Mest Üzerine Mesh Nasıl Yapılır?

Mesh Bir Kolaylıktır

Abdestte ayakları yıkamak farzdır. Ancak İslam, özellikle soğuk havalarda, yolculukta ve ayakkabının sık sık çıkarılmasının zor olduğu durumlarda, abdestli iken giyilen mestler üzerine meshetmeye izin vererek bir kolaylık sağlamıştır. Mest üzerine meshin meşruluğu, pek çok sahabiden gelen ve mütevatir derecesine ulaşan rivayetlerle sabittir. Hz. Ali, “Din görüşle olsaydı, mestin altına meshetmek üstüne meshetmekten daha uygun olurdu. Ben Resûlullah’ın mestlerinin üstüne meshettiğini gördüm” demiştir (Ebû Dâvûd, Tahâret). Muğîre b. Şu’be de bir yolculukta Hz. Peygamber’in mestlerini çıkarmak istediğinde, “Bırak onları, ben onları temiz olarak (abdestli iken) giydim” buyurduğunu ve mestleri üzerine meshettiğini anlatmıştır (Buhârî, Vudû’; Müslim, Tahâret).

Mest Nedir, Şartları Nelerdir?

Mest, ayağı topuklarla birlikte örten, deriden veya benzeri sağlam maddeden yapılmış ayakkabıdır. Hanefî mezhebine göre üzerine mesh yapılabilecek mestin şu özellikleri taşıması gerekir:

1. Ayağı topuklarla birlikte örtmesi: Abdestte yıkanması farz olan kısmı tamamen kapatmalıdır.
2. Sağlam olması: Ayağa bağlamadan ve ayakkabı olmadan, üzerinde yaklaşık bir fersah (5-6 km) yürünebilecek kadar dayanıklı olmalıdır.
3. Su geçirmemesi: Üzerine meshedilen su hemen ayağa geçmemelidir.
4. Büyük yırtık bulunmaması: Mestte ayağın küçük parmağından üç parmak genişliğinde veya daha büyük bir yırtık bulunmamalıdır.
5. Abdestli iken giyilmesi: Mestler, tam bir abdest alındıktan sonra giyilmelidir.

Çorap Üzerine Mesh

Hanefî mezhebine göre ince, normal çoraplar üzerine mesh caiz değildir. Ancak kalın, dayanıklı, su geçirmeyen, bağlanmadan ayakta durabilen ve üzerinde bir süre yürünebilen çoraplar mest hükmündedir ve bunlar üzerine mesh yapılabilir. Ebû Hanîfe başlangıçta bu tür çoraplar üzerine meshi caiz görmemiş, ömrünün sonlarında bu görüşünden dönmüştür.

Günümüzde bazı âlimler ve bazı mezhep görüşleri, Hz. Peygamber’in çoraplar üzerine meshettiğini bildiren rivayetlere (Ebû Dâvûd, Tahâret; Tirmizî, Tahâret) dayanarak normal çoraplar üzerine de meshin caiz olduğunu ileri sürmektedir. Din İşleri Yüksek Kurulu, bu konuda Hanefî mezhebindeki yukarıdaki şartları esas almakla birlikte, zorluk ve ihtiyaç durumlarında farklı görüşlerle amel edilebileceğine dair değerlendirmeler de yapmaktadır. Konuyla ilgili ayrıntılı bilgiyi fetva.diyanet.gov.tr adresinden alabilirsiniz.

Mesh Süresi

Hz. Ali’den rivayet edildiğine göre Hz. Peygamber, mest üzerine mesh süresini yolcu için üç gün üç gece, mukîm için bir gün bir gece olarak belirlemiştir (Müslim, Tahâret).

• Mukîm: 24 saat.
• Seferî: 72 saat.

Hanefî mezhebine göre mesh süresi, mestleri giydikten sonra abdestin ilk bozulduğu andan itibaren başlar. Örneğin sabah namazı için abdest alıp mestlerini giyen bir kimsenin abdesti öğleden önce saat 10.00’da bozulursa, mukîm için süre ertesi gün saat 10.00’da sona erer.

Mukîm iken mesh yapmaya başlayan kişi, süre dolmadan yolculuğa çıkarsa süresi üç gün üç geceye tamamlanır. Seferî iken meshe başlayan kişi yerleşik hâle geçerse ve bir gün bir gece dolmuşsa mestlerini çıkarıp ayaklarını yıkar.

Mesh Nasıl Yapılır?

1. Abdest normal şekilde alınır; ayakları yıkama sırasına gelince mestlere mesh yapılır.
2. Sağ elin parmakları ıslatılır, sağ mestin ön ucuna, parmakların üzerine konur.
3. Parmaklar açık bir şekilde mestin üstünden bileğe doğru çekilir.
4. Aynı işlem sol el ile sol mest için yapılır.

Farz olan miktar, her bir mestin üst kısmına, elin küçük üç parmağı genişliğinde meshetmektir. Mestin altına, topuğuna veya yanlarına mesh yapılmaz. Şâfiî mezhebinde ise mestin üst kısmından herhangi bir miktar meshetmek farzı yerine getirir; üst ve altın birlikte meshedilmesi sünnettir.

Meshi Bozan Durumlar

• Abdesti bozan her şey: Bu durumda yeniden abdest alınır ve süre dolmamışsa mestler üzerine tekrar mesh yapılır.
• Mestlerin veya birinin çıkarılması: Ayağın büyük kısmının mestin koncundan çıkması da çıkarma sayılır. Abdestli iken mest çıkarılırsa yalnızca ayakların yıkanması yeterlidir.
• Mesh süresinin dolması: Bu durumda da abdestli ise yalnızca ayaklar yıkanır.
• Gusül gerektiren bir durumun meydana gelmesi: Cünüp olan kişi mestlerini çıkarıp gusletmelidir; guslü gerektiren hâllerde mest üzerine mesh olmaz.
• Mestin içine su girip ayağın çoğunu ıslatması.

Sargı ve Alçı Üzerine Mesh

Yara, kırık veya ameliyat sebebiyle sarılmış ya da alçıya alınmış bir uzvun üzerine mesh yapılır. Sargı üzerine mesh, mestten farklı olarak belli bir süreye bağlı değildir ve abdestsiz iken sarılmış olsa bile üzerine mesh yapılabilir. Yara iyileşip sargı çıkarılınca o bölge yıkanır.

Mesh ile ilgili sorularınız için fetva.diyanet.gov.tr adresine veya Alo 190 hattına başvurabilirsiniz.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 21 Eylül 2026 · Kaynaklar: Mâide Suresi (5/6); Buhârî, Vudû'; Müslim, Tahâret; Müslim, Tahâret; Ebû Dâvûd, Tahâret; Ebû Dâvûd, Tahâret; Tirmizî, Tahâret (çorap üzerine mesh rivayeti); Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal I: İman ve İbadetler; Mergînânî, el-Hidâye, Bâbü'l-mesh ale'l-huffeyn

Bu içerik nasıl hazırlandı? →