🕌 Namaz Rehberi · Vâcip (bir vâcibin unutulması hâlinde)
Sehiv Secdesi Nasıl Kılınır?
Sehiv secdesi, namazın vâciplerinden biri yanlışlıkla terk edildiğinde veya geciktirildiğinde yapılan telafidir. Son oturuşta yalnız sağa selâm verilip iki secde yapılır, sonra oturuş duaları…
Özet tablo
| Hükmü | Vâcip (bir vâcibin unutulması hâlinde) |
|---|---|
| Rekât yapısı | selâmdan sonra iki secde |
| Vakti | Namazın son oturuşunda, selâmdan sonra |
| Yaklaşık süre | 2 dakika |
| Adım sayısı | 4 adım |
Niyet
Okunuşu: Ayrı bir niyet gerekmez; kılınan namazın içinde yapılır.
Türkçesi: Sehiv secdesi için ayrı niyet edilmez; namazın sonunda eda edilir.
Niyet esasen kalbin kararıdır; dille söylemek onu pekiştirmek içindir. Arapça söyleyemeyen kişi Türkçe niyet eder, namazı sahih olur.
Bu namaz hakkında bilinmesi gerekenler
Sehiv secdesi yalnız unutma (sehiv) hâlinde gerekir; bilerek yapılan terklerde namazın iadesi gerekir. Farzlardan biri terk edilirse namaz bozulur ve sehiv secdesiyle telafi edilmez. Şüphe ve unutma çok sık tekrarlanıyorsa namaza başlamadan önce kaçıncı rekâtta olduğunu takip etmek faydalıdır.
Adım adım anlatım
4 adımHatanın farkına varmak
- Devam etmek Vâcip bir okuma veya oturuşu atladığınızı anladığınızda namazı bozmadan devam edersiniz.
Duruş: Namaz düzeni bozulmaz.
Son oturuşta Ettehiyyâtü ve tek selâm
- Ettehiyyâtü Son oturuşta Ettehiyyâtü okunur, yalnız sağ tarafa selâm verilir.
Duruş: Oturarak; baş yalnız sağa çevrilir.
İki secde
- Sübhâne rabbiye’l-a’lâ Tekbirle secdeye varılır, üç kere tesbih okunur; tekbirle doğrulup tekrar secde yapılır.
Duruş: İki secde, arasında kısa oturuş.
Oturuş dualarını tamamlayıp selâm
- Ettehiyyâtü, Salli-Bârik, Rabbenâ âtinâ Secdelerden sonra oturulup dualar okunur ve iki tarafa selâm verilerek namaz bitirilir.
Duruş: Oturarak.
Erkek ve kadın duruş farkları
Erkeklere göre duruş
- İftitah tekbirinde eller kulak hizasına kadar kaldırılır, baş parmaklar kulak yumuşağına değecek kadar yaklaşır.
- Kıyamda eller göbek altında bağlanır; sağ el sol elin üzerindedir.
- Rükûda sırt ile baş aynı düzlemde tutulur, parmaklar açık şekilde dizleri kavrar.
- Secdede kollar yanlardan ayrı tutulur, dirsekler yere değmez, karın uyluklardan uzaktır.
- Oturuşta sol ayak yere yatırılıp üzerine oturulur, sağ ayak dikilir ve parmak uçları kıbleye çevrilir.
Kadınlara göre duruş
- İftitah tekbirinde eller omuz hizasına kadar kaldırılır; kollar örtünün dışına çıkarılmaz.
- Kıyamda eller göğüs üzerinde bağlanır.
- Rükûda daha az eğilinir, parmaklar bitişik hâlde dizlerin üzerine konur, dizler hafif bükülü kalır.
- Secdede kollar yanlara bitişik, dirsekler yere yakın, karın uyluklara yaklaştırılarak toparlanmış bir duruş alınır.
- Oturuşta her iki ayak sağ taraftan dışarı çıkarılıp sol kalça üzerine oturulur (teverrük).
- Namazda el ve ayak dışındaki her yerin örtülü olması gerekir; başörtüsünün saç ve boynu tam örtmesine dikkat edilir.
Bu farklar Hanefî mezhebinde tercih edilen duruşlardır. Duruş farkı namazın geçerliliğini değil edebini ilgilendirir.
Sık yapılan hatalar
- Farz bir rüknü (rükû, secde, kıyam gibi) atlayıp sehiv secdesiyle telafi etmeye çalışmak: bu durumda namaz iade edilir.
- Sehiv secdesi gerektiği hâlde iki tarafa selâm verip namazdan çıkmak.
- Bilerek bir vâcibi terk edip sehiv secdesi yapmak.
- Sehiv secdesinden sonra oturuş dualarını tekrar okumayı atlamak.
Sık sorulan sorular
Sehiv secdesi hangi durumlarda gerekir?
Fâtiha’yı veya zamm-ı sûreyi terk etmek, ilk oturuşu atlamak, ilk oturuşta salavâta geçmek, kunut tekbirini unutmak, tekbirleri yerinde almamak gibi vâcip terklerinde gerekir.
Kaçıncı rekâtta olduğumu unuttum, ne yapmalıyım?
İlk kez oluyorsa namaz yeniden kılınır. Sık oluyorsa kanaatinizin ağır bastığı sayı esas alınır; kanaat oluşmazsa az olan sayı alınıp her ihtimalde oturulur ve sonunda sehiv secdesi yapılır.
Bu sayfadaki anlatım Hanefî mezhebi esas alınarak hazırlanmıştır; gerekli yerlerde Şâfiî mezhebindeki fark belirtilmiştir. Kendi durumunuza ait kesin hüküm için müftülüğe veya Diyanet Alo 190 hattına danışınız.
Kaynak: Hanefî fıkhında sehiv secdesini gerektiren vâcipler; Diyanet İlmihali, “Sehiv secdesi” bölümü.