Meleklere İman

Melek Nedir?

Melekler, Allah’ın nurdan yarattığı, gözle görülmeyen, yemeyen, içmeyen, erkeklik ve dişilik gibi özellikleri bulunmayan, Allah’ın emirlerine asla karşı gelmeyen ve kendilerine verilen görevleri eksiksiz yerine getiren varlıklardır. Meleklerin varlığına inanmak, imanın ikinci şartıdır.

Kur’an-ı Kerim’de meleklerden pek çok yerde söz edilir. Tahrîm Suresi’nde, meleklerin Allah’ın kendilerine emrettiği hiçbir konuda O’na isyan etmedikleri ve emrolundukları şeyi yaptıkları bildirilir. Sahih hadiste ise meleklerin nurdan, cinlerin ateşten, Âdem’in ise kendisine anlatılan şeyden (topraktan) yaratıldığı haber verilmiştir.

Meleklerin Özellikleri

• Nurdan yaratılmışlardır.
• Normal şartlarda insanlar tarafından görülmezler; ancak Allah’ın izniyle farklı şekillere, örneğin insan suretine girebilirler. Cebrâil’in (a.s.) Hz. Peygamber’e zaman zaman insan kılığında geldiği sahih rivayetlerde bildirilmiştir.
• Yemek, içmek, uyumak gibi ihtiyaçları yoktur.
• Erkeklik ve dişilik gibi cinsiyetleri yoktur. Kur’an, meleklerin dişi olduğunu iddia eden müşrikleri eleştirir.
• Günah işlemezler; Allah’a karşı kibirlenmez, ibadetten yorulmazlar.
• Sayılarını ancak Allah bilir.
• Güçlü ve hızlı hareket etme kabiliyetine sahiptirler.
• Gaybı bilmezler; ancak Allah’ın kendilerine bildirdiği kadarını bilirler.

Dört Büyük Melek

Cebrâil (a.s.)

Vahiy meleğidir. Allah’ın emirlerini ve kitaplarını peygamberlere getirmekle görevlidir. Kur’an’da “Rûhu’l-emîn” (güvenilir ruh) ve “Rûhu’l-kudüs” gibi isimlerle de anılır. Kur’an-ı Kerim, Cebrâil aracılığıyla Hz. Muhammed’e indirilmiştir.

Mîkâil (a.s.)

Tabiat olaylarını ve rızıkla ilgili işleri Allah’ın izniyle düzenlemekle görevli olduğu kabul edilen melektir. Adı Bakara Suresi’nde Cebrâil ile birlikte geçer.

İsrâfil (a.s.)

Kıyametin kopması ve ölülerin diriltilmesi için Sûr’a üfürmekle görevli olan melektir. Kur’an’da Sûr’a üfürüleceği ve bunun ardından göklerde ve yerde olanların bayılacağı, ikinci üfürüşte ise herkesin ayağa kalkıp bakışacağı bildirilir. İsrâfil adı Kur’an’da geçmez, hadis ve İslam geleneğinde yer alır.

Azrâil (a.s.)

Ölüm meleğidir. Kur’an’da “Melekü’l-mevt” (ölüm meleği) olarak anılır ve canları almakla görevli olduğu bildirilir. “Azrâil” ismi Kur’an’da geçmez; İslam kültüründe yaygınlaşmış bir addır.

Diğer Melekler

• Kirâmen Kâtibîn: İnsanların iyi ve kötü bütün amellerini yazan şerefli meleklerdir. İnfitâr Suresi’nde, insanların üzerinde yaptıklarını bilen değerli yazıcı bekçilerin bulunduğu bildirilir.
• Hafaza melekleri: Allah’ın izniyle insanları çeşitli tehlikelerden koruyan meleklerdir.
• Münker ve Nekîr: Kabirde ölüye Rabbini, dinini ve peygamberini soracak olan meleklerdir. Bu isimler hadislerde geçer.
• Hamele-i Arş: Arşı taşıyan meleklerdir.
• Cennet ve cehennem bekçileri: Kur’an’da cennetin bekçisi olarak Rıdvân’dan, cehennemin bekçisi olarak Mâlik’ten söz edildiği kabul edilir; cehennem bekçileri için “zebânî” ifadesi de kullanılır.

Meleklere İmanın İnsana Kazandırdıkları

1. Sorumluluk duygusu: Yapılan her işin melekler tarafından kayda geçirildiğini bilmek, insanı kötülükten alıkoyar, iyiliğe teşvik eder.
2. Yalnız olmadığını bilmek: Mümin, Allah’ın izniyle kendisini koruyan ve müminler için dua eden meleklerin varlığını bilerek manevi bir güç kazanır. Kur’an’da meleklerin müminler için bağışlanma diledikleri bildirilir.
3. Güzel örnek: Meleklerin Allah’a itaatteki kusursuzluğu, mümine kulluk konusunda örnek olur.
4. Gayb âlemine inancın güçlenmesi: Gözle görülmeyen varlıklara inanmak, insanın varlığı yalnızca maddeden ibaret görmemesini sağlar.

Cinler ve Şeytan Hakkında Kısa Bir Not

Cinler meleklerden farklı bir varlık türüdür. Ateşten yaratılmışlardır; insanlar gibi akıl, irade ve sorumluluk sahibidirler, aralarında mümin olanlar da kâfir olanlar da vardır. İblis de Kur’an’ın ifadesiyle cinlerdendir; Hz. Âdem’e secde etmeyi reddederek kibirlenmiş ve Allah’ın rahmetinden kovulmuştur. Dolayısıyla şeytan düşmüş bir melek değil, isyan eden bir cindir.

Mümin, meleklere dair bilgileri Kur’an ve sahih sünnetle sınırlı tutmalı; kaynağı belirsiz hikâyelere ve hurafelere itibar etmemelidir.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 21 Eylül 2026 · Kaynaklar: Bakara Suresi (2/97-98, 2/285); Tahrîm Suresi (66/6); İnfitâr Suresi (82/10-12); Secde Suresi (32/11); Zümer Suresi (39/68); Kehf Suresi (18/50); Müslim, Zühd 60; Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal I: İman ve İbadetler, Ankara; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Melek" md.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →