Hacet Namazı ve Tövbe Namazı

Namaz ile Yardım İstemek

Kur’an-ı Kerim, müminlere “Sabır ve namaz ile Allah’tan yardım isteyin” buyurur (Bakara Suresi, 2/45, 2/153). Hz. Peygamber’in de kendisini üzen ya da zorlayan bir iş olduğunda namaza sığındığı rivayet edilmiştir (Ebû Dâvûd, Tatavvu’). Hacet ve tövbe namazları bu anlayışın somut örnekleridir. Her ikisi de nafile namazlardandır ve kerahat vakitleri dışında kılınabilir.

Hacet Namazı

Hacet, “ihtiyaç” demektir. Hacet namazı, dünyevi veya uhrevi bir ihtiyacı olan kişinin, bu ihtiyacının giderilmesi için Allah’a yönelerek kıldığı namazdır. Hastalık, borç, sınav, iş arama, çocuk sahibi olma, bir sıkıntıdan kurtulma gibi meşru ihtiyaçlar için kılınabilir.

Dayanağı

Tirmizî ve İbn Mâce’de yer alan bir rivayette Hz. Peygamber, Allah’tan veya insanlardan birinden bir ihtiyacı olan kimsenin güzelce abdest alıp iki rekât namaz kılmasını, sonra Allah’a hamd edip Peygamber’e salavat getirdikten sonra belirli bir dua okumasını tavsiye etmiştir (Tirmizî, Vitr; İbn Mâce, İkâmetü’s-salât). Tirmizî bu rivayetin senedinde zayıf kabul edilen bir ravi bulunduğunu belirtmiştir. Bununla birlikte âlimler, namaz ve dua ile Allah’a yönelmenin genel olarak teşvik edilmesi sebebiyle hacet namazı kılmayı güzel görmüşlerdir. Ayrıca gözleri görmeyen bir sahabiye Hz. Peygamber’in abdest alıp iki rekât namaz kılmasını ve dua etmesini öğrettiğine dair rivayet de bu konuda zikredilir (Tirmizî, Da’avât; İbn Mâce, İkâmetü’s-salât).

Kılınışı

1. Güzelce abdest alınır.
2. Hacet namazına niyet edilerek iki rekât (bazı âlimlere göre dört veya on iki rekât) nafile namaz kılınır.
3. Selamdan sonra Allah’a hamd ve sena edilir, Hz. Peygamber’e salavat getirilir.
4. İhtiyaç, samimi bir kalple ve dilediği ifadelerle Allah’a arz edilir. Rivayette geçen ve Allah’ın hilim ve kerem sahibi olduğunu, arşın Rabbi olduğunu anan hacet duası okunabilir.

Hacet namazında dikkat edilmesi gereken husus, duanın bir pazarlık veya sihirli bir formül gibi görülmemesidir. Kul, ihtiyacını Allah’a arz eder ve O’nun takdirine razı olur. Ayrıca ihtiyacın giderilmesi için gereken maddi sebeplere de başvurulmalıdır; hasta tedavi olmalı, iş arayan çalışmalı, borçlu ödemek için gayret etmelidir.

Tövbe Namazı

Tövbe namazı, günah işleyen kimsenin pişmanlığını ifade etmek ve Allah’tan bağışlanma dilemek için kıldığı iki rekâtlık nafile namazdır.

Dayanağı

Hz. Ebû Bekir’den rivayet edildiğine göre Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur: “Bir kul bir günah işler, sonra güzelce abdest alır, kalkıp iki rekât namaz kılar ve Allah’tan bağışlanma dilerse, Allah onu mutlaka bağışlar.” Ardından Âl-i İmrân Suresi’nin şu ayetini okumuştur: “Onlar çirkin bir iş yaptıklarında veya kendilerine zulmettiklerinde Allah’ı anarlar ve günahlarının bağışlanmasını dilerler” (Âl-i İmrân Suresi, 3/135) (Ebû Dâvûd, Vitr; Tirmizî, Salât). Bu rivayet hasen kabul edilmiştir.

Kılınışı

1. Güzelce abdest alınır.
2. Tövbe namazına niyet edilerek iki rekât namaz kılınır.
3. Namazdan sonra samimi bir kalple istiğfar edilir. Seyyidü’l-istiğfâr duası veya “Estağfirullâh el-azîm ellezî lâ ilâhe illâ hüve’l-hayyü’l-kayyûmü ve etûbü ileyh” gibi istiğfar cümleleri okunabilir.

Tövbenin Şartları

Tövbe namazı, tövbenin kendisi değil, ona eşlik eden bir ibadettir. Âlimlere göre geçerli bir tövbe için şunlar gerekir:

• İşlenen günahtan dolayı içten pişmanlık duymak.
• Günahı hemen bırakmak.
• Bir daha o günaha dönmemeye kesin karar vermek.
• Günah bir kul hakkıyla ilgiliyse, hakkı sahibine iade etmek veya helallik almak.
• Terk edilen farz ibadetler varsa kaza etmek.

Kur’an, samimi tövbe (tevbe-i nasûh) edenlerin kötülüklerinin örtüleceğini bildirir (Tahrîm Suresi, 66/8). Allah’ın rahmetinden ümit kesmemek de imanın gereğidir (Zümer Suresi, 39/53). Tövbe bozulsa bile tekrar tövbe etmekten vazgeçilmemelidir.

Dua Ederken Dikkat Edilecekler

Hacet ve tövbe namazlarından sonra yapılan duanın kabulü için bazı adaplara dikkat etmek tavsiye edilir. Duaya Allah’a hamd ve Peygamber’e salavatla başlamak, elleri açıp kalp huzuru içinde, ısrarla ve ümitle dua etmek bu adaplardandır. Hz. Peygamber, kulun “dua ettim ama kabul olunmadı” diye acele etmedikçe duasının kabul edileceğini bildirmiştir (Buhârî, Da’avât; Müslim, Zikir).

Duanın kabulü her zaman istenen şeyin aynen verilmesi şeklinde olmaz. Bir hadiste, müminin duasına karşılık Allah’ın ya istediğini vereceği, ya onu ahirete saklayacağı ya da ondan bir kötülüğü uzaklaştıracağı bildirilmiştir (Ahmed b. Hanbel, Müsned). Helal lokma yemek, kul hakkından arınmak ve günahlardan uzak durmak da duanın kabulüne vesiledir. Seher vakitleri, cuma günü ve secde anları duaların kabulü umulan zamanlardandır.

Hacet ve tövbe namazı ile ilgili sorularınız için fetva.diyanet.gov.tr adresine veya Alo 190 hattına başvurabilirsiniz.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 21 Eylül 2026 · Kaynaklar: Bakara Suresi (2/45, 2/153); Âl-i İmrân Suresi (3/135); Tahrîm Suresi (66/8); Zümer Suresi (39/53); Tirmizî, Vitr; İbn Mâce, İkâmetü's-salât (hacet namazı rivayeti, senedinde zayıflık vardır); Ebû Dâvûd, Vitr; Tirmizî, Salât (tövbe namazı rivayeti); Ebû Dâvûd, Tatavvu'; Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal I: İman ve İbadetler

Bu içerik nasıl hazırlandı? →