Hac Nasıl Yapılır? Adım Adım Hac Rehberi

Hac Nedir?

Hac, belirli bir zamanda (Zilhicce ayının belirli günlerinde) ihramlı olarak Arafat’ta vakfe yapmak ve Kâbe’yi tavaf etmek başta olmak üzere, belirli mekânları usulüne uygun olarak ziyaret etmektir. Hac, hicretin dokuzuncu yılında farz kılınmıştır ve İslam’ın beş şartından biridir. Âl-i İmrân Suresi’nde, yoluna gücü yetenlerin Beytullah’ı haccetmesinin Allah’ın insanlar üzerindeki bir hakkı olduğu bildirilir.

Hz. Peygamber, kötü söz ve davranışlardan sakınarak hac yapan kişinin annesinden doğduğu günkü gibi günahlarından arınmış olarak döneceğini müjdelemiştir.

Hac Kimlere Farzdır?

• Müslüman, akıllı ve ergenlik çağına girmiş olmak.
• Hür olmak.
• Temel ihtiyaçları ve borçları dışında, gidiş dönüş masraflarını ve geride bıraktığı ailesinin geçimini karşılayacak maddi imkâna sahip olmak.
• Sağlık yönünden hac yolculuğuna ve menasike güç yetirebilmek.
• Yol güvenliğinin bulunması.
• Kadınlar için, Hanefî mezhebine göre yanında eşi veya mahremi bulunması (Mekke’ye üç günlük mesafeden uzakta oturanlar için). Günümüzde güvenli kafilelerle yapılan hac yolculuklarında bu konuda farklı içtihatlar bulunduğundan Diyanet’in görüşüne başvurulmalıdır.

Hac ömürde bir defa farzdır. Şartları taşıyan kişinin haccı geciktirmeden yerine getirmesi gerekir.

Haccın Farzları

1. İhram: Hacca niyet edip telbiye getirerek ihrama girmek. Hanefîlere göre ihram haccın şartıdır.
2. Arafat vakfesi: Zilhicce’nin 9. günü (arefe) zevalden bayramın birinci günü fecre kadar olan süre içinde, bir an da olsa Arafat’ta bulunmak. Haccın en önemli rüknüdür; Hz. Peygamber “Hac Arafat’tır” buyurmuştur.
3. Ziyaret tavafı: Arafat vakfesinden sonra, bayram günlerinde Kâbe’yi yedi şavt tavaf etmek.

Haccın Vacipleri (Hanefî)

• Müzdelife vakfesi.
• Safâ ile Merve arasında sa’y yapmak.
• Şeytan taşlamak (remy-i cimâr).
• Tıraş olmak veya saçları kısaltmak.
• Temettu ve kıran haccı yapanların kurban kesmesi.
• Mekke dışından gelenlerin veda tavafı yapması.

Vaciplerden biri terk edilirse haccın geçerliliği bozulmaz; ancak ceza olarak kurban (dem) kesmek gerekir.

Hac Çeşitleri

• İfrad haccı: Yalnızca hac için ihrama girilerek yapılan hacdır.
• Temettu haccı: Hac aylarında önce umre için ihrama girilip umre yapılır ve ihramdan çıkılır; sonra aynı yıl hac için yeniden ihrama girilir. Türkiye’den giden hacıların çoğu bu türü tercih eder. Şükran kurbanı kesmek vaciptir.
• Kıran haccı: Umre ve hac için birlikte ihrama girilir; umre yapıldıktan sonra ihramdan çıkılmadan hac da yapılır. Şükran kurbanı kesmek vaciptir.

İhram ve İhram Yasakları

İhram, hac veya umreye niyet edip telbiye getirerek bazı mubah şeyleri kendine yasaklamaktır. Hacılar, Mekke’ye belirli uzaklıktaki mîkat noktalarını ihramsız geçemezler. Erkekler dikişsiz iki parça beyaz örtüye bürünür; kadınlar ise normal tesettürlü elbiseleriyle ihrama girer.

Telbiye şudur: Lebbeyk Allâhümme lebbeyk, lebbeyke lâ şerîke leke lebbeyk, inne’l-hamde ve’n-ni’mete leke ve’l-mülk, lâ şerîke lek.

İhram yasakları

• Erkeklerin dikişli elbise giymesi, başlarını ve yüzlerini örtmesi.
• Kadınların yüzlerini örtecek şekilde peçe takması, eldiven giymesi.
• Saç, sakal ve vücut kıllarını kesmek, tırnak kesmek.
• Güzel koku sürünmek.
• Cinsel ilişki ve buna götüren davranışlar.
• Kara hayvanlarını avlamak.
• Harem bölgesindeki bitki ve ağaçları kesmek.
• Kavga etmek, kötü söz söylemek.

Adım Adım Hac (Temettu Haccı Örneği)

Umre ve bekleyiş

1. Mîkatta umreye niyet edilerek ihrama girilir ve telbiye getirilir.
2. Mekke’ye varınca umre tavafı ve sa’yi yapılır, saçlar tıraş edilir veya kısaltılır; ihramdan çıkılır.
3. Hac günlerine kadar Mekke’de ibadetle vakit geçirilir.

Zilhicce’nin 8. günü (Terviye)

Mekke’de hac için ihrama girilir. Sünnete göre Mina’ya gidilir ve geceyi orada geçirilir. Günümüzde yoğunluk nedeniyle hacılar genellikle doğrudan Arafat’a götürülür.

Zilhicce’nin 9. günü (Arefe)

Arafat’ta vakfe yapılır. Öğle ve ikindi namazları, imamla birlikte kılınıyorsa öğle vaktinde cem edilerek kılınır. Güneş batıncaya kadar dua, zikir, tövbe ve istiğfarla meşgul olunur. Bu, haccın en kıymetli anlarıdır.

Arefe gecesi (Müzdelife)

Güneş battıktan sonra akşam namazı kılınmadan Müzdelife’ye gidilir. Akşam ve yatsı namazları yatsı vaktinde birlikte kılınır. Gece burada geçirilir ve şeytan taşlamak için taşlar toplanır. Fecirden sonra güneş doğmadan önce kısa bir süre vakfe yapılır.

Zilhicce’nin 10. günü (Bayramın 1. günü)

1. Mina’ya gelinir ve yalnızca büyük şeytana (Akabe cemresi) yedi taş atılır. İlk taşla birlikte telbiye kesilir.
2. Temettu ve kıran haccı yapanlar şükran kurbanını keser.
3. Saçlar tıraş edilir veya kısaltılır. Böylece cinsel ilişki dışındaki ihram yasakları sona erer.
4. Mekke’ye gidilerek ziyaret tavafı yapılır, ardından sa’y yapılır. Ziyaret tavafından sonra bütün ihram yasakları kalkar. Ziyaret tavafı bayramın üçüncü günü güneş batıncaya kadar yapılabilir.

Zilhicce’nin 11, 12 ve (isteğe bağlı) 13. günleri

Geceler Mina’da geçirilir. Her gün öğleden sonra sırasıyla küçük, orta ve büyük şeytana yedişer taş atılır. On ikinci günü taşlamadan sonra güneş batmadan Mina’dan ayrılmak caizdir; on üçüncü günü de taşlamak daha faziletlidir.

Veda tavafı

Mekke’den ayrılmadan önce veda tavafı yapılır. Hayız veya nifas hâlindeki kadınlardan veda tavafı düşer.

Hacca Hazırlık İçin Öneriler

• Diyanet İşleri Başkanlığı’nın hac seminerlerine katılın ve menasiki önceden öğrenin.
• Kul haklarını ödeyin, helalleşin, borçlarınızı ödeyin veya düzenleyin.
• Sağlık kontrollerinizi yaptırın, çok yürümeye hazırlıklı olun.
• Hac, sabır ve tahammül gerektiren bir ibadettir; kalabalıkta başkalarına eziyet etmemeye özen gösterin.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 21 Eylül 2026 · Kaynaklar: Âl-i İmrân Suresi (3/96-97); Bakara Suresi (2/158, 2/196-203); Hac Suresi (22/26-29); Buhârî, Hac 4; Müslim, Hac 438; Tirmizî, Hac 57; Ebû Dâvûd, Menâsik 69; Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal I: İman ve İbadetler, Ankara; Mevsılî, el-İhtiyâr li-ta'lîli'l-Muhtâr, "Kitâbü'l-Hac"; Kâsânî, Bedâiu's-sanâi', "Kitâbü'l-Hac"; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Hac" md.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →