Fitre (Sadaka-i Fıtır) Nedir, Kimlere Verilir?

Fitre Nedir?

Fitre veya sadaka-i fıtır, Ramazan Bayramı’na ulaşan ve belirli bir mal varlığına sahip olan müslümanın, kendisi ve bakmakla yükümlü olduğu kimseler için ihtiyaç sahiplerine verdiği sadakadır. “Fıtır” kelimesi orucun sona ermesini, yani Ramazan Bayramı’nı ifade eder.

Fitre, hicretin ikinci yılında, Ramazan orucunun farz kılındığı yıl emredilmiştir. Hz. Peygamber, fitreyi oruçlu için boş ve çirkin sözlerden bir temizlik, yoksullar için de bir yiyecek olarak farz kıldığını bildirmiştir. Böylece bayram sevinci toplumun her kesimine ulaşır.

Fitrenin Hükmü

Hanefî mezhebine göre fitre vermek vaciptir. Şâfiî, Mâlikî ve Hanbelî mezheplerine göre ise farzdır. Her iki görüşe göre de yükümlü kişinin fitresini vermesi gerekir.

Fitre Kimlere Vaciptir?

Hanefî mezhebine göre fitre vermekle yükümlü olmak için:

1. Müslüman olmak.
2. Temel ihtiyaçları ve borçları dışında nisap miktarı mala sahip olmak.

Zekâttan farklı olarak fitrede malın üzerinden bir yıl geçmesi veya malın artıcı (nâmî) olması şartı aranmaz. Temel ihtiyaçlar dışında nisap değerinde eşyası, parası veya malı olan kişi fitre ile yükümlüdür.

Şâfiî, Mâlikî ve Hanbelî mezheplerine göre ise bayram günü kendisinin ve ailesinin bir günlük yiyeceğinden fazla malı olan herkes fitre vermekle yükümlüdür.

Kimin Adına Verilir?

• Kişi kendisi adına fitre verir.
• Ergenlik çağına girmemiş ve malı olmayan çocukları adına verir.
• Akıl hastası olan ve malı bulunmayan çocukları adına verir.

Hanefîlere göre kişinin eşinin ve ergen çocuklarının fitresini vermesi gerekmez; ancak onların izniyle verirse geçerli olur. Şâfiîlere göre ise koca, eşinin fitresini de verir.

Fitre Ne Zaman Verilir?

Hanefî mezhebine göre fitre, Ramazan Bayramı’nın birinci günü fecrin doğmasıyla vacip olur. Bu vakitten önce doğan çocuk için fitre verilir, sonra doğan için verilmez. Fitreyi Ramazan ayı içinde önceden vermek caizdir ve ihtiyaç sahiplerinin bayram hazırlığı yapabilmesi için daha uygundur. Hz. Peygamber, fitrenin bayram namazından önce verilmesini emretmiştir. Bayram namazından sonraya bırakılan fitre düşmez; mümkün olan ilk fırsatta verilmelidir.

Fitre Miktarı

Hadislerde fitre miktarı, bir sâ’ (yaklaşık 3 kg civarında olduğu hesaplanan bir ölçek) hurma, arpa, kuru üzüm veya peynir olarak belirtilmiştir. Hanefîlere göre buğdaydan yarım sâ’ yeterlidir. Hanefî mezhebi, fitrenin bu malların değeri üzerinden para olarak verilmesini de caiz görür ve bunu ihtiyaç sahibi için daha faydalı sayar. Diğer mezheplerde ise fitrenin aynî olarak, yani yiyecek maddesi şeklinde verilmesi esastır.

Günümüzde fitre miktarı, bir kişinin bir günlük temel gıda ihtiyacını karşılayacak miktar esas alınarak hesaplanır. Diyanet İşleri Başkanlığı her yıl Ramazan ayı öncesinde fitre miktarını ilan eder. Maddi imkânı geniş olanların, buğday yerine hurma veya kuru üzüm değerini esas alarak daha yüksek miktarda fitre vermeleri faziletli görülmüştür. Güncel fitre miktarı için Diyanet İşleri Başkanlığı’nın o yılki açıklamasına başvurulmalıdır.

Fitre Kimlere Verilir?

Fitre, zekât verilebilen kimselere verilir. Başta fakirler ve yoksullar olmak üzere Tevbe Suresi’nin 60. ayetinde sayılan kimseler fitrenin de verileceği yerlerdir.

Fitre verilemeyecek kimseler

• Anne, baba, dede, nine gibi usûl.
• Çocuk ve torun gibi fürû.
• Kişinin kendi eşi.
• Nisap miktarı mala sahip olan zenginler.

Kardeşler, amca, dayı, hala, teyze ve bunların çocukları gibi diğer akrabalar ihtiyaç sahibiyse fitre verilebilir; hatta akrabaya vermek hem sadaka hem de sıla-i rahim sevabı kazandırır.

Fitre Vermenin Pratik Yolları

• Çevrenizdeki ihtiyaç sahiplerini tespit ederek doğrudan elden verebilirsiniz.
• Güvenilir kurumlar aracılığıyla, örneğin Türkiye Diyanet Vakfı veya müftülükler vasıtasıyla verebilirsiniz.
• Birkaç kişinin fitresini bir yoksula veya bir kişinin fitresini birkaç yoksula vermek caizdir.
• Fitreyi verirken alan kişinin onurunu incitmemeye özen gösterin.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 21 Eylül 2026 · Kaynaklar: A'lâ Suresi (87/14-15); Tevbe Suresi (9/60); Buhârî, Zekât; Müslim, Zekât; Ebû Dâvûd, Zekât 17; Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal I: İman ve İbadetler, Ankara; Mevsılî, el-İhtiyâr li-ta'lîli'l-Muhtâr, "Bâbü Sadakati'l-fıtr"; Kâsânî, Bedâiu's-sanâi'; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Sadaka-i Fıtır" md.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →