🕌 Namaz Rehberi · Nafile
Evvâbîn Namazı Nasıl Kılınır?
Evvâbîn, akşam namazından sonra kılınan altı rekâtlık nafile namazdır. İkişer rekât hâlinde üç selâmla kılınması yaygın uygulamadır. Akşamın son sünneti bu altı rekâtın içinde…
Özet tablo
| Hükmü | Nafile |
|---|---|
| Rekât yapısı | 6 rekât evvâbîn |
| Vakti | Akşam namazının farzı ve sünnetinden sonra, yatsıya kadar |
| Yaklaşık süre | 12 dakika |
| Adım sayısı | 18 adım |
Niyet
نَوَيْتُ أَنْ أُصَلِّيَ صَلَاةَ الْأَوَّابِينَ
Okunuşu: Neveytü en usalliye salâte’l-evvâbîn
Türkçesi: Niyet ettim Allah rızası için evvâbîn namazını kılmaya.
Niyet esasen kalbin kararıdır; dille söylemek onu pekiştirmek içindir. Arapça söyleyemeyen kişi Türkçe niyet eder, namazı sahih olur.
Bu namaz hakkında bilinmesi gerekenler
“Evvâbîn” çok tevbe edip Rabbine dönenler demektir. Akşam ile yatsı arasındaki kısa vakti boş bırakmamak, günün muhasebesini yapmak bu namazın anlamını taşır. Rekât sayısı yirmi rekâta kadar artırılabileceği de söylenmiştir; ikişer rekât kılmak işi kolaylaştırır.
Adım adım anlatım
18 adım1. rekât
İftitah tekbiri
- Allahu ekber Elleri kaldırıp “Allahu ekber” diyerek namaza başlanır. Bu tekbirden sonra namaz dışı söz ve hareket kesilir.
Duruş: Kıbleye dönük, ayakta. Eller yukarı kalkar, sonra bağlanır.
Tekbirle birlikte kalpten niyet tazelenir; niyet dille de söylenebilir.
Sübhâneke
- Sübhâneke duası Sübhânekellâhümme ve bi-hamdik…
Duruş: Ayakta, eller bağlı; gözler secde yerinde.
Eûzü-Besmele ve Fâtiha
- Eûzü-Besmele Eûzü billâhi mine’ş-şeytâni’r-racîm · Bismillâhirrahmânirrahîm
- Fâtiha sûresi Namazın her rekâtında okunması Hanefî’de vâcip, Şâfiî’de rükündür.
Duruş: Ayakta, eller bağlı.
Bu namazda kıraat içten (gizli) yapılır.
Zamm-ı sûre
- Kısa bir sûre Fâtiha’dan sonra kısa bir sûre veya en az üç âyet okunur.
Duruş: Ayakta, eller bağlı.
Ezberiniz azsa İhlâs, Kevser, Asr gibi kısa sûrelerle başlayabilirsiniz.
Rükû
- Sübhâne rabbiye’l-azîm En az üç kere söylenir.
Duruş: “Allahu ekber” denerek eğilinir; sırt ve baş aynı hizada, eller dizleri kavrar.
Kavme (doğrulma)
- Semiallâhü limen hamideh Rükûdan doğrulurken söylenir.
- Rabbenâ leke’l-hamd Ayağa kalkınca söylenir.
Duruş: Tam olarak dikilinir; acele edilip hemen secdeye gidilmez.
Her uzvun yerine oturmasını beklemek (ta’dîl-i erkân) namazın huzurunu belirler.
Birinci secde
- Sübhâne rabbiye’l-a’lâ En az üç kere söylenir.
Duruş: “Allahu ekber” denerek secdeye varılır; alın ve burun yere değer.
Celse (iki secde arası oturuş)
- Sessiz duruş Bir tesbih miktarı beklenir; dua şart değildir.
Duruş: Tekbirle doğrulup kısa süre oturulur.
İkinci secde
- Sübhâne rabbiye’l-a’lâ En az üç kere söylenir.
Duruş: Tekbirle tekrar secdeye varılır.
2. rekât
2. rekâta kalkış ve Fâtiha
- Besmele Secdeden “Allahu ekber” diyerek kalkılır, Sübhâneke okunmaz; doğrudan Besmele ile Fâtiha’ya geçilir.
- Fâtiha sûresi
Duruş: Ayakta, eller bağlı.
Zamm-ı sûre
- İhlâs sûresi Fâtiha’dan sonra kısa bir sûre veya en az üç âyet okunur.
Duruş: Ayakta, eller bağlı.
Ezberiniz azsa İhlâs, Kevser, Asr gibi kısa sûrelerle başlayabilirsiniz.
Rükû
- Sübhâne rabbiye’l-azîm En az üç kere söylenir.
Duruş: “Allahu ekber” denerek eğilinir; sırt ve baş aynı hizada, eller dizleri kavrar.
Kavme (doğrulma)
- Semiallâhü limen hamideh Rükûdan doğrulurken söylenir.
- Rabbenâ leke’l-hamd Ayağa kalkınca söylenir.
Duruş: Tam olarak dikilinir; acele edilip hemen secdeye gidilmez.
Her uzvun yerine oturmasını beklemek (ta’dîl-i erkân) namazın huzurunu belirler.
Birinci secde
- Sübhâne rabbiye’l-a’lâ En az üç kere söylenir.
Duruş: “Allahu ekber” denerek secdeye varılır; alın ve burun yere değer.
Celse (iki secde arası oturuş)
- Sessiz duruş Bir tesbih miktarı beklenir; dua şart değildir.
Duruş: Tekbirle doğrulup kısa süre oturulur.
İkinci secde
- Sübhâne rabbiye’l-a’lâ En az üç kere söylenir.
Duruş: Tekbirle tekrar secdeye varılır.
Ka’de-i âhire (son oturuş)
Duruş: Oturarak, eller uyluk üzerinde.
Selâm
- Es-selâmü aleyküm ve rahmetullâh Önce sağa, sonra sola dönerek söylenir.
Duruş: Baş önce sağ omza, sonra sol omza çevrilir.
Selâmdan sonra tesbihat ve dua yapılabilir.
Erkek ve kadın duruş farkları
Erkeklere göre duruş
- İftitah tekbirinde eller kulak hizasına kadar kaldırılır, baş parmaklar kulak yumuşağına değecek kadar yaklaşır.
- Kıyamda eller göbek altında bağlanır; sağ el sol elin üzerindedir.
- Rükûda sırt ile baş aynı düzlemde tutulur, parmaklar açık şekilde dizleri kavrar.
- Secdede kollar yanlardan ayrı tutulur, dirsekler yere değmez, karın uyluklardan uzaktır.
- Oturuşta sol ayak yere yatırılıp üzerine oturulur, sağ ayak dikilir ve parmak uçları kıbleye çevrilir.
Kadınlara göre duruş
- İftitah tekbirinde eller omuz hizasına kadar kaldırılır; kollar örtünün dışına çıkarılmaz.
- Kıyamda eller göğüs üzerinde bağlanır.
- Rükûda daha az eğilinir, parmaklar bitişik hâlde dizlerin üzerine konur, dizler hafif bükülü kalır.
- Secdede kollar yanlara bitişik, dirsekler yere yakın, karın uyluklara yaklaştırılarak toparlanmış bir duruş alınır.
- Oturuşta her iki ayak sağ taraftan dışarı çıkarılıp sol kalça üzerine oturulur (teverrük).
- Namazda el ve ayak dışındaki her yerin örtülü olması gerekir; başörtüsünün saç ve boynu tam örtmesine dikkat edilir.
Bu farklar Hanefî mezhebinde tercih edilen duruşlardır. Duruş farkı namazın geçerliliğini değil edebini ilgilendirir.
Sık yapılan hatalar
- Altı rekâtı tek selâmla kılmaya çalışmak; nafileler ikişer veya dörder rekât hâlinde kılınır.
- Akşamın farzından önce kılmaya kalkmak.
- Yatsı vakti girdikten sonra evvâbîn niyetiyle kılmayı sürdürmek.
Sık sorulan sorular
Akşamın son sünneti evvâbînden sayılır mı?
Yaygın uygulamada akşamın iki rekât son sünneti bu altı rekâtın ilk ikisi kabul edilir; üstüne dört rekât eklenerek tamamlanır.
Altı rekât kılmaya vaktim yok.
İki veya dört rekât kılmanız da mümkündür; nafilede zorunluluk yoktur.
Bu sayfadaki anlatım Hanefî mezhebi esas alınarak hazırlanmıştır; gerekli yerlerde Şâfiî mezhebindeki fark belirtilmiştir. Kendi durumunuza ait kesin hüküm için müftülüğe veya Diyanet Alo 190 hattına danışınız.
Kaynak: Akşam ile yatsı arasında nafile kılmaya dair rivayetler; Hanefî fıkhında nafile namazlar bahsi.