Nifas ve İstihâze Hükümleri

Fıkıhta hayız dışındaki iki hâl daha özel hükümlere bağlanmıştır: doğum sonrası görülen nifas ve hayız ile nifas dışında devam eden istihâze. Bu sayfada yalnız fıkhî hükümler ilmihal diliyle özetlenmiştir.

Nifas (lohusalık)

Doğumdan sonra görülen kanamaya nifas denir. Hanefî mezhebine göre nifasın en çok süresi kırk gündür; en az süresi için bir sınır yoktur. Kanama kırk günden önce kesilirse o anda nifas hâli sona erer ve gusledilir. Kırk gün geçtikten sonra devam eden kanama nifas değil, istihâze sayılır.

Nifas hâlinde

• Namaz kılınmaz ve kaza edilmez.
• Oruç tutulmaz, fakat kaza edilir.
• Tavaf yapılmaz, Mushaf’a dokunulmaz, mescide girilmez.
• Dua, zikir, salavat ve meal okumak câizdir.
• Kanama kesildiğinde gusül farz olur.

Doğumun sezaryen ile olması hükmü değiştirmez. Düşük hâlinde ise cenin uzuvlarının belirgin olup olmadığına göre hüküm değişir; bu konuda müftülüğe danışılması gerekir.

İstihâze (özür kanı)

Hayzın en az süresinden kısa, en çok süresinden uzun süren veya nifas süresi dışında devam eden kanamaya istihâze denir. İstihâze, hayız hükmünde değildir; özür hâli sayılır.

İstihâze hâlinde

• Namaz kılınır, oruç tutulur, Kur’an okunabilir.
• Her namaz vakti için bir abdest alınır; o vakit içinde farz ve nâfile namazlar kılınabilir.
• Abdest, yalnızca bu kanama sebebiyle bozulmuş sayılmaz; namaz vaktinin çıkmasıyla sona erer.
• Namaz sırasında kanamanın devam etmesi namazı bozmaz.
• Bu kanama dışında abdesti bozan bir hâl olursa yeniden abdest alınır.
• Elbiseye bulaşan necaseti her seferinde yıkamak gerekmez; tedbir almak yeterlidir.

Şâfiî mezhebinde özür sahibi her farz namaz için ayrı abdest alır ve abdestten sonra gecikmeden namaza durur.

Hayız ile istihâzeyi ayırmak

Kanamanın hayız mı istihâze mi olduğunu belirlemek, âdet düzenine ve sürelere bakılarak yapılır. Âdeti düzenli olan kadın, alışık olduğu gün sayısını esas alır; o sayının dışına taşan günler istihâze sayılır. Âdet düzeni belirsiz ise hesaplama daha ayrıntılı olur ve mutlaka bir yetkiliye sorulması gerekir.

İbadetlerin telafisi

İstihâze dönemi boyunca namaz ve oruç yükümlülüğü devam eder; bu sebeple kılınmayan namazların kaza edilmesi gerekir. Hayız veya nifas sanılarak terk edilen ibadetlerin sonradan istihâze olduğu anlaşılırsa, o günlerin namazları kaza edilir.

Hatırlatma

Nifas ve istihâze hükümleri kişiye göre değişen hesaplar içerir ve yanlış hesap ibadetlerin eksik kalmasına yol açabilir. Bu sebeple kendi durumunuza dair kesin hüküm için bağlı bulunduğunuz müftülüğe veya Diyanet İşleri Başkanlığı Alo 190 Fetva Hattı’na danışınız.

Sık Sorulan Sorular

Nifas süresi ne kadardır?

Hanefî mezhebine göre en çok kırk gündür; en az süre için bir sınır yoktur. Kanama daha önce kesilirse o anda nifas sona erer ve gusledilir.

İstihâze hâlinde namaz kılınır mı?

Kılınır. İstihâze özür hâli sayılır; her namaz vakti için bir abdest alınarak o vakit içinde namaz kılınır.

Kırk günden sonra devam eden kanama nedir?

Nifas süresi dolduktan sonra devam eden kanama istihâze sayılır ve özür hükümleri uygulanır; namaz ve oruç yükümlülüğü devam eder.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 23 Eylül 2026 · Kaynaklar: Bakara 2/222; Buhârî, Hayz 24; Müslim, Hayz 63-65; Ebû Dâvûd, Tahâret 109. Hanefî mezhebi esas alınmış, Şâfiî farkı belirtilmiştir.