İstihare Namazı ve Duası
İstihare nedir, namazı nasıl kılınır, istihare duası, istiharenin sonucu nasıl anlaşılır ve rüya ile ilgili yaygın yanlış anlayışlar.
- İstihare Nedir?
- İstihare Namazının Kılınışı
- İstihare Duası
İstihare Nedir?
İstihare, “hayır dilemek, bir işin hayırlısını istemek” anlamına gelir. Dinî terim olarak ise önemli bir karar vermek üzere olan kişinin, iki rekât namaz kılıp Allah’tan kendisi için hayırlı olanı nasip etmesini dilemesidir. Evlilik, iş değişikliği, taşınma, yatırım, yolculuk gibi sonuçları önemli olan ve helal dairesinde kalan işlerde istihare yapılır. Farz, vacip veya haram olan konularda istihareye gerek yoktur; farz olan yapılır, haram olandan kaçınılır.
Câbir b. Abdullah, Hz. Peygamber’in kendilerine Kur’an’dan bir sure öğretir gibi bütün işlerinde istihareyi öğrettiğini anlatmıştır (Buhârî, Teheccüd; Da’avât 48).
İstihare Namazının Kılınışı
- Kerahat vakitleri dışında, günün veya gecenin herhangi bir vaktinde abdest alınır.
- “Niyet ettim Allah rızası için istihare namazı kılmaya” diye niyet edilerek iki rekât nafile namaz kılınır.
- Rekâtlarda Fâtiha’dan sonra herhangi bir sure okunabilir. Bazı âlimler birinci rekâtta Kâfirûn, ikinci rekâtta İhlâs Suresi’nin okunmasını tavsiye etmiştir.
- Selam verildikten sonra Allah’a hamd edilir, Hz. Peygamber’e salavat getirilir ve istihare duası okunur.
- Duanın içinde “bu işi” denilen yerlerde yapılması düşünülen iş kalben veya sözle belirtilir.
İstihare Duası
Buhârî’nin rivayet ettiği istihare duasının Türkçe anlamı şöyledir:
“Allah’ım! İlmine dayanarak senden hayır istiyorum. Kudretine dayanarak senden güç istiyorum. Büyük lütfundan istiyorum. Çünkü sen güç yetirirsin, ben güç yetiremem; sen bilirsin, ben bilemem. Sen gaybları hakkıyla bilensin. Allah’ım! Eğer bu işin, dinim, dünyam ve işimin sonu bakımından benim için hayırlı olduğunu biliyorsan, onu bana takdir et, kolaylaştır ve onu bana mübarek kıl. Eğer bu işin, dinim, dünyam ve işimin sonu bakımından benim için kötü olduğunu biliyorsan, onu benden, beni de ondan uzaklaştır. Hayır nerede ise onu bana takdir et, sonra beni ondan razı kıl.” (Buhârî, Da’avât)
Duanın Arapça aslını bilmeyen kişi, anlamını kendi diliyle ifade ederek de dua edebilir. İstihare duası namaz kılınmadan da okunabilir; ancak namazla birlikte yapılması sünnete daha uygundur.
İstiharenin Sonucu Nasıl Anlaşılır?
Halk arasında istiharenin mutlaka rüya ile sonuçlanması gerektiği, rüyada beyaz veya yeşil görmenin olumlu, siyah veya kırmızı görmenin olumsuz anlama geldiği yaygın bir inanıştır. Bu konuda sahih bir rivayet bulunmamaktadır. İstihare hadisinde rüyadan ya da uyumaktan hiç söz edilmez.
İstiharenin sonucu, âlimlerin açıklamalarına göre şu şekillerde kendini gösterebilir:
- Kalbin bir tarafa meyletmesi: Kişi istihareden sonra kalbinde bir tarafa doğru huzur ve yöneliş hissedebilir. Ancak bu yönelişin, kişinin istihareden önceki güçlü arzusundan değil, tarafsız bir kalpten doğması önemlidir.
- İşlerin kolaylaşması veya zorlaşması: İstihareden sonra iş kolaylıkla ilerliyorsa bu hayra işaret sayılabilir; engeller ortaya çıkıyorsa Allah’ın o işi kişiden uzaklaştırdığı düşünülebilir.
- Kararı vermek: Birçok âlim, istihareden sonra kişinin araştırmasını tamamlayıp kararını vermesini ve Allah’a tevekkül ederek işe başlamasını tavsiye eder. Dua edilen şey hayırlı olanın takdiridir; sonuç ne olursa olsun, kişinin ondan razı olması istenmiştir.
İstihare bir defa yapılabileceği gibi, kalbe bir açıklık gelmezse birkaç gün tekrarlanabilir. Bazı âlimler yedi defaya kadar tekrarlanmasını tavsiye etmiş; ancak bu konudaki rivayet zayıftır.
İstihare ve İstişare
İstihare, akıl ve araştırmanın yerini tutmaz. Kur’an, işlerde istişare etmeyi ve karar verdikten sonra Allah’a tevekkül etmeyi öğütler (Âl-i İmrân Suresi, 3/159). Bu yüzden önemli bir karardan önce konuyu bilen, güvenilir kişilere danışmak, gerekli bilgileri toplamak ve ardından istihare yapmak en doğru yoldur. Büyüklerimizin ifadesiyle “İstihare eden pişman olmaz, istişare eden zarar görmez.”
Başkası Adına İstihare
İstihare, kişinin kendi işi için kendisinin yapması gereken bir ibadettir. Para karşılığında başkasına istihare yaptırmak, rüya yorumuyla karar vermek veya istihareyi fal gibi kullanmak doğru değildir. Başkasına yapılabilecek en güzel şey, onun için hayır duasında bulunmaktır.
İstiharenin Manevi Boyutu
İstihare, kulun kendi bilgisinin sınırlı olduğunu kabul edip Allah’ın sonsuz ilmine sığınmasıdır. Kur’an, insanın hoşlanmadığı bir şeyin kendisi için hayırlı, hoşlandığı bir şeyin ise kendisi için şer olabileceğini hatırlatır (Bakara Suresi, 2/216). İstihare, bu gerçeği kalbe yerleştiren bir ibadettir.
İstihare yapan kişi, sonuç ne olursa olsun Allah’ın takdirine razı olmayı da peşinen kabul etmiş olur. Bu yüzden istihareden sonra bir işin gerçekleşmemesi başarısızlık değil, belki de kişiyi daha büyük bir zarardan koruyan ilahi bir lütuftur. Hz. Peygamber, istihare duasının sonunda “beni ondan razı kıl” ifadesiyle bu teslimiyeti öğretmiştir. Dolayısıyla istihare, yalnızca karar vermeye yardımcı bir yöntem değil, aynı zamanda tevekkül ve rıza terbiyesidir.
İstihare ile ilgili sorularınız için fetva.diyanet.gov.tr adresine veya Alo 190 hattına başvurabilirsiniz.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Âl-i İmrân Suresi (3/159); Buhârî, Teheccüd; Buhârî, Da'avât; Buhârî, Tevhîd; Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal I: İman ve İbadetler; Nevevî, el-Ezkâr, Bâbü'l-istihâre; TDV İslâm Ansiklopedisi, "İstihâre" md.
Bu içerik faydalı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.
Kaynakça
- Âl-i İmrân Suresi (3/159)
- Buhârî, Teheccüd
- Buhârî, Da'avât
- Buhârî, Tevhîd
- Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal I: İman ve İbadetler
- Nevevî, el-Ezkâr, Bâbü'l-istihâre
- TDV İslâm Ansiklopedisi, "İstihâre" md.
Genel kaynaklarımız için Kaynakça sayfasına bakınız. Fetva için: Diyanet İşleri Başkanlığı, Alo 190.