Namazı Bozan Şeyler Nelerdir?
Namazı bozan ve mekruh kılan şeyler nelerdir? Konuşmak, yemek, amel-i kesir, kıbleden dönmek ve diğer durumlar ile namazı bozmayan hareketler.
Namazın Bozulması Ne Demektir?
Namaza başlandıktan sonra, onun geçerliliğini ortadan kaldıran bir davranış veya durumun meydana gelmesine namazın bozulması (fesad) denir. Namaz bozulduğunda yeniden kılınması gerekir. Farz ve vacip namazlarda bu bir yükümlülüktür; başlanmış nafile namaz bozulursa Hanefîlere göre onun da kaza edilmesi gerekir.
Namazı bozan şeyleri bilmek, ibadetin sağlıklı bir şekilde yerine getirilmesi için önemlidir. Aşağıdaki bilgiler Hanefî mezhebi esas alınarak verilmiş, önemli farklılıklar ayrıca belirtilmiştir.
Namazı Bozan Şeyler
1. Konuşmak
Namazda az veya çok, bilerek veya unutarak konuşmak namazı bozar. Hz. Peygamber, namazda insan sözüne yer olmadığını, namazın tesbih, tekbir ve Kur’an okumaktan ibaret olduğunu bildirmiştir. Şâfiîlere göre unutarak veya bilmeyerek yapılan az konuşma namazı bozmaz.
2. Selam vermek veya selam almak
Namazda birine selam vermek veya verilen selamı sözle almak namazı bozar. Namazı bitirmediği hâlde bitirdiğini zannederek selam veren kişinin durumu farklıdır; bu durumda namaza devam edip sehiv secdesi yapar.
3. Yemek ve içmek
Namazda az veya çok bir şey yemek veya içmek namazı bozar. Dişlerin arasında kalan nohut tanesinden küçük bir parçanın yutulması namazı bozmaz; ancak mekruhtur.
4. Amel-i kesîr
Namazla ilgisi olmayan ve dışarıdan bakan kişiye namaz kılmıyormuş izlenimi verecek kadar çok hareket yapmak namazı bozar. Örneğin iki elle yapılan bir iş veya art arda yapılan çok sayıda hareket bu kapsamdadır. Bir elle yapılan kısa ve basit hareketler namazı bozmaz; ancak gereksiz yere yapılması mekruhtur.
5. Göğsü kıbleden çevirmek
Bir mazeret olmadan göğsü kıble yönünden çevirmek namazı bozar. Sadece başı çevirerek etrafa bakmak ise namazı bozmaz, fakat mekruhtur.
6. Abdestin bozulması
Namaz esnasında abdestin bozulması namazı bozar. Hanefîlere göre abdest kendiliğinden bozulursa, belirli şartlarla abdest alıp kalan yerden devam etmek (binâ) mümkündür; ancak yeniden kılmak daha faziletlidir. Rükûlu ve secdeli bir namazda sesli gülmek hem namazı hem de abdesti bozar. Sadece kendisinin duyacağı şekilde gülmek namazı bozar, abdesti bozmaz. Ses çıkarmadan tebessüm etmek ise ikisini de bozmaz.
7. Avret yerinin açılması
Namazda örtülmesi farz olan bir organın dörtte birinin, bir rükün yapacak süre (üç defa “Sübhânallah” diyecek kadar) açık kalması namazı bozar.
8. Farzlardan birini terk etmek
Kıyam, rükû, secde veya son oturuş gibi farzlardan birinin yerine getirilmemesi namazı bozar.
9. Kur’an’ı anlamı bozacak şekilde yanlış okumak
Namazda okunan ayetlerde anlamı bozacak ölçüde bir hata yapmak namazı bozar. Anlamı değiştirmeyen küçük telaffuz hataları ise namazı bozmaz.
10. Dünyevi bir sebeple ağlamak veya inlemek
Bir acı veya dünyevi bir sıkıntı sebebiyle sesli olarak ah, of demek, inlemek veya harf çıkacak şekilde ağlamak namazı bozar. Allah korkusuyla veya cennet ve cehennemin anılmasıyla ağlamak ise namazı bozmaz.
11. Mushaf’a bakarak okumak
Ebû Hanîfe’ye göre namazda Mushaf’tan bakarak okumak namazı bozar. İmameyn ve Şâfiîlere göre ise bozmaz, fakat mekruhtur.
12. Diğer durumlar
- Teyemmümle namaz kılarken su bulmak.
- Mest üzerine mesh ederek namaz kılan kişinin mesh süresinin dolması.
- Namazda dinî bir mazeret olmadan öksürmek veya boğazı temizlemek suretiyle harf çıkarmak.
- Cemaatle namazda imamın önüne geçmek.
Namazın Mekruhları
Namazı bozmayan ancak sevabını azaltan davranışlara mekruh denir. Bunlardan bazıları:
- Elbise veya bedenle gereksiz yere oynamak.
- Gözleri kapamak (huşû için gerekmedikçe).
- Esnemek, gerinmek, parmakları çıtlatmak.
- Tuvalet ihtiyacı varken namaz kılmak.
- Yemek hazırken ve iştah varken namaza durmak.
- Resimli veya dikkat dağıtıcı şeylerin karşısında namaz kılmak.
- Rükû ve secdeyi acele ile yapmak.
- Başı çevirerek etrafa bakmak.
Namazı Bozmayan Durumlar
- Namazda istemsiz olarak az öksürmek veya hapşırmak.
- Yanlışlıkla yapılan kısa bir hareket veya kaşınmak (bir rükünde üç defadan az).
- Önünden birinin geçmesi (günahı geçene aittir).
- Uyarı amacıyla “Sübhânallah” demek.
- Namazı bozmayı gerektiren tehlikeli bir durumda namazı bozmak da caizdir: Bir canı veya malı kurtarmak, yardım isteyen birine koşmak gibi. Bu durumda namaz sonra yeniden kılınır.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Bakara Suresi (2/238); Mü'minûn Suresi (23/1-2); Müslim, Mesâcid 33; Buhârî, Amel fi's-salât; Müslim, Mesâcid; Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal I: İman ve İbadetler, Ankara; Mevsılî, el-İhtiyâr li-ta'lîli'l-Muhtâr, "Kitâbü's-Salât"; Kâsânî, Bedâiu's-sanâi'; Ömer Nasuhi Bilmen, Büyük İslâm İlmihali
Bu içerik faydalı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.
Kaynakça
- Bakara Suresi (2/238)
- Mü'minûn Suresi (23/1-2)
- Müslim, Mesâcid 33
- Buhârî, Amel fi's-salât; Müslim, Mesâcid
- Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal I: İman ve İbadetler, Ankara
- Mevsılî, el-İhtiyâr li-ta'lîli'l-Muhtâr, "Kitâbü's-Salât"
- Kâsânî, Bedâiu's-sanâi'
- Ömer Nasuhi Bilmen, Büyük İslâm İlmihali
Genel kaynaklarımız için Kaynakça sayfasına bakınız. Fetva için: Diyanet İşleri Başkanlığı, Alo 190.