Dua ve Zikir ile İlgili Sık Sorulan Sorular
Dua ve zikir hakkında en çok sorulan sorular: duanın adabı, kabul vakitleri, tesbih sayıları, salavat, istiğfar ve günlük virdler sade dille anlatıldı.
Dua, kulun Rabbine hâlini açması; zikir ise O'nu dil ve kalple anmasıdır. Bu sayfada dua ve zikirle ilgili en sık sorulan soruları bir araya topladık. Duanın nasıl yapıldığı, hangi vakitlerde kabule daha yakın olduğu, tesbih sayılarının anlamı, salavat ve istiğfarın yeri, sabah akşam okunacak virdler ve günlük hayatta işimize yarayan kısa dualar başlıklar hâlinde sıralandı.
Cevaplar Diyanet İlmihali çizgisinde, Hanefî mezhebi esas alınarak hazırlandı; görüş farkı bulunan yerlerde bu açıkça belirtildi. Amaç fetva vermek değil, doğru bilgiyi sade bir dille ulaştırmaktır. Kendi durumunuza özel, bağlayıcı bir hüküm gerekiyorsa bulunduğunuz yerin müftülüğüne veya Diyanet Alo 190 hattına danışmanız en doğrusudur. Yeni başlıyorsanız önce temel kavramlardan okumanızı tavsiye ederiz.
80 soru ve cevap · 9 başlık
Dua Nedir, Temel Bilgiler
Dua nedir, ibadet sayılır mı?
Dua, kulun Allah'a yönelerek isteğini, şükrünü ve hâlini bildirmesidir. Dua başlı başına bir ibadettir; namaz, oruç gibi şekli şartları olmasa da kulluğun en saf ifadesi kabul edilir. İnsan dua ederken aczini, Allah'ın ise sınırsız gücünü ikrar eder. Bu yüzden dua, sadece bir şey istemenin aracı değildir; başlı başına bir kulluk hâlidir. Hiçbir isteği olmayan kişi de hamd ve şükür diliyle dua edebilir. Duanın özü, kalbin Allah'a dönmesidir.
Dua ile zikir arasındaki fark nedir?
Dua istemek, zikir anmaktır. Duada kul bir şey talep eder: af, şifa, rızık, hidayet. Zikirde ise istek olmadan Allah'ın adı ve sıfatları tekrar edilir; Sübhânallah, Elhamdülillah, Allâhü ekber gibi. Ancak ikisi iç içedir: zikir eden kişi gönlünü duaya hazırlar, dua eden kişi de Allah'ı anmış olur. Pek çok peygamber duası aynı zamanda bir zikir cümlesidir. Günlük hayatta ikisini birlikte yürütmek en faydalısıdır.
Dua Türkçe yapılabilir mi?
Evet, dua her dilde yapılabilir. Namazın içindeki okumalar Arapça olmak durumundadır; fakat namaz dışındaki dualarda dil şartı yoktur. Kişinin anlamadığı bir metni tekrarlaması yerine, kalbinden geçeni kendi diliyle söylemesi daha içten olur. Elbette Kur'an'da ve hadislerde geçen dua kalıplarını Arapça aslıyla öğrenmek ayrı bir güzelliktir. En iyisi, ezberlenen kalıp duaları anlamıyla birlikte öğrenmek ve aralarına kendi cümlelerinizi katmaktır.
Her dua kabul olur mu?
Duanın karşılıksız kalmadığı bildirilmiştir; ancak kabul her zaman istediğimiz şeklin aynısı olmaz. Dua ya istenen verilerek, ya daha hayırlısı verilerek, ya da ahirete sevap olarak yazılarak karşılık bulur. Bazen istediğimiz şey bizim için hayırlı olmadığı için ertelenir. Bu yüzden duada ısrar etmek, ümit kesmemek tavsiye edilir. Kabul olmadı diye duayı bırakmak yerine, "benim için hayırlısını ver" diyerek istemek en selametli yoldur.
Dua kaderi değiştirir mi?
Ehl-i sünnet âlimleri duanın kaderin bir parçası olduğunu söyler. Yani kulun dua etmesi de, o duaya verilecek karşılık da ilm-i ilâhîde bilinmektedir. Hadislerde duanın belâyı savuşturduğu bildirilmiştir. Buradan çıkan sonuç şudur: dua, kaderle çatışan bir şey değil, kaderin işleyiş yollarından biridir. Bu sebeple "nasılsa yazılmış" diyerek duayı terk etmek doğru değildir. Tedbir almak gibi dua etmek de kulun üzerine düşen görevdir.
Dua ederken eller nasıl tutulur?
Yaygın âdet, avuçlar yukarı bakacak şekilde elleri göğüs hizasında açmaktır. Eller arasında bir parmak kadar açıklık bırakılır, kollar fazla yukarı kaldırılmaz. Dua bitince eller yüze sürülür; bu sünnet kabul edilmekle birlikte terk edilmesi duayı geçersiz kılmaz. Oturarak, ayakta, yürürken, hatta kalpten de dua edilebilir. Şekil şartı yoktur; önemli olan edeptir. Yaşlı veya hasta kişiler ellerini kaldıramıyorsa hiçbir sakınca olmaz.
Abdestsiz dua edilir mi?
Evet, dua için abdest şart değildir. İnsan her hâlde Rabbine seslenebilir; yolda, yatakta, iş başında dua edilebilir. Abdestli olmak ise duaya hazırlık ve edep açısından tavsiye edilir, kabule yakınlığı artıran bir hâl kabul edilir. Kur'an'dan ayet okuyarak dua edilecekse Mushaf'a el sürmek için abdest gerekir. Özetle: dua her zaman serbesttir, abdest ise müstehaptır. Gusül gerektiren bir hâlde de dua etmek caizdir.
Başkası için dua etmek daha mı faziletlidir?
Kardeşinin arkasından, onun bilgisi olmadan yapılan duanın ayrı bir değeri olduğu hadislerde bildirilmiştir. Böyle bir duada riya ve karşılık beklentisi olmaz; sadece iyilik niyeti vardır. Bu yüzden anne babaya, hastalara, borçluya, yoldakilere dua etmek büyük bir hayırdır. Vefat etmiş kimseler için yapılan dua da onlara ulaşır. Kendisi için istemeyi bırakmadan başkalarını da duaya katmak, kalbi genişleten bir alışkanlıktır.
Dua ederken ağlamak gerekir mi?
Gerekmez. Gözyaşı kalbin yumuşamasının bir işaretidir, fakat duanın şartı değildir. Zorlama ile ağlamak yerine sakin ve içten bir dil tutmak daha makbuldür. Kimi insan tabiatı gereği kolay etkilenir, kimi etkilenmez; bu, duanın değerini değiştirmez. Önemli olan sözün kalpten çıkmasıdır. Yapmacık hâller riyaya kapı açabileceği için sakınılması tavsiye edilir. Dua, gösterilen bir sahne değil, iki kişi arasındaki bir konuşmadır.
Duanın Adabı ve Kabul Vakitleri
Duanın kabul olduğu vakitler hangileridir?
Hadislerde öne çıkan vakitler şunlardır: seher vakti ve gecenin son üçte biri, ezan ile kamet arası, farz namazların ardı, secde hâli, cuma günü ikindi sonrası, oruçlunun iftar vakti, yağmur yağarken ve yolculukta. Ramazan geceleri ve Kadir Gecesi de bu vakitler arasındadır. Bu vakitler duanın kabulü için garanti değil, kabule yakınlığı artan zamanlardır. Her vakit dua edilebilir; bu vakitler ise fırsat olarak değerlendirilir.
Duanın Adabı ve Kabul Vakitleri →Namaz Vakitleri →Mübarek Gün ve Geceler SSS →
Duaya nasıl başlanır, nasıl bitirilir?
Klasik sıralama şöyledir: besmele ile başlanır, Allah'a hamd edilir, Peygamber Efendimize salavat getirilir, sonra istekler söylenir, yine salavat ve hamd ile bitirilir. Sonunda "âmin" denir. Bu sıralama farz değildir; fakat edebe en uygun şekli budur. Hadislerde hamd ve salavatla başlanan duanın geri çevrilmediği bildirilmiştir. Kısa bir istekte bulunacaksanız dahi besmele ile başlamak güzel bir alışkanlıktır.
Secdede dua edilir mi?
Secde, kulun Rabbine en yakın olduğu hâl olarak bildirilmiştir ve orada yapılan dua teşvik edilmiştir. Ancak farz namazın içinde secdede Türkçe dua etmek Hanefî mezhebinde uygun görülmez; namazda Arapça dua kalıpları okunur. Namaz dışındaki nafile secdelerde, şükür secdesinde veya namaz bittikten sonra secdeye kapanıp dua etmekte sakınca yoktur. Namaz içinde "Rabbiğfir lî" gibi Kur'an ve sünnet kaynaklı kısa kalıplar kullanılabilir.
Namazdan sonra hangi dualar okunur?
Yaygın tertip şöyledir: selamdan sonra "Allâhümme entesselâm" denir, Âyetü'l-Kürsî okunur, 33 Sübhânallah, 33 Elhamdülillah, 33 Allâhü ekber çekilir ve kelime-i tevhid ile tamamlanır. Ardından eller açılıp dua edilir. Bu tertip sünnettir; eksik yapmak namaza zarar vermez. Cemaatle kılınan namazlarda imam sesli dua ettirir. Vakit darsa kısa bir hamd ve dua ile de yetinilebilir.
Duada ısrar etmek doğru mu?
Evet, duada ısrar edilmesi tavsiye edilmiştir. Hadislerde kulun istemeye devam etmesinin Allah tarafından sevildiği bildirilir. "Dua ettim olmadı" diyerek bırakmak yerine, aynı isteği tekrar tekrar dile getirmek edebe aykırı değildir. Ancak ısrar, sabırsızlık ve sitem diline dönmemelidir. "Hayırlıysa ver, hayırlı değilse beni ondan koru" cümlesi hem ısrarı hem teslimi birleştirir. Uzun süre karşılık görmemek duanın boşa gittiği anlamına gelmez.
Haram lokma duanın kabulüne engel olur mu?
Hadislerde haram kazançla beslenen kişinin duasının kabul edilmemesinden söz edilmiştir. Bu, duanın tamamen boşa gittiği değil, kabule engel bir perde oluştuğu anlamında anlaşılır. Bu yüzden duadan önce helal kazanca, kul hakkına ve borçlara dikkat etmek tavsiye edilir. Haksız alınan bir şey varsa helalleşmek duanın önünü açar. Kendi durumunuzun hükmü hakkında tereddüt varsa müftülüğe veya Alo 190'a danışabilirsiniz.
Başkasının duasını istemek caiz mi?
Caizdir ve güzel görülmüştür. Sahabe, Peygamber Efendimizden dua istemiştir; büyüklerden, anne babadan, hastalardan dua istemek de sünnet çizgisindedir. Ancak bu, kişiyi aracı kılıp ondan medet ummak değildir; istenen yine Allah'tandır. "Benim için dua et" demek, kardeşlik bağını güçlendirir. Dua isterken kişiye olağanüstü bir güç atfetmek, akide açısından sakıncalıdır. Sade ve mütevazı bir rica yeterlidir.
Bir başkasının kötülüğü için dua etmek olur mu?
Zulme uğrayan kişinin hakkını araması ve bedduada bulunması câiz görülmekle birlikte, sabretmek ve affetmek daha faziletli sayılmıştır. Zulmedene hidayet dilemek, Peygamber Efendimizin tutumuna daha yakındır. Haksız yere beddua etmek ise kişinin kendi aleyhine döner. Öfke anında ağızdan çıkan bedduadan sakınmak için sığınma dualarını okumak tavsiye edilir. Şahsî bir anlaşmazlıkta öncelik helalleşme ve hukuki yollardır.
Zikir, Tesbih ve Virdler
Zikir nedir, nasıl yapılır?
Zikir, Allah'ı anmaktır. Dil ile Sübhânallah, Elhamdülillah, Allâhü ekber, Lâ ilâhe illallah demek; kalp ile O'nu hatırda tutmak zikirdir. Belirli bir sayı veya oturuş şekli şart değildir. Yürürken, iş yaparken, yatakta zikir yapılabilir. Önemli olan söylenenin anlamını bilmek ve dilin alışkanlığa dönüşmesidir. Günde birkaç dakika ayırıp başlamak, uzun ama aksatılan programlardan daha kalıcı olur.
Tesbihte neden 33 sayısı kullanılır?
Namazlardan sonra 33 Sübhânallah, 33 Elhamdülillah, 33 Allâhü ekber çekilmesi ve kelime-i tevhid ile yüze tamamlanması hadislerde bildirilmiştir. Bu sayı bir sır değil, sünnetle gelen bir ölçüdür. 99 taneli tesbihin yaygınlaşması da bu tertiple ilgilidir. Sayıyı tutturamayan kişi eksik veya fazla çekmiş olmaktan endişe etmesin; niyet ve devamlılık esastır. Sayı takibi için tesbih veya dijital sayaç kullanmak serbesttir.
Vird nedir, nasıl belirlenir?
Vird, kişinin kendisine düzenli olarak yaptığı okuma ve zikir programıdır. Örneğin her sabah 100 istiğfar, 100 salavat, bir cüz Kur'an gibi. Virdin ölçüsü kişinin takatidir; aksatılmayacak kadar az tutulması tavsiye edilir. Hadislerde az ama devamlı amelin daha sevimli olduğu bildirilmiştir. Virdi bir yere yazmak ve günlük takip etmek kolaylaştırır. Hastalık veya yolculukta eksik kalması günah değildir.
Sübhânallahi ve bihamdihî zikrinin fazileti nedir?
Günde yüz defa Sübhânallâhi ve bihamdihî diyen kişinin günahlarının bağışlanacağına dair rivayetler vardır. Bu zikir kısa olduğu için yürürken, araçta, iş arasında kolayca tekrar edilebilir. Anlamı "Allah'ı hamd ile tesbih ederim"dir; hem noksanlıklardan tenzih hem şükür içerir. Fazilet rivayetlerini bir sayı sihri gibi görmemek, zikri gönülle yapmak esastır. Yüz sayısına ulaşamayan kişi gücü kadar söyler.
Kelime-i tevhid zikri nasıl çekilir?
Lâ ilâhe illallah cümlesi zikirlerin en faziletlisi olarak bildirilmiştir. Sayı sınırı yoktur; 100, 500 veya gücü kadar tekrar edilebilir. Namaz tesbihatının sonunda bir defa okunması sünnettir. Zikri çekerken anlamını hatırlamak, yani Allah'tan başka ilâh olmadığını ikrar etmek önemlidir. Sesli veya sessiz yapılabilir; başkalarını rahatsız edecek yerlerde sessiz olmak edebe uygundur.
Lâ ilâhe illallâhü vahdehû zikri ne zaman okunur?
Bu zikrin sabah ve akşam yüz defa okunmasına dair rivayetler vardır; günahların bağışlanması ve korunma ile ilişkilendirilmiştir. Uygun vakit, sabah namazı sonrası ile akşam karanlığa doğrudur. Bir oturuşta bitirilmesi şart değildir; gün içinde bölerek de tamamlanabilir. Bu tür sayılı zikirleri bir alışkanlığa dönüştürmek için sabit bir saate bağlamak faydalı olur. Unutulan gün için telafi gerekmez.
Zikir yaparken sayı takibi için tesbih kullanmak bidat mı?
Tesbih kullanmak sayıyı takip etmeye yarayan bir araçtır; ibadetin kendisi değildir. Âlimlerin çoğu bunda sakınca görmemiştir. Parmakla saymak sünnete daha yakın kabul edilir, fakat tesbih, taş veya dijital sayaç kullanmak da caiz görülür. Araçları kutsallaştırmak, onlara güç atfetmek doğru olmaz. Bu mesele etrafında âlimler arasında görüş farkı vardır; kesin bir hüküm için müftülüğe veya Alo 190'a danışabilirsiniz.
Yüksek sesle zikir yapılır mı?
Hem sesli hem sessiz zikir caizdir. Kalben yapılan zikrin ihlasa daha yakın olduğu söylenmiş, topluluk hâlinde sesli zikrin de dayanakları zikredilmiştir. Bu konuda âlimler arasında görüş farkı vardır. Ölçü şudur: başkalarını rahatsız etmemek, gösteriş niyeti taşımamak ve camide namaz kılanların huzurunu bozmamak. Evde kendi kendine sesli zikir yapmakta sakınca görülmez. Niyetin saflığı her iki şekilde de belirleyicidir.
Tesbih namazı nedir, nasıl kılınır?
Tesbih namazı dört rekatlık nafile bir namazdır ve içinde toplam üç yüz defa tesbih cümlesi okunur. Rekat içindeki belirli yerlerde on beşer ve onar defa Sübhânallâhi ve'l-hamdü lillâhi kalıbı tekrar edilir. Vakti serbesttir; mekruh vakitler dışında kılınabilir. Kılınışı biraz dikkat gerektirdiği için önce tertibi okuyup sonra başlamak kolaylık sağlar. Nafile olduğu için kaçırılması bir sorumluluk doğurmaz.
Salavat, İstiğfar ve Tevbe
Salavat nedir, nasıl getirilir?
Salavat, Peygamber Efendimize rahmet ve selam dilemektir. En kısa şekli "Allâhümme salli alâ Muhammed"dir; namazda okunan Salli-Bârik duaları da salavattır. Efendimizin adı anıldığında salavat getirmek edeptir. Cuma günleri salavatı çoğaltmak tavsiye edilmiştir. Sayı sınırı yoktur; gün içinde fırsat buldukça tekrar edilebilir. Salavat, duaya başlarken ve bitirirken okunduğunda duanın kabulüne vesile sayılır.
İstiğfar ne demek, hangi cümle ile yapılır?
İstiğfar, Allah'tan bağışlanma dilemektir. En yaygın kalıp Estağfirullah ve Estağfirullâhe'l-azîmdir. Daha kapsamlı olanı ise Seyyidü'l-istiğfar duasıdır. İstiğfar için özel vakit gerekmez; gün içinde her an söylenebilir. Seher vakti istiğfar etmek ayrıca faziletli kabul edilir. İstiğfarın tam olabilmesi için dille söylemenin yanında o günahı terk etme niyeti de gerekir. Kul hakkı varsa helalleşmek şarttır.
Seyyidü'l-İstiğfar Duası →İstiğfar (Sözlük) →Tevbe ve İstiğfar Adabı →
Tevbe nasıl edilir, şartları nedir?
Tevbenin şartları şöyle sayılır: günahı bırakmak, yaptığına pişman olmak, bir daha dönmemeye karar vermek ve kul hakkı varsa onu ödemek. Bu dördü olmadan sadece dille "tevbe ettim" demek eksik kalır. Tevbe için aracı gerekmez; kişi doğrudan Allah'a yönelir. İki rekat tevbe namazı kılıp dua etmek tavsiye edilmiştir. Aynı günaha tekrar düşen kişi tevbeyi yenilemelidir; ümit kesmek doğru değildir.
Günde kaç defa istiğfar etmek gerekir?
Belirlenmiş bir zorunlu sayı yoktur. Peygamber Efendimizin günde yetmiş veya yüz defadan fazla istiğfar ettiğine dair rivayetler vardır; bu bir ölçü olarak alınabilir. Gücünüze göre 33, 70 veya 100 gibi bir sayı belirleyip devam ettirmek güzeldir. Önemli olan sayıyı tutturmak değil, kalbin pişmanlık hâlini korumasıdır. Hiç sayı tutmadan gün içinde sık sık Estağfirullah demek de aynı kapıya çıkar.
Büyük günahlar da tevbe ile affedilir mi?
Şirk dışındaki günahların samimi tevbe ile bağışlanacağı bildirilmiştir. Kur'an, Allah'ın rahmetinden ümit kesilmemesini açıkça emreder. Büyük günah işleyen kişi umutsuzluğa kapılmak yerine tevbeye yönelmelidir. Ancak kul hakkı içeren günahlarda ayrıca hak sahibiyle helalleşmek gerekir; sadece Allah'tan af dilemek yetmez. Hükmü karmaşık özel durumlar için müftülüğe veya Alo 190'a danışmak en doğrusudur.
Tevbe namazı kaç rekattır?
Tevbe namazı iki rekat nafile olarak kılınır. Abdest alınır, kıbleye dönülür, nafile niyetiyle iki rekat kılınır, ardından istiğfar edilerek dua edilir. Mekruh vakitler dışında her zaman kılınabilir. Namaz tevbenin şartı değildir; tevbe namazsız da olur. Fakat namazla birlikte yapılan tevbe kalbi daha çok toplar. İsteyen tevbe namazından sonra Seyyidü'l-istiğfar duasını okuyabilir.
Meclis kefareti duası ne zaman okunur?
Bir sohbet veya toplantıdan kalkarken okunan duaya meclis kefareti denir. O mecliste farkında olmadan söylenen boş veya kırıcı sözlerin bağışlanması dilenir. Kısa bir tesbih ve istiğfar cümlesinden oluşur. İşyeri toplantısı, aile sohbeti, ders sonu gibi her ortamda okunabilir. Zorunlu değildir; sünnet çizgisinde güzel bir alışkanlıktır. Dedikodunun çok olduğu ortamlarda ayrıca faydalıdır.
Salavat sayısını tutturmak şart mı?
Hayır. Salavat için farz kılınmış bir sayı yoktur. Bin salavat, yüz salavat gibi programlar kişisel adetlerdir; faziletli görülür fakat zorunlu değildir. Sayıyı yetiştirmek için aceleyle, anlamını düşünmeden tekrar etmek yerine daha az ama dikkatli okumak tercih edilir. Cuma günü salavatı artırmak yaygın bir uygulamadır. Adak şeklinde bir söz verdiyseniz hükmü farklıdır; bu durumda müftülüğe danışmanız uygun olur.
Vesvese geldiğinde ne okunmalı?
Vesvese, insanın aklına istemediği şüphe ve çirkin düşüncelerin gelmesidir. Böyle anlarda Eûzü billâhi mine'ş-şeytâni'r-racîm denir, Nas ve Felak sureleri okunur, abdest alınıp namaza durulur. Vesveseyle tartışmak onu büyütür; aldırmamak en etkili yoldur. Akla gelen kötü düşünceden kişi sorumlu tutulmaz, onu benimsemediği sürece günah yazılmaz. Şiddetli ve sürekli vesvese kişiyi çok yoruyorsa bir uzmandan destek almak da düşünülebilir.
Günlük Hayatta Okunan Dualar
Sabah kalkınca hangi dua okunur?
Uykudan kalkan kişinin, kendisini dirilten Allah'a hamd eden kısa bir dua okuması sünnettir. Anlamı şöyledir: "Bizi öldürdükten sonra dirilten Allah'a hamd olsun." Ardından sabah virdi olarak Âyetü'l-Kürsî, istiğfar ve salavat eklenebilir. Dua uzun olmak zorunda değildir; yataktan kalkarken söylenen tek bir hamd cümlesi de güne güzel bir başlangıçtır. Çocuklara da bu kısa duayı öğretmek kolaydır.
Akşam olunca okunacak dua var mı?
Evet. Akşam karanlığa doğru okunan sığınma ve hamd duaları sünnette yer alır. Bunlarda günün selametle geçmesine şükredilir ve gece için korunma dilenir. Âyetü'l-Kürsî, Nas ve Felak sureleri de akşam virdinin yaygın parçalarıdır. Sabah ve akşam duaları birlikte öğrenildiğinde günlük bir çerçeve oluşur. Aksatıldığı günler için telafi gerekmez; ertesi gün kaldığı yerden devam edilir.
Evden çıkarken ve eve girerken ne okunur?
Evden çıkarken besmele ile birlikte Allah'a tevekkül bildiren kısa bir dua okunur; bu duanın kişiyi koruduğu rivayet edilmiştir. Eve girerken ise selam verilir ve bereket istenir. Bu iki dua kısadır, ezberlemesi kolaydır. Kapıda söylenen tek bir besmele bile niyetin ifadesi olur. Evde kimse yoksa yine selam vermek sünnettir. Bu alışkanlık çocuklara örnek olması bakımından da değerlidir.
Yemek duası nasıl yapılır?
Yemeğe besmele ile başlanır; unutulursa hatırlandığı anda besmele çekilir. Yemek sonunda hamd edilir ve rızkı veren Allah'a şükredilir. Ev sahibine dua etmek de sünnettir. Sofra duası için uzun bir metin şart değildir; "Elhamdülillah, Allah bereketini artırsın" demek yeterlidir. Misafirlikte ev sahibi için okunan özel bir dua kalıbı da nakledilmiştir. Çocuklara kısa hâlini öğretmek güzel bir adettir.
Yolculuğa çıkarken hangi dua okunur?
Araca binerken okunan ve Allah'ın bu bineği bize boyun eğdirdiğini bildiren dua sünnette yer alır. Yolculuk boyunca tesbih ve istiğfar etmek tavsiye edilir; yolcunun duasının makbul olduğu bildirilmiştir. Dönüşte de hamd duası okunur. Elbette dua tedbirin yerine geçmez; trafik kurallarına uymak ve dinlenerek yola devam etmek de kulun sorumluluğudur. Seferde namazın kılınışı ayrıca bilinmesi gereken bir konudur.
Yolculuk Duası →Yolculuktan Dönünce Okunacak Dua →Seferî Namaz →
Uykuya yatarken ne okunmalı?
Yatağa girerken Âyetü'l-Kürsî, İhlas, Felak ve Nas sureleri okunur; ardından uyku duası söylenir. Sağ yan üzerine yatmak ve eli yanağın altına koymak sünnet olarak bildirilmiştir. Gece korkuyla uyanan kişi için okunacak ayrı bir sığınma duası da vardır. Bu okumalar uykuyu kolaylaştırdığı gibi gönlü de rahatlatır. Uyku sorunu süreklilik kazanmışsa bir hekime başvurmak gerekir.
Ezan okunurken dua edilir mi?
Ezan okunurken müezzinin sözlerini tekrar etmek, ezan bitince ise vesile duasını okumak sünnettir. Ezan ile kamet arasındaki vakit, duanın kabule yakın olduğu zamanlar arasında sayılmıştır. Bu kısa aralıkta kendi isteklerinizi de dile getirebilirsiniz. Ezan sırasında konuşmaktan sakınmak edeptir fakat zorunlu bir yasak değildir. Vakitleri takip etmek için namaz vakitleri sayfasından faydalanabilirsiniz.
Yeni bir şey alınca okunacak dua var mı?
Yeni elbise giyen kişinin hamd edip o nimetin hayırlı olmasını dilemesi sünnettir. Aynı mantık yeni ev, araç veya eşya için de geçerlidir; şükür ve hayır dileği yeterlidir. Ayrıca nimetin elden gitmesinden Allah'a sığınma duası nakledilmiştir. Bu dualar nimeti korumanın manevi tarafıdır; şükrün fiilî tarafı ise paylaşmak ve israf etmemektir. Sadaka vermek de bu şükrün bir ifadesi sayılır.
Yeni Elbise Giyince Okunacak Dua →Nimetin Zevalinden Sığınma Duası →Şükür →
Öfkelendiğimde okuyacağım bir dua var mı?
Öfke anında şeytandan Allah'a sığınmak, yani Eûzü billâhi mine'ş-şeytâni'r-racîm demek tavsiye edilmiştir. Ayrıca ayakta isen oturmak, oturuyorsan uzanmak, su içmek ve abdest almak öneriler arasındadır. Öfkeyle verilen sözler ve bedduadan kaçınmak önemlidir. Dua, öfkeyi hemen yok etmese de kişiyi durdurup düşünmeye sevk eder. Öfke kontrolü ciddi şekilde zorlanıyorsa destek almak yerinde olur.
İhtiyaç ve Sıkıntı Anında Dua
Hastaya okunacak dua hangisidir?
Hasta ziyaretinde okunan ve şifa dileyen kısa bir dua sünnette yer alır. Hastanın başında yedi defa okunan bir sığınma duası da nakledilmiştir. Fatiha suresi okuyup hastanın üzerine üflemek de yaygın bir uygulamadır. Bu dualar tedaviye engel değil, destek olarak düşünülür. Doktorun verdiği ilaç ve tavsiyeler mutlaka uygulanmalıdır; dua ile tedaviyi birbirinin alternatifi olarak görmek doğru değildir.
Rızık ve bereket için ne okunur?
Helal rızık, faydalı ilim ve makbul amel isteyen dua kalıpları sünnette yer alır. Bunun yanında istiğfarı çoğaltmanın rızka genişlik getirdiği bildirilmiştir. Elbette dua çalışmanın yerine geçmez; helal kazanç için emek ve tedbir esastır. Zekât ve sadaka vermek de bereketin kapılarından biri olarak zikredilir. Maddi sıkıntıda hem duaya hem hesaplı yaşamaya birlikte sarılmak en sağlıklı yoldur.
Rızık Duası →Faydalı İlim, Helal Rızık, Makbul Amel Duası →Zekât ve Sadaka SSS →
Sıkıntı ve darlık anında hangi dua okunur?
Kerb duası, yani sıkıntı anında okunan dua bu hâl için nakledilmiştir. Ayrıca Hz. Yunus'un duası olarak bilinen cümle ve Hz. Eyyûb'un sabır duası da sıkıntı vakitlerinde okunur. Bu dualarda insan aczini ikrar eder ve çareyi Allah'tan ister. Sıkıntının geçmesi için sabır ve dua birlikte yürür. Borç, hastalık veya hukuki bir mesele varsa gerekli adımları atmayı da ihmal etmemek gerekir.
Borçtan kurtulmak için dua var mı?
Borcun ve düşman üstünlüğünün sıkıntısından Allah'a sığınan bir dua nakledilmiştir. Bu dua borcun ödenmesi için kolaylık ister. Elbette duanın yanında borcu planlı şekilde ödemek, yeni borçtan sakınmak ve alacaklıyla açık konuşmak gerekir. Borç konusunda kul hakkı devreye girdiği için ihmal edilmesi ağır bir sorumluluktur. Faiz içeren işlemlerin hükmü hakkında tereddüt varsa müftülüğe veya Alo 190'a danışmak uygun olur.
Borç ve Düşman Galebesinden Sığınma Duası →Faiz ve Kredi →Ticaret ve Kazanç SSS →
Sınava girerken okunacak dua hangisidir?
Hz. Musa'nın "göğsümü genişlet, işimi kolaylaştır" mealindeki duası sınav ve zor işler için yaygın şekilde okunur. İlim öğrenirken okunan dua da bu çerçevededir. Dua, çalışmanın yerine geçmez; hazırlık yapmadan sadece dua ile sonuç beklemek doğru değildir. Sınav öncesi kısa bir dua, kaygıyı azaltıp zihni toplamaya yardımcı olur. Sonuç ne olursa olsun hayırlısını dilemek en güzelidir.
Nazar ve hasede karşı ne okunur?
