📖 Dinî Terim · ☪️ Akaid
Kaderiyye
قدرية
Okunuşu: Kaderiyye
Kısaca
Kulun kendi fiillerini yarattığını savunan erken dönem anlayışı.
Açıklama
Kaderiyye, kaderi reddeden ya da kulun fiillerini kendisinin yarattığını savunan erken dönem anlayışıdır. Cebriyye’nin tam karşı ucunda yer alır. Bu görüşün gerekçesi, sorumluluğun ancak tam bir özgürlükle mümkün olacağı düşüncesidir. Ehl-i sünnet bu görüşü de kabul etmez; çünkü Kur’an’da her şeyin yaratıcısının Allah olduğu ve bir ölçüyle yaratıldığı bildirilir. Ehl-i sünnetin çözümü orta yoldur: Fiili yaratan Allah, tercihi yapan kuldur. Böylece hem ilâhî kudret hem insanî sorumluluk korunmuş olur. Bu tartışma, kader konusundaki iki aşırılığın nasıl dengelendiğini göstermesi bakımından öğreticidir.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Genel kelam kaynakları
Kaynak: Genel kelam kaynakları
İlgili Terimler
- Cebriyyeİnsanın hiçbir iradesi olmadığını, fiillerinde zorlanmış olduğunu savunan anlayış.
- KaderAllah’ın olacak her şeyi ezelî ilmiyle bilip ölçüyle takdir etmesi.
- Kesb (Kelamda)Kulun, Allah’ın yarattığı fiili kendi iradesiyle sahiplenmesi.
- Cüz’î İradeİnsanın kendi tercihini yapabilme gücü; sorumluluğun temelini oluşturan sınırlı irade.
Bu tanım bilgilendirme amacıyla, klasik kaynaklardaki bilgiler esas alınarak hazırlanmıştır. Fıkhî konularda Hanefî mezhebi esas alınmıştır. Şahsınıza ait bir durumda kesin hüküm için müftülüğe veya Diyanet İşleri Başkanlığı’nın Alo 190 hattına danışınız.