🕌 Namaz Rehberi · Farz-ı kifâye
Cenaze Namazı Nasıl Kılınır?
Cenaze namazı ayakta ve dört tekbirle kılınır; rükûsu ve secdesi yoktur. Farz-ı kifâyedir: cemaatten bir kısmı kılarsa diğerlerinden sorumluluk düşer. Tekbirler arasında sırasıyla Sübhâneke,…
Özet tablo
| Hükmü | Farz-ı kifâye |
|---|---|
| Rekât yapısı | dört tekbir, rükû ve secde yoktur |
| Vakti | Cenaze hazırlandıktan sonra, defin öncesinde (kerahet vakitleri dışında) |
| Yaklaşık süre | 5 dakika |
| Adım sayısı | 5 adım |
Niyet
نَوَيْتُ أَنْ أُصَلِّيَ صَلَاةَ الْجَنَازَةِ لِلَّهِ تَعَالَى
Okunuşu: Neveytü en usalliye salâte’l-cenâze lillâhi teâlâ
Türkçesi: Niyet ettim Allah rızası için bu cenaze namazını kılmaya; uydum hazır olan imama.
Niyet esasen kalbin kararıdır; dille söylemek onu pekiştirmek içindir. Arapça söyleyemeyen kişi Türkçe niyet eder, namazı sahih olur.
Bu namaz hakkında bilinmesi gerekenler
Cenaze namazı ölen kişi için yapılan toplu bir duadır; bu sebeple rükû ve secde yoktur. Namazın sahih olması için cenazenin yıkanmış, kefenlenmiş ve cemaatin önünde bulunuyor olması aranır. Kadın cenazesi de aynı şekilde kılınır; yalnız dua metninde “hâzâ” yerine “hâzihî” gibi ifadeler değişir.
Adım adım anlatım
5 adımSaf düzeni ve niyet
- Niyet Cenaze imamın önünde, cemaat arkasında saf tutar. “Niyet ettim Allah rızası için hazır olan cenazenin namazını kılmaya, uydum imama” denir.
Duruş: Ayakta, kıbleye dönük. Üç saf yapılması güzel görülmüştür.
1. rekât
1. tekbir ve Sübhâneke
- Sübhâneke Eller kaldırılıp “Allahu ekber” denir ve bağlanır. Sübhâneke okunur; burada “ve celle senâük” ibaresi de eklenir.
Duruş: Ayakta, eller bağlı.
Yalnız ilk tekbirde eller kaldırılır.
2. rekât
2. tekbir ve salavat
- Allâhümme salli ve Allâhümme bârik Eller kaldırılmadan tekbir alınır, salli ve bârik duaları okunur.
Duruş: Ayakta, eller bağlı.
3. rekât
3. tekbir ve cenaze duası
- Cenaze duası Ölen ve yaşayanlar için mağfiret dilenen dua okunur. Bilmeyen kişi Fâtiha’yı dua niyetiyle okuyabilir veya “Allâhümmağfir lehû” diyebilir.
Duruş: Ayakta, eller bağlı.
Çocuk cenazesinde metnin sonundaki ifadeler değişir.
4. rekât
4. tekbir ve selâm
- Selâm Dördüncü tekbirden sonra bir şey okunmaz; eller yana salınır ve önce sağa, sonra sola selâm verilir.
Duruş: Ayakta; selâmda baş sağa ve sola çevrilir.
Erkek ve kadın duruş farkları
Erkeklere göre duruş
- Kıyamda eller göbek altında bağlanır.
- Cenazeyi taşımak ve defin işlerine katılmak erkeklerin üstlendiği bir görevdir.
Kadınlara göre duruş
- Kıyamda eller göğüs üzerinde bağlanır.
- Kadınlar da cenaze namazına katılabilir; ayrı safta durulur.
- Cenaze namazında kadınların örtünme ölçüsü diğer namazlarla aynıdır.
Bu farklar Hanefî mezhebinde tercih edilen duruşlardır. Duruş farkı namazın geçerliliğini değil edebini ilgilendirir.
Sık yapılan hatalar
- Her tekbirde elleri kaldırmak: yalnız ilk tekbirde eller kaldırılır, sonrakilerde kaldırılmaz.
- Dördüncü tekbirden sonra dua okumaya devam etmek.
- Abdestsiz saf tutmak: cenaze namazı için de abdest şarttır.
- İmamdan önce tekbir almak; tekbirler imamla birlikte alınır.
- Namazı kerahet vaktinde (güneş doğarken, tam tepedeyken, batarken) kılmak.
Sık sorulan sorular
Cenaze duasını bilmiyorum, ne yapayım?
Üçüncü tekbirden sonra “Allâhümmağfir lî ve lehû” demeniz veya Fâtiha’yı dua niyetiyle okumanız yeterlidir. Namazınız sahih olur.
Cenaze namazına yetişemedim, tek başıma kılabilir miyim?
Defin öncesinde cenaze hazır iken kılınabilir. Defnedildikten sonraki hükümler için müftülüğe danışmanız daha doğru olur.
Gıyâbî cenaze namazı olur mu?
Hanefî mezhebinde cenazenin hazır bulunması şart görüldüğü için gıyâbî cenaze namazı kılınmaz; Şâfiî mezhebinde caiz görülmüştür.
Bu sayfadaki anlatım Hanefî mezhebi esas alınarak hazırlanmıştır; gerekli yerlerde Şâfiî mezhebindeki fark belirtilmiştir. Kendi durumunuza ait kesin hüküm için müftülüğe veya Diyanet Alo 190 hattına danışınız.
Kaynak: Hanefî fıkhında cenaze namazının rükünleri ve şartları; Şâfiî farkı gıyâbî cenaze namazı konusundadır. Diyanet İlmihali, “Cenaze namazı” bölümü.