📖 Dinî Terim · ☪️ Akaid
Cüz’î İrade
الإرادة الجزئية
Okunuşu: cüz’î irâde
Kısaca
İnsanın kendi tercihini yapabilme gücü; sorumluluğun temelini oluşturan sınırlı irade.
Açıklama
Cüz’î İrade, kısaca şu anlama gelir: İnsanın kendi tercihini yapabilme gücü; sorumluluğun temelini oluşturan sınırlı irade.
Cüz’î irade, insana verilen tercih yeteneğidir. Kul, iki seçenek arasında bir tarafa meyleder; fiili yaratan ise Allah’tır. Mâtürîdî kelamında bu meyil, kulun kendi fiili sayıldığı için sorumluluk doğurur. Böylece iki uçtan da uzaklaşılmış olur: İnsanın kendi fiillerini yarattığını söyleyen anlayış da her şeyin zorla yapıldığını söyleyen cebir anlayışı da kabul edilmez. Günlük hayatta bu kavramın karşılığı açıktır: Kimse kendini yalan söylemeye mecbur hissetmez, sınava çalışmayan kişi sonucu kaderine yükleyemez. Cüz’î irade insanı hem değerli hem sorumlu kılar; Allah’ın yaratması ise kulun hiçbir işi kendi başına yapamayacağını hatırlatır.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Genel kelam el kitapları
Kaynak: Genel kelam el kitapları
İlgili Terimler
Bu tanım bilgilendirme amacıyla, klasik kaynaklardaki bilgiler esas alınarak hazırlanmıştır. Fıkhî konularda Hanefî mezhebi esas alınmıştır. Şahsınıza ait bir durumda kesin hüküm için müftülüğe veya Diyanet İşleri Başkanlığı’nın Alo 190 hattına danışınız.