🕌 Namaz Rehberi · Farz (kaçırılan farz namazlar için)
Kaza Namazı Nasıl Kılınır? Nasıl Kılınır?
Vaktinde kılınamayan farz namazlar kaza edilir. Kaza namazı, kaçırılan namazın rekât sayısıyla ve aynı şekilde kılınır; yalnız niyette hangi vaktin kazası olduğu belirtilir. Sünnetlerin…
Özet tablo
| Hükmü | Farz (kaçırılan farz namazlar için) |
|---|---|
| Rekât yapısı | kaçırılan namazın rekât sayısı kadar |
| Vakti | Kerahet vakitleri (güneşin doğuşu, istivâ ve batışı) dışında her zaman |
| Yaklaşık süre | 10 dakika |
| Adım sayısı | 5 adım |
Niyet
نَوَيْتُ أَنْ أَقْضِيَ فَرْضَ صَلَاةِ الظُّهْرِ
Okunuşu: Neveytü en akdiye farda salâti’z-zuhr (kaçırdığınız vaktin adı söylenir)
Türkçesi: Niyet ettim kılamadığım öğle namazının farzını kaza etmeye.
Niyet esasen kalbin kararıdır; dille söylemek onu pekiştirmek içindir. Arapça söyleyemeyen kişi Türkçe niyet eder, namazı sahih olur.
Bu namaz hakkında bilinmesi gerekenler
Kaza namazında en önemli nokta niyettir: “kılamadığım ilk öğle namazı” veya “son öğle namazı” gibi belirleme yapılır. Borcu çok olan kişi her vakit namazından sonra bir vakit kaza kılarak ilerleyebilir; böylece hem düzen korunur hem borç azalır. Kaza borcunun toplamı bilinmiyorsa tahmin edilerek başlanır.
Adım adım anlatım
5 adımBorcu tespit etmek
- Hesap Kaçırılan namazlar vakit vakit yazılır. Kesin sayı bilinmiyorsa makul bir tahminle başlanır.
Duruş: Namaz öncesi hazırlık.
Bir plan yapmak
- Günlük hedef Her vakit namazının ardından bir vakit kaza kılmak, ölçülü ve sürdürülebilir bir yöntemdir.
Duruş: —
Niyeti belirlemek
- Niyet “Kılamadığım ilk (veya son) öğle namazının farzını kaza etmeye” diye niyet edilir.
Duruş: Ayakta, kıbleye dönük.
Namazı kılmak
- Aynı rekât düzeni Sabah iki, öğle dört, ikindi dört, akşam üç, yatsı dört rekât olarak, vakit namazıyla aynı şekilde kılınır. Kaza namazlarında kıraat içten yapılır.
Duruş: Vakit namazıyla aynı.
Vitri de hesaba katmak
- Vitir kazası Hanefî mezhebinde vitir vâcip olduğu için kaçırılan vitirlerin de kazası gerekir.
Duruş: Üç rekât, kunutlu.
Erkek ve kadın duruş farkları
Erkeklere göre duruş
- İftitah tekbirinde eller kulak hizasına kadar kaldırılır, baş parmaklar kulak yumuşağına değecek kadar yaklaşır.
- Kıyamda eller göbek altında bağlanır; sağ el sol elin üzerindedir.
- Rükûda sırt ile baş aynı düzlemde tutulur, parmaklar açık şekilde dizleri kavrar.
- Secdede kollar yanlardan ayrı tutulur, dirsekler yere değmez, karın uyluklardan uzaktır.
- Oturuşta sol ayak yere yatırılıp üzerine oturulur, sağ ayak dikilir ve parmak uçları kıbleye çevrilir.
- Kaza namazları cemaatle değil tek başına kılınır.
Kadınlara göre duruş
- İftitah tekbirinde eller omuz hizasına kadar kaldırılır; kollar örtünün dışına çıkarılmaz.
- Kıyamda eller göğüs üzerinde bağlanır.
- Rükûda daha az eğilinir, parmaklar bitişik hâlde dizlerin üzerine konur, dizler hafif bükülü kalır.
- Secdede kollar yanlara bitişik, dirsekler yere yakın, karın uyluklara yaklaştırılarak toparlanmış bir duruş alınır.
- Oturuşta her iki ayak sağ taraftan dışarı çıkarılıp sol kalça üzerine oturulur (teverrük).
- Namazda el ve ayak dışındaki her yerin örtülü olması gerekir; başörtüsünün saç ve boynu tam örtmesine dikkat edilir.
- Özel hâllerde kılınamayan namazların kazası gerekmez; yalnız bu günlerde tutulamayan oruçlar sonradan tutulur.
Bu farklar Hanefî mezhebinde tercih edilen duruşlardır. Duruş farkı namazın geçerliliğini değil edebini ilgilendirir.
Sık yapılan hatalar
- Kaza namazını kerahet vakitlerinde (güneş doğarken, tam tepedeyken, batarken) kılmak.
- Sünnetleri kaza etmeye çalışıp asıl farz borcunu geciktirmek.
- Kaza borcunu para veya sadaka ile düşürmeye çalışmak.
- Niyette hangi vaktin kazası olduğunu belirtmeyi tamamen ihmal etmek.
Sık sorulan sorular
Yıllardır kılmadım, nereden başlayayım?
Bugünün namazlarını düzene sokmakla başlanır; ardından her vakitten sonra bir kaza eklenir. Borcun tamamını hemen bitirme zorunluluğu yoktur; devamlılık esastır.
Kaza namazı olan nafile kılabilir mi?
Kılabilir; ancak kaza borcu olan kişinin nafile yerine kaza kılmasının daha uygun olduğu söylenmiştir.
Borcumu tam hesaplayamıyorum.
Tahmine göre başlanır ve fazla kıldığını düşünene kadar devam edilir. Kendi durumunuza göre kesin hüküm için müftülüğe veya Alo 190 hattına danışabilirsiniz.
Bu sayfadaki anlatım Hanefî mezhebi esas alınarak hazırlanmıştır; gerekli yerlerde Şâfiî mezhebindeki fark belirtilmiştir. Kendi durumunuza ait kesin hüküm için müftülüğe veya Diyanet Alo 190 hattına danışınız.
Kaynak: Hanefî fıkhında kaza namazı, tertip ve kerahet vakitleri bahisleri; Diyanet İlmihali, “Kaza namazı” bölümü.