Nazar duası, Felak ve Nas sureleri ile Âyetü'l-Kürsî bu konuda en çok okunan metinlerdir. Kıskançlık ve hasede karşı bereket dileyen dualar da nakledilmiştir. Nazarın varlığı hadislerle bildirilmiştir; ancak her olumsuzluğu nazara bağlamak doğru değildir. Muska, bağlama, ücret karşılığı okuma gibi uygulamalarda istismar riski yüksektir ve dikkatli olunmalıdır. Fiziksel bir şikâyet varsa önce hekime gidilmelidir.
Nazar Duası →Fatiha ile Rukye →Kıskançlık ve Hasede Karşı Bereket Duası →
Korku ve endişe anında hangi dua okunur?
Allah'ın eksiksiz kelimelerine sığınma duası ve Hasbiyallâhü lâ ilâhe illâ hû cümlesi bu hâl için nakledilmiştir. Bismillâhillezî ile başlayan korunma duası da sabah akşam okunur. Bu dualar kalbi sakinleştirir ve insanı tevekküle yaklaştırır. Sürekli endişe, çarpıntı, uykusuzluk gibi belirtiler varsa bir hekim veya ruh sağlığı uzmanına başvurmak da gereklidir. Dua ile tedavi birbirini tamamlar.
Eûzü bi-Kelimâtillâhi't-Tâmmât Duası →Hasbiyallâhü lâ ilâhe illâ Hû 7 Defa →Bismillâhillezî Korunma Duası →
Hayırlı kısmet ve evlilik için dua edilir mi?
Evet. Hayırlı eş ve nesil istemek Kur'an'da yer alan dua konularından biridir. Hz. Zekeriyyâ'nın evlat duası bu konuda bilinen bir örnektir. Hayırlı kısmet için yapılan duada "hayırlısını ver" kaydını koymak önemlidir. Dua ederken aynı zamanda meşru yollardan araştırma yapmak, ailelerle istişare etmek gerekir. Nikâh ve evliliğin şartlarıyla ilgili konuları ayrıca okumanız faydalı olur.
Hayırlı Kısmet Duası →Evlat Duası (Hz. Zekeriyyâ) →Aile ve Nikâh SSS →
İstihare nedir, nasıl yapılır?
İstihare, bir işin hayırlı olup olmadığı konusunda Allah'tan hayır dilemektir. İki rekat namaz kılınır, ardından istihare duası okunur ve kalbin meyline bakılır. Rüya görmek şart değildir; asıl olan kalbe doğan kolaylık ve huzurdur. İstihareyi başkasına yaptırmak yaygın bir âdet olsa da kişinin kendisi yapması esastır. İstihare, istişareyi ve araştırmayı ortadan kaldırmaz; birlikte yürütülür.
Esmâü'l-Hüsnâ ve Kur'an ile Dua
Esmâü'l-Hüsnâ ile dua etmek nasıl olur?
Kur'an'da Allah'ın en güzel isimleriyle dua edilmesi tavsiye edilir. Yöntem şudur: isteğinize uygun ismi anarak dua etmek. Şifa isterken Şâfî, rızık isterken Rezzâk, bağışlanma dilerken Gaffâr isimleri anılır. İsimleri sayı olarak tekrarlamaktan çok, anlamını bilerek dua etmek esastır. 99 ismin tamamını ezberlemek şart değildir. İsimlerin anlamlarını öğrenmek duanın dilini de zenginleştirir.
Esmâü'l-Hüsnâ →Esmâü'l-Hüsnâ SSS →Esmâü'l-Hüsnâ 99 İsim ve Anlamları →
Yâ Hayyü yâ Kayyûm zikri ne anlama gelir?
Yâ Hayyü yâ Kayyûm, "ey diri olan, ey her şeyi ayakta tutan" demektir. Sıkıntı ve darlık anında bu iki isimle dua edildiğine dair rivayetler vardır. Zikir kısa olduğu için tekrarlaması kolaydır. Bu zikirde kişi her şeyin dayanağının Allah olduğunu hatırlar. Sayı veya vakit şartı yoktur. İsimlerin anlamını bilerek söylemek, zikri kuru bir tekrar olmaktan çıkarır.
Âyetü'l-Kürsî neden çok okunur?
Âyetü'l-Kürsî, Bakara suresinde yer alan ve Allah'ın kudretini anlatan ayettir. Hadislerde faziletine dair rivayetler bulunduğu için sabah akşam, yatmadan önce ve namaz tesbihatında okunması yaygınlaşmıştır. Korunma niyetiyle okunması da bu rivayetlere dayanır. Anlamını bilerek okumak etkisini artırır. Ezberlemek zor geliyorsa önce meâlini öğrenip sonra parça parça ezberlemek kolaylık sağlar.
Fatiha suresi dua olarak okunur mu?
Evet. Fatiha hem bir sure hem de bir duadır; içinde hidayet ve doğru yolda yürüme isteği yer alır. Namazın her rekatında okunması da bu yüzdendir. Hasta üzerine okunması, kabir ziyaretinde ve toplu dualarda bağışlanma niyetiyle okunması yaygın uygulamalardır. Fatiha'yı anlamıyla öğrenmek, duanın özünü kavramaya yardımcı olur. Henüz ezberlemediyseniz önce bu sureden başlamanız tavsiye edilir.
Kur'an'daki Rabbenâ duaları nelerdir?
"Rabbenâ" yani "Ey Rabbimiz" diye başlayan ayetler, Kur'an'ın öğrettiği dua kalıplarıdır. Bağışlanma, sabır, kalbin kaymaması, ateşten korunma gibi istekler içerir. Namaz sonrası dualarda ve toplu dualarda sıkça okunur. Bu dualar hem Arapça hem meâliyle öğrenildiğinde kişinin kendi dua dili gelişir. Kısa olmaları ezberlemeyi kolaylaştırır. Her birinin okunacağı özel bir vakit şartı yoktur.
Rabbenâ Lâ Tüziğ Kulûbenâ Duası →Rabbenâ Âmennâ Fağfir Lenâ Duası →
Kunut duaları nerede okunur?
Kunut duaları, vitir namazının üçüncü rekatında tekbirden sonra okunur. İki duadan oluşur ve hidayet, af, korunma istekleri içerir. Henüz ezberlemeyen kişi yerine başka bir dua veya istiğfar okuyabilir; vitir namazı bu sebeple geçersiz olmaz. Ezberlemek için önce birinci duayı, sonra ikincisini çalışmak kolaylık sağlar. Vitrin kılınışıyla ilgili ayrıntıları ayrı olarak okumanız faydalı olur.
Namazda okunan Sübhâneke ve Ettehiyyâtü dua mıdır?
Evet, ikisi de dua ve tesbih metinleridir. Sübhâneke namaza başlarken Allah'ı tenzih etmek için, Ettehiyyâtü ise oturuşlarda selam ve şehadet bildirmek için okunur. Bunlar namazın sünnet ve vacip kısımlarına girer. Ezberlemeden namaza başlayan kişi bildiği kadarını okur, eksikleri zamanla tamamlar. Namaz içindeki bu metinler Arapça okunur; anlamlarını öğrenmek namazın şuurunu artırır.
Meâlinden dua okumak sevaplı mıdır?
Meâl, Kur'an'ın kendisi değil anlamının aktarımıdır; bu yüzden Kur'an okuma sevabı Arapça aslını okumakla elde edilir. Ancak meâlden anlayarak dua etmek de ibadettir ve ayrı bir sevabı vardır. En güzeli ikisini birleştirmek: Arapçasını okumak, anlamını bilmek. Arapça okuyamayan kişi anlamıyla dua etmekten mahrum kalmaz. Zamanla harf ve okuma çalışması yaparak aslından okumaya geçebilir.
Hatim ve mukabele nedir?
Hatim, Kur'an'ın baştan sona okunup bitirilmesidir. Mukabele ise bir kişinin okuyup diğerlerinin takip etmesi şeklinde yapılan toplu okumadır; özellikle Ramazan'da yaygındır. Hatim bireysel olarak da yapılabilir; cüzlere bölerek plan yapmak kolaylaştırır. Hatim bitiminde dua etmek âdettir. Birden fazla kişinin cüz paylaşarak hatim tamamlaması da uygulanan bir yoldur.
Zamanlar, Geceler ve Toplu Dua
Seher vaktinde dua etmenin fazileti nedir?
Gecenin son üçte biri, duanın kabule en yakın vakitlerinden biri olarak bildirilmiştir. Bu vakitte kılınan teheccüd namazı ve yapılan istiğfar özellikle teşvik edilmiştir. Sahur vakti de bu zamana denk gelir. Her gece kalkmak zor geliyorsa haftada bir iki geceyi bu niyetle ayırmak faydalı olur. Uyku düzeni bozulacak kadar zorlanmak tavsiye edilmez; devamlılık esastır.
Cuma günü dua için özel mi?
Cuma günü içinde duanın kabul edildiği bir saat bulunduğu rivayet edilmiştir; çoğunlukla ikindi ile akşam arası olarak işaret edilmiştir. Bu günde salavatı artırmak, Kehf suresini okumak ve sadaka vermek tavsiye edilen uygulamalar arasındadır. Bu faziletler cumayı bir sihirli güne dönüştürmez; diğer günlerde de dua edilir. Cuma namazının şartlarıyla ilgili konuları ayrıca okumanız yararlı olur.
Kadir Gecesi hangi dua okunur?
Hz. Aişe'nin sorusu üzerine Peygamber Efendimizin öğrettiği af dileme duası Kadir Gecesi için en bilinen duadır; anlamı "Allahım, sen affedicisin, affetmeyi seversin, beni affet" şeklindedir. Bunun yanında Kur'an okumak, namaz kılmak ve istiğfar etmek bu geceyi ihya etmenin yollarıdır. Gecenin hangi gün olduğu kesin bildirilmemiştir; Ramazan'ın son on gününü değerlendirmek tavsiye edilir.
Kadir Gecesi Duası →Ramazan Ayı ve Kadir Gecesi →Oruç ve Ramazan SSS →
Kandil gecelerinde özel dua var mı?
Kandil geceleri için Kur'an'da veya sahih sünnette belirlenmiş özel bir dua metni yoktur. Bu gecelerde yapılan uygulamalar genellikle Kur'an okumak, nafile namaz kılmak, istiğfar ve salavat getirmektir. Matbu kitaplarda görülen uzun gece dualarının kaynağı tartışmalıdır. Bu konuda âlimler arasında görüş farkı vardır. Hangi uygulamanın sünnet, hangisinin âdet olduğu konusunda müftülüğe danışabilirsiniz.
Arefe günü hangi zikir yapılır?
Arefe günü ve Kurban Bayramı günlerinde teşrik tekbirleri getirilir; bu, farz namazların ardından söylenen tekbir cümlesidir. Arefe gününde oruç tutmak, tehlil ve istiğfarı çoğaltmak da tavsiye edilmiştir. Bu günlerde yapılan duanın kabule yakın olduğu bildirilmiştir. Hac yapmayanlar da bu zikir ve dualardan nasiplenebilir. Teşrik tekbirlerinin hangi vakitte başlayıp bittiği ayrıca öğrenilmesi gereken bir konudur.
Toplu dua yapılır mı, imamın duasına âmin demek gerekir mi?
Toplu dua caizdir; cemaatle kılınan namazlardan sonra imamın dua etmesi ve cemaatin âmin demesi yaygın bir uygulamadır. Âmin demek "kabul et" anlamına gelir ve bir katılma ifadesidir. Zorunlu değildir; sessiz kalan kişi günaha girmez. Toplu duanın aşırı uzatılmaması, cemaatin yorulmaması edebe uygundur. Kendi özel isteklerinizi sessizce duaya eklemenizde de sakınca yoktur.
Yağmur duası nasıl yapılır?
Kuraklık zamanında topluca kılınan yağmur namazı ve yapılan dua sünnette yer alır. Genellikle açık bir alanda toplanılır, namaz kılınır ve yağmur istenerek dua edilir. Yağmur yağarken yapılan duanın da kabule yakın olduğu bildirilmiştir. Bu uygulama tedbirin yerine geçmez; su tasarrufu ve israftan sakınmak da üzerimize düşen sorumluluktur. Yağmur namazının tertibi için ilgili sayfayı okuyabilirsiniz.
Hilal görülünce okunacak dua var mı?
Yeni ayı gören kişinin o ayın hayırlı ve bereketli olmasını dileyen bir dua okuduğu rivayet edilmiştir. Özellikle Ramazan hilali görülünce bu dua okunur. Hicrî ayların başlangıcını takip etmek, ibadet takviminizi planlamanıza yardımcı olur. Bu dua kısa olduğu için ezberlemesi kolaydır. Hilalin görülmesiyle ilgili hesap ve rasat meselesinde uygulama farkları bulunabilir.
Hilal Görünce Okunacak Dua →Hicrî Takvim Çevirici →Hicrî Takvim ve Aylar →
Bayram günlerinde hangi dualar okunur?
Bayram sabahı tekbirlerle çıkılır, bayram namazı kılınır ve bayramlaşırken birbirine hayır duası edilir. Kurban kesilirken besmele ve tekbir getirilir. Bayram ziyaretlerinde büyüklerden dua istemek güzel bir âdettir. Vefat edenler için de dua edilir. Bayram dualarının özel bir metni yoktur; tekbir, hamd ve karşılıklı hayır dileği esastır. Bayram namazının kılınışı için ilgili sayfaya bakabilirsiniz.
Yanlış Bilinenler ve Dikkat Edilecekler
Dua ücret karşılığı okutulur mu?
Duayı ticarete dönüştürmek, "şu kadar para verirsen okurum" demek dinen hoş görülmemiştir. Kur'an ve dua okumak bir hizmet olarak yapılır; hediye verilmesi başka, pazarlık yapılması başkadır. Özellikle "şu kadar ödemezsen etki etmez" diyen kişilerden uzak durmak gerekir. Bu alandaki istismar yaygındır. Bu konuda âlimler arasında ayrıntı farkları vardır; kesin hüküm için müftülüğe veya Alo 190'a danışın.
Muska yazdırmak veya bağlama yaptırmak caiz mi?
Kur'an ayetleriyle yapılan dua ve okuma meşru kabul edilirken, anlamı bilinmeyen yazılar, tılsım, bağlama ve benzeri uygulamalar şirke varan tehlikeler taşır. Fayda ve zararın Allah'tan olduğuna inanmak esastır; bir nesneye güç atfetmek akideye zarar verir. Bu alanda maddi istismar çok yaygındır. Böyle bir teklifle karşılaşırsanız mesafeli durmanız, gerekirse müftülüğe danışmanız tavsiye edilir.
"Kırk gün şu duayı okuyan şunu elde eder" sözleri doğru mu?
Belirli sayı ve gün sayısına bağlı kesin sonuç vaat eden ifadelerin çoğu halk arasında yayılmış, kaynağı belirsiz sözlerdir. Dua faziletli bir ibadettir; ancak sonuç garantisi vermek doğru değildir. Kabul, Allah'ın dilemesine bağlıdır. Bu tür listeleri paylaşırken kaynağını sorgulamak gerekir. Sayılı zikirlere dair sahih rivayetler vardır, fakat onlar da sonucu şart koşmaz. Uydurma rivayetleri yaymaktan sakınmak önemlidir.
Zincir mesajlarla dua paylaşmak uygun mu?
"Paylaşmazsan başına kötülük gelir" tarzındaki mesajlar dinî bir dayanaktan yoksundur ve insanları korkutarak yönlendirmeye çalışır. Dua paylaşmak güzeldir, fakat tehdit diliyle değil. Paylaşacağınız metnin kaynağını kontrol etmek, uydurma bir rivayeti yaymaktan korur. Sahih kaynaklara dayanan kısa ve sade dualar paylaşmak daha faydalıdır. Böyle bir mesaj aldığınızda zinciri kırmanın size bir zararı yoktur.
Kadınlar hayız hâlinde dua ve zikir yapabilir mi?
Evet. Hayız veya nifas hâlindeki kadın dua edebilir, zikir ve istiğfar yapabilir, salavat getirebilir, duaları ezberleyebilir. Namaz kılmak ve oruç tutmak bu dönemde geçerli değildir; Kur'an'ı Mushaf'tan okuma konusunda ise mezhepler arasında görüş farkı vardır. Dua ve zikir hiçbir mezhepte yasaklanmamıştır. Bu dönemde tesbih ve salavatı artırmak güzel bir alışkanlıktır.
Dua ederken Allah'tan başkasını aracı kılmak doğru mu?
İstek yalnızca Allah'tan edilir. Salih kişilerin hürmetini dile getirmek, "senin sevdiğin kulların hürmetine" demek bir kesim âlim tarafından caiz görülmüş, bir kesim ise sakıncalı bulmuştur; bu mesele tartışmalıdır. Kesin olan şudur: yaratılmış bir varlıktan medet ummak, ondan bağımsız bir güç beklemek akideye aykırıdır. Bu konuda kesin bir hüküm için müftülüğe veya Alo 190'a danışmanız uygun olur.
Zikirmatik ve uygulama kullanmak sakıncalı mı?
Sakıncası yoktur. Zikirmatik veya telefon uygulaması, sayıyı takip etmeye yarayan bir araçtır. Önemli olan zikrin kendisidir; aracın cinsi hükmü değiştirmez. Ekrana bakarken dikkatin dağılması bir risk olabilir, bu yüzden sade bir araç tercih edilebilir. Araçları ibadetin parçası gibi görmemek gerekir. Günlük zikir ve namazlarınızı takip etmek için ibadet takibi sayfasından yararlanabilirsiniz.
Dua kitapları ve tesbih nereden temin edilir?
Dua ve ilmihal kitapları, tesbih ve seccade gibi malzemeler kitapçılardan, müftülük yayın satış birimlerinden ve güvenilir mağazalardan alınabilir. Kitap seçerken yayınevinin ve yazarın güvenilirliğine bakmak önemlidir. Kaynağı belirsiz, sayı ve vaat üzerine kurulu yayınlardan uzak durmak gerekir. Sitemizin mağaza bölümünden de ürünlere bakabilirsiniz. Sipariş ve teslimatla ilgili sorularınız için ilgili sayfayı inceleyebilirsiniz.
Dua ve zikre yeni başlıyorum, nereden başlamalıyım?
Küçük ve sürdürülebilir bir programla başlamak en iyisidir. Örneğin: sabah akşam Âyetü'l-Kürsî, günde 33 istiğfar ve 33 salavat, yemek ve yatış dualarını öğrenmek. Bunlar oturduğunda namaz tesbihatını ekleyebilirsiniz. Anlamını bilerek okumak devamlılığı kolaylaştırır. Her şeyi bir ayda öğrenmeye çalışmak yorar; haftada bir yeni dua yeterlidir. Takıldığınız bir konuda sorularınızı asistan sayfasından da sorabilirsiniz.