Üç Aylar ile İlgili Sık Sorulan Sorular

Üç aylar; hicri takvimdeki Recep, Şaban ve Ramazan aylarına halk arasında verilen isimdir. Sırayla gelen bu üç ay, Recep ayının hilalinin görülmesiyle başlar ve Ramazan Bayramı ile sona erer. Bu dönem yaklaşık üç kameri ay, yani doksan gün civarındadır. Üç aylar tabiri Kur'an'da geçmez; ümmet arasında yaygınlaşmış bir adlandırmadır. Bu aylara değer verilmesinin sebebi, içlerinde Regaib, Mirac, Berat ve Kadir gecelerinin bulunması ve Ramazan orucunun bu dönemde farz olmasıdır.

Üç Aylar ve Kandil Geceleri →Üç Aylar Terimi →Dinî Günler Takvimi →

Üç aylar hicri takvime göre belirlendiği için her yıl miladi takvimde yaklaşık on bir gün geriye kayar. Başlangıç, Recep ayının ilk gününe denk gelir. Bu sebeple sabit bir tarih vermek mümkün değildir. Güncel tarihi öğrenmek için dinî günler takvimimize bakabilir ya da hicri takvim çeviriciyle Recep ayının başlangıcını görebilirsiniz. Diyanet İşleri Başkanlığı her yıl dinî günler listesini önceden yayımlar; en güvenilir kaynak bu listedir.

Dinî Günler Takvimi →Hicri Takvim Çevirici →Hicri Takvim Soruları →

Çünkü hicri takvim ayın hareketine dayanır. Bir kameri ay 29 veya 30 gün sürer; hicri yıl toplam 354 gün civarındadır. Miladi yıl ise 365 gündür. Aradaki yaklaşık on bir günlük fark sebebiyle üç aylar her yıl biraz daha erken başlar. Bu yüzden Ramazan bazı yıllarda kışa, bazı yıllarda yaza denk gelir. Bu kayma bir kusur değildir; her Müslümanın ömrü boyunca Ramazan'ı her mevsimde yaşamasını sağlar.

Hicri Takvim ve Aylar →Kameri Ay Nedir →Hicri Takvim Çevirici →

Klasik usulde kameri ayın başlangıcı hilalin gözle görülmesine bağlıdır. Günümüzde ise Diyanet İşleri Başkanlığı ve pek çok İslam ülkesi, hilalin doğuş hesabını astronomi verileriyle önceden belirler. Hesap yöntemiyle rü'yet yöntemi arasındaki tercih konusunda âlimler arasında görüş farkı vardır. Türkiye'de takvim, 1978 İslam Takvim Konferansı ölçütlerine göre hazırlanır. Bu sebeple bazı yıllarda ülkeler arasında bir gün fark oluşabilir.

Hicri Takvim ve Aylar →Hilal Görünce Okunacak Dua →

Bu aylar kendiliğinden kutsal sayılmaz; içlerinde barındırdıkları olaylar ve ibadet fırsatları sebebiyle değerlidir. Recep, Kur'an'da sayılan haram aylardan biridir. Şaban, Peygamberimizin çokça oruç tuttuğu aydır. Ramazan ise Kur'an'ın indirildiği, orucun farz kılındığı ve Kadir Gecesi'nin bulunduğu aydır. Yani üç ayların bereketi, bu dönemde yapılan ibadetlerin yoğunluğundan gelir. Hiçbir zaman dilimi, kişiyi ameli olmadan değerli kılmaz.

Haram Aylar →Mübarek Gün ve Geceler Soruları →

Üç aylar içinde dört gece öne çıkar. Regaib Gecesi Recep ayının ilk cuma gecesidir. Mirac Gecesi Recep ayının 27. gecesidir. Berat Gecesi Şaban ayının 15. gecesidir. Kadir Gecesi ise Ramazan ayının 27. gecesi olarak ihya edilir. Bunların içinde Kur'an'da açıkça adı geçen tek gece Kadir Gecesi'dir. Diğer gecelerin fazileti rivayetlere dayanır ve bu rivayetlerin kuvveti hakkında âlimler arasında görüş farkı vardır.

Üç Aylar ve Kandil Geceleri →Kandil Nedir →Mübarek Gün ve Geceler Soruları →

Kandil, eskiden kullanılan yağ lambasının adıdır. Osmanlı döneminde mübarek gecelerde cami minareleri ve şehir meydanları kandillerle aydınlatılırdı. Halk bu gecelere zamanla kandil demeye başladı. Yani kandil kelimesi dinî bir terim değil, bir kültür adıdır. Gecenin değeri kandille değil, o gece yapılan namaz, dua, Kur'an ve tövbe ile ilgilidir. Kandil gecelerinde cami cemaatine katılmak güzel bir gelenektir.

Kandil Terimi →Cami Adabı Soruları →

En faydalısı küçük ve sürdürülebilir bir plan yapmaktır. Kaza namazı borcunuz varsa bir sayım yapın, günde birkaç rekât kaza ekleyin. Kur'an okumayı aksatıyorsanız günlük bir sayfa hedefi koyun. Kırılmış bir gönül varsa helalleşin. Sadaka için küçük bir kumbara ayırın. Üç ayları çok büyük hedeflerle değil, her gün yapabileceğiniz birkaç küçük amelle karşılamak daha kalıcı olur. Niyet etmek bile başlı başına bir hayırdır.

İbadet Takibi →Kaza Namazı Hesaplama →Yeni Başlayanlar İçin Sorular →

Recep, hicri takvimin yedinci ayıdır ve üç ayların ilkidir. Kur'an'da adı verilmeden işaret edilen dört haram aydan biridir; bu aylarda savaşmak yasaklanmış, zulümden özellikle sakınılması istenmiştir. Recep ayı, Ramazan'a hazırlığın başladığı ay olarak görülür. Halk arasında "Recep tohum ekme, Şaban sulama, Ramazan hasat ayıdır" şeklinde güzel bir benzetme yapılır. Bu ayda oruç, istiğfar ve sadakaya ağırlık verilir.

Receb Terimi →Haram Aylar →Üç Aylar ve Kandil Geceleri →

Recep ayında oruç tutmak farz değildir, nafiledir. Bu ayın tamamını oruçlu geçirmeyi emreden sahih bir nas yoktur. Bununla birlikte haram aylarda nafile oruca teşvik eden rivayetler bulunur. Dolayısıyla Recep'te pazartesi ve perşembe günleri ya da gücünüz yettiği kadar gün oruç tutabilirsiniz. Bütün ayı aralıksız oruçlu geçirmek âlimlerin çoğunluğuna göre tavsiye edilmez; bu uygulamanın hükmü konusunda görüş farkı vardır.

Nafile Oruç →Oruç Nedir, Kimlere Farzdır →Oruç ve Ramazan Soruları →

Regaib Gecesi, Recep ayının ilk cuma gecesidir. Yani perşembeyi cumaya bağlayan gecedir. Recep ayının ilk perşembe günü oruç tutmak, o geceyi de ibadetle geçirmek şeklinde bir halk uygulaması yaygınlaşmıştır. Tarihi her yıl değiştiği için dinî günler takvimine bakmak en doğrusudur. Gecenin başlangıcı, perşembe günü akşam ezanıyla olur ve cuma sabahı tan yeri ağarana kadar sürer.

Regaib Gecesi →Dinî Günler Takvimi →Namaz Vakitleri →

Regaib Gecesi'nin faziletiyle ilgili rivayetler, hadis âlimlerinin büyük kısmı tarafından zayıf kabul edilmiştir. Bu gecede kılınması tavsiye edilen özel "Regaib namazı" ise sonradan ortaya çıkmış bir uygulama olarak değerlendirilir. Dolayısıyla bu gece için özel bir namaz şekli şart değildir. Ancak her gece yapılması güzel olan ibadetler bu gecede de yapılabilir: nafile namaz, Kur'an okumak, tövbe ve dua. Konuda görüş farkı vardır; kesin hüküm için müftülüğe danışabilirsiniz.

Zayıf Hadis Nedir →Nafile Namazlar →Hadis ve Sünnet Soruları →

Sade bir program yeterlidir. Akşam namazından sonra birkaç rekât nafile namaz kılabilirsiniz. Ardından Yâsîn, Mülk gibi kolay geldiğiniz bir sûreyi ya da günlük Kur'an sayfanızı okuyabilirsiniz. Sonra istiğfar ve salavat çekip kendiniz, aileniz ve vefat etmiş yakınlarınız için dua edebilirsiniz. Yatsıdan sonra camide varsa cemaate katılmak güzeldir. Gece boyunca uykusuz kalmaya çalışıp sabah namazını kaçırmak doğru değildir.

Nafile Namazlar →Seyyidül İstiğfar Duası →Zikirmatik →

Recep ayına mahsus, sahih kaynaklarda geçen özel bir dua metni yoktur. Halk arasında yaygın olan bazı Recep duaları rivayet bakımından tartışmalıdır. Bunun yerine Kur'an ve sahih sünnette geçen dualara yönelmek daha isabetlidir. Seyyidül istiğfar, af ve afiyet duası, tövbe duası bu ayda bolca okunabilir. Dua ederken kendi dilinizle, kendi derdinizi anlatmanız da makbuldür; Allah her dili bilir.

Seyyidül İstiğfar Duası →Af ve Afiyet Duası →Dua ve Zikir Soruları →

Haram aylar; Zilkade, Zilhicce, Muharrem ve Recep aylarıdır. Bu aylarda savaşmak ve kan dökmek Kur'an'da yasaklanmış, haksızlıktan özellikle sakınılması emredilmiştir. Recep, bu dört aydan biridir ve yılın diğer üç haram ayından ayrı olarak tek başına gelir. Haram aylarda işlenen günahın daha ağır, yapılan hayrın daha bereketli olduğu kabul edilir. Bu, zamanın değerinin sorumluluğu da artırdığını gösterir.

Haram Aylar →Hicri Takvim ve Aylar →Aşure ve Muharrem Soruları →

Kaza namazının fazileti aya göre değişmez; borç olduğu için her zaman kılınması gerekir. Ancak üç aylar, insanı ibadete daha istekli kılan bir dönemdir. Bu motivasyonu kaza borcunu azaltmak için kullanmak çok yerinde olur. Günde iki ya da üç vakit fazladan kaza kılarak borcunuzu düzenli biçimde eritebilirsiniz. Halk arasında anlatılan "sadece bu ayda kılınan özel kaza namazı" gibi uygulamaların dinî bir dayanağı yoktur.

Kaza Namazı Hesaplama →Namaz Soruları →

Mirac, Peygamberimizin bir gece içinde Mekke'den Kudüs'e, oradan da yüce makamlara yükseltilmesi olayıdır. Bu yolculuğun Mekke'den Kudüs'e olan kısmına isrâ, göklere yükselme kısmına mirac denir. Halk arasında Recep ayının 27. gecesi Mirac Gecesi olarak ihya edilir. Olayın tam tarihi konusunda âlimler arasında görüş farkı vardır; 27 Recep yaygın kabul görmüş tarihtir. Güncel tarihi dinî günler takviminden görebilirsiniz.

Mirac Terimi →Mirac Gecesi →Dinî Günler Takvimi →

Evet. İsrâ sûresinin ilk âyeti, Peygamberimizin geceleyin Mescid-i Haram'dan Mescid-i Aksâ'ya götürüldüğünü bildirir. Necm sûresinde de yükselme hadisesine işaret eden âyetler yer alır. Olayın bedenen mi ruhen mi gerçekleştiği konusunda âlimler arasında görüş farkı vardır; Ehl-i Sünnet âlimlerinin çoğunluğu hem ruh hem bedenle olduğunu söyler. Mirac, Allah'ın kudretinin bir göstergesi olarak kabul edilir.

Hz. Muhammed'in Hayatı →Siyer ve Peygamberimiz Soruları →Kur'an Oku →

Rivayetlere göre beş vakit namaz Mirac gecesinde farz kılınmıştır. Bu sebeple namaz, "miracın hediyesi" olarak anılır. Mirac Gecesi'ni anlamlı kılmanın en güzel yolu da namaza özen göstermektir. O gece yüz rekât nafile kılıp ertesi gün sabah namazını kaçırmak yerine, beş vakti düzenli kılmaya niyet etmek daha isabetlidir. Kaza borcu olanlar için bu gece, kaza namazına başlamak üzere güzel bir dönüm noktası olabilir.

Vakit Namazları ve Rekât Sayıları →Namaz Soruları →Namaz Vakitleri →

Mirac Gecesi için şart koşulmuş, sayısı ve şekli belirlenmiş özel bir namaz yoktur. Halk kitaplarında anlatılan "mirac namazı" tarifleri sonradan ortaya çıkmış uygulamalar olarak değerlendirilir. Bu gecede kılınacak en uygun namaz, bildiğiniz nafile namazlardır: teheccüd, tesbih namazı ya da iki rekâtlık nafileler. Önemli olan rekât sayısı değil, huzurla kılmaktır. Bu konuda farklı görüşler bulunduğunu da bilmek faydalıdır.

Teheccüd Namazı →Tesbih Namazı →Nafile İbadetler Soruları →

Mirac Gecesi'nin gündüzünde, yani 27 Recep günü oruç tutmak nafile olarak güzel görülmüştür. Ancak bu orucun farz ya da sünnet olduğuna dair kesin bir delil yoktur. Nafile oruç niyetiyle tutabilirsiniz. Sağlık sorunu olanlar, ilaç kullananlar, hamile ve emziren anneler kendilerini zorlamamalıdır. Oruç tutamayacak durumdaysanız sadaka vermek, yemek ikram etmek ya da bir oruçluya iftar ettirmek de güzel bir ameldir.

Nafile Oruç →Oruçlu Birine İftar Ettirmek →Sağlık ve İbadet Soruları →

Çocuklara miracı bir yolculuk hikâyesi gibi anlatmak etkili olur. Peygamberimizin o gece Kudüs'e gidişi, Mescid-i Aksâ ve namazın hediye edilişi sade cümlelerle anlatılabilir. Ardından birlikte kısa bir dua edebilir, bir sûre okuyabilirsiniz. Çocuğu uzun ibadetlere zorlamak yerine kısa ve sıcak bir program kurmak daha kalıcı iz bırakır. Akşam yemeğini birlikte hazırlamak, komşuya tatlı göndermek de gecenin bir parçası olabilir.

Eğitim ve İlim Soruları →Komşuluk ve Akrabalık Soruları →Ezber Aracı →

İslam'da gün, akşam ezanıyla başlar. Bu yüzden Mirac Gecesi, 26 Recep günü akşam ezanı okunduğunda başlar ve 27 Recep sabahı tan yeri ağarıncaya kadar sürer. Yani takvimde "27 Recep" yazan günün bir önceki akşamı gecenin başlangıcıdır. Kandil gecelerinde en çok karıştırılan nokta budur. Bulunduğunuz şehrin akşam ve imsak vakitlerini namaz vakitleri sayfasından kontrol edebilirsiniz.

Namaz Vakitleri →Namaz Vakitleri Soruları →Dinî Günler Takvimi →

Hayır, şart değildir. Bütün geceyi uyanık geçirmek bir fazilet olarak anlatılsa da, ertesi gün farz namazları aksatacak, işinizi ya da sağlığınızı bozacak kadar zorlanmak doğru değildir. Peygamberimizin ibadetteki ölçüsü süreklilik ve denge üzerinedir. Gecenin bir bölümünü, özellikle son üçte birini ibadetle geçirip sonra dinlenmek daha isabetlidir. Sabah namazına uyanabilmek, gece boyu ayakta kalmaktan daha önemlidir.

Gecenin Son Üçte Birinde Dua →Teheccüd Namazı →Kalp Amelleri Soruları →

Şaban, hicri takvimin sekizinci ayı ve üç ayların ikincisidir. Ramazan'ın hemen öncesinde geldiği için hazırlık ayı olarak kabul edilir. Sahih rivayetlerde Peygamberimizin Ramazan dışında en çok oruç tuttuğu ayın Şaban olduğu bildirilir. Bu ayda oruca, Kur'an okumaya ve istiğfara ağırlık vermek güzeldir. Şaban, aynı zamanda Berat Gecesi'nin bulunduğu aydır. Ramazan'a girmeden bedeni ve gönlü alıştırmak için uygun bir dönemdir.

Şaban Terimi →Üç Aylar ve Kandil Geceleri →Nafile Oruç →

Şaban ayında nafile oruç tutmak sünnete uygun bir davranıştır. Peygamberimizin bu ayda çokça oruç tuttuğuna dair sahih rivayetler vardır. Ancak ayın tamamını oruçlu geçirmek şart değildir. Pazartesi ve perşembe günleri ya da gücünüzün yettiği günler oruç tutabilirsiniz. Şaban'ın son günlerinde, Ramazan'a bir iki gün kala nafile oruca başlamak Hanefî mezhebinde hoş görülmez; çünkü farz oruçla karışma ihtimali vardır.

Oruç Nedir, Kimlere Farzdır →Nafile Oruç →Oruç ve Ramazan Soruları →

Berat Gecesi, Şaban ayının 15. gecesidir. Yani 14 Şaban günü akşam ezanıyla başlar, 15 Şaban sabahı tan yeri ağarana kadar sürer. Berat kelimesi "borçtan kurtulmak, temize çıkmak" anlamına gelir. Halk arasında bu gecede kulların bir yıllık durumunun takdir edildiği anlatılır. Güncel tarihi dinî günler takviminden ya da hicri takvim çeviriciden öğrenebilirsiniz.

Berat Gecesi →Dinî Günler Takvimi →Hicri Takvim Çevirici →

Bu gecede kulların bir yıllık rızık ve ömürlerine dair takdirlerin yazıldığı yönünde rivayetler vardır. Bazı âlimler bu rivayetleri delil kabul ederken, bazıları Duhân sûresindeki "mübarek gece" ifadesinin Kadir Gecesi'ni anlattığını söyler. Yani konuda âlimler arasında görüş farkı vardır. Her hâlükârda kaderin ilâhî ilimde bulunması, kulun gayretini anlamsız kılmaz. Dua, tövbe ve sadaka her gece olduğu gibi bu gecede de kulun elindeki imkânlardır.

Kader ve Kaza Soruları →Berat Gecesi →İman ve Akaid Soruları →

Bu gecede en çok öne çıkan amel tövbe ve helalleşmedir. Rivayetlerde Allah'ın bu gecede kullarını bağışladığı, ancak kin tutan ve kul hakkı yiyen kimselerin bundan mahrum kaldığı bildirilir. Bu sebeple gönül kırgınlıklarını gidermek, borçlarınızı hatırlamak, darılmış olduğunuz kişiyi aramak gecenin en değerli ameli olur. Ardından nafile namaz, Kur'an, istiğfar ve dua ile geceyi ihya edebilirsiniz.

Tövbe Namazı ve Duası →Tövbe ve Günah Soruları →Komşuluk ve Akrabalık Soruları →

Hayır, gerekmez. Halk kitaplarında anlatılan "yüz rekâtlık berat namazı" tarifi sonradan ortaya çıkmış bir uygulamadır ve hadis âlimleri bu konudaki rivayetleri zayıf bulmuştur. Böyle bir sayı şart koşulmadığı için kendinizi zorlamanız doğru değildir. Huzurla kılınmış iki rekât, yorgunlukla kılınan yüz rekâttan daha hayırlıdır. Bu konuda farklı görüşler bulunur; dilerseniz müftülüğe ya da Alo 190 hattına danışabilirsiniz.

Nafile Namazlar →Zayıf Hadis Nedir →Nafile İbadetler Soruları →

15 Şaban günü nafile oruç tutmak güzel görülmüştür. Şaban ayında oruç tutmak esasen sünnete uygun olduğu için bu güne denk getirmek de uygundur. Ancak bu orucun özel bir farziyeti yoktur. Oruç tutmakta zorlanıyorsanız sadaka vermek, yemek ikram etmek ya da bir oruçluya iftar ettirmek yerine geçecek güzel ameller arasındadır. Şaban'ın ikinci yarısını tamamen oruçla geçirmek ise âlimler arasında tartışmalıdır.

Nafile Oruç →Oruçlu Birine İftar Ettirmek →Zekât ve Sadaka Soruları →

Kabir ziyareti her zaman yapılabilen, tavsiye edilmiş bir ameldir. Berat Gecesi'nde ya da gündüzünde kabir ziyaretine gitmek güzeldir; ancak bu geceye mahsus bir zorunluluk değildir. Kabirde yapılacak amel, selam vermek, Fâtiha ve Yâsîn okumak, vefat edenler için dua etmektir. Mezar taşına el sürüp yardım beklemek, adak adamak doğru değildir. Ziyaretin sadeliği, onun bereketini azaltmaz.

Ölüm ve Cenaze Soruları →Kur'an Oku →

Hayır, gerekmez. Üç aylar içinde oruç tutmanın farz olduğu tek dönem Ramazan ayıdır. Recep ve Şaban'daki oruçlar nafiledir. Doksan günü aralıksız oruçlu geçirmek bedeni yorar ve Ramazan'a güçsüz girmenize sebep olabilir. Âlimlerin çoğunluğu bütün üç ayları oruçla geçirmeyi tavsiye etmemiştir. Haftada bir iki gün tutmak, Şaban'da sıklığı artırmak ve Ramazan'a hazır girmek daha dengeli bir yoldur.

Oruç Nedir, Kimlere Farzdır →Nafile Oruç →Oruç ve Ramazan Soruları →

Nafile oruçta niyet, güneşin doğuşundan sonra da edilebilir. Hanefî mezhebine göre kuşluk vaktine, yani öğleden önceki zamanın yarısına kadar hiçbir şey yiyip içmediyseniz o gün nafile oruca niyet edebilirsiniz. Farz ve kaza oruçlarında ise niyetin geceden, imsaktan önce yapılması gerekir. Nafile orucun bu kolaylığı, sabah aklınıza gelen bir orucu tutabilmenizi sağlar. Niyet kalpten yapılır; dille söylemek şart değildir.

Sahur ve Oruç Niyeti →Nafile Oruç →Oruç ve Ramazan Soruları →

Hanefî mezhebine göre başlanan nafile oruç tamamlanmalıdır; özürsüz bozulursa daha sonra bir gün kaza edilmesi gerekir. Misafir ikramı, baş ağrısı gibi makul bir sebeple bozulduğunda da kaza tavsiye edilir. Şâfiî mezhebinde ise nafile oruç bozulduğunda kaza gerekmediği görüşü vardır. Bu sebeple mezhep farkını bilmek faydalıdır. Durumunuza özel kesin hüküm için müftülüğe ya da Alo 190 hattına danışabilirsiniz.

Oruç Kaza ve Kefaret →Kaza Orucu →

Evet, hatta en uygun zaman budur. Ramazan'dan kalan kaza oruçlarının bir sonraki Ramazan girmeden önce tutulması gerekir. Recep ve Şaban ayları bu borcu kapatmak için çok uygundur. Kaza orucuna niyetin geceden, imsaktan önce yapılması gerekir. Nafile oruçla kaza orucunu aynı güne niyet etmek olmaz; kaza niyetiyle tuttuğunuz gün, kaza olarak sayılır. Borcunuz çoksa haftada iki gün gibi bir düzen kurabilirsiniz.

Oruç Kaza ve Kefaret →Kaza Orucu →İbadet Takibi →

Pazartesi ve perşembe oruçları yılın her döneminde tavsiye edilmiş nafile oruçlardır. Üç aylarda tutulduğunda ayrıca bir farziyet kazanmaz; ancak bu dönemde insanın ibadet isteği arttığı için düzen kurmak kolaylaşır. Haftada iki gün oruç tutmak, Ramazan'a hem beden hem alışkanlık olarak hazır girmenizi sağlar. Mide rahatsızlığı, şeker hastalığı gibi durumlarda doktorunuza danışmadan düzenli oruca başlamayın.

Nafile Oruç →Sağlık ve İbadet Soruları →

Nafile oruçta da farz oruçtaki kurallar geçerlidir. Bilerek yiyip içmek, cinsel ilişki ve kasten kusmak orucu bozar. Unutarak yiyen kişinin orucu bozulmaz; hatırladığı anda ağzındakini çıkarıp oruca devam eder. Diş tedavisi, iğne, kan vermek gibi durumlar genel kabule göre orucu bozmaz. Ağız çalkalarken boğaza su kaçması hakkında ayrıntılar vardır. Tereddüt ettiğiniz durumlar için ilgili rehber sayfamıza bakabilirsiniz.

Orucu Bozan ve Bozmayan Şeyler →Unutarak Yiyen Oruçlu →Oruç ve Ramazan Soruları →

Hamile ve emziren anneler, kendilerine veya bebeğe zarar gelmesi ihtimali varsa farz orucu bile erteleyebilirler. Nafile oruçlarda ise hiç zorlanmaya gerek yoktur. Bu dönemde oruç yerine sadaka vermek, Kur'an okumak, zikir ve dua ile üç ayları değerlendirebilirsiniz. Oruç tutup tutmama kararını doktorunuza danışarak vermeniz en doğrusudur. İbadetin ölçüsü güçtür; Allah kimseye gücünün üstünde bir yük yüklemez.

Kadın ve İbadet Soruları →Sağlık ve İbadet Soruları →Oruç Kaza ve Kefaret →

Hayır. Âdet günlerinde namaz kılınmaz, oruç tutulmaz ve Kur'an'a abdestsiz dokunulmaz; oruçlar sonradan kaza edilir, namazlar kaza edilmez. Ancak bu günlerde zikir, salavat, istiğfar, dua, sadaka ve dinî kitap okumak serbesttir. Kur'an'ı ezberden ya da ekrandan okumak konusunda âlimler arasında görüş farkı vardır. Yani üç aylardaki bereketten mahrum kalmazsınız; sadece ibadetin şekli değişir.

Hayız ve Nifas Hükümleri →Kadın ve İbadet Soruları →Zikirmatik →

Üç aylara mahsus özel bir namaz yoktur; ancak her zaman kılınabilen nafileler bu dönemde kılınabilir. Teheccüd namazı gecenin son bölümünde kılınan en faziletli nafiledir. Tesbih namazı, tövbe namazı, kuşluk namazı ve evvâbîn namazı da tercih edilebilir. Kaza borcu olan kişinin nafile yerine kaza namazı kılması daha isabetlidir. Rekât sayısını artırmaktan çok, kıldığınız namazı huzurla kılmaya gayret edin.

Nafile Namazlar →Teheccüd Namazı →Tesbih Namazı →

Teheccüd, yatsı namazından sonra bir süre uyuyup gecenin son bölümünde kalkarak kılınan nafile namazdır. En faziletli vakti gecenin son üçte biridir. İki rekâttan sekiz rekâta kadar, ikişer rekât hâlinde kılınır. Namazdan sonra uzun uzun dua etmek, istiğfar çekmek âdettir. Üç aylarda teheccüde başlamak isteyenler bir alarm kurup sadece iki rekâtla başlayabilir. Sabah namazına uyanmanızı engellemeyecek bir ölçü seçin.

Teheccüd Namazı →Teheccüd Terimi →Gecenin Son Üçte Birinde Dua →

Kur'an ve sahih sünnette geçen dualar her gece için yeterlidir. Seyyidül istiğfar, af ve afiyet duası, tövbe duası, Hz. Âdem'in tövbe duası bu gecelerde sıkça okunur. Kadir Gecesi için Peygamberimizin öğrettiği af duası özellikle tavsiye edilir. Kendi dilinizle dua etmekten çekinmeyin; sağlık, rızık, çocuklarınız ve vefat etmiş yakınlarınız için istemek de duadır. Duaya salavatla başlamak ve salavatla bitirmek güzel bir adaptır.

Seyyidül İstiğfar Duası →Kadir Gecesi Duası →Dua Adabı Soruları →

Belirlenmiş bir miktar yoktur. Önemli olan her gün okumaktır. Günde bir sayfa bile düzenli okunduğunda üç ayda doksan sayfa eder. Ramazan'da hatim indirmek isteyenler Recep ve Şaban'da okuma hızını yavaşça artırabilir. Yüzünden okumayı bilmeyenler meal okuyabilir ya da dinleyebilir. Hatim programlarına katılmak da niyeti canlı tutar. Okuduğunuzu anlamak için ayrıca mealden takip etmek çok faydalıdır.

Kur'an Oku →Hatim →Kur'an Okuma Soruları →

Salavat her zaman okunabilen, Kur'an'da emredilmiş bir ibadettir. Üç aylarda, özellikle Mirac Gecesi gibi Peygamberimizle ilgili bir geceyi anmak için salavata ağırlık vermek güzel bir uygulamadır. Belirli bir sayı şart değildir; günde yüz salavat gibi küçük bir hedef koyabilirsiniz. Zikirmatik aracıyla sayınızı takip edebilirsiniz. Salavatın en sade şekli "Allahümme salli alâ seyyidinâ Muhammed" cümlesidir.

Salavat Soruları →Zikirmatik →Tesbihat →

Evet, bu çok faydalı olur. Sabah namazından sonra tesbihat yapmak, gün içinde yüz istiğfar ve yüz salavat çekmek kolay bir programdır. Akşam namazından sonra Âyetü'l-Kürsî okumak da güzeldir. Zikri çok tutmaktansa aksatmadan sürdürmek esastır. Zikirmatik ve tesbihat araçlarımız sayınızı takip etmenize yardımcı olur. İbadet takibi aracıyla üç aylar boyunca düzeninizi günlük olarak işaretleyebilirsiniz.

Tesbihat →Zikirmatik →İbadet Takibi →

Sadaka her zaman sevaptır; üç aylarda ise insanların ihtiyacı ve hayır isteği arttığı için daha çok öne çıkar. Küçük ama düzenli sadaka, ara ara verilen büyük miktarlardan daha bereketli kabul edilir. Evinize bir kumbara koyup her gün bir miktar atabilirsiniz. Komşuya yemek göndermek, bir öğrenciye kitap almak, su dağıtmak da sadakadır. Zekât borcu olanlar zekâtı sadakayla karıştırmamalı; zekât ayrı bir farz ibadettir.

Zekât Nedir →Zekât Hesaplama →Zekât ve Sadaka Soruları →

Tövbenin yolu her zaman aynıdır: günahı bırakmak, yaptığına pişman olmak, bir daha yapmamaya karar vermek ve kul hakkı varsa helalleşmek. Üç aylar bu kararı vermek için güçlü bir fırsat sunar. İki rekât tövbe namazı kılıp ardından istiğfar etmek güzel bir uygulamadır. Tövbeyi belli bir geceye saklamak gerekmez; aklınıza geldiği an en uygun andır. Günahın büyüklüğü, Allah'ın affından büyük değildir.

Tövbe Namazı →Tövbe ve Günah Soruları →Tövbe Duası (Hz. Âdem) →

Hazırlık üç başlıkta düşünülebilir. Bedenen: Şaban'da nafile oruç tutarak açlığa alışmak, uyku düzenini sahura uygun hâle getirmek. İlmen: orucun şartlarını, bozan ve bozmayan şeyleri okumak, zekât hesabınızı gözden geçirmek. Kalben: kaza namazı ve oruç borçlarını tespit etmek, kırgınlıkları gidermek, günlük Kur'an alışkanlığı kurmak. Böyle girildiğinde Ramazan'ın ilk günleri boşa geçmez. Küçük hedeflerle başlamak en sağlam yoldur.

Oruç Nedir, Kimlere Farzdır →İbadet Takibi →Oruç ve Ramazan Soruları →

Ramazan, Kur'an'ın indirilmeye başladığı aydır. Orucun farz kılındığı ay olduğu gibi, Kadir Gecesi de bu ayın içindedir. Rivayetlerde Ramazan'da cennet kapılarının açıldığı, oruçlulara özel bir mükâfat verildiği bildirilir. Bu ay boyunca cemaat ibadetleri artar, teravih kılınır, iftar sofraları paylaşılır. Değerini, içindeki ibadet yoğunluğundan ve kişiye kazandırdığı alışkanlıklardan alır.

Ramazan Ayı ve Kadir Gecesi →Ramazanda Cennet Kapıları Açılır →Ramazan Konusu →

Teravih namazı Ramazan gecelerine mahsus nafile bir namazdır ve sünnettir. Hanefî uygulamasında yirmi rekât olarak, yatsıdan sonra ikişer rekât hâlinde kılınır. Rekât sayısı konusunda âlimler arasında görüş farkı vardır; sekiz rekât kılındığı görüşü de vardır. Cemaatle kılmak sünnet olmakla birlikte evde tek başına da kılınabilir. Yorulan kişi daha az rekât kılabilir; teravih farz değildir.

Teravih Namazı →Teravih Namazı →Teravih ve İtikâf Soruları →

Sahurun son vakti imsak, iftarın vakti ise akşam ezanıdır. Bu vakitler her şehirde farklıdır. Namaz vakitleri sayfamızdan bulunduğunuz yerin imsak ve akşam saatlerini görebilirsiniz. İmsaktan birkaç dakika önce yemeyi bitirmek, iftarı da akşam ezanı girer girmez açmak sünnete uygundur. Sahura kalkmak sünnettir ve bereketlidir; hiç yemek yiyemeyecek olsanız bir bardak su içmek bile sahur sayılır.

Namaz Vakitleri →Sahurda Bereket Vardır →İftarı Acele Etmek →

Oruca niyet, farz oruçta geceden ya da en geç imsak vaktine kadar yapılır; kalpten niyet etmek yeterlidir. İftarda ise Peygamberimizden nakledilen kısa dualar okunur. Sofraya oturmadan önce "Bismillah" demek, iftarı hurma veya suyla açmak sünnettir. Yemek sonrası hamd etmek de unutulmamalıdır. Niyet ve dua metinlerini ilgili sayfalarımızda okunuşu ve anlamıyla birlikte bulabilirsiniz.

Sahur ve Oruç Niyeti →İftar Duası →Dua ve Zikir Soruları →

Zekât, malın üzerinden bir kameri yıl geçtikten sonra verilir; belirli bir aya bağlı değildir. Pek çok kişi hatırlamak kolay olduğu için zekâtını Ramazan'da verir ve bu güzel bir alışkanlıktır. Ancak zekât vakti gelmişse Ramazan'ı beklemek için geciktirmek doğru değildir. Hesaplamayı doğru yapmak esastır; zekât hesaplama aracımız size yardımcı olabilir. Nisap miktarı ve hangi mallardan zekât verileceği rehber sayfamızda açıklanmıştır.

Zekât Nasıl Hesaplanır →Zekât Hesaplama →Zekât ve Sadaka Soruları →

Fitre, Ramazan Bayramı namazından önce verilmesi gereken bir sadakadır. Ramazan'ın son günlerinde vermek yaygın bir uygulamadır; bayram namazından sonraya bırakılırsa sadaka olarak geçerli sayılır ama fitre yerine geçmesi tartışmalıdır. Miktar her yıl Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından açıklanır. Fitreyi ihtiyaç sahibi kişiye ya da güvenilir bir kuruma verebilirsiniz. Hesaplamada fitre fidye aracımızı kullanabilirsiniz.

Fitre (Sadaka-i Fıtr) →Fitre Fidye Hesaplama →Fitrenin Verilmesi →

Bayram, Ramazan'ın tamamlanmasının şükrüdür. Bayram sabahı gusül veya abdest alınır, güzel giyilir, bayram namazına gidilir. Bayram namazı erkeklere vacip kabul edilir ve cemaatle kılınır. Namazdan sonra büyükler ziyaret edilir, akraba ve komşularla bayramlaşılır, mezarlar ziyaret edilir. Fitrenin namazdan önce verilmiş olması gerekir. Bayram günü oruç tutulmaz; o gün oruç tutmak yasaktır.

Bayram Namazı →Bayram Namazı →Cuma ve Bayram Soruları →

Kadir Gecesi, Kur'an'ın indirilmeye başladığı gecedir ve Kur'an'da adıyla anılır. Ülkemizde Ramazan'ın 27. gecesi olarak ihya edilir. Ancak hadislerde bu gecenin Ramazan'ın son on gününün tek sayılı gecelerinde aranması tavsiye edilmiştir. Yani 21, 23, 25, 27 ve 29. geceler aranacak geceler arasındadır. Kesin tarihinin gizlenmesi, son on günün tamamını değerlendirmeye teşvik olarak yorumlanır.

Kadir Gecesi →Kadir Gecesini Son Onda Arayın →Ramazan Ayı ve Kadir Gecesi →

Kadir sûresinde bu gecenin bin aydan hayırlı olduğu bildirilir. Rivayetlerde, inanarak ve karşılığını Allah'tan bekleyerek bu geceyi ibadetle geçiren kişinin geçmiş günahlarının bağışlandığı haber verilir. Bu fazilet, geceyi şekilsel olarak doldurmakla değil, iman ve ihlasla değerlendirmekle ilgilidir. Bir rekât namaz, bir sayfa Kur'an, içten bir tövbe ve dua bu gecenin özüne uygun amellerdir.

Kadir Sûresi →Kadir Gecesini İhya Eden →Mübarek Gün ve Geceler Soruları →

Hz. Âişe'nin Peygamberimize bu geceyi nasıl değerlendireceğini sorduğu ve ona affı isteyen bir dua öğretildiği rivayet edilir. Bu dua, Allah'ın çok affedici olduğunu dile getirip af dilemek üzerine kuruludur. Kadir Gecesi duası sayfamızda metni okunuşu ve anlamıyla yer alır. Bu duanın yanına istiğfar, salavat ve kendi dilinizle yaptığınız dualar eklenebilir. Vefat etmiş yakınlarınız için de dua etmeyi ihmal etmeyin.

Kadir Gecesi Duası →Kadir Gecesi Duası (Hadis) →Dua Adabı Soruları →

İtikâf, ibadet niyetiyle camide bir süre kalmaktır. Peygamberimizin Ramazan'ın son on gününde itikâfa girdiği sahih rivayetlerle bildirilir. Bu sebeple son on günde itikâf sünnet kabul edilir. İtikâfa giren kişi camide namaz kılar, Kur'an okur, zikir ve dua ile meşgul olur; zaruri ihtiyaçlar dışında dışarı çıkmaz. Çalışanlar bir gece ya da bir gün gibi kısa süreli nafile itikâfa da niyet edebilir.

İtikâf Terimi →Son On Günde İtikâf →Teravih ve İtikâf Soruları →

Kadınlar da itikâfa girebilir. Hanefî âlimlerinin çoğunluğuna göre kadın, evinde namaz kıldığı bir bölümü mescit edinerek itikâfa niyet eder. Camide itikâf konusunda âlimler arasında görüş farkı vardır; uygun şartlar varsa cami bölümünde de yapılabileceğini söyleyenler vardır. Ev sorumluluğu olan hanımlar için kısa süreli nafile itikâf daha uygulanabilirdir. Kesin hüküm için bağlı bulunduğunuz müftülüğe danışmanız iyi olur.

Kadın ve İbadet Soruları →İtikâf Terimi →Teravih ve İtikâf Soruları →

Rivayetlerde Peygamberimizin son on günde ibadetini artırdığı, geceleri ihya ettiği bildirilir. Siz de bu dönemde günlük programınızı biraz sıkılaştırabilirsiniz: Kur'an sayfanızı artırmak, teheccüd eklemek, sadakayı günlük hâle getirmek gibi. Tek sayılı geceleri özellikle işaretleyin. Aile olarak kısa bir gece programı yapmak da güzeldir. Ancak işini ve sağlığını bozacak kadar zorlanmak tavsiye edilmez.

Son On Günde Geceyi İhya →İbadet Takibi →Hatim →

Hayır. Gecenin hangisi olduğu kesin bilinmediği için son on günün herhangi bir gecesinde yapılan ibadet o geceye denk gelmiş olabilir. Ayrıca bir geceyi değerlendirememek, Allah'ın rahmetinden ümit kesmeyi gerektirmez. Ramazan boyunca tuttuğunuz oruç, kıldığınız namaz ve verdiğiniz sadaka zayi olmaz. Bir sonraki fırsat her gün yeniden doğar; gecenin son üçte birinde yapılan dua her zaman kıymetlidir.

Gecenin Son Üçte Birinde Dua →Tövbe ve Günah Soruları →

Şart değildir. Camide cemaatle ibadet etmek bereketlidir ve topluca yapılan dua gönlü canlandırır. Ancak evde, kendi odanızda tek başına yapılan ibadet de aynı derecede makbuldür. Yaşlı, hasta ya da küçük çocuğu olan kişiler için evde ibadet daha uygun olabilir. Camiye gidecekseniz cami adabına dikkat etmek, yüksek sesle konuşmamak ve cemaatin huzurunu bozmamak gerekir.

Cami Adabı Soruları →Nafile İbadetler Soruları →

En yaygın hata, kandil gecelerini bir gün yanlış hesaplamaktır; gece, takvimdeki günün bir önceki akşamıdır. İkincisi, kaynağı belirsiz namaz ve dua tariflerine itibar etmektir. Üçüncüsü, bütün geceyi uykusuz geçirip sabah namazını kaçırmaktır. Dördüncüsü, farz borçlarını bırakıp nafilelere yönelmektir. Beşincisi ise üç ayları çok yüksek hedeflerle başlatıp birkaç günde bırakmaktır. Ölçülü ve sürekli olan amel daha hayırlıdır.

Namaz Vakitleri →Kaza Namazı Hesaplama →Mübarek Gün ve Geceler Soruları →

Her paylaşıma güvenmemek gerekir. Özellikle "bu geceyi okumayan şu kadar sevaptan mahrum kalır" gibi tehditkâr metinler genellikle uydurma rivayetlere dayanır. Bir bilgiyi paylaşmadan önce Diyanet İşleri Başkanlığı yayınları gibi güvenilir kaynaklardan doğrulamak iyi olur. Doğruluğundan emin olmadığınız bir bilgiyi yaymak, farkında olmadan yanlışa ortak olmak demektir. Şüphe duyduğunuzda Alo 190 Dinî Sorular Hattı'na sorabilirsiniz.

Teknoloji ve Medya Soruları →Hadis ve Sünnet Soruları →Zayıf Hadis Nedir →

Önce farzları güvene almak esastır: beş vakit namazı aksatmamak. Sonra gün içine sığacak küçük ameller ekleyin. Yol giderken salavat ve istiğfar çekebilirsiniz. Öğle arasında bir sayfa Kur'an okunabilir. Akşam yatmadan beş dakika dua etmek bile bir programdır. Oruç tutmak ağır geliyorsa haftada bir gün deneyin. İbadet miktarı değil sürekliliği esastır; az ama düzenli olan amel makbuldür.

Çalışma Hayatı Soruları →İbadet Takibi →Zikirmatik →

Seferî olan kişi dört rekâtlı farz namazları iki rekât olarak kılar ve dilerse orucunu sonra tutmak üzere erteleyebilir. Nafile namazlar yolculukta terk edilebilir; bu bir eksiklik sayılmaz. Zikir, salavat, dua ve meal okumak her yerde yapılabilir. Kıbleyi bulmak için kıble bulucu aracımızı, vakitler için namaz vakitlerini kullanabilirsiniz. Ertelediğiniz oruçları Ramazan sonrası kaza etmeyi unutmayın.

Seyahat ve Gurbet Soruları →Kıble Bulucu →Namaz Vakitleri →

İbadetin ölçüsü gücünüzdür. Ayakta duramıyorsanız namazı oturarak, oturamıyorsanız yatarak işaretle kılabilirsiniz. Oruç tutmaya sağlığınız elvermiyorsa, kalıcı bir hastalıksa fidye vermek yoluna gidilir. Fidye miktarını fitre fidye hesaplama aracından görebilirsiniz. Zikir, dua, salavat ve meal dinlemek her durumda mümkündür. İlaç kullanımı ve oruç konusunda mutlaka doktorunuza danışın.

Fitre Fidye Hesaplama →Sağlık ve İbadet Soruları →Oruç Kaza ve Kefaret →

Evet ve bu çok faydalı olur. Akşam yemeğinden sonra on beş dakikalık bir aile vakti ayırabilirsiniz: bir sayfa Kur'an, kısa bir meal, bir hadis ve ortak dua. Çocuklar için küçük bir takip çizelgesi hazırlayıp her gün işaretlemelerini sağlayabilirsiniz. Kandil gecelerinde birlikte tatlı yapıp komşuya ikram etmek güzel bir hatıra olur. Zorlama olmadan, sevdirerek yapılan program kalıcı olur.

Eğitim ve İlim Soruları →Aile ve Nikâh Soruları →Ezber Aracı →

Gerekmez. Adak, kişinin kendi isteğiyle Allah'a verdiği bir sözdür; üç aylara mahsus bir zorunluluğu yoktur. Adadığınız şeyi yerine getirmek ise vaciptir, bu yüzden adakta acele etmemek iyidir. Mevlit okutmak dinî bir farz değil, ülkemizde yaygınlaşmış bir güzel gelenektir. Bu tür uygulamaların hükmü hakkında âlimler arasında görüş farkı vardır. Gösteriş ve borçlanmaya yol açacak masraflardan kaçınmak esastır.

Adak Orucu →Helal ve Haram Soruları →

Sitemizin mağaza bölümünde dua kitapları, cep boy Kur'an-ı Kerim, tesbih, seccade ve çocuklar için dinî eğitim ürünleri bulunur. Üç aylara girmeden önce evinize bir dua kitabı ve bir meal almak, programınızı kolaylaştırır. Hangi ürünün size uygun olduğundan emin değilseniz ürün açıklamalarını okuyabilir ya da mağaza ve sipariş sorularına bakabilirsiniz. Araçlarımızın tamamı ise ücretsizdir.

Mağaza →Mağaza ve Sipariş Soruları →Site Hakkında Sorular →