koruyan bir kolaylık olarak okur. Camiye gitmek isteyen, orada vaaz dinleyip cemaate katılmak isteyen kadın bundan alıkonulmaz. Hangisi sizi daha çok huzura ve devamlılığa götürüyorsa, onu tercih etmekte serbestsiniz.

Kadın Teravihi Evde mi Camide mi Faziletli →Cemaatle Namaz ve İmamlık →

Her şeyi aynı anda düzeltmeye çalışmak çoğu zaman yorgunlukla biter. Önce beş vaktin birini seçin ve onu birkaç hafta aksatmadan kılın. Sonra ikinci vakti ekleyin. Gusül ve abdesti doğru öğrenmek de erken sırada olmalı. Kaza borcunuz varsa her gün bir vakit kaza ile başlayın. Az ama devamlı olan amelin daha makbul olduğu bildirilmiştir. İlerlemenizi bir takip aracıyla not etmek de süreklilik kazandırır.

Yeni Başlayanlar İçin Sorular →İbadet Takibi →Kaza Namazı Hesaplama →

Hayız, ergenlik çağına girmiş kadında belirli aralıklarla görülen rahim kanamasıdır. Hanefî mezhebinde en az süresi üç gün, en çok süresi on gündür. Üç günden kısa veya on günden uzun süren kanama hayız değil, istihâza yani özür kanı sayılır. Şâfiî mezhebinde en az süre bir gün, en çok süre on beş gün kabul edilir. İki hayız arasındaki temizlik süresinin en azı ise on beş gündür.

Adetin En Az ve En Çok Süresi →Hayız Hâlinin Fıkhî Hükümleri →Hayız Terimi →

Hayız günlerinde namaz kılınmaz, oruç tutulmaz, Kâbe tavaf edilmez ve eşle cinsel birliktelik olmaz. Hanefî mezhebinde Kur'ân'a el sürmek ve ezberden âyet okumak da bu günlerde uygun görülmez. Mescidin içine girmek de bu dönemde hoş karşılanmaz. Bunların hiçbiri ceza değildir; kadının bedenen zorlandığı bir dönemde yükün hafifletilmesidir. Yapılamayan namazlar sonradan kaza edilmez.

Hayız ve Nifas Hükümleri →Adetli Kadın Namazlarını Kaza Eder mi →

Hayır, edilmez. Hayız ve lohusalık günlerinde kılınmayan namazların kazası yoktur; bu konuda âlimler arasında görüş birliği vardır. Oruç ise farklıdır: tutulamayan ramazan günleri sayılır ve daha sonra kaza edilir. Yani namaz tamamen düşer, oruç ertelenir. Bu ayrımın sebebi namazın günde beş kez tekrarlanması, orucun ise yılda bir ay olmasıdır. Kaza günlerinizi bir deftere yazmak işi kolaylaştırır.

Adetli Kadın Namazlarını Kaza Eder mi →Adet Hâlinde Tutulamayan Oruç Kazası →Oruç ve Ramazan Soruları →

Bu konuda görüş farkı vardır. Hanefî mezhebinin yaygın kabulüne göre hayızlı kadın Kur'ân'a el süremez ve ezberden âyet okumaz. Bazı âlimler ise dua ve zikir niyetiyle okumaya cevaz verir. Uygulamada kolay yol şudur: Kur'ân'ı dinleyin, meal okuyun, dua ve zikirle meşgul olun. Mushafı doğrudan tutmak istemiyorsanız kılıf veya ekran kullanmak da yaygın bir çözümdür. Kesin hüküm için müftülüğe danışabilirsiniz.

Adetliyken Kur'ân Okumak →Kur'ân Okuma Soruları →Kur'ân-ı Kerim →

Kapı kapanmaz, sadece biçim değişir. Zikir çekebilir, tesbih ve salavat getirebilir, istediğiniz kadar dua edebilirsiniz. Kur'ân meali ve tefsir okumak, ilmihal ve siyer kitapları okumak, vaaz dinlemek serbesttir. Sadaka verebilir, iftar hazırlayabilir, hasta ziyaret edebilirsiniz. Namaz vakitlerinde abdestsiz olarak oturup tesbih çekmek de güzel bir alışkanlıktır. Bu günleri boş değil, farklı bir ibadet alanı olarak görün.

Adetli Kadın Hangi İbadetleri Yapar →Kadınlar Hayızlıyken Tesbih Çekebilir mi →Zikirmatik →

Kanamanın tamamen kesilmesi ve rengin normale dönmesi esastır. Adet sonunda görülen koyu kahverengi veya sarı bulanık akıntı, alışılmış süre içindeyse genellikle hayızın devamı sayılır. Alışılmış süreniz dolduktan sonra gelen hafif akıntı ise çoğunlukla temizlik işareti kabul edilir. Emin olmak için bir süre bekleyip kontrol etmek uygundur. Temizlenince gusül alınır ve ilk gelen namaz vaktinden itibaren namaza başlanır.

Adetten Temizlendiğimi Nasıl Anlarım →Gusül Nasıl Alınır →

Namazı keserek bırakırsınız; o namaz üzerinizden düşer ve sonradan kaza edilmez. Farz namazın vakti girdikten sonra, henüz kılmadan adet başlamışsa o vaktin namazı da düşmüş olur. Nafile bir namazın içinde adet başlarsa o nafile bozulur; Hanefî mezhebinde başlanmış nafileyi tamamlamak gerekirdi, ancak özür sebebiyle kesildiği için kazası gerekmez. Tereddüt ederseniz müftülüğe danışmanız en doğrusudur.

Hayız Hâlinin Fıkhî Hükümleri →Namaz Soruları →

Temizlenen kadın gusül alır ve o andan sonraki ilk namaz vaktinde namaza başlar. Bir vaktin çıkmasına çok az kalmışsa, en az tekbir alacak kadar bir süre yetişiyorsa o vakit üzerinize borç olur; guslü sonra tamamlayıp namazı kaza edersiniz. Gece temizlenen kadın gusül alıp sahura kalkabilir ve o günün orucuna niyet edebilir; gusül gecikse bile oruç geçerli olur.

Gece Temizlenen Kadın Teravih Kılar mı →Gusül Nedir ve Farzları →Abdest ve Gusül Soruları →

Hanefî mezhebinde on günü aşan kanama hayız değil istihâza, yani özür kanı sayılır. Bu durumda kadın özür sahibi hükmüne girer: her namaz vakti için abdest alır ve o vakit içinde namazını kılar, orucunu tutar. Önceden bir adet alışkanlığı varsa o kadar gün hayız sayılır, kalanı özür kabul edilir. Alışkanlığı bilinmeyen durumlar için mutlaka müftülüğe danışmanız gerekir; hesap kişiye göre değişir.

Nifas ve İstihâza →Özür Sahipleri ve Abdest →Özürlü Abdesti →

Âlimlerin çoğunluğu, sağlığa zarar vermediği sürece adeti geciktiren ilaç kullanmayı caiz görür. Ramazanı tam tutmak veya hac ibadetini aksatmamak için başvurulması yaygın bir uygulamadır. Ancak bu bir tavsiye değildir: hayız Allah'ın koyduğu bir düzendir ve o günlerde oruç tutmamak eksiklik sayılmaz. İlaç kullanmayı düşünüyorsanız önce hekiminize danışın. Hekim sakıncalı görürse ruhsatı kullanmak en doğrusudur.

Geçici Doğum Kontrol Yöntemleri Caiz mi →Sağlık ve Tıp Soruları →

Doğumdan sonra görülen kana nifas yani lohusalık kanı denir. Hanefî mezhebinde en çok süresi kırk gündür; en az bir süre sınırı yoktur. Kan kırk günden önce kesilirse kadın gusül alır ve namaza başlar; kırk günü beklemesi gerekmez. Kanama kırk günü aşarsa kırk günden sonrası özür kanı sayılır ve namaza başlanır. Lohusalıkta kılınmayan namazlar kaza edilmez, oruçlar ise sonradan tutulur.

Nifas ve İstihâza →Nifas Terimi →Hayız ve Nifas Hükümleri →

Lohusalık günlerinde hayızdaki hükümler geçerlidir: namaz ve oruç yoktur. Ama zikir, dua, salavat, meal ve ilmihal okumak, vaaz dinlemek serbesttir. Yeni doğmuş bebeğe bakmak, onu emzirmek ve gece uykusuz kalmak da kendi içinde büyük bir ecirdir. Bu dönemde kendinizi ibadetsiz saymayın; bedeniniz iyileşirken kalbinizi zikirle meşgul etmek yeterlidir. Kırk gün dolmadan temizlenirseniz ibadetlere dönersiniz.

Lohusa Kadın Hangi İbadetleri Yapar →Zikirmatik →

Hüküm doğumun şekline göre değil, görülen kana göredir. Sezaryen sonrası da nifas kanı görülür ve aynı hükümler uygulanır. Ameliyat yarası sebebiyle gusül almakta zorlanan kadın, hekimi sakıncalı görüyorsa o bölgeyi yıkamaz; mümkünse diğer yerleri yıkar, hiç mümkün değilse teyemmüm eder. Kan kesildiğinde temizlik hükmü başlar. Sağlıkla ilgili kısmı mutlaka hekiminize sorun.

Gusülde Özel Durumlar →Hasta Namazı →Sağlık ve Tıp Soruları →

Kırk gün evden çıkmamak dinî bir hüküm değil, halk arasında yerleşmiş bir gelenektir. Bunun arkasında annenin ve bebeğin dinlenmesi gibi makul bir sebep bulunabilir, ancak dinî bir yasak yoktur. Gücü yeten lohusa dışarı çıkabilir, gezebilir, hekime gidebilir. Önemli olan sağlığını korumaktır. Bu konuda bağlayıcı olan bilgi hekiminizin tavsiyesidir; dinî bir engel aramanıza gerek yoktur.

Lohusa Kırk Gün Evden Çıkmamalı mı →

Hamile kadın kendisine veya bebeğine zarar gelmesinden korkuyorsa orucunu tutmayabilir. Bu bir ruhsattır ve kullanıldığı için günah olmaz. Tutmadığı günleri daha sonra, uygun bir zamanda kaza eder. Hanefî mezhebinde kaza yeterlidir; fidye gerekmez. Şâfiî mezhebinde bazı durumlarda kazanın yanında fidye de söz konusu edilir. Karar verirken hekiminizin görüşünü esas alın; zorlanmak ibadet değildir.

Hamile Kadın Oruç Tutmalı mı →Oruç ve Ramazan Soruları →

Emziren anne de hamile gibi ruhsat sahibidir. Sütünün azalmasından veya kendi sağlığının bozulmasından korkuyorsa orucunu tutmaz ve sonradan kaza eder. Hanefî mezhebinde kaza esastır. Tutmaya karar verirse sahurda bol sıvı ve protein almaya dikkat etmesi, gün içinde dinlenmesi tavsiye edilir. Bebeğinin kilo alımı düşerse zorlamaya gerek yoktur. Bu konuda hekiminizin değerlendirmesi belirleyicidir.

Emzikli Anne Oruç Tutabilir mi →Oruç ve Ramazan Soruları →

Arka arkaya gelen hamilelik ve emzirme dönemlerinde kaza borcu birikebilir; bu sık görülen bir durumdur ve çaresi vardır. Kaza oruçlarının belirli bir süresi yoktur; ömrün sonuna kadar tutulabilir. Kolay yol, yılın serin ve günlerin kısa olduğu aylarda haftada bir iki gün tutmaktır. Yıllarca tutamayacak kadar çok borç varsa ve sağlık buna elvermiyorsa fidye yoluna dair müftülüğe danışmak gerekir.

Hamilelik ve Emzirme Arka Arkaya Kaza →Oruç ve Ramazan Soruları →

Ayakta durmak size zarar veriyorsa veya dayanılmaz bir zorluk oluşturuyorsa namazı oturarak kılabilirsiniz. Bu, hastalık hükmündeki bir kolaylıktır. Oturarak kılarken rükû için öne eğilir, secdeyi mümkünse yere yaparsınız. Secde de mümkün değilse işaretle kılınır. Hamileliğin ilerleyen dönemlerinde bu ruhsat sıkça kullanılır. Durumunuz düzelince ayakta kılmaya dönersiniz; geçmiş namazları tekrar kılmanız gerekmez.

Hasta Namazı →Hamile Kadın Teravihi Oturarak Kılabilir mi →

Hamilelik sırasında görülen kanama hayız sayılmaz; âlimlerin çoğunluğuna göre bu özür kanıdır. Bu durumda kadın namazını kılar, orucunu tutar. Gerekiyorsa özür sahibi hükmüne göre her namaz vakti için abdest alır. Doğum öncesi sancı ile gelen kan da nifas kanı kabul edilmez; nifas doğumdan sonra başlar. Kanamanın sebebi mutlaka hekime sorulmalıdır; dinî hüküm sağlık değerlendirmesinin yerini tutmaz.

Özür Sahipleri ve Abdest →Nifas ve İstihâza →Özür Sahibi Terimi →

Düşen ceninin organları belirmişse görülen kan nifas kanı sayılır ve lohusalık hükümleri uygulanır. Organlar henüz belirmemişse görülen kan, süresine göre hayız veya özür kanı olarak değerlendirilir. Bu ayrımı yapmak her zaman kolay olmadığı için, âlimler tereddüt hâlinde ihtiyatlı davranmayı tavsiye eder. Durumunuzu anlatıp müftülüğe veya Alo 190 Dinî Sorular Hattı'na danışmanız en güvenli yoldur.

Nifas ve İstihâza →Hayız ve Nifas Hükümleri →

Gusül üç durumda farz olur: hayız kanının kesilmesi, lohusalık kanının bitmesi ve cinsel birleşme ya da ihtilâm sebebiyle cünüp olmak. Bu durumlarda namaz kılmak, Kâbe'yi tavaf etmek ve Kur'ân'a el sürmek için gusül gerekir. Guslün farzları ağzı ve burnu yıkamak ile bütün bedeni kuru yer kalmayacak şekilde yıkamaktır. Şâfiî mezhebinde ağız ve burun yıkamak farz değil, sünnettir.

Gusül Nedir ve Farzları →Gusül Nasıl Alınır →Gusül Terimi →

Kadının saç diplerine suyun ulaşması yeterlidir; örülmüş saçın tamamını çözüp ıslatması gerekmez. Saç açıksa suyun her yere değmesine dikkat edilir. Topuz veya örgü sıkı ise diplere su geçecek şekilde ovalamak yeterli sayılır. Bu, kadınlara tanınan bilinen bir kolaylıktır. Erkeklerde ise saçın tamamının yıkanması gerekir. Boyalı saçta boya su geçirmiyorsa gusülden önce temizlenmesi gerekir.

Gusülde Özel Durumlar →Gusül Abdesti Nasıl Alınır →

Oje su geçirmeyen bir tabaka oluşturduğu için, tırnak üzerindeyken alınan abdest geçerli sayılmaz. Abdest ve gusülden önce ojenin çıkarılması gerekir. Nefes alan oje konusunda âlimler arasında görüş farkı vardır; suyun gerçekten geçtiği ispatlanırsa cevaz verilir, ihtiyatlı olan çıkarmaktır. Su geçiren makyaj ürünleri, krem ve sürme abdeste engel değildir. Kalıcı dövme ve kalıcı makyaj da abdeste engel sayılmaz.

Ojeli Kadının Namazı →Oje Süren Kadın Namaz Kılabilir mi →Makyaj Yapan Kadının Abdesti →

Rahimden gelen ve ön taraftan çıkan akıntı, Hanefî mezhebinde abdesti bozar; bu durumda yeniden abdest alınır. Dış bölgede oluşan ve bedenden çıkmayan nemlenme ise abdesti bozmaz. Akıntı sürekli ise ve bir namaz vakti boyunca abdestli kalmak mümkün değilse kadın özür sahibi sayılır: her vakit için abdest alır ve o vakit içinde namazını kılar. Sağlık yönünden değerlendirme için hekime başvurun.

Özürlü Abdesti →Özür Sahipleri ve Abdest →Abdest ve Gusül Soruları →

Abdestin farzları ve sünnetleri aynıdır: yüz, kollar, baş mesh ve ayaklar. Fark, uygulamadaki bazı ayrıntılarda görülür. Kadın başını mesh ederken örtüsünü tamamen çıkarmak zorunda değildir; saçının önüne eli değdirmesi yeterlidir. Saçın tamamının yıkanması guslde de gerekmez. Makyaj ve oje gibi su geçirmeyen tabakaların kaldırılması ise kadınlara özgü bir dikkat noktasıdır.

Kadınlarda Abdest ve Erkekten Farkı →Abdest ve Gusül Soruları →

Hanefî mezhebinde kadına dokunmak tek başına abdesti bozmaz; şehvetle temas ve ileri hâller farklı değerlendirilir. Şâfiî mezhebinde ise mahrem olmayan bir kadına çıplak elle dokunmak abdesti bozar. Bu, mezhepler arasındaki bilinen bir görüş farkıdır. Kalabalık yerlerde namaz öncesi temas eden Hanefî bir kişinin abdestini tazelemesi gerekmez. Şâfiî mezhebine uyan kişi kendi mezhebine göre davranır.

Kadına Dokunmak Abdesti Bozar mı →Abdest ve Gusül Soruları →

Su bulunmuyorsa veya hastalık sebebiyle yıkanmak zarar verecekse teyemmüm edilir. Teyemmüm, temiz toprak veya toprak cinsinden bir yüzeye elleri sürüp yüz ve kolları mesh etmektir. Hekiminiz yıkanmanızı sakıncalı görüyorsa teyemmümle namaz kılarsınız. İmkân doğduğunda gusül alınır; teyemmümle kılınan namazlar tekrar kılınmaz. Hastanede yatan kişi için bu kolaylık özellikle önemlidir.

Gusülde Özel Durumlar →Hasta Namazı →

Hayır. Adet dönemindeki kadının saç kesmesi, tırnak kesmesi, banyo yapması, yemek ve hamur yapmasında hiçbir dinî sakınca yoktur. Halk arasındaki bu yaygın inanışların dinî bir dayanağı bulunmamaktadır. Kadın bu günlerde kirli veya uğursuz değildir; yalnız bazı ibadetler geçici olarak düşmüştür. Hazırladığı yemek helâldir, elini değdirdiği şey kirlenmez. Günlük hayatını normal şekilde sürdürür.

Adetli Kadının Yaptığı Yemek Yenir mi →Hayız Hâlinin Fıkhî Hükümleri →

Namazın farzları ve rekât sayıları aynıdır. Hanefî mezhebinde kadının uygulamasında bazı küçük farklar tavsiye edilir: tekbir alırken elleri omuz hizasına kadar kaldırmak, elleri göğüs üzerinde bağlamak, rükûda daha az eğilmek, secdede kollarını yana açmayıp bedenine yakın tutmak ve ayakları sağa doğru yatırarak oturmak. Bunlar farz değil, tesettürü daha iyi koruduğu için önerilen biçimlerdir.

Namaz Soruları →Kadınlarda Abdest ve Erkekten Farkı →

Hanefî mezhebinde kadının namazda örtmesi gereken yerler; yüz, eller ve ayaklar hariç bütün bedendir. Saç, kulaklar, boyun ve kollar örtülür. Ayakların açık kalması Hanefî mezhebinde namaza zarar vermez. Örtünün vücut hatlarını belli etmeyecek ve altını göstermeyecek kalınlıkta olması gerekir. Namaz esnasında avret sayılan bir yer bir süre açık kalırsa namaz bozulur; hemen kapatılırsa namaz devam eder.

Setr-i Avret Terimi →Avret Terimi →Giyim ve Tesettür Soruları →

Evet. Namazda örtünmek, namazın şartlarından biridir ve evde yalnız kılarken de geçerlidir. Kimsenin görmemesi bu şartı kaldırmaz; çünkü örtünme burada insanlara karşı değil, namazın edebine yöneliktir. Geniş bir elbise veya namaz örtüsü yeterlidir; özel bir kıyafet gerekmez. Dar veya ince giysi üzerine örtü almak en pratik çözümdür. Örtüsüz kılınan namazın tekrar kılınması gerekir.

Evde Teravihte Kadının Örtünmesi →Namaz Soruları →

Kadınların kendi aralarında cemaat olup bir kadının imamlık yapmasına âlimlerin bir kısmı cevaz verir, bir kısmı hoş görmez; bu konuda görüş farkı vardır. Cevaz veren görüşe göre imam olan kadın, erkek imam gibi öne geçmez; safın ortasında, yanındakilerle aynı hizada durur. Kıraati sesli değil, kendi işitecek kadar okur. Kadın, erkeklere imamlık yapamaz; bu konuda âlimler görüş birliği içindedir.

Kadınlara İmamlık Eden Kadın Nerede Durur →Kadın Kadınlara Teravih Kıldırabilir mi →Cemaatle Namaz ve İmamlık →

Cemaatte saf düzeni şöyledir: önce erkekler, sonra çocuklar, en arkada kadınlar. Kadın bölümü ayrı bir mekânda ise orada kendi safını kurar. Erkeklerle aynı hizada veya önde durmak, Hanefî mezhebinde namazın sıhhatini etkileyen bir mesele olarak tartışılır. Bu düzen üstünlük sıralaması değil, mahremiyeti koruyan bir tertiptir. Kadın bölümü bulunmayan camide uygun bir köşede, arkada namaz kılınır.

Kadın Erkek Yan Yana Namaz →Kadın Bölümü Olmayan Camide Namaz →Cami Âdâbı Soruları →

Bayram namazı Hanefî mezhebinde erkeklere vaciptir; kadına vacip değildir. Ancak kadın camiye gidip kılabilir, bunda bir sakınca yoktur. Peygamberimizin döneminde kadınların bayram namazına katıldığı bilinmektedir. Evde kendi aralarında cemaat olarak bayram namazı kılmaları konusunda ise görüş farkı vardır; çoğunluk bunun bayram namazı yerine geçmeyeceğini söyler. Camiye gidemeyen kadın kuşluk namazı kılabilir.

Kadınlar Bayram Namazına Gidebilir mi →Cuma ve Bayram Soruları →

Kadın cenaze namazına katılabilir ve kıldığı namaz geçerlidir. Kabir ziyareti de kadına yasak değildir; Peygamberimizin kabir ziyaretini tavsiye eden bildirimi kadın erkek ayrımı yapmaz. Ziyarette feryat etmemek, bağırıp çağırmamak ve edebe uygun davranmak esastır. Başı örtülü ve sade giyimle gitmek uygundur. Adetli kadın da kabir ziyareti yapabilir; orada dua ve zikirle meşgul olur.

Adetli Kadın Kabir Ziyaretinde Yâsîn Okuyabilir mi →Cenaze Namazı →Ölüm ve Cenaze Soruları →

Kadın kendi arasında ve yabancı erkeklerin işitmediği bir ortamda sesli dua edebilir, zikir meclisi kurabilir, ilâhi ve mevlid okuyabilir. Yabancı erkeklerin bulunduğu yerlerde sesi yükseltmemek, âlimlerin çoğunluğunun tavsiye ettiği edeptir. Namazda ise kadın kıraati, cemaat hâlinde de olsa, kendisi işitecek kadar okur. Evde eşiyle birlikte kıldığı namazda da sesli okumaz.

Kadınların Sesli Dua Etmesi →Kadınların Mevlid Okuması →Dua ve Zikir Soruları →

Namaz vakti girdiğinde abdestsiz olarak temiz bir yerde oturup zikir çekmek, salavat getirmek ve dua etmek güzel bir alışkanlıktır. Böylece namaz düzeniniz tamamen kopmaz. Tesbihat dualarını okuyabilir, Allah'ın isimlerini anabilirsiniz. Ezan duasını okumak ve ezanı dinlemek de serbesttir. Bu günlerden sonra namaza dönmek kolaylaşsın diye vakit duygusunu canlı tutmak faydalıdır.

Adetli Kadın Namaz Vaktinde Zikir →Namaz Vakitleri →Zikirmatik →

Hayız günlerinde oruç tutulmaması Allah'ın koyduğu bir hükümdür; kadının kusuru veya eksikliği değildir. Bu günlerde tutulan oruç geçerli olmaz. Tutulamayan günler sayılır ve ramazandan sonra kaza edilir. Bazı hadislerde geçen ifadeler kadının dinî yükümlülüğünün bir kısmının geçici olarak kalkmasını anlatır; değerinin azaldığını değil. Bu dönemi ibadetsiz değil, farklı ibadetlerle geçirilen bir dönem olarak görün.

Adetli Kadın Neden Oruç Tutmaz →Oruç ve Ramazan Soruları →

Evet, o günün orucu bozulur ve kaza edilir. İftara bir dakika kalmış olsa dahi hüküm aynıdır; çünkü oruç gün boyu devam eden bir ibadettir. Bu durumda kefaret gerekmez, sadece o gün kazaya yazılır. İftardan hemen sonra adet başlamışsa o günün orucu tamdır ve kaza gerekmez. Üzülmeye gerek yok: ruhsat gereği bozulan oruçta günah değil, kaza borcu vardır.

İftara Dakikalar Kala Adet Başlarsa →Oruç ve Ramazan Soruları →

Adetli kadının sahura kalkması gerekmez; o gün oruç tutmayacaktır. Ancak aile düzeni için kalkmak isterse bunda sakınca yoktur. Gün içinde yemek yemesi günah değildir. Yalnız ramazanın hürmetine, oruç tutanların ortasında açıkça yiyip içmemek edebe uygun görülür. Evde veya göz önünde olmayan bir yerde yemek en uygun yoldur. Durumunu herkese açıklamak zorunda değildir.

Adetli Kadın Sahura Kalkmalı mı →Oruç ve Ramazan Soruları →

Farz ve kaza oruçları için izin gerekmez. Nafile oruç konusunda ise bazı hadislere dayanarak, eşin hakkını etkilediği için rızasının alınması tavsiye edilmiştir. Bu bir yasak değil, aile içi uyumu gözeten bir edeptir. Eş makul bir sebep göstermeden engel oluyorsa bu hakkın kötüye kullanılması olur. Eşler birbirinin ibadet isteğine saygı göstermekle, karşılıklı olarak hakkı gözetmekle yükümlüdür.

Kadın Nafile Oruç İçin Eş İzni →Evlilikte Eşlerin Hakları →Aile ve Nikâh Soruları →

Teravih kadın erkek herkese sünnettir. Kadın teravihini evde kılabilir, camiye de gidebilir. Evde kılması halinde yirmi rekât tam kılmak zorunda değildir; sekiz veya on rekât da kılınabilir, az kılmak hiç kılmamaktan iyidir. Kendi aralarında cemaat olup bir kadının kıldırmasında âlimlerin bir kısmı cevaz görür. İftar hazırlığından yorgun düşen kadın kısa kılıp vitri eksik bırakmamaya dikkat edebilir.

Kadınlar Teravih Kılar mı →Teravih Namazı →Teravih ve İtikâf Soruları →

Teravih kesilir; o namaz üzerinizden düşer ve kaza edilmez. Adet günleri boyunca teravih kılınmaz. Yatsı vaktinde adetten temizlenirseniz gusül alıp yatsıyı ve teravihi kılabilirsiniz. Gece temizlenen kadın gusül alıp teravihe yetişemezse üzülmesine gerek yoktur; nafilenin kazası yoktur. O günlerde zikir ve dua ile vakti değerlendirmek güzel bir alternatiftir.

Teravih Kılarken Adet Başlarsa →Teravih ve İtikâf Soruları →

Hanefî mezhebinde kadın evinin bir bölümünü, mescid gibi ayırıp orada itikâfa girebilir. Bu, kadınlara tanınan bir kolaylıktır. Mâlikî ve Hanbelî mezheplerinde itikâfın mescidde yapılması esas alındığı için bu konuda görüş farkı vardır. İtikâf süresince ayrılan köşede kalınır, zaruri ihtiyaçlar için çıkılır. Evli kadının itikâf için eşinin rızasını alması tavsiye edilir.

Kadın Evde İtikâf Yapabilir mi →Teravih ve İtikâf Soruları →

Nafile itikâfta adet başlarsa itikâf sona erer; bunun kazası gerekmez. Adak yoluyla vacip hâle gelmiş bir itikâfta ise adet günleri sayılmaz ve eksik kalan süre temizlendikten sonra tamamlanır. Çünkü adak yapılan itikâf borç hükmündedir. Bu ayrımın pratik sonucu şudur: nafileye yarıda son verebilirsiniz, adağa son veremezsiniz. Tereddüt ederseniz müftülüğe danışmanız yerinde olur.

