Mest Üzerine Mesh

Ayaklara giyilen ve şartlarını taşıyan bir ayak örtüsü üzerine, abdestte ayakları yıkamak yerine ıslak elle mesh yapılmasına mest üzerine mesh denir. Bu hüküm, hakkında pek çok rivayet bulunan ve mezhepler arasında ittifak edilen bir kolaylıktır.

Mest sayılmanın şartları

Bir ayak örtüsünün üzerine mesh edilebilmesi için şu nitelikleri taşıması gerekir:

• Topukları ve ayak bileğindeki çıkıntı kemikleri örtmesi.
• Su geçirmeyecek kadar sağlam olması.
• Bağsız olarak ayakta durabilmesi, ayaktan kendi kendine çıkmaması.
• İçinde, ayak parmaklarının küçük üçünün girebileceği büyüklükte bir delik veya yırtık bulunmaması.
• Kendisiyle ortalama bir yürüyüş mesafesi (yaklaşık bir fersah, altı kilometre kadar) yürünebilecek dayanıklılıkta olması.

Bu şartlara göre deriden veya deri kaplı sağlam mestler mesh için uygundur. Günlük ince pamuklu çoraplar, yün çoraplar, naylon çoraplar mest hükmünde değildir; bunların üzerine mesh geçerli olmaz. Piyasada satılan ve içi su geçirmeyen malzemeyle kaplanmış “meshli çorap” türü ürünlerde, ürünün bu şartları gerçekten taşıyıp taşımadığına bakılır.

Mesh nasıl yapılır?

Islak sağ elin parmaklarını sağ ayağın parmak uçlarının üzerine koyup bileğe doğru çekmek; aynı şekilde sol elle sol ayağa yapmak yeterlidir. Farz olan ölçü, mestin üst yüzünde el parmaklarının üçü kadar bir alanın meshedilmesidir. Mestin altını, arkasını veya yanını meshetmek gerekmez. Mesh için ayrıca su almak yerine el zaten ıslak olduğundan, ayakları yıkamaya göre çok daha kısa sürer.

Mesh süresi

• Yolcu olmayan (mukîm) kişi için: Bir gün bir gece, yani 24 saat.
• Yolcu (seferî) için: Üç gün üç gece, yani 72 saat.

Süre, mest giyildiği andan değil, mest giyildikten sonra abdestin ilk bozulduğu andan itibaren başlar. Örneğin abdestli olarak sabah sekizde mest giyen kişinin abdesti öğlen on ikide bozulduysa, süre ertesi gün öğlen on ikide sona erer. Süre bittiğinde abdest kendiliğinden bozulmaz; fakat yeni abdest alınırken mestler çıkarılıp ayaklar yıkanır. Mukîm iken mesh süresi başlayan kişi yolculuğa çıkarsa süre 72 saate tamamlanır; yolcu iken memleketine dönerse süre 24 saate iner.

Meshi bozan hâller

• Abdesti bozan her şey aynı zamanda meshi de sona erdirir (yeni abdestte tekrar mesh edilir).
• Mestin ayaktan çıkması veya çıkarılması. Bu durumda abdest bozulmaz; yalnız ayakların yıkanması gerekir.
• Mesh süresinin dolması.
• Gusül gerektiren bir hâlin meydana gelmesi. Gusülde mest üzerine mesh olmaz; mestler çıkarılır ve ayaklar yıkanır.
• Mestin, ayağın üçte birinden fazlasına su geçirecek şekilde ıslanması.

Sık sorulan bir ayrıntı

Abdestli olarak mest giymek şarttır: yani mest giyilirken ayakların yıkanmış olması gerekir. Abdestsiz giyilen mestin üzerine mesh geçerli olmaz.

Sık Sorulan Sorular

Çorap üzerine mesh olur mu?

Sıradan pamuklu, yün veya naylon çoraplar mest şartlarını taşımadığı için üzerlerine mesh geçerli olmaz. Su geçirmeyen, ayakta kendi kendine durabilen, topuğu ve bileği örten sağlam mestler gerekir.

Mest üzerine mesh süresi ne kadardır?

Yolcu olmayan için 24 saat, yolcu için 72 saattir. Süre, mest giyildikten sonra abdestin ilk bozulduğu andan itibaren işler.

Gusülde mest üzerine mesh olur mu?

Olmaz. Gusül gerektiren bir hâlde mestler çıkarılır ve bütün beden, ayaklar dâhil yıkanır.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 23 Eylül 2026 · Kaynaklar: Buhârî, Vudû 35, 48; Müslim, Tahâret 72-79; Tirmizî, Tahâret 70. Hanefî fıkhı esas alınmıştır.