Namaz ile İlgili Sık Sorulan Sorular
Namazla ilgili en çok sorulan sorular: vakitler, rekât sayıları, abdest, namazı bozan haller, kaza, seferîlik, cemaat, cuma ve nafile namazlar sade cevaplarla.
Namaz, İslam'ın beş temel şartından biridir ve günde beş vakit olarak akıllı, ergen her Müslümana farzdır. Bu sayfada namazla ilgili en sık sorulan soruları bir araya getirdik. Vakitlerin başlangıcı ve sonu, rekât sayıları, namaza hazırlık, namazın içinde okunanlar, namazı bozan haller, unutulan rükünler, kaza namazı, yolculukta ve hastalıkta namaz, cemaat ve cuma namazı, nafile namazlar ve kadınlara özel durumlar tek tek ele alındı.
Cevaplar Hanefî mezhebi esas alınarak, Diyanet İşleri Başkanlığı ilmihal çizgisinde ve sade bir dille hazırlandı. Gerektiği yerde Şâfiî mezhebindeki farklı uygulamaya da işaret edildi. Âlimler arasında görüş farkı bulunan konularda bu durum ayrıca belirtildi. Burada okuduklarınız genel bilgi niteliğindedir; kendi durumunuza özel kesin bir hüküm için bağlı bulunduğunuz müftülüğe ya da Alo 190 Dinî Sorular Hattı'na danışmanızı tavsiye ederiz.
80 soru ve cevap · 9 başlık
Namaz Nedir, Kimlere Farzdır
Namaz nedir, neden kılıyoruz?
Namaz, belirli vakitlerde belirli sözleri ve hareketleri yerine getirerek Allah'a kulluk etmektir. İslam'ın beş şartından biridir ve dinin direği olarak nitelendirilir. Namaz, kulun gün içinde beş kez durup Rabbini hatırlamasını, şükretmesini ve kendisini hesaba çekmesini sağlar. Aynı zamanda temizliğe, düzene ve vakte riayet etmeye alıştırır. Namaz kılan kişi yalnızca bir ibadeti yerine getirmiş olmaz; gün boyunca kalbini ayakta tutan bir bağlantıyı da canlı tutar.
Namaz kimlere farzdır?
Beş vakit namaz; Müslüman olan, aklı başında bulunan ve ergenlik çağına girmiş her kadın ve erkeğe farzdır. Çocuklara namaz farz değildir, ancak yedi yaşından itibaren alıştırılması tavsiye edilir. Akıl sağlığını kalıcı olarak yitirmiş kişiler namazla yükümlü değildir. Kadınlar hayız ve lohusalık günlerinde namaz kılmaz, bu günlerin namazlarını sonradan kaza da etmez. Hastalık ve yolculuk namazı düşürmez; sadece kılınış şeklini kolaylaştırır.
Günde kaç vakit namaz var?
Günde beş vakit farz namaz vardır: sabah, öğle, ikindi, akşam ve yatsı. Bunların yanına yatsı vaktinde kılınan vitir namazı eklenir; vitir Hanefî mezhebinde vacip kabul edilir. Cuma günü erkekler için öğle namazı yerine cuma namazı kılınır. Beş vaktin dışında kalan teravih, teheccüd, kuşluk gibi namazlar nafiledir; yani sevabı çok olan, ancak terk edildiğinde günah olmayan namazlardır.
Vakit Namazları ve Rekât Sayıları →Vitir Namazı →Namaz Vakitleri →
Namazın farzları nelerdir?
Namazın farzları ikiye ayrılır. Namazdan önce yerine getirilenlere namazın şartları denir: hadesten taharet, necasetten taharet, setr-i avret, kıbleye yönelmek, vakit ve niyet. Namazın içindeki farzlara rükünler denir: iftitah tekbiri, kıyam, kıraat, rükû, secde ve kade-i âhire. Bu farzlardan biri kasten veya yanlışlıkla terk edilirse namaz geçersiz olur ve yeniden kılınması gerekir.
Namaz kılmamanın hükmü nedir?
Namaz farz bir ibadettir; özürsüz terk edilmesi büyük günahlardan sayılır. Bununla birlikte namaz kılmayan kişinin dinden çıkıp çıkmadığı meselesinde âlimler arasında görüş farkı vardır. Ehl-i Sünnet âlimlerinin çoğunluğuna göre namazı inkâr etmeyen, fakat tembellikle terk eden kişi günahkâr bir Müslüman sayılır. Önemli olan ertelemeyi bırakıp bugünden başlamaktır. Geçmiş namazlar için de kaza yolu açıktır.
Kaza Namazı →Yeni Başlayanlar İçin Sorular →Tövbe ve İstiğfar Adabı →
Namaza yeni başlıyorum, nereden başlamalıyım?
Önce abdesti doğru almayı öğrenin, sonra tek bir vakte odaklanın. En kolayı sabah namazıdır; iki rekât sünnet, iki rekât farzdır. Bu vakti birkaç hafta düzenli kıldıktan sonra ikinci bir vakit ekleyin. Ezberlemeniz gereken ilk metinler Sübhâneke, Fâtiha, kısa bir sûre, Tahiyyat ve salavatlardır. Namazı tam öğrenene kadar bildiğiniz kadarıyla kılın; eksik kılmak hiç kılmamaktan iyidir.
Namazın sünnetlerini kılmazsam namazım kabul olmaz mı?
Farz namaz, sünnetleri kılınmasa da geçerlidir. Sünnetler farzın eksikliklerini tamamlayan, sevabı artıran namazlardır. Ancak sürekli terk etmek doğru değildir; özellikle sabah namazının iki rekât sünneti çok kuvvetli bir sünnettir. Vakit darsa veya cemaate yetişmek gerekiyorsa önce farzı kılmak esastır. Yani sünnetleri kılamadığınız için namazınızın boşa gittiğini düşünmeyin; farzı kıldıysanız vaktin sorumluluğunu yerine getirmiş olursunuz.
Namaz Vakitleri ve Rekât Sayıları
Namaz vakitleri nasıl belirlenir?
Namaz vakitleri güneşin gün içindeki konumuna göre belirlenir. Sabah vakti tan yerinin ağarmasıyla başlar, güneş doğunca biter. Öğle, güneşin tam tepeden batıya kaymasıyla başlar. İkindi, cisimlerin gölgesi belirli bir orana ulaşınca girer. Akşam güneşin batmasıyla, yatsı ise kızıllığın kaybolmasıyla başlar. Her şehrin enlem ve boylamı farklı olduğu için vakitler şehirden şehre değişir. Bulunduğunuz yerin vakitlerini takvimden takip edebilirsiniz.
Sabah namazı kaç rekâttır, ne zamana kadar kılınır?
Sabah namazı iki rekât sünnet ve iki rekât farz olmak üzere dört rekâttır. Vakti, tan yerinin ağarmasıyla başlar ve güneşin doğmasıyla biter. Güneş doğduktan sonra sabah namazı kılınmaz; o vaktin namazı kazaya kalmış olur. Uyanamayan kişi uyandığı anda kaza eder. Sabah namazının sünneti, nafileler içinde en kuvvetli olanıdır; mümkünse terk edilmemesi tavsiye edilir.
Sabah Namazı →Sabah Namazını Kılan Allah'ın Korumasındadır →Namaz Vakitleri →
Öğle namazı kaç rekâttır?
Öğle namazı on rekâttır: dört rekât ilk sünnet, dört rekât farz, iki rekât son sünnet. Vakti, güneşin tepe noktasını geçip batıya yönelmesiyle başlar, ikindi vakti girince biter. İşi olanlar vaktin sonuna kadar kılabilir. Cuma günü erkekler öğle namazı yerine cuma namazına gider. Öğle namazının sünnetleri kuvvetli sünnet sayılır; vakit müsaitse kılınması tavsiye edilir.
İkindi namazı kaç rekât, geç kalırsam ne yapmalıyım?
İkindi namazı sekiz rekâttır: dört rekât sünnet, dört rekât farz. Vakti öğleden sonra girer ve güneş batarken biter. Güneş sararıp batmaya yaklaştığında artık kerahet vakti başlar; bu vakitte yalnız o günün ikindi farzı kılınabilir, nafile kılınmaz. Vakit çok daraldıysa sünneti bırakıp doğrudan farzı kılın. Güneş battıktan sonra ikindi kazaya kalmış olur ve kaza olarak kılınır.
Akşam namazı kaç rekâttır, vakti ne kadar sürer?
Akşam namazı beş rekâttır: üç rekât farz ve iki rekât sünnet. Vakti güneşin batmasıyla başlar, ufuktaki kızıllığın kaybolmasıyla, yani yatsı vakti girince biter. Bu vakit diğerlerine göre kısadır, bu yüzden geciktirmemek tavsiye edilir. Akşam namazından sonra kılınan altı rekâtlık nafileye evvâbin namazı denir; terk edildiğinde günah olmayan, sevabı çok bir nafiledir.
Yatsı namazı kaç rekâttır, vitir dahil mi?
Yatsı namazı on üç rekâttır: dört rekât ilk sünnet, dört rekât farz, iki rekât son sünnet ve üç rekât vitir. Vitir Hanefî mezhebinde vacip, Şâfiî mezhebinde sünnet sayılır. Vitir, yatsıdan sonra kılınır ve gecenin son namazı olmalıdır. Teheccüd kılacak kişi vitri gece sona bırakabilir. Yatsının vakti gece yarısına kadar devam eder, zaruret halinde tan yerinin ağarmasına kadar kılınabilir.
Namaz kılınması mekruh olan vakitler hangileridir?
Üç vakitte namaz kılınması mekruhtur: güneş doğarken, tam tepede iken ve batarken. Bu vakitlerde farz, nafile veya kaza namazı kılınmaz. Yalnız o günün ikindi farzı güneş batarken kılınabilir, fakat bu da geciktirmenin sonucudur ve hoş görülmez. Ayrıca sabah namazının farzından sonra güneş doğana kadar ve ikindi farzından sonra güneş batana kadar nafile namaz kılınmaz; kaza namazı ise bu iki aralıkta kılınabilir.
Vakit girmeden namaz kılınabilir mi?
Hayır. Vakit, namazın şartlarından biridir. Vakti girmeden kılınan namaz geçerli değildir ve vakit girdikten sonra yeniden kılınması gerekir. Bu yüzden ezan beklemek ya da güvenilir bir takvim kullanmak önemlidir. Aynı şekilde bir vaktin namazı, kendi vakti çıkmadan önce kılınmalıdır. Vakit çıktıktan sonra kılınan namaz artık kaza olur, niyeti de kaza niyetiyle yapılır.
Vakit çok daraldığında ne yapmalıyım?
Vakit daraldıysa sünnetleri bırakıp doğrudan farzı kılın. Farzı da hızlı ama rükünleri eksiksiz yerine getirerek kılmak gerekir; rükûda ve secdede bir anlık durmak şarttır. Okuyacağınız sûreyi en kısasından seçebilirsiniz. Sabah namazında vakit çıkmak üzereyse sünneti terk etmek caizdir. Vakit çıkarsa namazı terk etmeyin; kaza olarak mutlaka kılın.
Namaza Hazırlık: Abdest, Kıble, Niyet
Namaz için abdest nasıl alınır?
Abdestin farzları dörttür: yüzü yıkamak, kolları dirseklerle birlikte yıkamak, başın dörtte birini meshetmek ve ayakları topuklarla birlikte yıkamak. Sünnet sıraya göre önce eller, sonra ağız ve burun, ardından yüz, kollar, baş meshi, kulak ve boyun meshi, en son ayaklar yıkanır. Her uzvu üç defa yıkamak sünnettir. Abdeste besmeleyle başlamak ve suyu israf etmemek de adaptandır.
Abdest Nasıl Alınır →Abdestin Farzları →Abdest ve Gusül Soruları →
Abdesti bozan haller nelerdir?
Ön ve arka yoldan bir şeyin çıkması, yellenmek, vücuttan akacak kadar kan veya iltihap çıkması, ağız dolusu kusmak, bayılmak, sarhoş olmak ve yatarak ya da dayanarak uyumak abdesti bozar. Namazda sesli gülmek de abdesti bozar. Buna karşılık tükürükte az miktarda kan görülmesi, saç ve tırnak kesmek, abdestli iken uzuvlara dokunmak abdesti bozmaz. Şüphe ettiğinizde eski haliniz üzerine devam edersiniz.
Gusül gerektiren hallerde namaz kılınabilir mi?
Hayır. Cünüplük halinde namaz kılınmaz; önce boy abdesti yani gusül alınması gerekir. Gusülün farzları üçtür: ağzı yıkamak, burnu yıkamak ve bütün bedeni kuru yer kalmayacak şekilde yıkamak. Gusül alındıktan sonra ayrıca abdest almak gerekmez, gusül abdesti de içine alır. Su bulunmayan veya sağlık sebebiyle yıkanmanın mümkün olmadığı durumlarda teyemmüm yapılır.
Gusül Nasıl Alınır →Gusül Abdesti Nasıl Alınır →Abdest ve Gusül Soruları →
Teyemmüm ne zaman yapılır, nasıl olur?
Teyemmüm, su bulunmadığında veya suyu kullanmanın sağlığa zarar vereceği durumlarda yapılır. Temiz toprak, taş, duvar gibi toprak cinsinden bir yüzeye iki el vurulur; birinci vuruşla yüz, ikinci vuruşla kollar dirseklere kadar meshedilir. Niyet şarttır. Teyemmüm hem abdest hem gusül yerine geçer. Su bulunduğunda veya mazeret ortadan kalktığında teyemmüm sona erer ve abdest alınması gerekir.
Mest veya çorap üzerine mesh edilebilir mi?
Deri veya deri gibi su geçirmeyen, bağsız olarak ayakta durabilen mestler üzerine mesh edilebilir. Mest, abdestli iken ayağa giyilmiş olmalıdır. Mukim kişi için mesh süresi bir gün bir gece, yolcu için üç gün üç gecedir. İnce, su geçiren pamuklu çorap üzerine mesh Hanefî mezhebinde kabul edilmez. Bu konuda mezhepler arasında ayrıntı farkları bulunur; tereddüt halinde müftülüğe danışılması uygundur.
Kıbleyi bilmediğim yerde namazı nasıl kılarım?
Önce sorup araştırmak, pusula ya da kıble bulucu gibi bir araç kullanmak gerekir. Hiçbir imkân yoksa kalbinizin yattığı yöne dönüp namaz kılarsınız; bu namaz geçerlidir. Namazdan sonra yanlış yöne döndüğünüzü anlasanız da namazı tekrar etmeniz gerekmez. Namaz içinde doğru yönü öğrenirseniz namazı bozmadan o yöne dönersiniz. Otobüs, tren ve uçakta mümkün olduğu kadar kıbleye yönelmek yeterlidir.
Namazda niyet nasıl yapılır, sesli söylemek şart mı?
Niyet kalbin kararıdır; hangi namazı kıldığınızı bilmeniz yeterlidir. Dille söylemek şart değildir, ancak kalbi toplaması için âdet olmuştur. Örneğin öğle namazının farzına başlarken kalbinizden "öğle namazının farzını kılıyorum" demeniz kâfidir. Kaza namazında hangi vakti kıldığınızı belirtmek gerekir. Cemaatle kılarken imama uyma niyetini de katmak tavsiye edilir. Niyetsiz başlanan namaz geçerli olmaz.
Namazda vücudun neresi örtülmelidir?
Erkeklerde göbek ile diz kapağı arasının örtülmesi farzdır; diz kapağı da bu alana dahildir. Kadınlarda el, yüz ve ayaklar dışında bütün beden örtülür, saçlar da örtünün içindedir. Kumaş, altındaki rengi gösterecek kadar ince olmamalıdır. Örtülmesi gereken yerin dörtte birinden az bir kısmı namaz süresince açık kalırsa namaz bozulmaz; daha fazlası açık kalırsa namaz geçersiz olur.
Namaz kılınacak yerin temizliği nasıl olmalı?
Namaz kılınan yerin, elbisenin ve bedenin necasetten temiz olması gerekir. Secde edilen yer özellikle temiz olmalıdır. Elbisede bir dirhemden, yani yaklaşık avuç içi kadar alandan fazla necaset varsa namaz geçerli olmaz. Seccade şart değildir; temiz bir zemin yeterlidir. Halıda görünür bir kir yoksa temiz kabul edilir. Şüpheye düşmek yerine gözle görülen kirliliği temizlemek esastır.
Namaz Nasıl Kılınır
İki rekâtlık bir namaz adım adım nasıl kılınır?
Kıbleye dönülüp niyet edilir, eller kaldırılarak "Allahu ekber" denir ve bağlanır. Sübhâneke, Eûzü-Besmele, Fâtiha ve bir sûre okunur. Tekbirle rükûya varılır, üç kere "Sübhâne rabbiye'l-azîm" denir. "Semia'llâhü limen hamideh" ile doğrulup secdeye gidilir ve üç kere "Sübhâne rabbiye'l-a'lâ" denir. Oturup ikinci secde yapılır ve ikinci rekâta kalkılır. İkinci rekâtta Fâtiha ve sûre okunur, aynı şekilde devam edilir, son oturuşta Tahiyyat, salavatlar ve dua okunup selam verilir.
Namazda hangi sûreleri okumam gerekir?
Farz namazların ilk iki rekâtında Fâtiha'dan sonra bir sûre veya en az üç âyet okunur. Hangi sûreyi okuyacağınız size bırakılmıştır. Yeni başlayanlar için Fil, Kureyş, Kevser, İhlas, Nasr ve Asr gibi kısa sûreler uygundur. Farzın son iki rekâtında yalnız Fâtiha okunur. Sünnet ve nafile namazların her rekâtında Fâtiha ve sûre okunur. Zamanla ezberinizi genişletmeniz tavsiye edilir.
Fâtiha okumayı bilmiyorum, namaz kılabilir miyim?
Namaz kılmayı erteleyemezsiniz. Fâtiha'yı henüz ezberlemediyseniz bildiğiniz kadarını okur, bilmiyorsanız tesbih ve zikirlerle namazı kılarsınız. Bu durum geçici bir mazerettir; en kısa sürede Fâtiha'yı öğrenmek üzerinize borçtur. Öğrenirken ayet ayet ilerlemek, sesli tekrar etmek ve bir hocadan dinlemek çok kolaylaştırır. Öğrendikten sonra geçmiş namazlarınızı tekrar kılmanız gerekmez.
Ezber Aracı →Yeni Başlayanlar İçin Sorular →Kur'an Okuma Soruları →
Namazda okunan dualar hangileridir?
Namazın içinde okunan sabit metinler şunlardır: Sübhâneke, Fâtiha, bir sûre, rükû ve secde tesbihleri, Tahiyyat, Salli ve Bârik salavatları, Rabbenâ Âtinâ ve Rabbenâğfirlî dualarıdır. Son oturuşta bu duaların ardından kendi dileklerinizi de ekleyebilirsiniz. Vitir namazının üçüncü rekâtında ayrıca Kunut duaları okunur. Bu metinleri birden ezberlemeye çalışmak yerine sırayla öğrenmek daha kalıcı olur.
Vitir Namazı →Duanın Adabı ve Kabul Vakitleri →Dua ve Zikir Soruları →
Namazda sesli mi okumalıyım, sessiz mi?
Tek başına namaz kılan kişi sabah, akşam ve yatsı farzlarında dilerse hafif sesli okur; öğle ve ikindide sessiz okur. Sessiz okumak, dilin hareket etmesi ve kendinin duyabileceği kadar fısıltıyla okumasıdır. Sadece zihinden geçirmek kıraat sayılmaz. Cemaatle kılınırken imam sabah, akşam, yatsı, cuma, bayram ve teravihte sesli okur. Cemaatte bulunan kişi sessiz durur ve imamı dinler.
Rükû ve secde nasıl doğru yapılır?
Rükûda sırt yere paralel olacak kadar eğilmek, eller dizleri kavramak ve bir an sabit durmak gerekir. Secdede alın ve burun yere değmeli, iki el, iki diz ve ayak parmakları da yere temas etmelidir. Yalnız alnını değdirip burnunu değdirmemek Hanefî mezhebinde eksik sayılır. Rükûdan ve secdeden kalkarken doğrulup bir an durmak sünnettir. Acele edip bu duruşları atlamak, namazın huzurunu kaçıran en yaygın hatadır.
Namazdan sonra tesbihat nasıl yapılır?
Namazdan sonra önce Âyetü'l-Kürsî okunur, ardından otuz üç kere "Sübhânallah", otuz üç kere "Elhamdülillah", otuz üç kere "Allahu ekber" denir ve kelime-i tevhid ile dua edilir. Bu sıralama sünnet olup bağlayıcı bir farz değildir. Tesbihatı sayarken parmak veya tesbih kullanılabilir. İşi olan kişi tesbihatı kısaltabilir. Dijital bir sayaç kullanmak isteyenler için zikirmatik gibi araçlar da vardır.
Tesbihat →Zikirmatik →Günde Yüz Defa Sübhânallahi ve Bihamdihî →
Namazı oturarak kılabilir miyim?
Ayakta durmaya gücü yeten kişinin farz namazı oturarak kılması caiz değildir. Hastalık, yaşlılık, ameliyat sonrası gibi gerçek bir mazeret varsa oturarak kılınır ve namaz tam sevabıyla geçerlidir. Oturarak kılarken rükû için öne eğilmek, secde için alnı yere veya yakın bir yere koymak gerekir. Secde de mümkün değilse baş ile işaret edilir. Nafile namazları ise mazeret olmasa da oturarak kılmak caizdir.
Hasta Namazı →Hasta Namazı Rehberi →Sağlık ve Tıp Soruları →
Namazı meal okuyarak Türkçe kılabilir miyim?
Namazda kıraat, Kur'an'ın kendi lafzıyla yani Arapça okunur. Tercümesini okumak kıraat yerine geçmez ve namaz geçerli olmaz. Bu, Türkçe duanın değersiz olduğu anlamına gelmez; namazın dışında ve son oturuşta kendi dilinizle dua edebilirsiniz. Henüz Arapçayı okuyamayanlar için çözüm, metinleri sesli dinleyerek ezberlemektir. Anlamını öğrenmek ise namazın huzurunu artıran en güzel adımdır.
Namazı Bozan Haller ve Sık Yapılan Hatalar
Namazı bozan haller nelerdir?
Namazda konuşmak, selam vermek veya almak, bir şey yiyip içmek, sesli gülmek, kıbleden dönmek, abdestin bozulması, özürsüz olarak namazla ilgisiz hareketler yapmak ve rükünlerden birini terk etmek namazı bozar. Ayrıca okuyuşta anlamı tamamen değiştiren ağır bir hata da namazı bozar. Namaz bozulduğunda yeniden niyet edilip baştan kılınır. Kasıtsız yapılan küçük hatalar genellikle secde-i sehivle telafi edilir.
Namazı bozmayan hareketler hangileridir?
Kaşınmak, kıyafeti düzeltmek, öksürmek, hafifçe yer değiştirmek, önünden geçmek isteyene el ile işaret etmek, esnemek ve sessizce gülümsemek namazı bozmaz. Terleyen alnı silmek, gözlüğü düzeltmek de namazı bozmaz. Ancak bunlar çoğaldığında ve bakan biri "bu kişi namazda değil" diyecek kadar olduğunda namaz bozulur. Ölçü, hareketin namazla bağdaşmayacak kadar fazla olmamasıdır.
Namazda rekât sayısını şaşırdım, ne yapmalıyım?
Namazda kaç rekât kıldığınızda tereddüde düşerseniz, kanaatinizin ağır bastığı sayıya göre devam edersiniz. Hiç karar veremiyorsanız az olanı esas alıp namazı tamamlar ve sonunda secde-i sehiv yaparsınız. Bu tür şüphe sizde sürekli hale geldiyse namazı baştan kılmak yerine sehiv secdesi ile devam etmek yeterlidir. Vesveseye kapılıp aynı namazı tekrar tekrar kılmak doğru değildir.
Sehiv Secdesi →Sehiv Secdesi Rehberi →Vesvese Anında Okunacak Dua →
Sehiv secdesi nasıl yapılır?
Sehiv secdesi, namazın vaciplerinden birinin yanlışlıkla terk edilmesi veya geciktirilmesi halinde yapılır. Son oturuşta Tahiyyat okunduktan sonra sağ tarafa selam verilir, ardından iki secde yapılır. Sonra oturulup Tahiyyat, salavatlar ve dualar okunur ve iki tarafa selam verilerek namaz bitirilir. Farzlardan biri terk edilmişse sehiv secdesi yetmez, namazın yeniden kılınması gerekir.
Namazda aklım hep dağılıyor, namazım geçerli mi?
Evet, namazınız geçerlidir. Düşüncelerin dağılması namazı bozmaz; insan olmanın tabii bir sonucudur. Önemli olan fark ettiğinizde tekrar namaza dönmenizdir. Dikkati toplamak için namazdan önce sakinleşmek, telefonu sessize almak, yavaş okumak ve sûrelerin anlamını öğrenmek etkilidir. Kendinizi suçlamak yerine her namazda biraz daha dikkat etmeyi hedefleyin; huzur zamanla yerleşir.
Namazda abdestim bozulursa ne yaparım?
Namaz içinde abdestiniz bozulursa namaz sona erer. Konuşmadan ve mümkünse kıbleden çok ayrılmadan abdestinizi alır, geri dönüp namazı baştan kılarsınız. Cemaatle kılıyorsanız imama yeniden uyarsınız. Bu konuda mezheplerde ayrıntı farkları vardır; genel uygulamada namazı baştan kılmak tercih edilir. Özür sahibi, yani idrarını tutamayan kişilerde hüküm farklıdır ve kolaylık tanınmıştır.
Namazda sık yapılan hatalar nelerdir?
En yaygın hatalar şunlardır: rükû ve secdeden kalkarken doğrulmadan devam etmek, secdede burnu yere değdirmemek, tesbihleri aceleyle eksik söylemek, Fâtiha'yı yutarak okumak, ayakları kıbleden fazla çevirmek ve son oturuşta beklemeden selam vermek. Bunların çoğu namazı bozmaz ama sevabını eksiltir. Namazı biraz daha yavaş kılmak bu hataların neredeyse tamamını kendiliğinden düzeltir.
Namaz kılarken önümden biri geçerse namazım bozulur mu?
Namaz bozulmaz. Önünden geçen kişi günaha girer, ancak namaz kılanın namazı geçerlidir. Camide veya kalabalık yerde namaz kılarken sütre, yani önünüze bir engel veya işaret koymak sünnettir. Geçmek isteyene elinizle veya başınızla işaret edebilirsiniz; bu hareket namazı bozmaz. Kendisi geçmek isteyen kişi de namaz kılanın önünden değil, arkasından dolaşmalıdır.
Kaza Namazı, Yolculuk ve Hastalık
Kaza namazı nedir, nasıl kılınır?
Vakti içinde kılınmayan farz namazın sonradan kılınmasına kaza namazı denir. Kaza namazında yalnız farzlar kılınır; sünnetlerin kazası yoktur. Yalnız sabah namazının sünneti, aynı gün kuşluk vaktine kadar farzla birlikte kaza edilirse kılınır. Niyette hangi vaktin namazı olduğu belirtilir. Kaza namazı, güneşin doğuş, tepe ve batış vakitleri dışında her zaman kılınabilir.
Yıllarca kılmadığım namazları nasıl öderim?
Önce kaç yıl namaz kılmadığınızı tahmini olarak hesaplayın, sonra günlük bir program yapın. Yaygın uygulama, her vakit namazının yanına aynı vaktin bir kaza namazını eklemektir; böylece gün içinde beş kaza namazı kılınmış olur. Gücünüz yettiğinde sayıyı artırabilirsiniz. Önemli olan hızlı bitirmek değil, bırakmamaktır. Hesaplama için hazır bir araç kullanmak takibi kolaylaştırır.
Kaza namazı kılmak için belirli bir gün veya vakit var mı?
Kaza namazı için özel bir gün yoktur; mekruh üç vakit dışında her zaman kılınabilir. Ramazan'ın son cuması kılınan namazın bütün kazaları ödediğine dair inanç dinî bir dayanağa sahip değildir; bu bir halk inanışıdır. Kaza borcu ancak kılınan namaz sayısı kadar eksilir. Aynı şekilde bir namazla yüzlerce namazı ödemek diye bir uygulama yoktur. Düzenli ve sabırlı devam etmek tek yoldur.
Son Cuma Kaza Namazı Bütün Kazaları Öder mi? →Kaza Namazı Rehberi →
Yolculukta namaz nasıl kılınır?
Bulunduğu yerden yaklaşık 90 kilometre ve daha uzağa gitmek üzere yola çıkan kişi seferî sayılır. Seferî kişi öğle, ikindi ve yatsının dört rekâtlık farzlarını iki rekât olarak kılar. Sabah ve akşam namazları kısaltılmaz. Sünnetleri kılmak isteğe bağlıdır; vakit müsaitse kılınır. Bir yerde on beş gün veya daha fazla kalmaya niyet eden kişi artık seferî olmaktan çıkar ve namazlarını tam kılar.
Seferî Namaz →Yolculukta Namaz ve Seferîlik →Yolculuk Konusu →
Uçakta, otobüste veya trende namaz kılabilir miyim?
Mola verme imkânı varsa inip yerde kılmak esastır. Durma imkânı yoksa koltukta oturarak, kıbleye mümkün olduğunca yönelerek kılınır; rükû ve secde için başla işaret edilir. Uzun uçuşlarda vakit çıkmak üzereyse namazı oturarak kılmak, vakti kaçırmaktan iyidir. Bazı âlimler bu durumda namazın yerde tekrar kılınmasını tavsiye eder. Tereddüt halinde müftülüğe danışmanız uygun olur.
İki namazı birleştirip kılmak caiz mi?
Hanefî mezhebinde namazların birleştirilmesi, yani cem edilmesi yalnız hacda Arafat ve Müzdelife'de caizdir. Normal yolculukta öğle ile ikindi, akşam ile yatsı birleştirilmez; her namaz kendi vaktinde kılınır. Şâfiî mezhebinde ise yolculuk ve zaruret hallerinde cem caiz görülür. Bu konuda mezhepler arasında görüş farkı vardır. Hangi uygulamayı yapacağınızda tereddüt ederseniz bağlı olduğunuz müftülüğe danışın.
Yolculukta Namaz ve Seferîlik →Hac ve Umre Soruları →Şâfiî Mezhebi →
Hasta kişi namazını nasıl kılar?
Ayakta duramayan oturarak, oturamayan yan yatarak ya da sırt üstü uzanıp başıyla işaret ederek kılar. Secde yapamayan kişi başını öne eğerek işaret eder; yastık veya yüksek bir şey kaldırıp ona secde etmesi gerekmez. Konuşamayan veya hareket edemeyen kişi gözleriyle ve kalbiyle namazı tamamlar. Bilinci kapalı geçen günlerin namazı, beş vakti aşıyorsa kaza edilmez. Namaz hiçbir hastalıkta tamamen düşmez.
Hasta Namazı →Hasta Namazı Rehberi →Sağlık ve Tıp Soruları →
Ameliyat veya yoğun bakım sonrası namaz borcu ne olur?
Bilinci kapalı ve kendinde olmayan kişi namazla yükümlü değildir. Bu hal beş vakitten uzun sürdüyse o günlerin namazları kaza edilmez. Daha kısa sürdüyse kaçan vakitler ayağa kalkınca kaza edilir. İyileşme sürecinde oturarak, hatta yatarak kılmak caizdir ve sevabı eksilmez. Sargı ve yara varsa abdest yerine sargı üzerine mesh ya da teyemmüm yapılır. Sağlık durumunuz konusunda doktorunuzun görüşü esastır.
Vefat eden kişinin namaz borcu için ne yapılır?
Kılınmayan namazı başka birinin kılıp ölüye bağışlaması Hanefî mezhebinde kabul edilmez; namaz bedenî bir ibadet olduğu için başkası yerine yapılamaz. Vefat eden kişi vasiyet etmişse mirasından, kaçan namazlar sayısınca fidye olarak fakirlere sadaka verilmesi görüşü vardır. Bu konuda âlimler arasında görüş farkı bulunur. Uygulama için müftülüğe danışmak, ayrıca merhum için dua ve hayır yapmak en uygun yoldur.
Ölüm ve Cenaze Soruları →Fitre Fidye Hesaplama →Sadaka ve Sadaka-i Câriye →
Cemaat, Cuma Namazı ve Cami Adabı
Cemaatle namaz kılmanın fazileti nedir?
Cemaatle kılınan namazın, tek başına kılınan namaza göre kat kat daha sevaplı olduğu rivayet edilmiştir. Cemaat, Müslümanların birbirini görmesini, hal hatır sormasını ve dayanışmasını sağlar. Erkekler için camide cemaate devam etmek kuvvetli sünnettir; bazı âlimler vacip derecesinde görür. Kadınlar için cemaate katılmak sevaptır, zorunlu değildir. Evde eşiyle veya aile fertleriyle kılınan namaz da cemaat sayılır.
Cemaatle Namaz ve İmamlık →Yatsı ve Sabahı Cemaatle Kılmak →
Cemaate geç yetiştim, nasıl devam ederim?
Hangi rekâtta olduğuna bakmadan tekbir alıp imama uyarsınız. İmamla birlikte kıldığınız rekâtlar size sayılır. İmam selam verdikten sonra ayağa kalkıp kaçırdığınız rekâtları tek başınıza tamamlarsınız. Bu durumdaki kişiye mesbuk denir. Tamamlarken ilk rekâtlarda Fâtiha ve sûre okunur. Rükûda imama yetişirseniz o rekât size sayılır; imam rükûdan doğrulduktan sonra yetiştiyseniz sayılmaz.
İmam yanlış yaparsa cemaat ne yapar?
İmam okuyuşta takılırsa arka saftan hafifçe hatırlatılabilir; buna lokma vermek denir. İmam rükünlerde hata yaparsa cemaat "sübhânallah" diyerek uyarır. İmam sehiv secdesi yaparsa cemaat de onunla birlikte yapar. İmamın namazı bozulursa arkasındakilerin namazı da bozulur ve yeniden kılınır. Cemaat, imamdan önce rükû ve secdeye gitmemeye dikkat etmelidir.
Cuma namazı kimlere farzdır, kaç rekâttır?
Cuma namazı; sağlıklı, hür, mukim ve ergen erkek Müslümanlara farz-ı ayndır. Kadınlara, yolculara ve camiye gelmesi mümkün olmayan hastalara farz değildir, ancak gelirlerse namazları geçerli olur. Cuma namazı iki rekât farzdır ve hutbeden sonra cemaatle kılınır. Öncesinde dört rekât ilk sünnet, sonrasında dört rekât son sünnet kılınır. Cuma kılındığında ayrıca o günün öğle namazı kılınmaz.
Cuma namazına yetişemedim, öğle namazını mı kılacağım?
Cuma namazına yetişemeyen kişi o günün öğle namazını dört rekât olarak kılar. Cuma namazının kazası yoktur; yerine öğle namazı kaza edilir. İmam selam vermeden önce safta yer alıp tekbir alabildiyseniz cumaya yetişmiş sayılırsınız ve kalan rekâtı tamamlarsınız. İşi sebebiyle düzenli olarak cumaya gidemeyen kişinin durumu özür kapsamında değerlendirilir; işyeri şartlarını müftülüğe sormanız uygun olur.
Hutbe sırasında konuşmak veya namaz kılmak caiz mi?
Hutbe okunurken konuşmak, selam vermek ve telefonla ilgilenmek hoş görülmez; hutbe sessizce dinlenir. Hutbe başladıktan sonra sünnet namazına başlanmaz; camiye hutbe sırasında giren kişi oturup dinler. Hutbeden önce geldiyseniz tahiyyetü'l-mescid veya cuma sünnetini kılabilirsiniz. Hutbe, cuma namazının bir parçası kabul edilir, bu yüzden dinlemek önemlidir.
Camiye girerken ve çıkarken ne yapılır?
Camiye sağ ayakla girilir, dua edilir ve iki rekât tahiyyetü'l-mescid namazı kılınır. Vakit namazı kılacaksanız o namaz tahiyyetü'l-mescid yerine de geçer. Camide yüksek sesle konuşmamak, cep telefonunu sessize almak ve safların düzenine dikkat etmek adaptandır. Çıkarken sol ayakla çıkılır ve dua okunur. Ayakkabıları ayakkabılığa düzgün koymak, başkalarını rahatsız etmemek de cami adabına dahildir.
Tahiyyetü'l-Mescid Namazı →Camiden Çıkarken Okunacak Dua →Allah İçin Mescit Yapmak →
Kadınlar camide cemaate katılabilir mi?
Evet, katılabilir. Kadınların camide cemaate katılması caizdir ve sevaptır. Peygamberimizin döneminde kadınlar mescide gelir, cemaate dururdu. Kadınlar için cemaat farz veya vacip değildir; evde kıldıkları namaz da tam sevapla geçerlidir. Camiye gelen kadınlar genellikle ayrı bölümde veya arka safta namaz kılar. Hayız ve lohusalık dönemlerinde camiye girmek ve namaz kılmak uygun görülmemiştir.
Nafile Namazlar ve Özel Namazlar
Nafile namaz nedir, hangileri vardır?
Nafile namaz, farz ve vacip dışında sevap kazanmak için kılınan namazlardır. Teheccüd, kuşluk, işrak, evvâbin, tesbih, tahiyyetü'l-mescid, hacet, tövbe ve şükür namazları nafiledir. Teravih ise Ramazan'a özgü bir nafiledir. Nafileler terk edildiğinde günah olmaz, fakat kılındığında farzların eksiklerini tamamlar. Nafileye başlayıp bırakmak uygun görülmez; başlanan nafile tamamlanır.
Teheccüd namazı nedir, nasıl kılınır?
Teheccüd, yatsıdan sonra bir süre uyuyup gece kalkarak kılınan nafile namazdır. En az iki, genellikle dört veya sekiz rekât olarak kılınır; her iki rekâtta bir selam verilir. Gecenin son üçte biri en faziletli vakit kabul edilir. Teheccüd kılmaya niyet eden kişi vitir namazını teheccüdden sonraya bırakabilir. Uyanamayanlar için yatsıdan sonra kılınan nafileler de benzer sevaba vesile olur.
Teheccüd Namazı →Nafile Namazlar →Gece Uyanınca Okunacak Dua →
Teravih namazı kaç rekâttır, evde kılınabilir mi?
Teravih, Ramazan gecelerinde yatsıdan sonra kılınan sünnet bir namazdır. Yaygın uygulama yirmi rekâttır; sekiz rekât kılındığına dair rivayetler de vardır ve bu konuda âlimler arasında görüş farkı bulunur. Her iki rekâtta veya dört rekâtta bir selam verilir. Camide cemaatle kılmak sünnettir, ancak evde tek başına ya da aileyle kılmak da caizdir ve sevabı vardır.
Teravih Namazı →Teravih Namazı Rehberi →Oruç ve Ramazan Soruları →
Bayram namazı nasıl kılınır, kaçıranlar ne yapar?
Bayram namazı iki rekâttır ve yalnız cemaatle kılınır. İlk rekâtta Sübhâneke'den sonra üç tekbir, ikinci rekâtta rükûdan önce üç tekbir alınır; bu tekbirler bayram namazına özgüdür. Hanefî mezhebinde bayram namazı vacip kabul edilir. Vakti, güneş doğduktan yaklaşık kırk beş dakika sonra başlar ve öğleye kadar sürer. Kaçıran kişi bayram namazını tek başına kaza edemez.
Bayram Namazı →Bayram Namazı Rehberi →Mübarek Gün ve Geceler →
Cenaze namazı nasıl kılınır?
Cenaze namazı rükû ve secde olmadan, ayakta dört tekbirle kılınır. Birinci tekbirden sonra Sübhâneke, ikinciden sonra salavatlar, üçüncüden sonra cenaze duası okunur; dördüncü tekbirden sonra selam verilir. Cenaze namazı farz-ı kifâyedir; bir grup Müslümanın kılmasıyla sorumluluk yerine gelir. Abdestli olmak şarttır. Çocuk cenazesinde dua kısmı farklı okunur.
Cenaze Namazı →Cenaze Namazı Nasıl Kılınır →Ölüm ve Cenaze Soruları →
İstihare namazı nedir, rüya görmek şart mı?
İstihare, bir işte doğruyu bulmak için kılınan iki rekâtlık nafile namazdır. Namazdan sonra istihare duası okunur ve karar Allah'a bırakılır. Mutlaka rüya görmek şart değildir; istiharenin asıl amacı kalbin bir tarafa yatmasıdır. Rüya görülmezse birkaç gece tekrar edilebilir. İstihare, araştırmanın ve danışmanın yerine geçmez; önce bilgi toplamak, sonra istihare etmek daha uygundur.
Tövbe namazı ve hacet namazı nasıl kılınır?
Tövbe namazı, bir günahtan dönmek isteyen kişinin kıldığı iki rekâtlık nafiledir; ardından istiğfar edilir ve bir daha yapmamaya karar verilir. Hacet namazı ise bir dileği için kılınan, genellikle dört rekât olarak kılınan nafiledir; sonunda dua edilir. Her ikisinde de rekât sayısı bağlayıcı bir farz değildir. Asıl olan samimi bir niyet ve ısrarla duadır. Belirli sayılara mutlak anlam yüklemek doğru değildir.
Tesbih namazı ne zaman kılınır?
Tesbih namazı dört rekâttır ve her rekâtta belirli yerlerde toplam yetmiş beş kere tesbih okunur; dört rekâtta üç yüz tesbih tamamlanır. Belirli bir vakti yoktur, mekruh vakitler dışında kılınabilir. Haftada bir veya ayda bir kılınmasını tavsiye eden rivayetler vardır. Tesbih sayılarını takip etmek zor geliyorsa parmakla veya bir sayaçla saymak kolaylaştırır. Nafile olduğu için terk edilmesinde günah yoktur.
Tilavet secdesi nedir, nasıl yapılır?
Kur'an'da secde âyeti geçen yerleri okuyan veya dinleyen kişinin yaptığı secdeye tilavet secdesi denir. Abdestli olarak kıbleye dönülür, "Allahu ekber" denip secdeye varılır, üç kere "Sübhâne rabbiye'l-a'lâ" denir, tekbirle doğrulunur. Rükû, selam ve oturuş yoktur. Namaz içinde secde âyeti okunursa secde namaz içinde yapılır ve namaza devam edilir. Vakti geçse de sonradan yapılabilir.
Güneş ve ay tutulmasında, kuraklıkta namaz kılınır mı?
Güneş tutulmasında kılınan namaza küsûf, ay tutulmasında kılınana husûf namazı denir. İki rekât olarak, cemaatle veya tek başına kılınabilir; ardından dua edilir. Kuraklık zamanında ise yağmur duası niyetiyle istiska namazı kılınır ve topluca dua edilir. Bu namazlar, tabiat olaylarını Allah'ı hatırlamaya vesile kılmayı öğretir. Uygulama şekli bölgeye ve müftülük yönlendirmesine göre düzenlenebilir.
Küsûf ve Husûf Namazı →Yağmur Namazı →İman ve Akaid Soruları →
Namaz dışında kılınan şükür namazı ve şükür secdesi nedir?
Bir nimete kavuşan veya bir sıkıntıdan kurtulan kişinin iki rekât namaz kılmasına şükür namazı denir. Bazıları namaz yerine doğrudan şükür secdesi yapar; abdestli olarak bir secde yapılıp Allah'a hamd edilir. Her ikisi de nafiledir ve belirli bir vakti yoktur. Abdest aldıktan sonra kılınan iki rekâta ise abdest şükrü namazı denir. Bu namazlar insanı şükre ve farkındalığa alıştırır.
Mübarek gecelerde özel bir namaz var mı?
Kadir, Mevlid, Regaib, Miraç ve Berat gecelerine özgü, adı ve rekât sayısı belirlenmiş bir farz namaz yoktur. Bu gecelerde yapılan ibadet, kılınan nafile namazlar, okunan Kur'an, zikir ve dualardır. Belirli rekât sayıları ve sıralamalar halk arasında yaygınlaşmış uygulamalardır; bağlayıcı değildir. Kadir Gecesi'ni Ramazan'ın son on gününde aramak tavsiye edilmiştir. Gecenin bereketi, samimiyetle geçirilmesindedir.
Mübarek Gün ve Geceler →Kadir Gecesini Son Onda Arayın →Dinî Günler →
Özel Durumlar ve Güncel Sorular
Kadınlar hayız günlerinde namaz kılar mı, sonra kaza eder mi?
Kadınlar hayız ve lohusalık günlerinde namaz kılmaz. Bu günlerde kaçan namazlar sonradan kaza da edilmez; bu bir ceza değil, Allah'ın tanıdığı bir kolaylıktır. Oruç ise kaza edilir. Kanamanın bittiği an gusül alınır ve o vaktin namazına başlanır. Bu dönemde dua etmek, zikir yapmak ve dinlemek yoluyla Kur'an'la bağ kurmak mümkündür. Düzensiz kanamalar için hüküm farklıdır.
Hayız Halinin Fıkhî Hükümleri →Nifas ve İstihaze →Kadın ve İbadet Soruları →
Çocuğa namaz nasıl öğretilir?
Yedi yaşından itibaren çocuğa namaz tanıtılır, on yaşından sonra alıştırmak tavsiye edilir. En etkili yol, çocuğun anne babayı namaz kılarken görmesidir. Zorlamak yerine yanınıza alın, kısa sûreler öğretin ve bir vakitle başlayın. Küçük bir seccade, kendi başörtüsü veya takke çocuğun ilgisini artırır. Kaçırdığı namaz için azarlamak değil, devam ettiğinde takdir etmek daha kalıcı sonuç verir.
Yeni Başlayanlar İçin Sorular →Aile ve Nikâh Soruları →Evlat Konusu →
İşyerinde namaz kılacak yer yok, ne yapabilirim?
Namaz için özel bir mekân şartı yoktur; temiz ve kıbleye yönelebileceğiniz her yer uygundur. Boş bir oda, depo köşesi veya aracınızın içi olabilir. Mola saatinizi vakitle denkleştirmeyi deneyin. Vakit uzunsa namazı vaktin sonuna doğru kılabilirsiniz. Hiç imkân olmazsa evde kaza etmek yerine, eve döndüğünüzde vakit çıkmamışsa namazı vaktinde kılmaya çalışın. Mümkünse işverenle makul bir düzen konuşulabilir.
Telefondan ezan takibi ve namaz uygulamaları caiz mi?
Evet, caizdir. Ezan vaktini telefondan takip etmek, kıble bulucu kullanmak ve namaz takibi yapmak dinen bir sakınca taşımaz; bunlar yalnızca araçtır. Namaz sırasında telefonu sessize almak uygun olur. Namazı telefondan okunan bir metne bakarak kılmak Hanefî mezhebinde hoş görülmemiştir; mümkünse ezberden kılın. Uygulamaların vakit hesabı için güvenilir bir kaynağa dayanmasına dikkat edin.
Makyaj, oje veya protez ile namaz kılınır mı?
Oje suyun deriye ulaşmasını engellediği için üzerine abdest alınmaz; abdestten önce çıkarılması gerekir. Su geçiren helal içerikli ürünler için engel yoktur. Göz çevresi makyajı abdest uzuvlarını kapatmıyorsa sorun olmaz, ancak yüzün yıkanmasına engel olan kalın katmanlar temizlenmelidir. Diş dolgusu ve protez, ağzın yıkanmasına engel olmadığı için abdeste zarar vermez. Tereddüt halinde müftülüğe danışmanız uygun olur.
Abdestin Farzları →Abdest ve Gusül Soruları →Kadın ve İbadet Soruları →
İdrarını tutamayan kişi namazını nasıl kılar?
Sürekli idrar kaçırma, kanama veya burun akması gibi bir vakit boyunca süren rahatsızlığı olan kişiye özür sahibi denir. Özür sahibi her vakit için bir abdest alır ve o vakit içinde akıntı devam etse de namazını kılar. Vakit çıkınca abdesti bozulmuş sayılır ve yeni vakit için tekrar alır. Bu kolaylık, namazın terk edilmemesi içindir. Doktor tedavisini sürdürmek ayrıca tavsiye edilir.
Özürlü Abdesti →Özür Sahipleri ve Abdest →Sağlık ve Tıp Soruları →
Seccade, tespih ve başörtüsü seçiminde nelere dikkat etmeliyim?
Seccadenin temiz, kaymayan ve dizleri rahatsız etmeyecek kalınlıkta olması önemlidir. Yaşlılar ve diz ağrısı olanlar için kalın tabanlı seccadeler daha rahattır. Tespih kullanırken sayıyı kaybetmemek için ayırıcı boncuklu modeller pratiktir. Namaz örtüsünün ince olmaması ve saçı tam kapatması gerekir. Bunların hiçbiri namazın şartı değildir; temiz ve örten bir kumaş her zaman yeterlidir.
Namazla ilgili yaygın hurafeler nelerdir?
Namaz konusunda halk arasında dinî dayanağı olmayan birçok söz dolaşır. Tek bir namazla bütün kaza borcunun silineceği, belirli bir gece kılınan namazın ömür boyu namaz yerine geçtiği, seccadenin belirli bir renginin sevabı artırdığı gibi iddialar bunlardandır. Dinin kaynağı Kur'an ve sahih sünnettir. Duyduğunuz bir bilginin kaynağını sormak, hurafeden korunmanın en kolay yoludur.
Namazla ilgili sorumu kime sorabilirim?
Kişisel durumunuza özel sorular için en doğru adres bağlı bulunduğunuz il veya ilçe müftülüğüdür. Diyanet İşleri Başkanlığı'nın Alo 190 Dinî Sorular Hattı'nı arayarak da soru sorabilirsiniz. Camideki din görevlinize danışmak da kolay bir yoldur. Bu sayfadaki cevaplar genel bilgi niteliğindedir ve fetva yerine geçmez. İnternette okuduğunuz her bilgiyi kaynağıyla birlikte değerlendirmenizi tavsiye ederiz.