Salavat ve Sâlihlerin Duaları ile İlgili Sık Sorulan Sorular
Salavat hakkında en çok sorulan sorular: salavatın anlamı, hükmü ve fazileti, salavat çeşitleri, namazda okunan salli ve barik duaları, cuma günü salavat ve adabı.
Salavat, Peygamber Efendimiz'e rahmet, bereket ve selam dilemek üzere okunan kısa dua cümlelerine verilen addır. Kur'an-ı Kerim'de müminlere Peygamber'e salat ve selam getirmeleri emredilmiş, bu yüzden salavat her dönemde Müslümanların diline ve gönlüne yerleşmiş bir zikir olmuştur. Bu sayfada salavatın anlamı, hükmü, namaz içindeki yeri, bilinen salavat metinleri, cuma gününe ve mübarek gecelere ait uygulamalar, sayı belirlemenin hükmü ve sık yapılan hatalar tek tek ele alındı.
Cevaplar Hanefî mezhebi esas alınarak, Diyanet İşleri Başkanlığı ilmihal çizgisinde ve sade bir dille hazırlandı. Gerektiği yerde Şâfiî mezhebindeki farklı uygulamaya işaret edildi; âlimler arasında görüş farkı bulunan meselelerde bu durum ayrıca belirtildi. Burada okuduklarınız genel bilgi niteliğindedir. Kendi durumunuza özel kesin bir hüküm için bağlı bulunduğunuz müftülüğe ya da Alo 190 Dinî Sorular Hattı'na danışmanızı tavsiye ederiz.
67 soru ve cevap · 9 başlık
Salavat Nedir, Ne Anlama Gelir
Salavat nedir, kelime olarak ne anlama gelir?
Salavat, salat kelimesinin çoğuludur ve sözlükte dua, destek ve yöneliş anlamına gelir. Dinî terim olarak salavat, Peygamber Efendimiz'e rahmet ve bereket dilemek için okunan dua cümlelerini anlatır. Allah'ın salatı rahmet, meleklerin salatı dua, müminlerin salatı ise hem dua hem sevgi ifadesidir. Yani salavat getiren kişi, Peygamber'e bir şey veriyor değil; onun yolunu hatırlayarak Allah'tan onun için rahmet istemiş olur. Bu isteğin sevabı okuyana da döner.
Salat ve selam ne demek, salavattan farkı var mı?
"Salat ve selam" ifadesi salavatın tam karşılığıdır. Salat, Peygamber için rahmet dilemeyi; selam ise ona esenlik ve güven dilemeyi anlatır. Bu yüzden "sallallahu aleyhi ve sellem" cümlesinde iki istek birden bulunur. Halk arasında kısaca salavat denir, kitaplarda ise "salat ve selam" şeklinde yazılır. Aralarında anlam bakımından bir çelişki yoktur. Her ikisi de aynı ibadetin iki yüzüdür ve genellikle birlikte söylenmesi tavsiye edilir.
Salavat getirmek neden emredilmiştir?
Kur'an-ı Kerim'de Ahzâb sûresinde Allah'ın ve meleklerin Peygamber'e salat ettiği bildirilir ve müminlerden de ona salat ve selam getirmeleri istenir. Bu emrin birkaç hikmeti vardır. Salavat, Peygamber'in getirdiği mesaja bağlılığı tazeler; onun örnek hayatını gündemde tutar; kalbi sevgiyle yumuşatır. Ayrıca salavat, kulun yalnız kendisi için değil başkası için de dua etmesini öğretir. Bu yönüyle salavat hem bir zikir hem bir edep eğitimidir.
Salavat bir dua mı, bir zikir mi?
Salavat her ikisidir. İçinde Allah'tan bir istek bulunduğu için duadır; dille sürekli tekrarlandığı ve kalbi Allah'a bağladığı için zikirdir. Nitekim âlimler salavatı, kabul edilmesi en umulan dua çeşitlerinden saymıştır; çünkü istenen şey kulun kendi menfaati değildir. Günlük zikir alışkanlığı kurmak isteyen kişi için salavat iyi bir başlangıçtır: kısadır, ezberi kolaydır ve her ortamda sessizce söylenebilir.
Salavat getirmek Peygamber'e ne kazandırır?
Peygamber Efendimiz'in bizim duamıza ihtiyacı yoktur; onun makamı Allah katında zaten yüksektir. Salavat, aslında getirene kazandırır. Hadislerde, kendisine salavat getiren kişiye Allah'ın rahmetle karşılık vereceği bildirilmiştir. Yani salavat bir ihtiyacı karşılamak değil, bir bağlılığı ilan etmektir. Çocuğun anne babası için dua etmesi gibidir: duanın gerçek faydası, duayı yapanın kalbinde oluşur. Bu yüzden salavat sevgiyle ve anlayarak okunduğunda daha anlamlı olur.
Salavat ile şefaat arasında bir bağ var mı?
Hadislerde Peygamber Efendimiz'in kıyamet gününde ümmetine şefaat edeceği bildirilmiştir. Salavat, bu ümidi canlı tutan bir bağlılık ifadesidir; ancak salavat getirmek şefaati satın almak gibi düşünülmemelidir. Şefaat Allah'ın iznine bağlıdır. Kul üzerine düşen, farzları yerine getirmek, haramdan sakınmak ve sevgisini amelle göstermektir. Salavat bu çabanın yanında güzel bir ektir; onun yerine geçen bir kısa yol değildir.
Salavat yalnız Peygamber Efendimiz için mi getirilir?
Tam ve müstakil şekliyle salat, peygamberlere mahsus kabul edilmiştir. Bu yüzden bir Müslüman için "ona salat olsun" denmez; onun yerine rahmet ve mağfiret dilenir. Peygamber'in ailesi ve ashabı için ise salavat metinlerinin içinde dua edilir; "ve alâ âlihî ve sahbihî" ifadesi bunu anlatır. Diğer sâlih kişiler için "rahmetullahi aleyh" veya "radıyallahu anh" gibi ifadeler kullanılır. Bu ayrım bir edep ölçüsüdür.
Salavata yeni başlıyorum, ilk ne öğrenmeliyim?
En kolayı "Sallallahu aleyhi ve sellem" cümlesidir; Peygamber'in adı anıldığında bunu söylemeniz yeterlidir. Türkçe olarak "Allah'ın salat ve selamı onun üzerine olsun" demek de olur. Sonra namazda okunan Salli ve Barik dualarını ezberleyin; bunlar hem namazınızı tamamlar hem günlük zikir olur. Ezber için kısa bölümler hâlinde çalışmak en verimlisidir. Acele etmeyin; bir cümleyi doğru öğrenmek, çok cümleyi yarım bilmekten iyidir.
Allahümme Salli Duası →Ezber Aracı →Yeni Başlayanlar İçin Sorular →
Salavatın Hükmü ve Fazileti
Salavat getirmek farz mı, sünnet mi?
Âlimlerin çoğunluğuna göre ömürde en az bir kez salavat getirmek farzdır; çünkü Kur'an'da açık bir emir vardır. Bunun ötesinde salavat, hadislerle teşvik edilmiş kuvvetli bir sünnet ve faziletli bir zikirdir. Peygamber Efendimiz'in adı anıldığında salavat getirmek Hanefî âlimlerine göre ilk duyuşta vacip, tekrarlarda müstehap kabul edilir. Namazın son oturuşunda okunması ise Hanefîlerde sünnet, Şâfiîlerde farz sayılmıştır. Bu konuda mezhepler arasında görüş farkı vardır.
Farz, Vacip, Sünnet, Mekruh Nedir →Ehl-i Sünnet ve Mezhepler →
Peygamberimizin adını duyunca salavat getirmek zorunlu mu?
Hanefî âlimlerinin yaygın görüşüne göre, bir mecliste Peygamber'in adı ilk anıldığında salavat getirmek vaciptir; aynı mecliste tekrar anıldığında ise müstehaptır. Yani hatipten, imamdan ya da televizyondan Peygamber'in adını duyduğunuzda içinizden "sallallahu aleyhi ve sellem" demeniz güzeldir. Yüksek sesle söylemek şart değildir; hutbe veya ders dinlenirken konuşmayı bölmemek için sessizce söylemek daha uygundur.
Salavatın sevabı hakkında hadislerde ne bildirilmiştir?
Hadislerde, kendisine bir kez salavat getiren kişiye Allah'ın kat kat rahmetle mukabele edeceği, meleklerin o kişi için dua edeceği bildirilmiştir. Yine bir rivayette duaya salavatla başlanmasının duanın kabulüne vesile olduğu anlatılır. Bu müjdeler teşvik içindir; matematiksel bir hesap değildir. Sayı bildiren rivayetlerin bir kısmı zayıf kabul edilmiştir. Bu yüzden salavatı sevap hesabı yapmak için değil, bağlılığı canlı tutmak için okumak daha isabetlidir.
Duaya salavatla başlamak gerekir mi?
Gerekli değildir, fakat çok güzel bir edeptir. Âlimler duanın üç bölümden oluşmasını tavsiye etmiştir: Allah'a hamd, Peygamber'e salavat, sonra istek. Duanın sonunda da yine salavat getirilir. Bu düzen duaya bir çerçeve kazandırır ve aceleyle isteğe dalmayı önler. Dilerseniz bu sırayı kendi cümlelerinizle, Türkçe olarak da kurabilirsiniz. Dua kalpten olduğunda dil engel değildir.
Duanın Adabı ve Kabul Vakitleri →Dua Adabı Soruları →Ey Ademoğlu, Bana Dua Ettikçe →
Salavat getirmek günahlara kefaret olur mu?
Salavat faziletli bir zikirdir ve kulun Allah'a yönelişini güçlendirir. Ancak günahtan temizlenmenin asıl yolu tövbe etmek, varsa kul hakkını ödemek ve o günahı terk etmektir. Salavat tövbenin yerini tutmaz; tövbeye eşlik eden güzel bir ameldir. Bir kişi hem salavat getirip hem bir hakkı üzerinde tutuyorsa, öncelikle o hakkı iade etmesi gerekir. Zikir, düzeltilmesi gereken davranışın örtüsü değildir.
Tövbe ve İstiğfar Adabı →Tövbe ve Günah Soruları →Kul Hakkı ve Helalleşme →
Salavat sıkıntıların açılmasına vesile olur mu?
Kaynaklarda salavatın gönül darlığını hafifletmeye, kalbi teskin etmeye vesile olduğu nakledilir. Bu, duanın tabii etkisidir: insan Allah'a yöneldikçe sabrı artar. Ancak salavatı bir muska ya da garanti belgesi gibi görmek doğru değildir. Hastalığı olan kişi tedaviyi bırakmamalı, borcu olan kişi tedbir almayı ihmal etmemelidir. Zikir tedbirin yerine geçmez; tedbirin yanında huzur verir.
Salavat getirmenin cuma günü ayrı bir fazileti var mı?
Evet, hadislerde cuma günü Peygamber Efendimiz'e salavatın çoğaltılması tavsiye edilmiştir. Cuma, haftanın en bereketli günü sayılır; cami, hutbe ve toplu dua bu güne ayrı bir hava verir. Bu yüzden cuma sabahı ya da cuma günü boyunca belirli bir salavat alışkanlığı kurmak güzeldir. Önemli olan bunu bir yük hâline getirmemektir. Az ama devamlı amel, çok ama kesintili amelden daha hayırlı kabul edilir.
Cuma Günü Duaları →Az da Olsa Devamlı Amel →Cuma ve Bayram Soruları →
Salavat getirmeyi ihmal etmek günah mı?
Salavatı hiç getirmemek, Kur'an'daki emri yerine getirmemek anlamına geleceği için uygun değildir; ömürde en az bir kez getirmek farz kabul edilmiştir. Bunun dışında her gün belirli sayıda salavat getirmemek günah sayılmaz. Namazlarında Salli ve Barik dualarını okuyan bir Müslüman zaten günde birçok kez salavat getirmiş olur. Yine de Peygamber'in adı anıldığında dilin salavata alışması, sevginin güzel bir işaretidir.
Salavat Çeşitleri ve Bilinen Metinler
En kısa salavat hangisidir?
En kısa ve en yaygın şekli "Sallallahu aleyhi ve sellem" cümlesidir. Anlamı "Allah'ın salat ve selamı onun üzerine olsun" demektir. Yazıda bunun yerine "s.a.v." kısaltması kullanılır; ancak mümkünse tam yazmak daha edeplidir. Bir diğer kısa şekil "Allahümme salli alâ Muhammed" cümlesidir. Bu kadarını bilmek bile Peygamber'in adı anıldığında salavat getirmeye yeter. Uzun metinleri sonradan öğrenebilirsiniz.
Salli ve Barik duaları nedir?
Salli ve Barik, namazın son oturuşunda Tahiyyat'tan sonra okunan iki salavat duasıdır. "Allahümme salli alâ Muhammedin..." diye başlayan birinci dua rahmet diler; "Allahümme bârik alâ Muhammedin..." diye başlayan ikinci dua bereket diler. İkisinde de Hz. İbrahim ve ailesi anılır; bu, duanın peygamberler zincirine bağlılığını gösterir. Her iki dua da namazda sessiz okunur ve kısa olduğu için ezberlenmesi kolaydır.
Salavat-ı İbrahimiyye ne demek?
Namazda okunan Salli ve Barik dualarına birlikte Salavat-ı İbrahimiyye denir. Bu ad, duaların içinde Hz. İbrahim ve ailesinin anılmasından gelir. Peygamber Efendimiz, kendisine nasıl salavat getirileceği sorulduğunda bu metni öğretmiştir. Bu yüzden salavatın en sağlam ve en çok tavsiye edilen şekli kabul edilir. Günlük zikir için de en güvenli tercih bu metindir; kaynağı açıktır ve namazda zaten okunur.
Salât-ı Tefriciye nedir, okunması uygun mu?
Salât-ı Tefriciye, sıkıntıların giderilmesi niyetiyle okunan uzun bir salavat metnidir; halk arasında Salât-ı Nariye olarak da bilinir. Peygamber Efendimiz'den nakledilen bir metin değildir; sonraki dönem âlimlerinden birine nispet edilir. Dolayısıyla okunması caizdir, çünkü içeriği salavattır; ancak sünnet diye takdim edilmesi ve belirli sayılarla kesin sonuç vadedilmesi doğru değildir. Böyle metinleri okurken sünnet olanla sonradan düzenleneni ayırmak gerekir.
Salât-ı Tefriciye →Bidat Terimi →Dinde Olmayan Şeyi İhdas Etmek →
Salavat-ı Şerife, Salavat-ı Fatih gibi adlar ne anlatıyor?
Bu adlar, farklı dönemlerde düzenlenmiş salavat metinlerini birbirinden ayırmak için kullanılır. Salavat-ı Şerife genel bir ifadedir; herhangi bir salavat metnini anlatır. Salavat-ı Fatih gibi isimlerle anılan metinler ise belirli kişilere nispet edilen uzun düzenlemelerdir. İçeriğinde inanca aykırı bir söz bulunmayan metinleri okumakta sakınca görülmemiştir. Ancak bunlara namazdaki dualar gibi bağlayıcı bir yer vermek doğru olmaz.
Salavatı Türkçe getirmek olur mu?
Olur. Peygamber'e rahmet ve selam dilemek bir duadır; dua her dilde yapılabilir. "Allah'ım, Efendimiz Muhammed'e ve ailesine rahmet et, bereket ver" demek de salavattır. Namazın içinde okunan dualarda ise Arapça metni okumak esastır; çünkü namaz belirli bir şekle bağlıdır. Namaz dışında Türkçe salavat getirmek, hiç getirmemekten çok daha hayırlıdır. Zamanla Arapça metinleri de öğrenmeye çalışmak güzel bir hedeftir.
"Aleyhisselam" ile "sallallahu aleyhi ve sellem" aynı şey mi?
İkisi de selam ifadesidir, fakat kullanım alanları farklıdır. "Aleyhisselam" genellikle diğer peygamberler için kullanılır: Hz. Musa aleyhisselam gibi. Peygamber Efendimiz için ise tam şekli, yani "sallallahu aleyhi ve sellem" tercih edilir; çünkü bu ifade hem rahmet hem selam dileğini birlikte taşır. Yanlış bir kullanım sayılmasa da yerleşmiş edebe uymak daha güzeldir.
Ezanda ve ezandan sonra salavat getirilir mi?
Ezanda müezzin Peygamber'in adını andığında dinleyenin içinden salavat getirmesi güzeldir. Ezan bittikten sonra ise önce salavat getirilir, ardından vesile duası okunur. Camilerde ezandan sonra yüksek sesle okunan salavat uygulaması bölgeye göre değişir; bu, yerleşmiş bir gelenektir, farz değildir. Evde ezanı duyan kişi de aynı sırayı sessizce yapabilir.
Ezan Duası (Vesile Duası) →Ezan Okunurken Tekrarlamak →Namaz Vakitleri →
Namazda Salavat
Namazda salavat nerede okunur?
Salavat, namazın son oturuşunda Tahiyyat duasından sonra okunur. Sıra şöyledir: Tahiyyat, ardından Allahümme salli, ardından Allahümme barik, sonra Rabbena duaları ve selam. Dört rekâtlı namazların ikinci rekâtındaki ilk oturuşta ise yalnız Tahiyyat okunur; salavat okunmaz. İki rekâtlı namazlarda tek oturuş vardır ve salavat orada okunur. Bu sıraya alışmak için ilk zamanlar namazdan sonra tekrar etmek faydalı olur.
Namaz Nasıl Kılınır →Ettehiyyatü Duası →Vakit Namazları ve Rekât Sayıları →
Namazda salavatı okumayı unutursam ne olur?
Hanefî mezhebinde namazın son oturuşunda salavat okumak sünnettir; unutulması namazı bozmaz ve sehiv secdesi de gerektirmez. Namaz geçerlidir. Şâfiî mezhebinde ise son oturuşta Peygamber'e salavat farz kabul edilir; o mezhebe göre terk edilirse namaz geçersiz olur. Hanefî olarak kılıyorsanız endişelenmeniz gerekmez. Yine de alışkanlık hâline getirmek, namazın tadını artırır.
İlk oturuşta yanlışlıkla salavat okudum, ne yapmalıyım?
Dört veya üç rekâtlı bir namazın ilk oturuşunda Tahiyyat'tan sonra salavata başladıysanız, fark ettiğiniz anda durup ayağa kalkın ve namaza devam edin. Kısa bir bölüm okunmuşsa namaz bozulmaz. Hanefî âlimlerinin çoğunluğuna göre bu durumda sehiv secdesi gerekmez; bazı âlimler ihtiyaten sehiv secdesi yapılmasını söylemiştir. Tereddüt ederseniz sehiv secdesi yapmak zarar vermez.
Salavatı namazda sesli okumak gerekir mi?
Hayır. Namazdaki oturuş duaları, cemaatle kılınan sesli namazlarda bile sessiz okunur. İmam da Tahiyyat, Salli ve Barik dualarını içinden okur. Dudakları kıpırdatacak kadar hafif bir sesle okumak yeterlidir; hiç ses çıkarmadan kalpten geçirmek Hanefîlere göre kıraat sayılmaz. Yani kendinizin duyabileceği kadar hafif bir fısıltı uygun olur.
Cenaze namazında salavat var mı?
Evet. Cenaze namazı dört tekbirden oluşur. Birinci tekbirden sonra Sübhâneke okunur, ikinci tekbirden sonra Peygamber Efendimiz'e salavat getirilir; bunun için namazda okunan Salli ve Barik duaları okunur. Üçüncü tekbirden sonra cenaze için dua edilir, dördüncü tekbirden sonra selam verilir. Cenaze namazında rükû ve secde yoktur; ayakta kılınır.
Cenaze Namazı Nasıl Kılınır →Cenaze Namazı →Ölüm ve Cenaze Soruları →
Vitir namazında ve kunutta salavat okunur mu?
Vitir namazının üçüncü rekâtında Kunut duaları okunur. Kunut dualarından sonra salavat okunması zorunlu değildir; ancak birçok kişi Kunut'un ardından salavat getirmeyi alışkanlık hâline getirmiştir. Bunda sakınca yoktur. Vitrin son oturuşunda ise Tahiyyat'tan sonra Salli ve Barik duaları her namazda olduğu gibi okunur. Kunut dualarını bilmeyen kişi geçici olarak kısa bir dua ile yerine getirebilir.
Namazdan sonraki tesbihatta salavat var mı?
Evet. Namazdan sonra yapılan tesbihatta Âyetü'l-Kürsî, tesbih, tahmid ve tekbirden sonra dua edilir; bu duanın başında ve sonunda salavat getirilir. Camilerde müezzinin okuduğu bölümlerde de salavat yer alır. Tesbihat farz değildir, sünnet ve müstehap bir uygulamadır. Vakti olmayan kişi kısa tutabilir; birkaç tesbih ve bir salavat bile güzel bir kapanış olur.
Teravih ve bayram namazlarında salavat getirilir mi?
Teravih namazında her dört rekâtın arasında yapılan aralarda salavat ve tesbih okunması yaygın bir uygulamadır; bölgeye göre metinler değişir. Bu bir gelenektir, farz değildir. Bayram namazında ise namazdan sonra okunan bayram tekbirleri vardır; hutbede Peygamber'in adı anıldığında salavat getirilir. Her iki namazın da son oturuşunda Salli ve Barik duaları okunur.
Teravih Namazı →Bayram Tekbiri →Teravih ve İtikaf Soruları →
Cuma Günü ve Mübarek Vakitlerde Salavat
Cuma günü kaç salavat getirmek gerekir?
Belirlenmiş bir sayı yoktur. Hadislerde cuma günü salavatın çoğaltılması tavsiye edilmiş, ancak kesin bir rakam verilmemiştir. Halk arasında dolaşan "şu kadar salavat" tarifleri sonradan oluşmuş alışkanlıklardır; bunları yapmak caizdir, fakat dinin emri gibi anlatılması doğru değildir. Siz kendi gücünüze göre bir ölçü belirleyin. Sabah namazından sonra yüz salavat ya da gün içinde fırsat buldukça tekrar etmek güzel bir düzen olur.
Cuma hutbesinde salavat getirmek doğru mu?
Hutbe okunurken cemaatin susup dinlemesi esastır. Peygamber'in adı anıldığında yüksek sesle salavat getirmek hutbeyi bölebileceği için uygun görülmemiştir. Doğru olan, içinden sessizce salavat getirmektir. Aynı şekilde hutbe sırasında konuşmak, telefona bakmak veya selam almak da mekruh kabul edilir. Hutbe, cuma namazının bir parçası gibi dinlenir.
Mevlid kandilinde özel bir salavat var mı?
Mevlid kandilinde okunması emredilen özel bir salavat metni yoktur. Bu gecelerde Peygamber Efendimiz'in hayatını okumak, salavat getirmek, dua etmek ve nafile namaz kılmak güzel görülmüştür. Kandil gecelerinin kutlanma biçimi zamanla gelenekleşmiştir; âlimler arasında bu gecelere özel ibadet belirlenmesi konusunda görüş farkı vardır. En güvenli yol, bilinen salavat metinlerini okumak ve o geceyi Peygamber'in hayatını öğrenmeye ayırmaktır.
Üç Aylar ve Kandil Geceleri →Hz. Muhammed'in Hayatı →Mübarek Gün ve Geceler Soruları →
Üç aylarda salavat sayısını artırmalı mıyım?
Üç aylar, ibadet hayatını toparlamak için güzel bir dönemdir; birçok Müslüman bu aylarda zikir ve salavatını artırır. Bunda sakınca yoktur, aksine faydalıdır. Dikkat edilecek nokta, üç aylara mahsus farz veya vacip bir salavat bulunmadığını bilmektir. Ayrıca aniden çok yükseğe çıkan hedefler çabuk bırakılır. Küçük bir artışı aylar boyu sürdürmek daha hayırlıdır.
Kadir gecesinde salavat mı, dua mı öne alınmalı?
Kadir gecesinde Peygamber Efendimiz'in Hz. Aişe'ye öğrettiği af dileme duası öne çıkar. Salavat da o gece bol bol getirilir; nitekim duaya salavatla başlamak güzel bir edeptir. İkisi arasında bir yarış kurmak gerekmez: salavatla başlayıp af dileme duasına geçmek, sonra yine salavatla bitirmek güzel bir düzendir. Geceyi namaz, Kur'an ve tefekkürle de bölmek faydalı olur.
Kadir Gecesi Duası →Ramazan Ayı ve Kadir Gecesi →Oruç ve Ramazan Soruları →
Gece ibadetinde salavatın yeri nedir?
Gecenin son üçte biri, duanın kabulü için en umutlu vakitlerden sayılır. Teheccüd namazı kılan kişi namazdan sonra salavat getirip dua edebilir. Uykusu gelen ya da uzun ibadet kaldıramayan kişi için salavat kolay bir yoldur: yatağa uzanırken birkaç salavat getirmek bile gecenin bereketinden pay almaktır. Önemli olan, sabah namazını kaçırmayacak bir düzen kurmaktır.
Teheccüd Namazı →Gecenin Son Üçte Birinde Dua →Nafile İbadetler Soruları →
Hac ve umrede salavat getirilir mi?
Evet. İhramlı iken okunan telbiyenin ardından salavat getirilmesi tavsiye edilmiştir. Mescid-i Nebevî'yi ziyaret eden kişi de Peygamber Efendimiz'e selam verir ve salavat getirir. Burada dikkat edilecek nokta, kabrin yanında taşkınlık yapmamak, sesi yükseltmemek ve kalabalığı sıkıntıya sokmamaktır. Ziyaretin edebi, sevgiyi sükûnetle göstermektir.
Salavat Nasıl ve Ne Kadar Getirilir
Günde kaç salavat getirmek gerekir?
Dinin belirlediği günlük bir sayı yoktur. Namazlarında Salli ve Barik dualarını okuyan kişi günde yirmiden fazla salavat getirmiş olur. Bunun dışında kendinize uygun bir ölçü koyabilirsiniz: sabah on, akşam on gibi küçük bir hedefle başlamak en sağlıklısıdır. Yüksek sayılar koyup bırakmak yerine az ve düzenli devam etmek tavsiye edilir. Niyet, sayıdan önce gelir.
Salavatı tesbihle saymak gerekir mi?
Gerekmez. Tesbih, parmaklar veya dijital bir sayaç yalnız yardımcı araçlardır; hiçbiri ibadetin şartı değildir. Peygamber Efendimiz'in zikri parmaklarıyla saydığı nakledilir. Sayı tutmak kişiye düzen kazandırıyorsa faydalıdır; fakat sayıya takılıp mânayı kaçırmak doğru olmaz. Elli salavatı anlamadan söylemek yerine beş salavatı duyarak söylemek daha değerlidir.
Salavatı sesli mi, içimden mi getirmeliyim?
İkisi de olur. Tek başınıza iken sesli söylemek dikkati toplamaya yardım eder. Toplu alanlarda, işte veya toplu taşımada içinizden getirmek daha uygundur; başkasını rahatsız etmemek de ibadetin bir parçasıdır. Camide, özellikle namaz kılanların yanında yüksek sesle zikir yapmak mekruh görülmüştür. Ölçü şudur: kendi huzurunuzu bulun, başkasının huzurunu bozmayın.
Vird olarak salavat belirlemek uygun mu?
Uygundur. Vird, kişinin kendisine belirlediği düzenli zikir demektir. Her gün belli sayıda salavat getirmeyi vird edinen kişi güzel bir alışkanlık kazanır. Dikkat edilecek nokta, bu virdi başkasına dinin emri gibi dayatmamak ve yapamadığı günlerde kendini suçlamamaktır. Vird esnek olmalı; yolculukta, hastalıkta veya yoğun günlerde azaltılabilir.
Salavat getirirken abdestli olmak şart mı?
Şart değildir. Salavat ve diğer zikirler abdestsiz de söylenebilir. Abdestli olmak faziletlidir ve kalbi daha hazır kılar; fakat zikrin geçerliliği için gerekli değildir. Hayız ve lohusalık hâlindeki kadınlar da salavat getirebilir, dua edebilir, zikir yapabilir. Kur'an okumakla ilgili farklı hükümler vardır; salavat bundan ayrıdır.
Abdest Nasıl Alınır →Hayız ve Nifas Hükümleri →Kadın ve İbadet Soruları →
Salavatı yürürken, çalışırken getirmek olur mu?
Olur ve çok faydalıdır. Zikrin yeri ve zamanı sınırlı değildir; yolda, mutfakta, işte, araç kullanırken içinden salavat getirilebilir. Nitekim gün içinde boş geçen pek çok an vardır ve bunlar zikirle değerlenir. Yalnız dikkat gerektiren işlerde, mesela trafikte, zikre dalıp dikkati kaybetmemek gerekir. İbadet, can güvenliğini riske atacak biçimde yapılmaz.
Belirli sayıda salavat getirip dilek tutmak doğru mu?
Dua ederken bir istek dile getirmek elbette doğrudur. Ancak "şu kadar salavat getiren şu dileğine kavuşur" türünden kesin vaatler dinî bir hüküm değildir. Kabul, Allah'ın dilemesine bağlıdır ve zamanı da bize bırakılmamıştır. Salavatı bir şart gibi değil, bir yakınlaşma vesilesi gibi görmek gerekir. Ayrıca dua ederken tedbiri ve emeği bırakmamak esastır.
Acele Etmeyenin Duası Kabul Olur →Dua Adabı Soruları →Hacet Duası →
Edep, Yazım ve Sık Yapılan Hatalar
Yazıda "s.a.v." kısaltmasını kullanmak uygun mu?
Caizdir, fakat âlimler tam yazmanın daha edepli olduğunu söyler. Kısaltma kullanıldığında okuyan kişi çoğu zaman salavatı dilinden geçirmeden geçer. Yer darsa kısaltma kullanılabilir; ancak kitap, afiş veya ders notu gibi kalıcı metinlerde tam yazmak güzeldir. Dijital yazışmalarda da "sallallahu aleyhi ve sellem" yazmak mümkündür. Önemli olan, kısaltmayı görünce içinizden salavat getirmeyi alışkanlık hâline getirmektir.
Salavatı makamla, ezgiyle okumak caiz mi?
Sözleri bozulmadığı, mânası değişmediği ve bir gösteriye dönüşmediği sürece salavatı güzel sesle okumak caiz görülmüştür. Camilerde ve mevlit meclislerinde yerleşmiş makamlar vardır. Dikkat edilecek nokta, kelimeleri uzatıp anlamını bozmamak ve ortamı bir sahne hâline getirmemektir. Niyet gösteriş olursa ibadetin ruhu kaybolur.
Salavat getirirken en sık yapılan hatalar neler?
En yaygın hatalar şunlardır: kelimeleri yutarak çok hızlı okumak, mânayı hiç bilmemek, sayıyı amaç hâline getirmek, kaynağı belirsiz metinleri sünnet gibi anlatmak ve zikir getirirken çevresine karşı sabırsız davranmak. Bir başka hata da salavatı farzların yerine koymaktır. Namazını kılmayan kişi binlerce salavatla eksiğini kapatmış olmaz. Zikir, farzların üstüne konan bir süstür.
Zincir mesajlarla "şu kadar kişiye gönder" salavatları doğru mu?
Bu tür mesajlar dinî bir dayanağa sahip değildir. Salavatın sevabı, paylaşılan kişi sayısına bağlanamaz; "göndermezsen başına şu gelir" gibi ifadeler ise açıkça yanlıştır ve insanları korkuyla ibadete zorlar. Güzel bir salavat metnini bir yakınınıza hatırlatmak elbette hoştur. Fakat zorlayıcı, sayı şartı koyan ve kaynağı belirsiz mesajları yaymamak daha doğrudur.
Teknoloji ve Medya Soruları →Hurafe Terimi →Mesaj Oluşturucu →
Salavat içeren bir kâğıdı veya levhayı nasıl korumalıyım?
İçinde Allah'ın adı ya da salavat bulunan kâğıtları yere atmamak, çöpe karıştırmamak ve ayak altında bırakmamak gerekir. Eskiyen kâğıtlar yakılabilir ya da temiz bir yere gömülebilir. Hilye ve levhalar temiz, göz hizasında bir yerde tutulur. Bu uygulamalar farz değildir, fakat yerleşmiş bir saygı ölçüsüdür. Niyet, mübarek isimleri hor görmemektir.
Salavatı ücret karşılığı birine okutmak caiz mi?
İbadeti para karşılığı yaptırmak konusunda âlimler arasında görüş farkı vardır. Genel kabul, zikir ve duanın ticarete konu edilmemesidir. Hatim veya mevlit gibi organizasyonlarda okuyucuya verilen hediye, emeğin karşılığı olarak görülmüştür; fakat "şu kadar salavat şu kadar para" şeklinde pazarlık yapmak uygun değildir. Kendi duanız, başkasının ücretli duasından daha kıymetlidir.
Peygamberimizi aşırı yücelten salavat metinlerinden sakınmalı mıyım?
Evet, dikkat gerekir. Sevgi, inancın sınırlarını aşmamalıdır. Peygamber Efendimiz bir beşerdir ve Allah'ın kuludur; ona yaratıcıya ait sıfatlar yüklemek doğru olmaz. Kendisi de aşırı yüceltmeden sakınılmasını istemiştir. Bu yüzden içinde ölçüyü aşan ifadeler bulunan metinleri okumamak daha isabetlidir. Namazda okunan Salli ve Barik duaları bu bakımdan en güvenli metinlerdir.
Özel Durumlar ve Sık Sorulanlar
Tuvalette veya banyoda salavat getirilir mi?
Tuvalette Allah'ın adını anmak ve zikir yapmak edebe uygun görülmemiştir; bu yüzden salavat da orada sesli getirilmez. İçinizden geçen bir salavat için günaha girmiş olmazsınız, fakat niyetli olarak zikre durmak uygun değildir. Banyoda yıkanırken, Allah'ın adını anmadan gusül alınabilir; çıkıldığında zikre devam edilir. Tuvalete girip çıkarken okunan kısa dualar vardır.
Hasta veya yatalak biri salavatı nasıl getirir?
Salavat için ayakta durmak, abdestli olmak ya da belirli bir yöne dönmek şart değildir. Yatakta, oturarak, hatta yalnız dudak kıpırdatarak salavat getirilebilir. Konuşamayan kişi kalbinden geçirebilir. Hasta için bu zikir büyük bir tesellidir; ağrı anında dikkati dağıtır ve sabrı güçlendirir. Hasta ziyaretine gidenlerin de hastanın yanında kısa dua ve salavat okuması güzeldir.
Vefat eden biri için salavat getirmek ona fayda verir mi?
Vefat edenler için yapılan dua ve okunan Kur'an'ın onlara fayda verdiği kabul edilmiştir. Salavat ise Peygamber için yapılan bir duadır; ölen kişi için salavat getirip ardından ona dua etmek, duanın güzel bir girişi olur. Yani sıralama şöyledir: salavatla başlanır, sonra merhum için mağfiret dilenir. Kabir ziyaretinde de aynı düzen uygulanabilir.
Vefat Edenler İçin Dua →Kabir Ziyareti Duası →Ölüm ve Cenaze Soruları →
Çocuğa salavatı nasıl öğretebilirim?
En kolayı örnek olmaktır. Peygamber'in adı geçtiğinde siz salavat getirin; çocuk kısa sürede taklit eder. Sonra "Allahümme salli alâ Muhammed" gibi kısa bir cümleyi beraber tekrar edin. Yatma öncesi kısa bir salavat alışkanlığı, çocuk için güzel bir ritüel olur. Zorlamak, sayı dayatmak ve ceza bağlamak ters etki yapar. Peygamber'in hayatından kısa hikâyeler anlatmak sevgiyi daha kalıcı kılar.
Hz. Muhammed'in Hayatı →Eğitim ve İlim Soruları →Ezber Aracı →
Salavatı kayıttan dinlemek, getirmek sayılır mı?
Dinlemek güzel bir ameldir ve kalbi yumuşatır; fakat zikir, kulun kendi diliyle söylemesiyle olur. Bu yüzden kayıttan dinlemek, salavat getirmenin yerine geçmez. En iyisi dinlerken birlikte tekrar etmektir; böylece hem telaffuzunuz düzelir hem zikriniz gerçekleşir. Namazda ise kayıt dinlemek geçerli olmaz; namazın kıraati kişinin kendi okuyuşudur.
Yolculukta salavat düzenim bozulursa ne yapmalıyım?
Endişelenmeyin. Salavat nafile bir zikirdir; yolculukta, hastalıkta veya yoğun bir dönemde azalması günah değildir. Virdinizi yakalayamadığınız günleri sonradan tamamlamak zorunda da değilsiniz. Araçta, bekleme salonunda içinizden birkaç salavat getirmek bile düzeni canlı tutar. Önemli olan ipi tamamen bırakmamaktır. Fırsat bulduğunuzda eski ölçünüze dönebilirsiniz.
Yolculuk Duası →Yolculukta Namaz (Seferîlik) →Seyahat ve Gurbet Soruları →
Salavat getirirken kalbim meşgulse sevabı eksilir mi?
İnsanın zihni dağılabilir; bu insan olmanın tabiatındandır. Dağınık bir zihinle getirilen salavat da boşa gitmez. Önemli olan farkına varınca toparlanmak ve devam etmektir. Huzuru artırmak için sayıyı azaltıp mânayı düşünerek okumayı deneyebilirsiniz. Ayrıca sakin bir vakit seçmek, telefonu uzağa koymak ve kısa tutmak dikkati güçlendirir. Vesvese gelirse aldırmayın, zikre devam edin.
Vesvese Anında Okunacak Dua →Kalp Amelleri Soruları →İhlas Terimi →
Salavat, Zikir ve Günlük Hayat
Salavat mı, istiğfar mı, tesbih mi öne alınmalı?
Üçü birbirinin alternatifi değildir; her biri ayrı bir ihtiyacı karşılar. İstiğfar günahla, tesbih Allah'ı yücelmekle, salavat Peygamber'e bağlılıkla ilgilidir. Birçok âlim, günlük zikre bu üçünü birlikte almayı tavsiye etmiştir: biraz istiğfar, biraz tesbih, biraz salavat. Hangisine ihtiyaç duyduğunuzu kalbiniz söyler. Sıkıntıda istiğfar, şükür anında tesbih, özlem ve sevgi anında salavat öne çıkar.
Seyyidü'l-İstiğfar Duası →Namaz Tesbihatı →Dua ve Zikir Soruları →
Esmâü'l-Hüsnâ zikriyle salavatı birlikte okuyabilir miyim?
Okuyabilirsiniz. Allah'ın güzel isimleriyle zikir yapmak ile Peygamber'e salavat getirmek birbirini tamamlar. Yaygın bir düzen şöyledir: besmele, hamd, salavat, sonra Allah'ın isimleriyle dua, en sonda yine salavat. Bu düzen duaya hem edep hem bütünlük kazandırır. İsimlerin anlamını öğrenmek, duanın içeriğini de zenginleştirir.
Esmâü'l-Hüsnâ 99 İsim ve Anlamları →Esmâü'l-Hüsnâ Soruları →Esmâü'l-Hüsnâ Duası →
Salavat getirmek ahlakımı nasıl etkiler?
Salavat, Peygamber Efendimiz'i gündemde tutar. Onu her andığınızda sabrı, doğruluğu, verilen sözü tutmayı ve komşuya iyiliği de hatırlarsınız. Zikir, dille başlayıp davranışa dönüştüğünde meyve verir. Yüzlerce salavat getirip çevresine sert davranan kişi, zikrin asıl faydasını almamış olur. Bu yüzden salavatı bir hatırlatıcı olarak görmek en doğrusudur: anmak, sonra ona benzemeye çalışmak.
Peygamberimizin Ahlakı →İslam Ahlakının Temelleri →Ahlak ve Edep Soruları →
Mevlit ve salavat meclislerine katılmak gerekir mi?
Gerekli değildir, fakat faydalı olabilir. Böyle meclislerde Peygamber'in hayatı anlatılır, salavat getirilir ve dua edilir. Bu, özellikle yeni öğrenenler için güzel bir ortamdır. Dikkat edilecek nokta, meclisleri dinin bir şartı gibi görmemek ve israfa, gösterişe kaçmamaktır. Katılamayan kişi evinde aynı niyetle salavat getirebilir; sevabı eksilmez.
Salavatı bir alışkanlık hâline nasıl getirebilirim?
En iyisi, salavatı zaten yaptığınız bir işe bağlamaktır. Namazdan sonra on salavat, çay demlerken birkaç salavat, yatağa girince birkaç salavat gibi. Böyle bağlanan zikirler kolay unutulmaz. İkinci yöntem, sayıyı küçük tutup süreyi uzatmaktır. Üçüncüsü, kaydını tutmaktır; küçük bir çizelge veya sayaç devamlılığı artırır. Bir gün atlarsanız hiç bozmayın, ertesi gün devam edin.
Salavat hakkında daha fazla bilgiyi nerede bulabilirim?
Güvenilir kaynak olarak Diyanet İşleri Başkanlığı'nın ilmihal ve fetva metinleri önerilir. Sitemizde salavat metinlerini dua bölümünde, Peygamber Efendimiz'in hayatını rehber bölümünde, konuyla ilgili hadisleri hadis bölümünde bulabilirsiniz. Kavramların kısa tanımları için sözlük bölümü yararlıdır. Kendi durumunuza özel bir soru için bağlı bulunduğunuz müftülüğe veya Alo 190 Dinî Sorular Hattı'na danışmanız en doğrusudur.
Dua ve Zikir Soruları →Dua Adabı Soruları →Siyer ve Peygamberimiz Soruları →
Salavat getirirken hangi niyetle başlamalıyım?
En güzel niyet, Allah'ın emrini yerine getirmek ve Peygamber'e olan bağlılığı tazelemektir. Bunun yanında bir sıkıntının hafiflemesini ummak da yanlış değildir; dua ederken ihtiyaç dile getirilir. Ancak niyeti sadece bir isteğe indirgemek, zikri araç hâline getirir. "Emrolunduğum için getiriyorum, gönlüm de bunu istiyor" diyebilmek en sağlam duruştur. Niyetin düzelmesi zamanla olur; başlamayı erteleyecek bir engel değildir.
Ameller Niyetlere Göredir →İhlas Terimi →Kalp Amelleri Soruları →