H

H Harfiyle Başlayan Dinî Terimler

61 terim; kısa tanımı, Arapça yazılışı ve geniş açıklamasıyla.

• HacBelirli zamanda Kâbe’yi ziyaret edip Arafat’ta vakfe yapmakla eda edilen, İslam’ın beş esasından biri.
• Hacerü’l-EsvedKâbe’nin bir köşesinde bulunan siyah taş; tavafın başlangıç noktası.
• Had CezalarıMiktarı nasla belirlenmiş, değiştirilemeyen belirli suç cezaları.
• Hadesİbadete engel olan hükmî kirlilik hâli; abdestsizlik ve cünüplük.
• HadisHz. Peygamber’in sözü, fiili ya da bir davranışı onaylaması; bunları nakleden rivayet.
• Hafaza Melekleriİnsanı koruyup gözetmekle görevli melekler.
• Hâfız (Hadiste)Çok sayıda hadisi senetleriyle ezberlemiş üst düzey hadis âlimi.
• Hâfız (Kur’an)Kur’an’ın tamamını ezberlemiş kimse.
• HakGerçek, doğru; ayrıca kişiye ait olan yetki ve pay. Allah’ın isimlerinden biridir.
• HalifeHz. Peygamber’den sonra Müslümanların yönetimini üstlenen kişi; ayrıca yeryüzünde sorumluluk taşıyan insan.
• HâlikYaratan; her şeyi yoktan var eden Allah.
• Halk ve TaksîrHac ve umrenin sonunda saçı tıraş etmek ya da kısaltmak; ihramdan çıkış işlemi.
• Halvetİbadet ve tefekkür için bir süre yalnız kalmak.
• HamdAllah’a övgü ve şükürle yönelmek; “elhamdülillah” demek.
• Hamr (İçki)Aklı örten, sarhoş edici içecek; dinen haram kılınmıştır.
• Hanbelî MezhebiAhmed b. Hanbel’e nispet edilen fıkıh mezhebi.
• Hanefî Mezhebiİmam Ebû Hanîfe’ye nispet edilen fıkıh mezhebi.
• HaramKesin delille yasaklanmış, yapılması günah olan fiil.
• Haram AylarSavaşın yasaklandığı dört ay: Zilkade, Zilhicce, Muharrem ve Recep.
• Harem BölgesiMekke ve çevresinde sınırları belirlenmiş, özel hükümleri bulunan dokunulmaz bölge.
• HâricîlikErken dönemde ortaya çıkan, büyük günah işleyeni tekfir eden aşırı akım.
• Hasen HadisSahihin şartlarını taşımakla birlikte râvilerinin zabtı biraz daha zayıf olan hadis.
• HasetBaşkasındaki nimetin yok olmasını istemek; kıskançlık.
• HaşirDiriltilen insanların hesap için bir araya toplanması.
• Hat (Hüsn-i Hat)Arap harfleriyle güzel yazı yazma sanatı.
• Hâtemü’l-EnbiyâPeygamberlerin sonu, son peygamber; Hz. Muhammed’in sıfatlarından biri.
• HatimKur’an’ı baştan sona okuyup bitirmek.
• HatipHutbe okuyan kimse; cemaate hitap eden görevli.
• Havf ve RecâAllah’ın azabından korkmakla rahmetini ummayı dengede tutmak.
• Havl (Havelân-ı Havl)Zekâta tâbi malın üzerinden bir kamerî yılın geçmesi.
• Havz-ı KevserHz. Peygamber’e verileceği bildirilen havuz ve ondan içirilmesi.
• Hayırİyilik, fayda ve güzellik; ayrıca yapılan iyi iş.
• HayızKadınlarda görülen aylık âdet hâli; bu süre içinde namaz ve oruç yükümlülüğü kalkar.
• HedyHac ve umrede Harem bölgesinde kesilen kurban.
• HelâlDinen yapılmasına ve yararlanılmasına izin verilen; meşru olan.
• HelâlleşmeKırdığı ya da hakkını yediği kimseden af ve helâllik istemek.
• Hendek SavaşıHicretin beşinci yılında Medine çevresine hendek kazılarak yapılan savunma savaşı.
• HesapKulların dünyadaki amellerinden sorguya çekilmesi.
• HicretHz. Peygamber ve Müslümanların Mekke’den Medine’ye göç etmesi.
• Hicri TakvimHz. Peygamber’in Medine’ye hicretini başlangıç alan, ay yılına dayalı takvim.
• Hidâne (Çocuğun Bakımı)Küçük çocuğun bakımı, korunması ve yetiştirilmesi hakkı ve sorumluluğu.
• HidayetDoğru yolu bulmak ve bu yolda yürümek; Allah’ın yol göstermesi.
• HilâlYeni ayın ince görünen ilk hâli; kamerî ayın başlangıç işareti.
• HilmYumuşak huyluluk; öfkelenmesi gereken yerde ağırbaşlı davranmak.
• HilyeHz. Peygamber’in vasıflarını anlatan metin ve bu metnin hat sanatıyla yazıldığı levha.
• HizipBir cüzün dörtte biri; Kur’an’ın altmış bölümünden biri.
• Hırsızlık (Serika)Başkasının korunmuş malını gizlice almak; dinen haram ve suçtur.
• Hudeybiye AntlaşmasıHicretin altıncı yılında Müslümanlarla Mekkeliler arasında yapılan barış antlaşması.
• Hul‘ (Muhâlea)Kadının talebiyle, karşılıklı anlaşma yoluyla evliliğin sona erdirilmesi.
• Hulefâ-yi RâşidînHz. Peygamber’den sonra gelen ilk dört halife.
• HurafeDinî bir dayanağı bulunmadığı hâlde dinden sanılan asılsız inanç.
• Hurûf-ı MukattaaBazı sûrelerin başında yer alan, ayrı ayrı okunan harfler.
• Hüsn-i Zanİnsanlar hakkında iyi düşünmek, kötü yorum yapmaktan kaçınmak.
• Huşûİbadette kalbin Allah’a saygıyla yönelmesi, dikkatin dağılmaması.
• HutbeCuma ve bayram namazlarında minberden cemaate yapılan konuşma.
• Hz. Âdemİlk insan ve ilk peygamber.
• Hz. AliDördüncü halife; Hz. Peygamber’in amcasının oğlu ve damadı.
• Hz. Ebû Bekirİlk halife; Hz. Peygamber’in en yakın arkadaşı ve hicret yoldaşı.
• Hz. İbrâhimKâbe’yi inşa eden, tevhid mücadelesiyle anılan peygamber; Halîlullah.
• Hz. Ömerİkinci halife; adaletiyle tanınan, devlet teşkilatını kuran sahâbî.
• Hz. OsmanÜçüncü halife; Kur’an nüshalarını çoğaltan, hayâsıyla tanınan sahâbî.

← Tüm sözlük

Tanımlar bilgilendirme amaçlıdır; fıkhî açıklamalarda Hanefî mezhebi esas alınmıştır. Kesin hüküm için müftülüğe veya Alo 190 hattına danışınız.