Yemin ve Yemin Kefareti

Yemin Nedir?

Yemin, bir sözün doğruluğunu veya bir işi yapma ya da yapmama kararlılığını Allah’ın adını veya sıfatlarını anarak pekiştirmektir. “Vallahi”, “Billahi”, “Allah’a yemin ederim ki” gibi ifadeler yemin sözleridir. İslam’da yemin yalnızca Allah’ın adı ve sıfatlarıyla edilir. Hz. Peygamber, “Kim yemin edecekse Allah adına yemin etsin veya sussun” buyurmuştur (Buhârî, Şehâdât; Müslim, Eymân).

Anne, baba, çocuk, ekmek, Kur’an’ın dışında başka bir mushaf nüshası veya bir kişinin başı gibi şeyler üzerine yemin etmek doğru değildir ve fıkhen yemin sayılmaz. Günümüzde “Kur’an çarpsın” ve “Kur’an’a el basarak” yemin etmek yaygındır. Kur’an Allah’ın kelamı, yani O’nun bir sıfatı olduğundan, Kur’an üzerine yemin etmek geçerli bir yemin kabul edilmiştir.

Yemin Türleri

Yemîn-i Gamûs (Yalan Yemin)

Geçmişte olmuş veya şu anda var olan bir şey hakkında bile bile yalan yere yemin etmektir. Bu, büyük günahlardandır. Hz. Peygamber, yalan yere yemin etmeyi Allah’a ortak koşmak ve anne-babaya isyan ile birlikte büyük günahlar arasında saymıştır (Buhârî, Eymân). Hanefîlere göre bunun kefareti yoktur; çünkü kefaretle telafi edilemeyecek kadar büyük bir günahtır. Kişinin samimi olarak tövbe etmesi, eğer yeminiyle birinin hakkını çiğnediyse o hakkı sahibine iade etmesi gerekir. Şâfiî mezhebinde ise bu yemin için de kefaret gerekir.

Yemîn-i Lağv (Boş Yemin)

Kişinin doğru olduğunu zannederek geçmişle ilgili ettiği, ancak gerçeğe uymadığı ortaya çıkan yemindir. Bu yemin için günah ve kefaret yoktur (Bakara Suresi, 2/225). Şâfiîlere göre ayrıca konuşma arasında alışkanlıkla ağızdan çıkan ve kasıt taşımayan “vallahi” gibi sözler de bu kapsamdadır.

Yemîn-i Mün’akide (Bağlayıcı Yemin)

Gelecekte bir işi yapmak veya yapmamak üzere edilen yemindir. “Vallahi yarın seni ziyaret edeceğim” veya “Billahi bir daha sigara içmeyeceğim” gibi. Bu yemin bozulursa kefaret gerekir (Mâide Suresi, 5/89).

Yemini Bozmak Ne Zaman Gerekir?

Kişi hayırlı bir işi yapmamak üzere yemin etmişse, yeminini bozup o hayrı işlemesi ve kefaret ödemesi daha doğrudur. Hz. Peygamber, “Bir şey için yemin eder de başka bir şeyi ondan daha hayırlı görürsen, yemininin kefaretini öde ve hayırlı olanı yap” buyurmuştur (Buhârî, Eymân; Müslim, Eymân). Anne babayla konuşmamak veya bir akrabayı ziyaret etmemek gibi günah olan bir şey için edilen yemin mutlaka bozulmalıdır.

Yemin Kefareti

Mâide Suresi’nin 89. ayetinde yemin kefareti şu şekilde bildirilmiştir:

1. On fakiri doyurmak: On fakire sabah ve akşam olmak üzere birer gün yemek yedirmek veya her birine bir fitre miktarı yiyecek ya da değerini vermek.
2. On fakiri giydirmek: Her birine bedeni örtecek bir elbise vermek.
3. Bir köle azat etmek: Günümüzde bu seçenek uygulanamaz.

Kişi bu üç seçenekten birini yerine getirmeye gücü yetmiyorsa, üç gün oruç tutar. Hanefîlere göre bu üç günün peş peşe tutulması gerekir; Şâfiî mezhebinde ise ara vermek caizdir. Maddi gücü yeten bir kişinin fakir doyurmak yerine doğrudan oruç tutması yeterli değildir.

Uygulamada Dikkat Edilecekler

• Kefaret bedeli, her yıl Diyanet İşleri Başkanlığı’nın açıkladığı fitre miktarı esas alınarak hesaplanabilir; on fitre tutarı bir yemin kefaretidir.
• Hanefîlere göre kefaret, bir fakire on gün boyunca birer fitre verilerek de ödenebilir; ancak aynı fakire bir günde toplu olarak verilmesi yalnızca bir kişilik yerine geçer.
• Kefaret, yemin bozulduktan sonra ödenir. Hanefîlere göre yemin bozulmadan önce ödenen kefaret geçerli değildir; Şâfiîler ise mali kefaretin önceden ödenmesini caiz görür.
• Aynı konuda birden fazla yemin edilip bozulursa, Diyanet’in de benimsediği görüşe göre her bir yemin için ayrı kefaret gerekir; ancak aynı meclisteki tekrarlar tek yemin sayılabilir. Tereddüt hâlinde müftülüğe danışılmalıdır.

Yemin Konusunda Ölçülü Olmak

Kur’an, Allah’ın adını yeminlere siper edinmemeyi öğütler (Bakara Suresi, 2/224). Her söze yemin katmak, alışverişte malı satmak için yemin etmek, Allah’ın adını basit dünyevi işlere alet etmek demektir. Hz. Peygamber, ticarette çok yemin etmenin malı sattırsa da bereketi gidereceğini bildirmiştir (Buhârî, Büyû’; Müslim, Müsâkât). Mümin, sözüne güvenilen bir kimse olmalı, yemin etmeye ihtiyaç duymamalıdır.

Kadın ve Çocuğun Yemini

Yemin kefareti yükümlülüğü, ergenlik çağına ulaşmış ve akıllı olan kadın ile erkek için aynıdır. Ergenlik çağına ulaşmamış çocuğun yemini bağlayıcı değildir; bununla birlikte çocuklara Allah’ın adını saygıyla anmayı ve yemini hafife almamayı öğretmek gerekir.

Yeminle ilgili özel durumunuzu fetva.diyanet.gov.tr adresine veya Alo 190 hattına danışabilirsiniz.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 21 Eylül 2026 · Kaynaklar: Mâide Suresi (5/89); Bakara Suresi (2/224-225); Buhârî, Şehâdât; Müslim, Eymân; Buhârî, Eymân; Buhârî, Eymân; Müslim, Eymân; Buhârî, Büyû'; Müslim, Müsâkât; Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal I: İman ve İbadetler; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Yemin" md.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →