Nafile İbadetler ile İlgili Sık Sorulan Sorular

Nafile ibadet, farz veya vacip olmadığı hâlde sevap kazanmak niyetiyle yapılan gönüllü ibadettir. Kelimenin aslı "fazladan verilen" anlamına gelir. Nafile namaz, nafile oruç, nafile sadaka, nafile zikir ve nafile Kur'an okuma bunların başlıcalarıdır. Nafileler yapılmadığında günah olmaz; yapıldığında ise büyük sevap vardır. Asıl işlevleri, farzların yanında kulu Allah'a daha çok yaklaştırmak ve farzlarda oluşan kusurları telafi etmektir.

Nafile Namazlar →Farz, Vacip, Sünnet, Mekruh Nedir →Nafilelerle Allah'a Yaklaşmak →

Günlük kullanımda ikisi çoğu zaman aynı anlamda kullanılır, fakat aralarında küçük bir ayrım vardır. Sünnet, Peygamberimizin düzenli olarak yaptığı ve bize de tavsiye ettiği ibadetlerdir; vakit namazlarının sünnetleri gibi. Nafile ise daha geniş bir çatı kavramdır; sünnetleri de, kişinin kendi isteğiyle fazladan kıldığı namazları da içine alır. Sünnetler arasında "müekked" denen kuvvetli olanlar vardır; bunların terk edilmesi hoş karşılanmaz.

Farz, Vacip, Sünnet, Mekruh Nedir →Hadis ve Sünnet Soruları →

Nafileler önce kalbi diri tutar. Farzlar kulluğun asgari ölçüsüdür; nafileler ise kulun gönüllü çabasını gösterir. İkinci faydası telafidir: farz namazlarda oluşan dalgınlık, eksik huzur ve kusurların nafilelerle tamamlanacağı bildirilmiştir. Üçüncüsü alışkanlıktır; nafile kılmaya alışan kişi farzları daha kolay ve düzenli kılar. Ayrıca nafile ibadet, kişinin günlük hayatında sabrını, şükrünü ve sabah erken kalkma disiplinini de güçlendirir.

Nafile Namazlar →Nafilelerle Allah'a Yaklaşmak →Kalp Amelleri Soruları →

Hayır, sıra önce farzlardır. Bir kişinin beş vakit namazı eksikken uzun nafilelerle meşgul olması isabetli bir tercih sayılmaz. Nafilenin anlamı, farz borcu ödendikten sonra fazladan verilen şeydir. Üzerinde kaza namazı borcu olan kişinin nafile kılması caizdir; ancak âlimlerin çoğu, böyle birinin boş vaktini öncelikle kaza namazlarına ayırmasını tavsiye eder. Kuvvetli sünnetler bu tavsiyenin dışında tutulur, onlar kılınmaya devam edilir.

Kaza Namazı →Kaza Namazı Rehberi →Namaz Soruları →

Niyet kalpten geçirilir; dil ile söylemek şart değildir, sadece kalbi toplamaya yardımcı olur. Nafile namaz için "Allah rızası için nafile namaz kılmaya" diye niyet etmek yeterlidir. Belirli bir namaz kılıyorsanız onun adını anmanız daha güzeldir: "kuşluk namazı", "tesbih namazı", "tevbe namazı" gibi. Nafile oruçta da niyet yeterlidir ve o günün kuşluk vaktine kadar yapılabilir. Niyetin özü, yaptığınız işi kime ve ne için yaptığınızı bilmektir.

Ameller Niyetlere Göredir →Namaz Nasıl Kılınır →

Hanefî mezhebine göre başlanan nafile namaz da bağlayıcı hâle gelir; kasten bozulursa daha sonra kaza edilmesi gerekir. Bu yüzden nafileye başlarken tamamlayabileceğiniz kadarını hedefleyin. Zaruri bir durum çıktıysa, örneğin kapı çalındıysa ya da çocuğunuz tehlikeye girdiyse namazı kesmek caizdir; sonra uygun bir vakitte o nafileyi kılarsınız. Şâfiî mezhebinde nafileyi bozan kişiye kaza gerekmediği görüşü vardır; mezhepler arasında bu noktada fark bulunur.

Namazı Bozan Şeyler →Namaz Soruları →

Nafileler genellikle iki veya dört rekât olarak kılınır. Gündüz nafilelerinde dört rekâtı tek selamla kılmak Hanefî mezhebinde caizdir; gece nafilelerinde ikişer rekât hâlinde kılmak daha güzel görülür. Tesbih namazı dört rekâttır, teheccüd iki ile sekiz arasında değişir. Belirli bir sayı şart değilse ikişer rekât kılıp selam vermek en kolay yoldur. Rekât sayıları üzerinde âlimler arasında görüş farkı vardır; hepsinde geniş bir hareket alanı bulunur.

Nafile Namazlar →Vakit Namazları ve Rekât Sayıları →

Nafile namazda okunacak sûre serbesttir. Fâtiha'dan sonra bildiğiniz herhangi bir sûre veya yeterli uzunlukta âyetler okunabilir. İhlâs, Felak, Nâs, Kevser, Asr gibi kısa sûreler en çok tercih edilenlerdir. Ezberiniz genişse uzun sûrelerden bölümler okumak sevabı artırır. Nafilenin her rekâtında Fâtiha okunması gerekir; farz namazların son rekâtlarında olduğu gibi sûre atlanmaz. Yeni öğreniyorsanız kısa sûrelerle başlayıp zamanla ezberinizi genişletebilirsiniz.

İhlâs Sûresi →Ezber Aracı →Kur'an Okuma Soruları →

Az ama düzenli olan tercih edilir. Peygamberimizin en sevdiği amellerin, az olsa bile sürekli yapılanlar olduğu bildirilmiştir. Bir hafta boyunca gecenin yarısını ibadetle geçirip sonra aylarca hiç nafile kılmamak, kalıcı bir fayda vermez. Her gün iki rekât kuşluk namazı ya da her gün yüz kere istiğfar, yıl boyunca sürdürülebilir ve kişiyi değiştirir. Kendi gücünüze göre küçük bir hedef koyun ve onu bırakmayın.

Az da Olsa Devamlı Amel →İbadet Takibi →Yeni Başlayanlar İçin Sorular →

Beş vakte bağlı sünnetlerin toplamı yirmi rekâttır. Sabah iki rekât, öğle dört rekât önce ve iki rekât sonra, ikindi dört rekât önce, akşam iki rekât sonra, yatsı dört rekât önce ve iki rekât sonra kılınır. Bunlardan sabahın iki rekâtı, öğlenin son iki rekâtı, akşamın ve yatsının son iki rekâtı kuvvetli sünnet sayılır. İkindinin ve yatsının ilk dört rekâtı ise gayr-i müekked, yani daha hafif sünnettir.

Vakit Namazları ve Rekât Sayıları →Nafile Namazlar →Namaz Soruları →

En kuvvetli sünnet, sabah namazının iki rekât sünnetidir. Peygamberimizin bu iki rekâtı hiç terk etmediği ve onlar hakkında dünyanın tamamından daha hayırlı olduğunu bildirdiği rivayet edilir. Ardından öğlenin dört ve iki rekâtı, akşamın iki rekâtı ve yatsının son iki rekâtı gelir. Bu sünnetleri özürsüz terk etmek hoş karşılanmaz. Vakit çok daraldığında ya da cemaate yetişme ihtiyacı doğduğunda önce farzı kılmak esastır.

Sabah Namazının İki Rekât Sünneti →Sabah Namazı →

Farz namaz, sünnetleri kılınmasa da geçerli ve tamdır. Sünnetler farzın yerine geçmez; onun sevabını artırır ve kusurlarını tamamlar. Yani sünneti kılmadığınız için farz namazınızın boşa gittiğini düşünmeyin. Ancak sünnetleri sürekli ve sebepsiz terk etmek, ibadet hayatında bir gevşeme işaretidir. Yapabildiğiniz kadarını kılmaya çalışın; vaktiniz dar olduğu günlerde sadece farzı kılmanız namaz borcunuzu yerine getirir.

Nafile Namazlar →Namaz Soruları →

Vakit namazlarının sünnetleri tek başına kılınır; cemaat yapılmaz. Camide herkes kendi sünnetini kendi başına kılar. Cemaatle kılınan nafileler teravih, bayram öncesi değil bayram namazı, cenaze namazı gibi belirli ibadetlerdir. Teravih cemaatle kılınan en bilinen nafiledir. Evde eşinizle ya da çocuğunuzla nafile kılmak isterseniz bunun caiz olduğu görüşü vardır; ancak düzenli bir uygulama hâline getirmek yaygın değildir.

Cemaatle Namaz ve İmamlık →Teravih ve İtikâf Soruları →Cami Adabı Soruları →

Evet. Cemaat başlamışsa ya da başlamak üzereyse ilk sünneti bırakıp farza katılmak uygun olandır. Farz namazı cemaatle kılmanın sevabı, ilk sünneti tek başına kılmaktan öndedir. Sabah namazında durum biraz farklıdır: cemaate ilk rekâtta yetişebileceğinizi düşünüyorsanız sünneti hızlıca kılıp katılabilirsiniz; yetişemeyecekseniz doğrudan farza durun. Farzdan sonra sabahın sünneti kılınmaz, güneş doğup yükseldikten sonra kaza edilebileceği görüşü vardır.

Cemaatle Namazın Fazileti →İmama Uyma →Cemaate Geç Yetişme →

Farz namazın selamından sonra kısa bir zikir yapıp son sünnete durmak güzeldir. Yaygın uygulama şöyledir: selamdan sonra "Allahümme entesselâm" duası okunur, sonra son sünnet kılınır, tesbihat ise sünnetten sonra yapılır. Bazı bölgelerde tesbihatın tamamı sünnetten önce yapılır; ikisi de caizdir. Önemli olan farz ile sünnet arasında uzun süre konuşup dünya işine dalmamaktır. Camide saf değiştirmek ya da biraz yer kaydırmak da tavsiye edilir.

Namaz Tesbihatı →Tesbihat →Allahümme Entesselâm Duası →

Cuma namazının farzı iki rekâttır. Öncesinde dört rekât sünnet, sonrasında dört rekât sünnet kılınması Hanefî uygulamasında yaygındır. Son sünnetten sonra iki rekât daha kılanlar olur; buna "zuhr-i âhir" denir ve ihtiyaten kılınır. Cumanın farzının geçerli olmadığı endişesini gidermek için konulmuş bir uygulamadır. Âlimler arasında zuhr-i âhirin gerekliliği konusunda görüş farkı vardır; kılmayanın namazı eksik olmaz.

Cuma Namazı →Cuma Namazı Rehberi →Cuma ve Bayram Soruları →

Sabahın sünnetini kılarken cemaat farza durduysa sünneti hızlandırıp tamamlayın, sonra cemaate katılın. Diğer vakitlerde ilk sünnete yeni başlamışsanız, birinci rekâtın secdesine varmadan selam verip farza katılmak caizdir. İki rekâtı tamamladıysanız orada selam verip cemaate yetişebilirsiniz. Her hâlükârda sünneti yarıda kesmek yerine kısaltmak tercih edilir. Kalan sünneti farzdan sonra kılmak bazı âlimlere göre mümkündür.

Cemaate Geç Yetişme →Cemaatle Namaz ve İmamlık →

Seferî olan kişi dört rekâtlı farzları iki rekât kılar. Sünnetler konusunda ise kolaylık tanınır: yolculuk hâlinde, özellikle hareket hâlindeyken sünnetleri terk etmek caizdir. Bir yerde konaklamış, vakit ve imkânınız varsa sünnetleri kılmak güzeldir. Sabah namazının iki rekât sünnetini yolculukta da kılmak tavsiye edilir, çünkü en kuvvetli sünnettir. Vitir namazı yolculukta da kılınır; o nafile değil vacip hükmündedir.

Seferî Namaz →Yolculukta Namaz ve Seferîlik →Vitir Namazı →

Teheccüd, gece bir süre uyuduktan sonra kalkıp kılınan nafile namazdır. Nafileler içinde en faziletli olanı kabul edilir. İkişer rekât hâlinde kılınır; iki, dört, sekiz rekât olabilir. Üst sınırı belirlenmemiştir, gücünüze göre kılarsınız. Uyumadan kılınan gece namazına teheccüd denmediği görüşü yaygındır; asıl şart uykudan kalkmaktır. Niyet olarak "Allah rızası için teheccüd namazı kılmaya" demek yeterlidir.

Teheccüd Namazı →Nafile Namazlar →Kulun Rabbine En Yakın Olduğu An →

Teheccüdün vakti, yatsı namazı kılındıktan ve bir miktar uyunduktan sonra başlar, sabah vakti girince biter. En faziletli zamanı gecenin son üçte biridir. Kışın bu vakit genellikle gece yarısından sonrasına, yazın ise sabaha yakın saatlere düşer. Bulunduğunuz şehrin yatsı ve imsak vaktini bilirseniz aradaki süreyi üçe bölerek son dilimi hesaplayabilirsiniz. Vakit hesabı için namaz vakitleri sayfasından yararlanabilirsiniz.

Namaz Vakitleri →Gecenin Son Üçte Birinde Dua →Namaz Vakitleri Soruları →

Küçük adımlarla başlayın. Haftada bir gece, sadece iki rekât hedefi koyun. Yatsıdan sonra erken yatmak, gece kalkmanın en etkili yoludur. Yatarken abdestli yatmak, yatma duasını okumak ve alarm kurmak yardımcı olur. Kalkamadığınız gecelerde kendinizi suçlamayın; nafile zorlama ibadeti değildir. Kalkamıyorsanız vitir namazını yatmadan önce kılıp, gece namazına niyet ederek yatmak da sevap kazandırır.

Yatarken Okunacak Dua →İbadet Takibi →Az da Olsa Devamlı Amel →

Hanefî mezhebinde vitir namazı vaciptir; yani farza yakın bir bağlayıcılığı vardır ve terk edilmesi uygun değildir. Şâfiî ve diğer bazı mezheplerde ise kuvvetli sünnet kabul edilir. Vitir üç rekâttır ve yatsıdan sonra kılınır. Üçüncü rekâtta Fâtiha ve sûre okunduktan sonra tekbir alınıp Kunut duaları okunur. Vitri kaçıran kişi onu kaza eder. Mezhepler arasındaki bu görüş farkı sebebiyle Hanefîler vitre özel bir önem verir.

Vitir Namazı →Vitir Namazı Rehberi →Kunut Duaları →

Gece kalkabileceğinizden eminseniz vitri teheccüdden sonra, gecenin sonunda kılmanız daha faziletlidir. Çünkü vitrin gecenin son namazı olması tavsiye edilmiştir. Kalkamayacağınızı düşünüyorsanız yatsıdan sonra, yatmadan önce kılın; böylece vitir borcunuz kalmaz. Vitri yatmadan kıldıktan sonra gece kalkarsanız teheccüdü kılabilirsiniz, vitri tekrar kılmanız gerekmez. Bir gecede iki kez vitir kılınmaz.

Vitir Namazı →Teheccüd Namazı →Yatsı Namazı →

Evvabin, akşam namazının farzı ve son sünneti kılındıktan sonra kılınan nafile namazdır. "Evvâb" kelimesi "Allah'a çokça dönen" anlamına gelir. Altı rekât olarak kılınması yaygındır; ikişer rekât hâlinde üç kez kılınır. Dört ya da yirmi rekâta kadar kılındığına dair rivayetler de aktarılır. Akşam ile yatsı arasındaki vakit, gün içinde dağılan zihni toplamak için uygun bir zamandır. Kılınması sevap, terk edilmesi günah değildir.

Evvabin Namazı →Akşam Namazı →Nafile Namazlar →

Tek başına kılınan gece nafilelerinde sesli ya da sessiz okumak kişinin tercihine bırakılmıştır. Hanefî mezhebinde münferit kılan kişi için ikisi de caizdir. Sesli okumak zihni dağılmaktan korur; yanınızda uyuyan biri varsa rahatsız etmemek için sessiz okunur. Orta bir ses tonu, yani kendinizin duyacağı kadar kısık okumak çoğu zaman en uygun yoldur. Önemli olan harfleri doğru çıkarmak ve aceleye kaçmamaktır.

Kur'an Okuma Adabı ve Tecvide Giriş →Kur'an Okuma Soruları →

Gece namazından sonra uzun uzun dua etmek en güzel uygulamalardandır. Çünkü duaların kabule en yakın olduğu vakitlerden biri gecenin son bölümüdür. Seyyidü'l-istiğfar, Âyetü'l-kürsî okunabilir, salavat getirilebilir. Ardından kendi cümlelerinizle, kendi derdinizi anlatarak dua edin; ezbere okumak şart değildir. Anne baba, hasta yakınlar ve bütün Müslümanlar için dua etmek de tavsiye edilir.

Seyyidü'l-İstiğfar Duası →Duanın Adabı ve Kabul Vakitleri →Dua Adabı Soruları →

Teravih, Ramazan gecelerinde yatsıdan sonra kılınan sünnet bir namazdır; kuvvetli sünnet, yani sünnet-i müekkede kabul edilir. Hanefî uygulamasında yirmi rekât olarak, ikişer rekât hâlinde kılınır. Sekiz rekât kılındığına dair rivayetler sebebiyle rekât sayısı üzerinde âlimler arasında görüş farkı vardır. Teravih cemaatle kılınabileceği gibi evde tek başına da kılınır. Vitir namazı teravihten sonraya bırakılır.

Teravih Namazı →Teravih Namazı Rehberi →Teravih ve İtikâf Soruları →

İşrak namazı, sabah namazını kıldıktan sonra yerinden kalkmadan zikirle meşgul olup güneş doğup bir miktar yükseldikten sonra kılınan iki rekât nafiledir. Güneşin doğuşundan yaklaşık kırk beş dakika sonra kılınabilir. Faziletine dair rivayetler aktarılır. Sabah namazından sonra camide kalıp beklemek zor geliyorsa evde oturup zikir yapmak da aynı niyetle değerlendirilir. Kılınması güzel bir nafiledir, zorunlu değildir.

İşrak Namazı →Sabah Namazı →Namaz Vakitleri →

Kuşluk namazı, duha namazı olarak da bilinir ve en az iki rekâttır. Dört, sekiz ya da on iki rekâta kadar kılındığı rivayet edilir. İkişer rekât hâlinde kılmak en kolay yoldur. Vakti, güneş yükseldikten sonra başlar ve öğle vaktinin girmesinden önce, güneş tam tepeye gelmeden biter. İş hayatı olan kişiler için uygun bir nafiledir; bir molada iki rekât kılmak yeterlidir.

Kuşluk (Duha) Namazı →Nafile Namazlar →

Kerahet vakitleri, nafile namaz kılınması hoş görülmeyen üç kısa zamandır: güneşin doğuşu sırası, tam tepede bulunduğu zaman ve batmak üzere olduğu süre. Bu vakitlerde nafile kılınmaz, sadece o günün ikindi farzı güneş batarken kılınabilir. Ayrıca sabah namazının farzından sonra güneş doğana kadar ve ikindi farzından sonra güneş batana kadar nafile kılınmaz. Cenaze namazı ve tilavet secdesi bu yasağın dışındadır.

Namaz Vakitleri →Vakit Namazları ve Rekât Sayıları →Namaz Soruları →

Tahiyyetü'l-mescid, camiye girince oturmadan önce kılınan iki rekât nafiledir. "Mescidi selamlama namazı" anlamına gelir. Vakit namazının sünnetini kılarsanız ayrıca tahiyyetü'l-mescid kılmanız gerekmez; o sünnet bu niyeti de karşılar. Cemaat farza durmuşsa doğrudan safa katılın, bu namazı kılmayın. Hatip minberde ise, yani cuma hutbesi okunuyorsa da kılınmaz; sessizce oturup hutbeyi dinlemek gerekir.

Tahiyyetü'l-Mescid Namazı →Cami Adabı Soruları →Camiye Girerken Okunacak Dua →

Abdest aldıktan sonra, abdest organları kurumadan kılınan iki rekât nafileye abdest şükrü namazı denir. Güzel bir abdestin ardından huzurla iki rekât kılan kişiye büyük bir müjde verildiği rivayet edilir. Bu namaz kerahet vakitlerinde kılınmaz. Günlük hayatta abdest tazeleyen kişi için kolay bir nafiledir; iki kısa sûre ile birkaç dakikada tamamlanır. Kılınması sevaptır, abdestin geçerliliği için şart değildir.

Abdest Şükrü Namazı →Güzel Abdest ve İki Rekât Namaz →Abdest ve Gusül Soruları →

Yolculuğa çıkarken ve yolculuktan dönünce iki rekât nafile kılmak güzel bir uygulamadır. Evden çıkmadan önce iki rekât kılıp yol duası okumak hem huzur verir hem de niyeti tazeler. Dönüşte de camiye ya da eve varınca iki rekât kılınabilir. Bu namaz için belirli bir ad ya da şart yoktur; nafile niyetiyle kılınır. Yolculuk duasını okumak da ayrıca tavsiye edilen bir sünnettir.

Yolculuk Duası →Yolculuktan Dönünce Okunacak Dua →Seferî Namaz →

Nafile ibadet sadece namaz değildir. İş yerinde iki rekât kılma imkânı yoksa zikir, istiğfar ve salavat her yerde yapılabilir. Yolda yürürken ya da serviste on dakika zikir, günlük nafile hedefinizi karşılar. Öğle molasında abdest alıp iki rekât kılmak da çoğu zaman mümkündür. Hafta sonu bir kuşluk namazı ile başlayıp zamanla düzene oturtabilirsiniz. Zorlamadan, gücünüze göre bir plan kurun.

Zikirmatik →Çalışma Hayatı Soruları →Dua ve Zikir Soruları →

Evet. Nafile namazların oturarak kılınması caizdir; farz namazlarda ise ayakta durmaya gücü yeten kişi için kıyam şarttır. Oturarak kılınan nafilenin sevabı ayakta kılınana göre daha az olsa da ibadet geçerlidir. Yaşlılık, diz ağrısı, yorgunluk ya da hastalık durumunda oturarak kılmak büyük bir kolaylıktır. Rükû yerine öne doğru eğilmek, secde yerine alnı yere ya da mümkün değilse öne doğru eğilerek işaret etmek yeterlidir.

Hasta Namazı →Hasta Namazı Rehberi →Sağlık ve Tıp Soruları →

Hacet namazı, bir dileği ya da sıkıntısı olan kişinin Allah'a yönelmek için kıldığı nafile namazdır. Dört rekât olarak kılınması yaygındır. Her rekâtta Fâtiha'dan sonra Âyetü'l-kürsî ve üç kez İhlâs okunduğu aktarılır. Namazdan sonra salavat getirilir ve dilek açıkça dua ile istenir. Hacet namazı kılmak dileğin kabulünü garanti etmez; kalbi teslim etmenin ve sabretmenin bir yoludur. Gece vakti kılınması daha faziletli görülür.

Hacet Namazı →Hacet Duası →Hacet ve Tevbe Namazı →

Tevbe namazı, bir günahtan dönmek isteyen kişinin kıldığı iki rekât nafiledir. Abdest alınır, iki rekât namaz kılınır, ardından pişmanlık dile getirilerek Allah'tan af dilenir. Tevbenin asıl şartları namaz değildir: günahı bırakmak, pişman olmak ve bir daha yapmamaya karar vermektir. Kul hakkı varsa helalleşmek de gerekir. Namaz bu kararı pekiştiren bir adımdır. Tevbe için belirli bir vakit yoktur; kerahet vakitleri dışında her zaman kılınabilir.

Tevbe Namazı →Tevbe Namazı ve Duası →Tevbe ve Günah Soruları →

Şükür namazı, bir nimete kavuşan ya da bir sıkıntıdan kurtulan kişinin kıldığı iki rekât nafiledir. İşe girmek, şifa bulmak, çocuk sahibi olmak, bir borçtan kurtulmak gibi durumlarda kılınır. Namazdan sonra hamd edilir ve nimetin devamı istenir. Şükür için secde de yapılabilir; buna şükür secdesi denir ve namaz kılmaya vakit olmadığında kolay bir yoldur. Şükrün özü, nimeti verenin kim olduğunu unutmamaktır.

Şükür Namazı →Şükür Secdesi ve Duası →Şükür →

İstihare, bir karar vermekte tereddüt eden kişinin hayırlı olanı Allah'tan istemesidir. İki rekât nafile kılınır, ardından istihare duası okunur ve abdestli olarak yatılır. İstiharenin sonucu mutlaka rüya olmak zorunda değildir; kalbe doğan rahatlık ya da sıkıntı da bir işaret kabul edilir. Rüya görmezseniz tekrar edebilirsiniz. İstihare, danışmanın ve araştırmanın yerine geçmez; önce bilenlere danışmak, sonra istihare etmek tavsiye edilir.

İstihare Namazı →İstihare Duası →İstihare Soruları →

Yağmur namazı, uzun süren kuraklıkta yağmur istemek için kılınan nafile namazdır. Hanefî mezhebinde cemaatle kılınması şart olmayan, iki rekât nafile olarak kılınan bir ibadettir; bazı mezheplerde bayram namazına benzer şekilde cemaatle kılınır. Namazdan sonra yağmur duası yapılır, tevbe ve istiğfar edilir. Sadaka vermek, kul haklarını ödemek de yağmur duası ile birlikte tavsiye edilir. Uygulama şekli üzerinde âlimler arasında görüş farkı vardır.

Yağmur Namazı →Yağmur Duası →Hayvan ve Çevre Soruları →

Evet. Güneş tutulmasında kılınan namaza küsûf, ay tutulmasında kılınana husûf namazı denir. Güneş tutulması namazı cemaatle kılınabilir; iki rekâttır ve hutbe okunmaz. Ay tutulması namazı herkesin kendi evinde kılması şeklinde yaygındır. Namazdan sonra dua, istiğfar ve sadaka tavsiye edilir. Bu olaylar tabii hadiselerdir; namazın amacı korku yaymak değil, kudretin büyüklüğü karşısında kulluk bilincini tazelemektir.

Küsûf ve Husûf Namazı →Nafile Namazlar →

Kur'an'da secde âyeti olarak bilinen on dört yerden biri okunduğunda ya da işitildiğinde yapılan secdeye tilavet secdesi denir. Hanefî mezhebinde bu secde vaciptir. Abdestli olarak kıbleye yönelip "Allahü ekber" diyerek secdeye varılır, secde tesbihi söylenir, tekbirle kalkılır. Rükû ve kıyam gerekmez. Namazda okunursa o anda secde edilir. Dinlediğiniz hatimde ya da radyoda secde âyeti geçerse de secde gerekir.

Tilavet Secdesi →Secde-i Tilavet →Kur'an Okuma Soruları →

Evet. Nafile namazda da vaciplerden biri yanlışlıkla terk edilirse sehiv secdesi gerekir. Örneğin ilk oturuşu unutmak, Fâtiha'dan sonra sûreyi atlamak ya da Kunut dualarını okumamak sehiv secdesini gerektirir. Son oturuşta selam vermeden önce iki secde yapılır, sonra Tahiyyat okunup selam verilir. Kasten terk edilen vacipler için sehiv secdesi yetmez; namazın yeniden kılınması tavsiye edilir. Nafileyi tekrar kılmak zorunlu değildir ama güzeldir.

Sehiv Secdesi →Sehiv Secdesi Rehberi →

Bir ibadeti adayan kişi onu yerine getirmekle yükümlü olur; bu durumda o namaz artık nafile değil, vacip hükmüne geçer. "Şu işim olursa şu kadar namaz kılacağım" demek adak sayılır. Bu yüzden adak konusunda temkinli olmak gerekir. Yerine getirilemeyen adakların hükmü ayrıca değerlendirilir. Niyetinizi adak yapmadan, "nasip olursa kılmak isterim" diye ifade etmek daha güvenli bir yoldur. Adak hükümleri için müftülüğe danışabilirsiniz.

Adak ve Nezir →Yemin ve Yemin Kefareti →

Tesbih namazı, içinde çok sayıda tesbih cümlesi okunan dört rekâtlık nafile namazdır. Her rekâtta belirli yerlerde "Sübhânallâhi velhamdülillâhi velâ ilâhe illallâhü vallâhü ekber" cümlesi on beş ve on kez olmak üzere toplam yetmiş beş defa söylenir; dört rekâtta üç yüz tesbih tamamlanır. Haftada bir, ayda bir ya da ömürde bir kez kılınabileceği rivayet edilir. Faziletine dair rivayetlerin değeri üzerinde âlimler arasında görüş farkı vardır.

Tesbih Namazı →Nafile Namazlar →Zikirmatik →

Sayıyı şaşırmak namazı bozmaz. Tesbih sayısı namazın farzı ya da vacibi değildir; bu namazın kendine özgü bir uygulamasıdır. Şaşırdığınızda yaklaşık olarak devam edin, baştan başlamanız gerekmez. Parmaklarınızla ya da tesbih tanesiyle takip etmek kolaylık sağlar; tesbihi secdede yanınıza koyup elle saymak da caizdir. Takip zorlaşıyorsa namazı iki rekât olarak kılıp kalan ikisini ayrıca kılabilirsiniz.

Tesbih Namazı →Zikirmatik →

Sade ve etkili birkaç zikir vardır. Günde yüz kez "Sübhânallâhi ve bihamdihî" demek, günde yüz kez kelime-i tevhid söylemek, yüz kez istiğfar etmek en çok tavsiye edilenlerdir. Salavat da gün boyu her an okunabilir. Zikir için abdest şart değildir, ancak abdestli olmak daha güzeldir. Yolda, mutfakta, iş yerinde yapılabildiği için nafile ibadetlerin en kolay yoludur. Kendi gücünüze uygun bir sayı belirleyip her gün tekrarlayın.

Günde Yüz Defa Sübhânallâhi ve Bihamdihî →Sübhânallâhi ve Bihamdihî 100 Defa →Zikirmatik →

Namazdan sonra yapılan tesbihat sünnet bir uygulamadır; farz ya da vacip değildir. Otuz üç kez Sübhânallah, otuz üç kez Elhamdülillah, otuz üç kez Allahüekber söylenir, Âyetü'l-kürsî okunur ve dua edilir. Tesbihatı yapmadan kalkmak namazı eksik bırakmaz. Ancak bu kısa zikir, namazın hemen ardından kalbi toplamak için çok değerli bir alışkanlıktır. Vaktiniz çok dar olduğunda kısaltıp sadece dua ederek bitirebilirsiniz.

Namaz Tesbihatı →Tesbihat →Âyetü'l-Kürsî →

Evet, salavat getirmek sevabı büyük bir nafile ibadettir. Peygamberimize salavat getiren kişiye rahmet ve bereket geldiği bildirilmiştir. Kısa bir "Allâhümme salli alâ Muhammed" cümlesi yeterlidir; daha uzun salavatlar da okunabilir. Cuma günleri salavatı artırmak özellikle tavsiye edilir. Belirli bir sayı şart değildir. Salavat için abdest gerekmez, her yerde ve her hâlde okunabilir.

Allâhümme Salli Duası →Salât-ı Tefriciye →Salavat Soruları →

Evet. Allah'ın isimlerini öğrenmek, anlamını düşünmek ve zikretmek nafile bir ibadettir. Doksan dokuz ismi ezberlemenin faziletine dair rivayetler aktarılır. Önemli olan sadece saymak değil, isimlerin anlamını kavramaktır. Örneğin "er-Rahîm" ismini düşünen kişi merhameti öğrenir. İsimleri belirli sayılarda okumaya dair halk arasında yaygın bazı uygulamalar vardır; bunların dayanağı konusunda âlimler arasında görüş farkı bulunur.

Esmâü'l-Hüsnâ →Esmâü'l-Hüsnâ: 99 İsim ve Anlamları →Esmâü'l-Hüsnâ Soruları →

Caizdir. Tesbih tanesi ya da elektronik sayaç kullanmak zikrin kendisini değiştirmez, yalnızca sayıyı takip etmeyi kolaylaştırır. Parmak boğumlarıyla saymanın daha faziletli olduğu görüşü de vardır. Hangisini kullanırsanız kullanın, dikkatinizi sayıya değil zikrin anlamına verin. Sayıyı tutmakta zorlanıyorsanız sayı belirlemeden, vakit belirleyerek zikir yapabilirsiniz: örneğin on dakika boyunca istiğfar etmek gibi.

Zikirmatik →Zikreden ile Zikretmeyen →Dua ve Zikir Soruları →

Belirli bir ölçü yoktur; gücünüz kadarı en doğrusudur. Günde bir sayfa okuyup bunu bırakmamak, ayda bir hatim yapıp sonra uzun süre açmamaktan daha hayırlıdır. Ramazan ayında okuma miktarını artırmak güzel bir gelenektir. Anlamadan okumak da sevaptır, fakat mealden anlamına bakmak faydayı katlar. Yeni öğreniyorsanız kısa sûrelerle başlayıp tecvidi yavaş yavaş düzeltin.

Kur'an Oku →Hatim ve Mukabele →Hatim →

Nafile oruç, Ramazan dışında sevap kazanmak için tutulan gönüllü oruçtur. En yaygın olanları pazartesi ve perşembe oruçları, ayın on üç, on dört ve on beşinci günleri, Şevval ayında altı gün, Muharrem ayında aşure günü ve çevresindeki günler, Zilhicce'nin ilk on günü ile arefe günüdür. Üç aylarda tutulan oruçlar da nafiledir. Nafile oruca niyet, o günün kuşluk vaktine kadar yapılabilir.

Oruç Nedir, Kimlere Farzdır →Oruç ve Ramazan Soruları →Dinî Günler →

Ramazan'dan sonraki ay olan Şevval'de altı gün oruç tutmak sünnettir. Ramazan orucunu tutup ardından Şevval'de altı gün oruç tutan kişinin bir yıl oruç tutmuş gibi sevap kazanacağı rivayet edilir. Altı gün aralıksız tutulabilir ya da ay içinde dağıtılabilir; ikisi de caizdir. Bayramın ilk günü oruç tutulmaz; bayram günleri geçtikten sonra başlanır. Ramazan'dan kaza borcu olan kişinin önce kazayı tutması tavsiye edilir.

Şevval'de Altı Gün Oruç →Oruç Kaza ve Kefaret →Hicrî Takvim ve Aylar →

Evet, pazartesi ve perşembe günleri oruç tutmak Peygamberimizin düzenli uygulamalarından biri olarak aktarılır. Haftada iki gün oruç, nafile oruç alışkanlığı kazanmanın en kolay yollarından biridir. Çalışanlar için zorlanılan bir gün varsa yalnız birini tutmak da caizdir. Sağlık durumunuz elvermiyorsa ya da ilaç kullanıyorsanız nafile oruç tutmanız gerekmez. Nafile oruca başladıktan sonra bozmak Hanefî mezhebinde kazayı gerektirir.

Oruç ve Ramazan Soruları →Orucu Bozan ve Bozmayan Şeyler →

Muharrem ayının onuncu günü olan aşure gününde oruç tutmak sünnettir. Dokuzuncu ve onuncu ya da onuncu ve on birinci günleri birlikte tutmak tavsiye edilir; tek gün tutmak da caizdir. Muharrem ayının genel olarak faziletli bir ay olduğu bildirilmiştir. Aşure gününe atfedilen bazı halk uygulamalarının dinî dayanağı konusunda âlimler arasında görüş farkı vardır. Oruç ve sadaka bu günün en güvenli ibadetleridir.

Aşure Günü →Aşure ve Muharrem Soruları →Hicrî Takvim Çevirici →

Kurban Bayramı'ndan bir gün önceki arefe gününde oruç tutmak faziletli görülür. Hacda olmayanlar için tavsiye edilir; hac ibadetini yapan kişinin Arafat'ta oruç tutmaması daha uygundur, çünkü güç ve dayanıklılık gerekir. Zilhicce ayının ilk dokuz günü oruç tutmak da sünnet kabul edilir. Bayramın dört günü oruç tutulmaz. Arefe günü oruçla birlikte tekbir getirmek de bu günlerin ibadetlerindendir.

Kurban Bayramı ve Arefe →Bayram Tekbiri →Cuma ve Bayram Soruları →

Hayır, gerekmez. Recep, Şaban ve Ramazan aylarından yalnız Ramazan orucu farzdır. Recep ve Şaban'da nafile oruç tutmak güzeldir, ancak her gün tutmak zorunlu değildir. Şaban ayında oruç tutmanın özellikle tavsiye edildiği rivayet edilir. Üç ayların tamamını oruçlu geçirmek ağır bir yük olabilir; haftada birkaç gün tutmak yeterlidir. Ramazan'a hazırlık niyetiyle Şaban'da birkaç gün tutmak çok yararlı bir alışkanlıktır.

Üç Aylar ve Kandil Geceleri →Üç Aylar Soruları →Mübarek Gün ve Geceler Soruları →

Ramazan ve Kurban bayramlarının günlerinde oruç tutulmaz; Kurban Bayramı'nda bu yasak dört günü kapsar. Sürekli, hiç ara vermeden oruç tutmak da hoş görülmez. Yalnız cuma gününü ya da yalnız cumartesiyi seçerek oruç tutmanın uygun olmadığına dair rivayetler aktarılır; âlimler arasında bu konuda görüş farkı vardır. Sağlığına zarar verecek kişinin nafile oruç tutmaması gerekir. Tereddüt ettiğiniz bir gün varsa müftülüğe danışabilirsiniz.

Oruç ve Ramazan Soruları →Oruç Nedir, Kimlere Farzdır →

Evet, nafile oruç da Ramazan orucu gibi imsak vaktinde başlar ve akşam ezanıyla biter. Sahur yapmak sünnettir; az da olsa bir şey yemek berekettir. İftarı vaktinde açmak, geciktirmemek tavsiye edilir. İftar duasını okumak da sünnettir. Nafile oruçta niyet, o günün kuşluk vaktine kadar yapılabildiği için sahura kalkamayanlar sabah niyet edip oruca başlayabilir, bu Ramazan orucundan farklı bir kolaylıktır.

Sahur ve Oruç Niyeti →İftar Duası →Sahurda Bereket Vardır →

Hanefî mezhebine göre başlanan nafile oruç bağlayıcı hâle gelir; kasten bozulursa daha sonra bir gün kaza edilmesi gerekir. Kefaret gerekmez, yalnız bir gün kaza yeterlidir. Misafirlikte ev sahibini üzmemek gibi makul bir sebeple bozulan nafile oruç için de kaza yapılır. Şâfiî mezhebinde nafile orucu bozana kaza gerekmediği görüşü vardır. Bu yüzden nafile oruca, tamamlayabileceğiniz günlerde başlamak daha uygundur.

Oruç Kaza ve Kefaret →Orucu Bozan ve Bozmayan Şeyler →

Caizdir, fakat öncelik kazadadır. Ramazan'dan kalan oruç borcu olan kişinin önce o borcu tamamlaması tavsiye edilir; çünkü farz borcu beklemektedir. Kadınlar için her yıl birkaç gün kaza borcu doğması olağandır; bu borçları yılın uygun bir döneminde, mesela kış günlerinde tamamlamak kolay olur. Şevval orucunu tutmak isteyenlerin de önce kazayı bitirmesi daha isabetli görülür. Konuda âlimler arasında görüş farkı vardır.

Oruç Kaza ve Kefaret →Kadın ve İbadet Soruları →

Zekât belirli bir orana ve nisaba bağlı farz bir ibadettir; nafile sadaka ise miktarı ve zamanı serbest, gönüllü bir yardımdır. Bir lira da sadakadır, bir bardak su da. Sadakanın malı eksiltmediği, aksine bereketlendirdiği bildirilmiştir. Gizli verilen sadaka daha faziletli görülür. Zekât borcu olan kişinin nafile sadaka vermesi zekât borcunu düşürmez; ikisi ayrı ayrı yerine getirilir.

Sadaka ve Sadaka-i Cariye →Zekât ve Sadaka Soruları →Sadaka Malı Eksiltmez →

Sadaka-i cariye, faydası sürekli devam eden hayırdır. Su kuyusu açmak, ağaç dikmek, bir okula ya da kütüphaneye katkı sunmak, bir ilim öğretmek bu kapsama girer. Kişi vefat ettikten sonra da sevabının devam ettiği üç şeyden biri olarak bildirilmiştir. Büyük işler gerekmez; bir fidan dikmek ya da bir yola gölge yapmak da sadaka-i cariyedir. Çocuk yetiştirmek ve ona hayır öğretmek de bu çerçevede değerlendirilir.

Ölümden Sonra Kesilmeyen Üç Amel →Ağaç Diken Sadaka →Sadaka ve Sadaka-i Cariye →

Evet. Güzel bir söz söylemek, yol göstermek, yoldan zararlı bir şeyi kaldırmak, bir hastayı ziyaret etmek, gülümsemek sadaka olarak nitelendirilmiştir. Her tesbihin, her hamdin ve her tekbirin de sadaka olduğu bildirilmiştir. Maddi imkânı olmayan kişi bu yollarla sadakanın sevabına ulaşır. Komşuya yardım etmek, yaşlı birini yolda geçirmek, bir öğrenciye ders anlatmak da nafile amel sayılır.

Her Tesbih Bir Sadakadır →Yoldan Dikeni Kaldıran →Komşuluk ve Akrabalık Soruları →

Evet, hasta ziyareti faziletli bir nafile ameldir. Ziyaretin cennet bahçelerinde yürümeye benzetildiği rivayet edilir. Ziyarette kısa kalmak, hastayı yormamak ve ümit veren sözler söylemek adaptandır. Hastaya şifa duası okunabilir. Tanı ve tedavi konusunda konuşmak ziyaretçinin işi değildir; bunu doktoruna bırakmak gerekir. Uzaktaysanız bir telefon ya da mesajla hâl hatır sormak da aynı niyeti taşır.

Hasta Ziyareti Cennet Bahçesi →Hasta Ziyareti Duası →Sağlık ve Tıp Soruları →

İtikâf, ibadet niyetiyle camide bir süre kalmaktır. Ramazan'ın son on gününde itikâfa girmek sünnettir; diğer zamanlarda kısa süreli itikâf ise nafiledir. Birkaç saat için camide kalıp namaz, Kur'an ve zikirle meşgul olmak da itikâf niyetiyle yapılabilir. Kadınlar evlerinin uygun bir bölümünde itikâfa niyet edebilir. İtikâfın şartları ve süresi üzerinde mezhepler arasında farklar vardır.

Teravih ve İtikâf Soruları →Son On Günde İtikâf →Cami Adabı Soruları →

Hanefî mezhebinde umre sünnet kabul edilir; hac ise şartlarını taşıyan kişi için farzdır. Ömürde bir kez umre yapmak güzel görülür, birden fazla yapmak da caizdir. Ramazan ayında yapılan umrenin faziletine dair rivayetler aktarılır. Umre için gereken mali imkân yoksa kendinizi borçlandırmanız tavsiye edilmez. Umreyi nafile niyetiyle yapan kişi ihram, tavaf ve sa'y kurallarına uymakla yükümlüdür.

Umre Nasıl Yapılır →Hac ve Umre Soruları →

Akika, çocuk doğduğunda şükür amacıyla kesilen kurbandır. Hanefî mezhebinde mendup, yani yapılması güzel görülen bir nafile ibadettir; vacip değildir. Genellikle doğumun yedinci gününde kesilir, eti dağıtılır. Kesmeyen kişiye günah gelmez. Maddi durumu uygun olmayan aile için zorlama yoktur; bunun yerine sadaka vermek de aynı niyetle yapılabilir. Uygulamanın hükmü üzerinde mezhepler arasında görüş farkı vardır.

Akika Kurbanı →Kurban İbadeti ve Hükümleri →Kurban Soruları →

Evet, riya yani gösteriş ibadetin sevabını götürür. Amellerin niyete göre değerlendirildiği ve insanlara duyurmak için amel edenin karşılığını alamayacağı bildirilmiştir. Bu yüzden nafileleri mümkün olduğunca gizli yapmak tavsiye edilir. Öte yandan çocuklara örnek olmak için açıkça ibadet etmek riya sayılmaz. Ölçü kalptedir: niyetiniz Allah rızası ise insanların görmesi ibadeti bozmaz.

Duyursun Diye Amel Eden →Allah Kalplere ve Amellere Bakar →Kalp Amelleri Soruları →

Küçük ve ölçülebilir hedeflerle başlayın. Örneğin bir ay boyunca her gün iki rekât kuşluk namazı, günde bir sayfa Kur'an ve yüz istiğfar. Bu üçünü aksatmadan sürdürün; alıştıktan sonra birini artırın. Hedefi yazılı tutmak ve haftalık takip etmek bırakmayı önler. Hasta olduğunuz ya da yoğun geçen günlerde planı esnetin, tamamen bırakmayın. Nafile zorlama değildir; sizi yoran bir plan uzun ömürlü olmaz.

İbadet Takibi →Az da Olsa Devamlı Amel →Yeni Başlayanlar İçin Sorular →

Nafileler geniş bir alandır ve halk arasında dayanağı belirsiz birçok uygulama dolaşır. Belirli sayılarla, belirli gecelerde kılınacağı söylenen namazlar hakkında emin değilseniz onları zorunlu görmeyin. Güvenilir kaynaklara bakın, bağlı bulunduğunuz müftülüğe ya da Alo 190 Dinî Sorular Hattı'na danışın. Kesin bilgi bulamadığınız bir uygulamayı yapmamanız bir eksiklik doğurmaz; farzlar ve kuvvetli sünnetler yeterli bir ibadet hayatı kurar.

Nafile Namazlar →Dinde Olmayan Şeyi İhdas Etmek →Namaz Soruları →