Secde-i Tilâvet (Tilâvet Secdesi) Nasıl Yapılır?

Tilâvet Secdesi Nedir?

Tilâvet secdesi, Kur’an-ı Kerim’de secde ayetlerinden birini okuyan veya dinleyen kimsenin yaptığı secdedir. Hz. Peygamber, secde ayeti okuduğunda secde eder, yanında bulunan sahabiler de onunla birlikte secde ederlerdi; öyle ki bazıları alnını koyacak yer bulamazdı (Buhârî, Sücûdü’l-Kur’ân; Müslim, Mesâcid). Başka bir hadiste, insanoğlu secde ayetini okuyup secde ettiğinde şeytanın ağlayarak uzaklaştığı ve “İnsanoğluna secde emredildi, o secde etti; ona cennet var. Bana secde emredildi, ben ise karşı geldim; bana cehennem var” dediği bildirilmiştir (Müslim, Îmân).

Hükmü

• Hanefî mezhebi: Secde ayetini okuyana ve işitene tilâvet secdesi yapmak vaciptir. Kişi dinlemek niyetinde olmasa bile ayeti duyarsa secde gerekir.
• Şâfiî mezhebi: Tilâvet secdesi müekked sünnettir. Hz. Ömer’in bir cuma günü minberde secde ayetini okuyup secde ettiği, bir sonraki cuma ise okuyup secde etmediği ve “Allah bize secdeyi farz kılmadı, ancak biz dilersek yaparız” dediği rivayet edilir (Buhârî, Sücûdü’l-Kur’ân).

Secde Ayetleri

Hanefî mezhebine göre Kur’an’da on dört secde ayeti vardır. Bunlar şu surelerde yer alır:

1. A’râf Suresi (7/206)
2. Ra’d Suresi (13/15)
3. Nahl Suresi (16/50)
4. İsrâ Suresi (17/109)
5. Meryem Suresi (19/58)
6. Hac Suresi (22/18)
7. Furkân Suresi (25/60)
8. Neml Suresi (27/26)
9. Secde Suresi (32/15)
10. Sâd Suresi (38/24)
11. Fussılet Suresi (41/38)
12. Necm Suresi (53/62)
13. İnşikâk Suresi (84/21)
14. Alak Suresi (96/19)

Şâfiî mezhebinde de secde ayeti sayısı on dörttür; ancak Sâd Suresi’ndeki ayet tilâvet secdesi değil, şükür secdesi olarak kabul edilir, buna karşılık Hac Suresi’nin 77. ayeti de secde ayeti sayılır. Mushaflarda secde ayetlerinin kenarında genellikle bir işaret bulunur.

Tilâvet Secdesi Nasıl Yapılır?

Namaz Dışında

1. Abdestli olarak, kıbleye yönelinir.
2. “Niyet ettim Allah rızası için tilâvet secdesi yapmaya” diye niyet edilir.
3. Eller kaldırılmadan “Allâhu ekber” denilerek secdeye varılır.
4. Secdede en az üç defa “Sübhâne rabbiye’l-a’lâ” denir.
5. “Allâhu ekber” denilerek secdeden kalkılır. Selam verilmez, oturmak da gerekmez.

Secdeye ayakta iken varılması müstehaptır. Hanefî mezhebine göre tilâvet secdesi için namazdaki gibi abdestli olmak, avret yerlerini örtmek ve kıbleye yönelmek gerekir. Secdeden sonra “Semi’nâ ve ata’nâ gufrâneke rabbenâ ve ileyke’l-masîr” (İşittik ve itaat ettik; Rabbimiz bağışlamanı dileriz, dönüş sanadır) demek güzeldir.

Namaz İçinde

Namazda secde ayeti okunduğunda, hemen ya da en geç üç ayet okuyacak kadar bir süre içinde ayrı bir secde yapılır, ardından kıyama kalkılıp kıraate devam edilir. Secde ayeti okunduktan hemen sonra, en fazla iki üç ayet daha okunup rükûya gidilirse, namazın rükû ve secdesine tilâvet secdesi niyeti de dahil edilebilir. Cemaatle kılınan namazda imam secde ayeti okuyup secde ederse cemaat de ona uyar.

Önemli Hükümler

• Tekrar okumak: Aynı mecliste aynı secde ayeti birden fazla okunur veya dinlenirse bir secde yeterlidir. Farklı meclislerde veya farklı secde ayetleri okunursa her biri için ayrı secde gerekir.
• Erteleme: Namaz dışında okunan secde ayetinin secdesi hemen yapılamazsa sonra da yapılabilir; ancak geciktirmemek daha iyidir. Secdeyi yapmadan vefat edecek kişi için bu bir borç olarak kalır; bu yüzden erteleme alışkanlık hâline getirilmemelidir.
• Toplu hatimlerde: Bir kişi okurken dinleyenlerin hepsine secde gerekir.
• Kayıttan dinlemek: Radyo, televizyon veya internetten canlı yayında okunan secde ayetini duyan kişiye Hanefîlere göre secde gerekir. Önceden kaydedilmiş yayınlardan dinlenen ayetler için ise secde gerekmez; bununla birlikte secde yapmak ihtiyata uygundur.
• Hayızlı kadın: Hayız ve nifas hâlindeki kadınlar secde ayetini duysalar da kendilerine secde gerekmez.
• Toplu secde: Bir mecliste okunan bütün secde ayetlerini sonra toplu olarak secde etmek veya hatmin sonunda on dört secdeyi birlikte yapmak caizdir.

Şükür Secdesi

Tilâvet secdesiyle karıştırılan bir diğer secde de şükür secdesidir. Bir nimete kavuşan veya bir sıkıntıdan kurtulan kişinin Allah’a şükür için yaptığı secdedir. Hz. Peygamber’e sevindirici bir haber geldiğinde Allah’a şükür için secdeye kapandığı rivayet edilmiştir (Ebû Dâvûd, Cihâd; Tirmizî, Siyer). Hanefî mezhebinde İmam Ebû Yûsuf ve İmam Muhammed’e göre şükür secdesi müstehaptır; fetva da bu görüş üzerinedir.

Şükür secdesi, tilâvet secdesi gibi yapılır: Abdestli olarak kıbleye yönelinir, tekbir alınarak secdeye varılır, Allah’a hamd ve tesbih edilir, sonra tekbirle kalkılır. Namazların hemen ardından, sebepsiz olarak secde yapmak ise mekruh görülmüştür; çünkü cahil kimseler bunu namazın bir parçası zannedebilir.

Tilâvet secdesi ile ilgili sorularınız için fetva.diyanet.gov.tr adresine veya Alo 190 hattına başvurabilirsiniz.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 21 Eylül 2026 · Kaynaklar: A'râf Suresi (7/206); Secde Suresi (32/15); Alak Suresi (96/19); Buhârî, Sücûdü'l-Kur'ân; Müslim, Mesâcid; Buhârî, Sücûdü'l-Kur'ân; Müslim, Îmân; Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal I: İman ve İbadetler; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Secde" md.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →