📖 Dinî Terim · ☪️ Akaid
Kesb (Kelamda)
كسب
Okunuşu: kesb
Kısaca
Kulun, Allah’ın yarattığı fiili kendi iradesiyle sahiplenmesi.
Açıklama
Kesb, kazanmak demektir. Kelam ilminde kulun fiillerinin nasıl meydana geldiğini açıklamak için kullanılır. Eş‘arî anlayışa göre fiili yaratan Allah, onu kazanan yani kendi iradesiyle sahiplenen kuldur. Böylece hem her şeyin yaratıcısının Allah olduğu korunur hem kulun sorumluluğu ortadan kalkmaz. Mâtürîdî çizgide benzer sonuca kulun cüz’î iradesi kavramıyla ulaşılır. Bu tartışmanın amacı, iki aşırı uçtan sakınmaktır: Kulun kendi fiillerini yarattığını söyleyen anlayış ile insanın hiçbir seçimi olmadığını savunan cebir düşüncesi. Kur’an’da kazanılan iyiliğin ve işlenen kötülüğün kişiye ait olduğu bildirilir.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Genel kelam kaynakları
Kaynak: Genel kelam kaynakları
İlgili Terimler
- Cüz’î İradeİnsanın kendi tercihini yapabilme gücü; sorumluluğun temelini oluşturan sınırlı irade.
- Eş‘ariyyeEbü’l-Hasan el-Eş‘arî’ye nispet edilen Ehl-i sünnet itikat ekolü.
- Cebriyyeİnsanın hiçbir iradesi olmadığını, fiillerinde zorlanmış olduğunu savunan anlayış.
- KaderAllah’ın olacak her şeyi ezelî ilmiyle bilip ölçüyle takdir etmesi.
Bu tanım bilgilendirme amacıyla, klasik kaynaklardaki bilgiler esas alınarak hazırlanmıştır. Fıkhî konularda Hanefî mezhebi esas alınmıştır. Şahsınıza ait bir durumda kesin hüküm için müftülüğe veya Diyanet İşleri Başkanlığı’nın Alo 190 hattına danışınız.