Hayız ve Nifas Hükümleri

Doğal Bir Hâl

Hayız (âdet) ve nifas (lohusalık), Allah’ın kadın bedenine verdiği doğal hâllerdir. Hz. Peygamber, Hz. Âişe hac sırasında âdet görmeye başlayıp üzüldüğünde, “Bu, Allah’ın Âdem kızlarına yazdığı bir şeydir” buyurarak onu teselli etmiştir (Buhârî, Hayz; Müslim, Hac). İslam bu hâlleri bir ayıp veya uğursuzluk olarak görmez; kadına bu dönemlerde bazı ibadetlerden muafiyet tanıyarak kolaylık sağlar.

Hayız (Âdet)

Hayız, ergenlik çağına ulaşmış, hamile olmayan sağlıklı bir kadının rahminden belirli süreler içinde gelen kandır.

Süreleri (Hanefî Mezhebi)

• En az süre: Üç gün (72 saat).
• En çok süre: On gün (240 saat).
• İki âdet arasındaki en az temizlik süresi: On beş gün.

Üç günden az veya on günden fazla süren kanamalar hayız değil, istihâze (özür kanı) sayılır. Âdet dönemi içinde görülen kahverengi, sarı ve bulanık renkler de hayız kanı hükmündedir.

Şâfiî Mezhebindeki Farklar

Şâfiî mezhebinde hayzın en az süresi bir gün bir gece, en çok süresi on beş gündür; iki âdet arasındaki en az temizlik süresi de on beş gündür. Bu nedenle âdet süresi on günü aşan kadınlar, bu durumda Şâfiî mezhebinin görüşüne göre amel edebilir.

Nifas (Lohusalık)

Nifas, doğumdan sonra gelen kandır. Hanefî mezhebine göre nifasın en az süresi yoktur; kan bir gün sonra kesilse bile kadın gusledip ibadetlerine başlar. En çok süresi ise kırk gündür. Kırk günden sonra devam eden kanama istihâze sayılır. Şâfiî mezhebinde nifasın en çok süresi altmış gündür.

Düşük durumunda, çocuğun organlarından bazıları belirginleşmişse (genellikle 120 günden sonra, bazı âlimlere göre daha erken) gelen kan nifas sayılır; belirginleşmemişse şartları taşıyorsa hayız, taşımıyorsa istihâzedir. Sezaryen ile yapılan doğumlarda da gelen kan nifas hükmündedir.

Hayız ve Nifas Hâlinde Yapılamayanlar

1. Namaz kılmak: Bu dönemde farz ve nafile hiçbir namaz kılınmaz ve kaçırılan namazlar kaza edilmez.
2. Oruç tutmak: Farz ve nafile oruç tutulmaz. Ancak Ramazan’da tutulamayan oruçlar daha sonra kaza edilir. Hz. Âişe, “Biz orucu kaza etmekle emrolunurduk, namazı kaza etmekle emrolunmazdık” demiştir (Müslim, Hayz).
3. Kâbe’yi tavaf etmek.
4. Mescide girmek: Hanefî ve Şâfiîlere göre zaruret olmadıkça camiye girmek uygun değildir.
5. Kur’an okumak ve Mushaf’a dokunmak: Hanefî mezhebine göre bu dönemde Kur’an okumak ve kılıfsız Mushaf’a dokunmak caiz değildir. Ancak dua niyetiyle Fâtiha gibi dua içeren ayetleri okumak, zikir, tesbih, salavat ve dua caizdir. Mâlikî mezhebinde ise hayızlı kadının, unutma endişesi gibi sebeplerle ezberinden Kur’an okuması caiz görülmüştür. Kur’an öğreten öğretmenler ve hafızlar için Din İşleri Yüksek Kurulu, ihtiyaç hâlinde bu görüşle amel edilebileceğini belirtmektedir.
6. Cinsel ilişki: Bu dönemde eşlerin cinsel ilişkide bulunması haramdır (Bakara Suresi, 2/222). Bunun dışındaki yakınlıklar caizdir.

Hayızlı kadın evde her türlü işini yapabilir, yemek pişirebilir, eşiyle ve çocuklarıyla aynı yatakta yatabilir. Hz. Peygamber, âdetli olan Hz. Âişe’nin kucağına yaslanarak Kur’an okumuştur (Buhârî, Hayz; Müslim, Hayz). Âdetli kadının dokunduğu şeylerin kirleneceği yönündeki inanışlar İslam’a aykırıdır.

Temizlendikten Sonra

Hayız veya nifas kanı kesilince kadının gusletmesi farzdır. Hanefî mezhebine göre kan on günlük azami süre dolduğunda kesilmişse gusletmeden de ilişki caizdir; ancak daha önce kesilmişse gusletmesi veya bir namaz vaktinin çıkması gerekir. Kanın kesildiği vakitte gusledip o vaktin namazını kılacak kadar zaman kalmışsa o namaz kılınır veya kaza edilir.

İstihâze (Özür Kanı)

İstihâze, hayız ve nifas süreleri dışında gelen ya da bu sürelerin dışına taşan kandır. İstihâze kanı namaza ve oruca engel değildir. Bu durumdaki kadın, kanama sürekli ise özür sahibi hükmündedir; her namaz vakti için abdest alır ve o vakit içinde dilediği kadar namaz kılar.

Güncel Sorular

• Âdeti geciktiren ilaç: Hac, umre veya Ramazan’da ibadetlerini aksatmamak için, sağlığa zarar vermemek şartıyla doktor kontrolünde âdeti geciktiren ilaç kullanmak caizdir.
• Spiral ve hormon tedavileri: Bunlara bağlı olarak görülen düzensiz kanamaların hükmü, yukarıdaki süre ölçülerine göre belirlenir.
• Düzensiz âdet: Âdet süresi düzensiz olan kadınlar, âdet ve temizlik günlerini not etmelidir. Belirsiz durumlarda müftülüğe danışmak gerekir.

Bu hükümler kişiden kişiye değişebilen özel durumlar içerdiğinden, sorularınız için fetva.diyanet.gov.tr adresine veya Alo 190 hattına başvurabilirsiniz. Alo 190 hattında kadın din görevlileri de hizmet vermektedir.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 21 Eylül 2026 · Kaynaklar: Bakara Suresi (2/222); Buhârî, Hayz; Müslim, Hac; Müslim, Hayz; Buhârî, Hayz; Müslim, Hayz; Buhârî, Hayz; Müslim, Hayz; Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal I: İman ve İbadetler; Diyanet İşleri Başkanlığı, Kadın ve Aile Konulu Fetvalar; Birgivî, Zuhrü'l-müteehhilîn (Risâle fi'l-hayz)

Bu içerik nasıl hazırlandı? →