İtikâftayken Adet Başlarsa →Teravih ve İtikâf Soruları →

Mukabeleyi dinlemek serbesttir; okunan Kur'ân'ı dinlemek de ibadettir. Kendiniz okumak konusunda Hanefî mezhebinin yaygın görüşü uygun bulmaz. Hatim grubunda aldığınız cüzü okuyamıyorsanız grubu haberdar etmek, cüzü başka biriyle değiştirmek veya temizlendikten sonra tamamlamak kolay çözümlerdir. Hatim bir nafiledir; aksarsa günah olmaz. Bu arada meal okumak ve dinlemek yerinize geçer.

Adetli Kadın Mukabele Dinleyebilir mi →Kur'ân Okuma Soruları →Kur'ân-ı Kerim →

Adet, ihrama girmeye ve haccın çoğu menâsikine engel değildir. Arafat'ta vakfe yapabilir, telbiye getirebilir, dua edebilir. Engel olan tek şey Kâbe'yi tavaf etmektir; tavaf için temizlenmek ve gusül almak gerekir. Bu sebebe kadınlar tavaf vaktini temizlik dönemine göre planlamaya çalışır. Vedâ tavafını yapamadan dönmek zorunda kalan kadın için özel hükümler vardır; rehberinize ve müftülüğe danışın.

Hac ve Umre Soruları →Hayız ve Nifas Hükümleri →

Tesettür, kadının yabancı erkeklerin yanında yüz, el ve ayaklar dışında kalan bedenini örtmesidir. Giysinin vücut hatlarını belli etmeyecek genişlikte ve altını göstermeyecek kalınlıkta olması gerekir. Saçın, boynun ve kolların kapatılması esastır. Örtünme biçiminde tek bir kalıp yoktur; bölgeye ve döneme göre farklı giyim biçimleri bu ölçüyü karşılayabilir. Önemli olan şeklin değil, ölçünün korunmasıdır.

Tesettür Terimi →Giyim ve Tesettür Soruları →Avret Terimi →

Mahrem, kendisiyle evlenilmesi kalıcı olarak haram olan yakın akrabadır: baba, dede, oğul, torun, kardeş, amca, dayı, yeğen ve süt yoluyla oluşan benzer akrabalıklar. Eş de bu kapsamdadır. Bunların yanında tesettürün tam ölçüsü aranmaz; yine de edebe uygun giyinmek esastır. Kayınbirader, enişte, bacanak ve kuzen mahrem değildir; bunların yanında örtünmek gerekir. Bu ayrımı bilmek günlük hayatı kolaylaştırır.

Mahrem Terimi →Nâmahrem Terimi →Aile ve Nikâh Soruları →

Kadının süslenmesi, bakımlı olması ve güzel kokular kullanması dinen güzel görülür; özellikle eşine karşı bakımlı olmak tavsiye edilir. Sınır, bu süsü yabancı erkeklere gösterecek şekilde dışarıda sergilemektir. Camiye veya kalabalık yerlere giderken kokusu etrafa yayılan parfüm kullanmamak âlimlerin tavsiye ettiği edeptir. Sade bakım, temizlik ve güzel görünüm ise her zaman makbuldür.

Bayramda Kadınların Süslenmesi →Kadın Teravihe Parfüm Sürerek Gidebilir mi →

Tedavi bir zarurettir; bu sebeple gerektiğinde erkek hekime muayene olmak caizdir. Tercih edilen, aynı uzmanlıkta kadın hekim varsa ona gitmektir. Kadın hekim yoksa, acil durumda veya uzmanlık gerektiren bir müdahalede erkek hekime başvurmak hiçbir sakınca taşımaz. Muayene sırasında yalnız gereken bölgenin açılması, mümkünse yanında bir refakatçinin bulunması uygun olur. Sağlığı ihmal etmek doğru değildir.

Erkek Hekime Muayene Olmak →Sağlık ve Tıp Soruları →

Âlimlerin çoğunluğu, mahrem olmayan kadın ile erkeğin tokalaşmasını uygun görmez. Buna karşılık bazı çağdaş âlimler, şehvet ve fitne ihtimali bulunmayan, sosyal bir nezaket olarak yapılan tokalaşmayı mahzurlu görmemiştir; yani bu konuda görüş farkı vardır. Uygulamada kırıcı olmamaya dikkat ederek elini kalbine götürüp selam vermek, yaygın ve kabul gören bir yoldur. Kendi tercihinizi zorlama olmadan sürdürebilirsiniz.

Bayramlaşırken Nâmahremle Tokalaşmak →Nâmahrem Terimi →Helâl ve Haram Soruları →

Kılabilirsiniz. Böyle bir camide en arkada, uygun ve mahremiyeti koruyan bir yerde namaz kılınır. Görevliye sormak, varsa uygun bir bölümü göstermesini istemek pratik bir çözümdür. Kalabalık vakitlerde zorlanıyorsanız namazı camiden sonra uygun bir yerde kılmak da mümkündür; çünkü cemaat kadına vacip değildir. Caminin kadın bölümü olmaması, sizin oraya girme hakkınızı ortadan kaldırmaz.

Kadın Bölümü Olmayan Camide Namaz →Cami Âdâbı Soruları →

Evet. Oruç, dua, zikir ve sadaka; örtünme durumuna bağlı değildir. Bir kişinin bir emri yerine getirmemesi, diğer ibadetlerini geçersiz kılmaz. Namazda ise örtünme namazın şartı olduğu için orada örtü gerekir. Henüz tesettüre geçmemiş bir kadın da oruç tutar, dua eder, namazını örtüsünü alarak kılar. İbadetler birbirinin ön şartı değildir; her amel kendi karşılığını bulur.

Başsız Yeni Müslüman Kadının Orucu →Giyim ve Tesettür Soruları →

Kadınların bulunduğu ortamlarda daha serbest giyinilebilir; yabancı erkeklerin bulunduğu ortamlarda tesettür ölçüsü korunur. Bayram ve davet gibi günlerde güzel ve temiz giyinmek güzeldir, hatta tavsiye edilmiştir. Aşırılığa ve gösterişe kaçmamak, israftan uzak durmak ise edebin gereğidir. Karışık ortamlarda kadın ve erkeğin ayrı oturması yaygın bir uygulamadır; evin düzenine göre makul bir çözüm bulunur.

Kadın Bayramda Dışarı Çıkarken Tesettür →Bayramda Kadınların Süslenmesi →

Hanefî mezhebinde kadının takı olarak kullandığı altın da, nisap miktarına ulaşıyorsa zekâta tâbidir. Nisap seksen beş gram altındır ve üzerinden bir yıl geçmesi gerekir. Şâfiî mezhebinde ise mutad ölçüde kullanılan süs eşyası zekâttan muaf tutulur; bu konuda mezhepler arasında görüş farkı vardır. Hanefî uygulamasında altının kırkta biri, yani yüzde iki buçuğu zekât olarak verilir.

Kadın Ziynet Altını Zekâtı →Zekât Hesaplama →Zekât ve Sadaka Soruları →

Zekât, malın sahibine düşen bir yükümlülüktür. Çeyiz altınları kadının kendi malı ise zekâtını kadın verir. Eşi gönüllü olarak onun adına ödeyebilir; bu durumda kadının haberdar olması ve rıza göstermesi gerekir. Altınlar hediye olarak verilmiş ve kadına mâl edilmişse artık onun mülküdür. Nisabı hesaplarken diğer altın, nakit ve ticaret malları bir arada değerlendirilir.

Kadının Çeyiz Altınlarının Zekâtını Kim Verir →Zekât Hesaplama →

Eşin açık veya örfen bilinen izni varsa verebilir. Günlük hayatta eve gelen misafire ikram etmek, kapıya gelen ihtiyaç sahibine yardım etmek bu izin kapsamında sayılır. Büyük miktarlar ve mal varlığına dokunan harcamalar için açık rıza gerekir. Kadının kendi kazancı veya kendi malı üzerinde ise tam yetkisi vardır; eşine sormadan sadaka verebilir, zekâtını ödeyebilir, kurban kesebilir.

Kadın Eşinin Malından Sadaka Verebilir mi →Zekât ve Sadaka Soruları →

Hanefî mezhebinde fitre, nisap miktarı mala sahip olan her kişiye kendi adına düşer. Kendi malı olan kadın fitresini kendisi verir. Eşi onun adına ödemek isterse haberi ve rızasıyla ödeyebilir. Küçük çocukların fitresi babaya aittir. Fitrenin bayram namazından önce verilmesi tavsiye edilir, ancak ramazan içinde erken verilmesinde de sakınca yoktur. Miktarlar her yıl ilan edilir.

Kadın Kendi Fitresini Verir mi →Zekât ve Sadaka Soruları →

Kadın kurban kesebilir; kesimi bizzat yapması da caizdir, ehil birine vekâlet vermesi de. Nisap miktarı mala sahip olan kadına Hanefî mezhebinde kurban vaciptir ve bu, eşinin kurbanından bağımsızdır. Kesim sırasında başında bulunması gerekmez; dilerse bulunabilir. Kadının başkası adına vekil olarak kurban kesmesinde de bir engel yoktur. Niyetin kurban sahibine ait olması esastır.

Kadın Kurban Kesebilir mi →Kurban Soruları →

Kendi malı nisap miktarına ulaşmışsa Hanefî mezhebinde kendi adına kurban kesmesi vaciptir. Eşinin kestiği kurban onun yerine geçmez; çünkü kurban kişiye özel bir ibadettir. Bir koyun yalnız bir kişi adına kesilir. Büyükbaş hayvanda yedi hisseden biri kadın adına olabilir; hissedarlardan birinin kadın olmasında hiçbir sakınca yoktur. Mâlikî ve Hanbelî mezheplerinde aile için bir kurban yeterli görülebilir.

Kendi Geliri Olan Kadın Ayrı Kurban Keser mi →Kurban Soruları →

Kadının şahitliği geçerlidir. Bazı mâlî davalarda Kur'ân'da geçen özel düzenleme, o dönemin ticarî tecrübesiyle ilgili olarak âlimler tarafından farklı yorumlanmıştır. Kadınlara özgü konularda, örneğin doğum ve emzirme meselelerinde kadının şahitliği tek başına esas alınır. Ramazan hilâlinin görülmesi hususunda kadının şahitliğini kabul eden âlimler vardır; bu konuda görüş farkı bulunmaktadır.

Kadının Hilâl Şahitliği →Nikâh ve Şartları →

Kendi malı üzerinde tasarruf yetkisi olan kadın adak yapabilir ve adağını yerine getirmekle yükümlü olur. Adak orucu ile ilgili özel bir durum vardır: adak orucu tutulurken adet başlarsa o gün sayılmaz ve sonradan tamamlanır. Adak kurbanını da kendi malından keser. Eşin malını kapsayan adaklar için rızası gerekir. Yerine getirilemeyen adaklar için kefaret yolları bulunduğundan müftülüğe danışmak gerekir.

Kadının Eşinin İzni Olmadan Adak Orucu →Nafile İbadet Soruları →

Aileye bakmak, çocuk büyütmek ve ev düzenini sürdürmek boşa giden bir emek değildir; niyet edildiğinde ibadet hükmü taşır. Farzları aksatmamak esastır; nafileleri ise gücünüz kadar yaparsınız. Namazı erteleyip biriktirmek yerine vakit girdiğinde kısa tutup kılmak daha kolaydır. Çocuk uyurken on dakika Kur'ân veya zikir için ayırmak, uzun ama aksayan bir programdan daha verimlidir. Az ve devamlı olanı seçin.

Ramazanda Ev İşi Yükünde Ezilen Anne →İbadet Takibi →

Farz ibadetlere engel olmak kimsenin hakkı değildir; bu konuda itaat yükümlülüğü yoktur. Namazınızı kılar, orucunuzu tutarsınız. Tartışmayı büyütmemek için sakin bir zamanda konuşmak, gerekirse ailenin saygı duyduğu bir kişiden veya müftülük aile danışma biriminden destek istemek faydalı olur. Eşinizin huzurunu bozmayacak biçimde ibadet düzeni kurmak, çoğu zaman meseleyi kendiliğinden yumuşatır.

Evlilikte Eşlerin Hakları →Aile ve Nikâh Soruları →Evlilikte Geçimsizlik İçin Dua →

İşyerinde temiz ve uygun bir köşe bulmak genellikle mümkündür; mescit yoksa boş bir oda veya sakin bir alan kullanılabilir. Namazı kısa tutup sadece farzı kılmak vakit darlığında yeterlidir. Mola saatlerini vakitlere göre planlamak, abdest için pratik bir düzen kurmak işi kolaylaştırır. Vakit hiç bulunamıyorsa namazı vakti çıkmadan önce, günün uygun bir anında kılmak esastır; vakit çıkarsa kaza edilir.

Namaz Vakitleri →Kaza Namazı →Namaz Soruları →

Ergenlikten bugüne kılınmayan farz namazlar kaza borcudur. Hayız ve lohusalık günleri bu hesaba katılmaz, çünkü o günlerin namazı düşmüştür. Hesaplama kabaca yapılır; yıl sayısı belirlenip ortalama bir çıkarma ile bulunur. Ödeme yöntemi şöyledir: her vaktin farzını kılarken yanına aynı vaktin bir kazasını eklersiniz. Böylece günde beş kaza ödenir ve borç zamanla erir. Ümit kesmeyin, kapı açıktır.

Kaza Namazı →Adetli Kadın Namazlarını Kaza Eder mi →Yeni Başlayanlar İçin Sorular →

Namazı ayakta kılamayan oturarak, oturamayan yattığı yerde işaretle kılar. Abdest alamayan teyemmüm eder. Oruç tutamayacak kadar yaşlı veya sürekli hasta olan kişi oruç yerine fidye verir. Hastalığı geçici ise sonradan kaza eder. Yatağa bağlı kişi için namazı tamamen bırakmak doğru değildir; mümkün olan en küçük hareketle kılınır. Bakım hizmeti veren kişinin bu emeği de kendi içinde ecirdir.

Hasta Namazı →Gusülde Özel Durumlar →Sağlık ve Tıp Soruları →

Abdestim bozuldu mu, gusül tam oldu mu, adetim bitti mi gibi sorular sürekli tekrarlanıyorsa bu çoğu zaman vesvesedir. Dinin ölçüsü nettir: bir ibadeti usulünce yaptığınıza kanaat getirdiyseniz tekrar etmeniz gerekmez. Şüphe üzerine karar verilmez, kesin bilgi esas alınır. Tekrar etme isteği hayatı zorlaştırıyorsa bir uzmandan destek almak dine aykırı değildir; bu da bir tedavi yoludur.

İbadette Mükemmeliyetçilik Nasıl Aşılır →Sağlık ve Tıp Soruları →

Düzenleyebilirler. Kadınların kendi aralarında toplanıp Kur'ân okuması, mevlid okuması, dua ve zikir etmesi güzel bir gelenektir. Bu meclislerde gıybetten uzak durmak, israfa kaçan ikramlardan kaçınmak ve bir kişinin sırtına yük bindirmemek esastır. Hayızlı olan katılır, dinler, duaya ortak olur. Toplantıyı kısa ve yorgunluk vermeyen bir düzende tutmak devamlılığı artırır.

Kadınların Mevlid Okuması →Kadınlar Evde Zikir ve Hatim Meclisi →Dua ve Zikir Soruları →

İbadetler kişiseldir; yalnız yaşamak hiçbirine engel değildir. Evde namaz kılar, Kur'ân okur, zikir eder, oruç tutar. Camiye gitmek, vaaz dinlemek, hayır işlerine katılmak sosyal bağları da güçlü tutar. Boşanmış kadın iddet süresi boyunca evinden gereksiz ayrılmamaya dikkat eder; ibadetlerinde ise bir eksilme olmaz. İddetteki kadının cenaze ve bayram namazına katılması konusunda âlimler arasında görüş farkı vardır.

İddetteki Kadın Bayram Namazına Gidebilir mi →Aile ve Nikâh Soruları →

Önce kelime-i şehâdet ve temel inanç esasları öğrenilir, ardından gusül alınır. Sonra abdest ve namaz adım adım öğrenilir. Ezberlenecek ilk metinler Fâtiha, kısa bir sûre ve Tahiyyat'tır; bunlar öğrenilene kadar bilinen kadarıyla namaz kılınır. Oruç ramazanda tutulur; sağlık elvermezse ruhsat kullanılır. Ailesi karşı çıkıyorsa ibadetlerini gizli sürdürebilir. Acele etmeyin; sırayla ve sabırla ilerlemek en kalıcı yoldur.

Yeni Başlayanlar İçin Sorular →Ezber Aracı →Gusül Nasıl Alınır →

Eksiklik duygusu kötü bir şey değildir; gayreti canlı tutar. Ama ümitsizliğe dönüşürse zarar verir. Allah'ın rahmeti her kulun eksiğinden geniştir. Yapılacak şey nettir: kaza borçlarını planlı biçimde ödemek, tevbe ve istiğfara devam etmek, bugünden itibaren düzeni korumak. Kendinizi başkalarının ibadetiyle kıyaslamayın; herkesin şartı ve sorumluluğu farklıdır. Az ama devamlı olan amelin daha makbul olduğu bildirilmiştir.

Duanın Âdâbı ve Kabul Vakitleri →Dua ve Zikir Soruları →İbadet Takibi →