Hasta Namazı Nasıl Kılınır?

Namaz Hiçbir Durumda Terk Edilmez

Namaz, akıl sahibi ve ergen olan her müslümana farzdır ve aklı yerinde olduğu sürece hastalık sebebiyle düşmez. Ancak İslam, hastalara güçlerinin yettiği ölçüde namaz kılma imkânı tanımıştır. Kur’an, “Allah hiç kimseye gücünün yetmediği bir şeyi yüklemez” buyurur (Bakara Suresi, 2/286). Hz. Peygamber de basur hastalığından şikâyetçi olan İmrân b. Husayn’a şöyle buyurmuştur: “Ayakta kıl; buna gücün yetmezse oturarak kıl; buna da gücün yetmezse yan üstü kıl” (Buhârî, Taksîrü’s-salât).

Ayakta Duramayan Hasta

Ayakta durmaya hiç gücü yetmeyen, ayakta durduğunda hastalığının artmasından veya iyileşmesinin gecikmesinden ciddi olarak endişe eden ya da baş dönmesi yaşayan hasta, namazını oturarak kılar. Bu endişe kişinin kendi tecrübesine veya güvenilir bir doktorun tavsiyesine dayanmalıdır. Kısa bir süre ayakta durabilen kişi, iftitah tekbirini ve gücü yettiği kadar kıyamı ayakta yapar, sonra oturur.

Oturarak Kılınışı

Oturarak namaz kılan hasta, mümkünse rükû ve secdeyi normal şekilde yapar. Rükû için gövdesini öne eğer, secde için alnını yere koyar. Oturuş şeklinde bir kısıtlama yoktur; kişi bağdaş kurarak, dizleri üzerinde veya kendisine en kolay gelen şekilde oturabilir.

Sandalyede Namaz

Günümüzde camilerde sandalyede namaz kılanların sayısı artmıştır. Din İşleri Yüksek Kurulu’nun açıklamalarına göre:

• Ayakta durabilen fakat yere secde edemeyen kişi, kıyamı ayakta yapar; rükû ve secdeyi ise oturduğu yerden ima ile yapabilir. Hanefî âlimlerin tercih ettiği görüşe göre, secde edemeyen kişiden kıyam yükümlülüğü de düşer ve baştan itibaren oturarak ima ile kılması daha uygundur.
• Yere oturup kalkamayan, ancak sandalyede oturabilen kişi, namazını sandalyede kılabilir.
• Yere secde edebilen kişinin, sırf rahatlık için sandalyede namaz kılması caiz değildir.
• Sandalyede namaz kılanlar, önlerindeki masa veya yüksek bir yere secde etmemeli; ima ile yetinmelidir. Başın biraz eğilmesi yeterlidir.
• Camide sandalyeler, safları bozmayacak şekilde safların kenarına konulmalıdır.

İma ile Namaz

Rükû ve secde yapamayan hasta, bunları başıyla işaret ederek (ima ile) yapar. Secde için başını rükûdan biraz daha fazla eğer. Hanefî mezhebine göre secde için bir yastık veya eşya kaldırılıp alına dayanması doğru değildir; baş ile yapılan ima yeterlidir.

Yatarak Namaz

Oturmaya da gücü yetmeyen hasta, sırtüstü yatarak ayaklarını kıbleye doğru uzatır, başının altına bir yastık koyarak yüzünü kıbleye çevirir ve başıyla ima ederek namazını kılar. Bu şekil Hanefî mezhebine göre tercih edilen şekildir. Sağ yanı üzerine, yüzü kıbleye dönük olarak yatıp kılmak da caizdir. Şâfiî mezhebinde ise önce sağ yan üzerine yatarak kılmak tercih edilir.

Başıyla ima etmeye de gücü yetmeyen hasta, Hanefîlere göre namazını erteler. Bu durum bir gün bir geceden (beş vakit) fazla sürerse o namazların kazası kendisinden düşer; daha az sürerse iyileşince kaza eder. Şâfiî mezhebine göre ise hasta göz ve kalbiyle de ima edebilir; aklı yerinde olduğu sürece namaz düşmez.

Hastanın Abdesti

• Su kullanması hastalığını artıracak veya iyileşmesini geciktirecek olan kişi teyemmüm eder.
• Vücudunun bir kısmında yara, alçı veya sargı bulunan kişi, sağlam yerlerini yıkar, sargının üzerini mesheder. Sargı üzerine mesh, mest üzerine meshten farklı olarak belli bir süreyle sınırlı değildir.
• Kendisi abdest alamayan hastaya, eşi veya yakınları yardım edebilir.
• Sürekli idrar kaçırma, kanama gibi durumları olanlar özür sahibi hükmündedir ve her vakit için bir abdest alırlar.

Hastanın Elbisesi ve Yatağı

Hasta, namaz için elbisesini ve yatağını temizlemeye çalışır. Temizlemesi veya değiştirmesi mümkün değilse ya da temizlendiği anda tekrar kirlenecekse, o hâliyle namazını kılar. Sonda veya idrar torbası kullanan hasta da namazını kılar; bu durum namaza engel değildir.

Hastayken Kaçırılan Namazlar

Hastalık döneminde bilinci yerinde olduğu hâlde kılınamayan namazlar iyileşince kaza edilir. Hastalığı ağırlaşıp kaza namazlarını kılamadan vefat edecek olan kişinin, bu namazlar için fidye verilmesini vasiyet etmesi gerekir.

Hastaya Yardım Edenlere Düşenler

Hasta yakınlarının, hastanın namazını kılabilmesi için ona yardımcı olması güzel bir davranıştır. Namaz vakitlerini hatırlatmak, abdest veya teyemmüm için gerekli malzemeyi hazırlamak, yüzünü kıbleye çevirmek bu yardımlardandır. Hastanelerde de mümkün olduğunca hastaların ibadet ihtiyaçlarına saygı gösterilmelidir. Diyanet’in hastanelerdeki manevi destek hizmetleri bu konuda yardımcı olmaktadır.

Hasta, hastalığı sebebiyle yapamadığı ibadetlerden dolayı üzülmemelidir. Hz. Peygamber, bir kul hastalandığında veya yolculuğa çıktığında, sağlıklı ve evinde iken yaptığı amellerin sevabının aynen yazılmaya devam ettiğini bildirmiştir (Buhârî, Cihâd).

Durumunuza özel sorular için doktorunuza ve fetva.diyanet.gov.tr adresine veya Alo 190 hattına başvurabilirsiniz.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 21 Eylül 2026 · Kaynaklar: Bakara Suresi (2/286); Âl-i İmrân Suresi (3/191); Buhârî, Taksîrü's-salât; Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu, sandalyede namaz hakkında açıklama; Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal I: İman ve İbadetler; Mergînânî, el-Hidâye, Bâbü salâti'l-marîz

Bu içerik nasıl hazırlandı? →