Kureyş Suresi Tanıtımı: Arapça Metni, Okunuşu, Meali ve Konuları

Adı ve Anlamı

Sure, Peygamberimizin mensup olduğu ve Mekke’de Kâbe’nin hizmetini üstlenen Kureyş kabilesinin adını taşır. Kureyş’in, Hz. İsmâil soyundan gelen Fihr b. Mâlik’in (veya Nadr b. Kinâne’nin) torunlarına verilen bir ad olduğu kabul edilir. İlk kelimesine nispetle Lî-îlâf diye de anılır. Mushafta 106. suredir.

İniş Yeri, Zamanı ve Ayet Sayısı

Kureyş Suresi Mekke’de inmiştir ve 4 ayettir. Mekke döneminin ilk yıllarında, Tîn Suresi’nden sonra indiği nakledilir.

Fîl Suresi ile Bağı

Kureyş Suresi, kendisinden önceki Fîl Suresi ile anlam bakımından çok yakın bir ilişki içindedir. Fîl Suresi’nde Kâbe’yi yıkmaya gelen Ebrehe ordusunun helak edilişi anlatılır; Kureyş Suresi ise bu olayın sonucunda Kureyş’e sağlanan güven ve refahı hatırlatır. Bazı müfessirler, surenin başındaki “lî” edatını Fîl Suresi’ne bağlayarak “Allah fil sahiplerini, Kureyş’in ülfeti için helak etti” anlamını vermişlerdir. Übey b. Kâ’b’ın mushafında iki surenin arasında besmele bulunmadığı rivayet edilir; ancak Hz. Osman’ın çoğalttığı mushafta ve bugünkü Mushaflarda iki ayrı sure olarak yer alırlar.

Arapça Metni, Okunuşu ve Meali

لِإ۪يلَافِ قُرَيْشٍ

1. Li îlâfi Kureyş. Kureyş’in alışkanlığı için,

إ۪يلَافِهِمْ رِحْلَةَ الشِّتَٓاءِ وَالصَّيْفِ

2. Îlâfihim rıhleteş-şitâi ves-sayf. Onların kış ve yaz yolculuklarına alışkanlıkları için,

فَلْيَعْبُدُوا رَبَّ هٰذَا الْبَيْتِ

3. Felya’budû rabbe hâzel-beyt. Artık bu evin (Kâbe’nin) Rabbine kulluk etsinler.

اَلَّذ۪ي أَطْعَمَهُمْ مِنْ جُوعٍ وَاٰمَنَهُمْ مِنْ خَوْفٍ

4. Ellezî at’amehüm min cûin ve âmenehüm min havf. O ki onları açlıktan kurtarıp doyurdu ve korkudan emin kıldı.

Ana Konular

Îlâf kelimesi “alıştırmak, ülfet ettirmek, güvenlik ve anlaşma sağlamak” anlamlarına gelir. Mekke, ziraata elverişli olmayan kurak bir vadide bulunuyordu ve halkın geçimi ticarete dayanıyordu. Kureyşliler kışın sıcak iklimli Yemen’e, yazın ise serin Şam bölgesine ticaret kervanları düzenliyorlardı. Kâbe’nin hizmetkârları oldukları için Arap kabileleri onlara saygı gösteriyor, kervanlarına dokunmuyordu. Kaynaklarda bu yolculukların, Peygamberimizin büyük dedesi Hâşim b. Abdimenâf ve kardeşlerinin çevre kabilelerle ve devletlerle yaptığı anlaşmalar sayesinde düzenli hâle geldiği anlatılır.

Sure, Kureyş’e bu büyük nimetleri hatırlatır ve onlardan bir karşılık ister: Bu güvenli ticaretin, bolluğun ve itibarın gerçek sahibi olan Kâbe’nin Rabbine kulluk etmek. Kureyşliler Kâbe’nin şerefiyle övünüyor, ama Kâbe’nin Rabbini bırakıp putlara tapıyorlardı. Sure bu çelişkiye dikkat çeker.

Son ayette insan hayatının iki temel ihtiyacı anılır: açlıktan kurtulmak ve korkudan emin olmak. Bu, Hz. İbrâhim’in Mekke için yaptığı “Rabbim! Burayı güvenli bir şehir kıl ve halkını ürünlerle rızıklandır” (Bakara 2/126) duasının kabul edildiğini de gösterir. Sure, rızık ve güvenliğin Allah’ın nimeti olduğunu ve bunun şükrünün ibadetle yapılacağını öğretir.

Fazileti

Kureyş Suresi’nin okunmasına özel bir sevap bildiren sahih bir hadis bilinmemektedir. Halk arasında yolculuğa çıkarken veya rızık niyetiyle okunmasının özel bir faydası olduğu şeklindeki inanışların sahih bir kaynağı yoktur; ancak surenin anlamı gereği, nimetleri hatırlayıp şükretme ve güvenlik için dua etme niyetiyle okunmasında sakınca görülmez.

Ne Zaman Okunur?

Belirli bir vakti yoktur; kısa olduğu için namazlarda sıkça okunur. Sofrada, bolluk ve güven içinde olduğumuz her anda bu nimetlerin kaynağını hatırlatması bakımından anlamını düşünerek okumak şükür bilincini canlandırır.

Surenin Günümüze Mesajı

Kureyş Suresi, rızık ve güvenliğin, insan hayatının en temel ihtiyaçları olduğunu ve her ikisinin de Allah’ın lütfu olduğunu hatırlatır. Bugün sofrasında yemeği, evinde huzuru ve sokakta güveni olan her insan, bu nimetlerin kıymetini düşünmelidir. Dünyada açlık ve savaşla boğuşan milyonlarca insan, bu nimetlerin ne kadar büyük olduğunu gösterir. Sure, nimetlere karşı doğru tepkinin ibadet ve şükür olduğunu öğretir. Kureyş’in Kâbe’nin şerefiyle övünüp Kâbe’nin Rabbini unutması, bugün de dinî sembollerle övünüp dinin özünü ihmal edenler için bir uyarıdır. Bu kısa sure, bereketi ve huzuru veren Allah’a karşı sorumluluğumuzu hatırlatan güçlü bir mesaj taşır.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 21 Eylül 2026 · Kaynaklar: Diyanet, Kur'an Yolu Tefsiri; Elmalılı, Hak Dini Kur'an Dili; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Kureyş Sûresi" maddesi.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →