Havf ve Recâ

Havf korku, recâ ise ümit demektir. Kulun bu iki hâli birlikte taşıması gerektiği tasavvuf ve ahlâk kitaplarında sıkça vurgulanır. Sadece korku, kişiyi ümitsizliğe ve dinden soğumaya götürür; sadece ümit ise gevşekliğe ve günahı önemsememeye yol açar. Kur’an’da Allah’ın rahmetinden ümit kesilmemesi emredilirken, azabından da emin olunmaması istenir. Bu denge, kuşun iki kanadına benzetilmiştir; biri eksik olursa yükselmek mümkün olmaz. Uygulamada denge şöyle kurulur: Günah işlendiğinde ümide, ibadet yapıldığında ise kendini beğenmemek için korkuya yönelmek. Yaşlılık ve hastalık hâlinde ümit yönünün öne çıkarılması tavsiye edilmiştir.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 24 Eylül 2026 · Kaynaklar: Genel tasavvuf el kitapları