Teyemmüm Nasıl Yapılır?

Teyemmüm Nedir?

Teyemmüm, su bulunamadığında veya su kullanmaya engel bir durum olduğunda, abdest ya da gusül yerine temiz toprak veya toprak cinsinden bir şeyle yapılan manevi temizliktir. Teyemmüm, İslam’ın kolaylık dini olduğunun güzel örneklerinden biridir. Mâide Suresi’nin 6. ayetinde ve Nisâ Suresi’nin 43. ayetinde, su bulunamadığında temiz bir toprakla teyemmüm edilmesi emredilmiştir.

Hangi Durumlarda Teyemmüm Yapılır?

1. Su bulunamaması: Kişinin bulunduğu yerde veya yaklaşık bir mil (Hanefîlere göre yaklaşık 1,8-2 km) mesafe içinde su bulunmaması.
2. Hastalık: Su kullanmanın hastalığı artıracağı veya iyileşmeyi geciktireceği konusunda tecrübeye ya da güvenilir bir doktorun görüşüne dayanan bir kanaat bulunması.
3. Soğuk: Suyu ısıtma imkânı yokken, soğuk suyla yıkanmanın hastalığa veya ölüme sebep olacağından korkulması.
4. Tehlike: Suyun yanında düşman, vahşi hayvan gibi bir tehlike bulunması.
5. İhtiyaç: Mevcut suyun içmek veya yemek için gerekli olması; abdeste kullanılınca kişinin veya yanındakilerin susuz kalacağından korkulması.
6. Suya ulaşma imkânının olmaması: Kuyudan su çekecek bir araç bulunmaması gibi.

Teyemmümün Farzları

Hanefî mezhebine göre teyemmümün farzları ikidir:

1. Niyet: Teyemmümde, abdestten farklı olarak niyet farzdır. Abdest veya gusülden hangisi yerine yapıldığına ya da namaz kılmak gibi bir ibadet için yapıldığına niyet edilir.
2. İki darbe (vuruş): Elleri toprağa iki defa vurmak; birincisinde yüzü, ikincisinde dirseklerle birlikte kolları meshetmek.

Teyemmüm Hangi Maddelerle Yapılır?

Hanefîlere göre teyemmüm; toprak, kum, taş, kireç, kerpiç, tuğla, mermer gibi toprak cinsinden olan ve ateşte yanıp kül olmayan, erimeyen maddelerle yapılabilir. Üzerinde toz bulunan her temiz yüzey de teyemmüm için kullanılabilir. Tahta, metal, cam gibi toprak cinsinden olmayan maddelerle, üzerlerinde toz yoksa teyemmüm yapılamaz. Şâfiî mezhebine göre ise teyemmüm ancak toz barındıran toprak veya kumla yapılabilir.

Adım Adım Teyemmüm

1. Niyet: “Niyet ettim Allah rızası için abdest (veya gusül) yerine teyemmüm etmeye” diye niyet edilir, besmele çekilir.
2. Birinci darbe: Kollar dirseklere kadar açılır. İki elin içi temiz toprağa vurulur, bir miktar ileri geri çekilir. Eller kaldırılır, fazla toz silkelenir.
3. Yüzü meshetmek: Eller yüzün tamamına sürülür; kuru bir yer kalmamasına dikkat edilir.
4. İkinci darbe: Eller tekrar toprağa vurulur ve silkelenir.
5. Sağ kolu meshetmek: Sol elin içiyle sağ kolun dış kısmı parmak uçlarından dirseğe kadar, oradan kolun iç kısmı bileğe kadar meshedilir; sol elin baş parmağı ile sağ elin baş parmağının dışı meshedilir.
6. Sol kolu meshetmek: Aynı şekilde sağ elle sol kol meshedilir.
7. Kontrol: Yüzük varsa çıkarılır veya oynatılır, parmak araları hilallenir.

Abdest ve gusül için yapılan teyemmüm arasında yapılış bakımından hiçbir fark yoktur; fark yalnızca niyettedir.

Teyemmümün Sünnetleri

• Besmele ile başlamak.
• Elleri toprağa vurduktan sonra ileri geri çekmek ve silkelemek.
• Parmakları açık tutmak.
• Sıraya uymak ve ara vermeden yapmak.

Teyemmümü Bozan Şeyler

• Abdesti bozan her şey, abdest yerine yapılan teyemmümü de bozar.
• Guslü gerektiren her şey, gusül yerine yapılan teyemmümü bozar.
• Suyun bulunması veya su kullanmaya engel olan mazeretin ortadan kalkması teyemmümü bozar.

Teyemmümle namaz kılan kişi, namazı bitirdikten sonra su bulursa o namazı iade etmesi gerekmez. Ancak namaz sırasında su bulunursa teyemmüm bozulur; abdest alıp namazı yeniden kılmak gerekir.

Teyemmümle İlgili Önemli Notlar

• Hanefîlere göre bir teyemmümle, bozulmadıkça dilediği kadar farz ve nafile namaz kılınabilir. Şâfiîlere göre ise her farz namaz için ayrı teyemmüm gerekir.
• Namaz vakti girmeden de teyemmüm yapılabilir (Hanefî). Şâfiîlere göre vakit girmeden yapılamaz.
• Suyun belli bir süre sonra bulunacağını ümit eden kişinin, namazı vaktin sonuna kadar geciktirmesi daha faziletlidir.
• Hastanede yatan ve su kullanamayan hastalar, yanlarında bulundurulan temiz bir taş veya kerpiçle teyemmüm yapabilirler.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 21 Eylül 2026 · Kaynaklar: Mâide Suresi (5/6); Nisâ Suresi (4/43); Buhârî, Teyemmüm 1; Buhârî, Teyemmüm; Müslim, Hayız; Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal I: İman ve İbadetler, Ankara; Kâsânî, Bedâiu's-sanâi', "Kitâbü't-Tahâre"; Mevsılî, el-İhtiyâr li-ta'lîli'l-Muhtâr; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Teyemmüm" md.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →