Kadınlar, Ayakkabı Topuğu ve Ses Çıkaran Takılar

Bu yazıda öğrenecekleriniz

Ayetin ifadesi ve anlamı
Topuklu ayakkabı: ses ve gösteri ölçüsü
Ses çıkaran takılar

Nûr Suresi’nin 31. ayeti, kadınların gizledikleri süsün bilinmesi için ayaklarını yere vurmasını yasaklar; bu ilke, ses çıkarıp dikkat çekmeyi hedefleyen topuk, halhal ve çıngıraklı takılar için ölçü olur. Topuklu ayakkabı tek başına yasak değildir; fakat yürüyüşün ses ve gösteri amacı taşıması, ayrıca sağlık riskleri dikkate alınmalıdır.

Ayetin ifadesi ve anlamı

Nûr Suresi’nin 31. ayetinde, mümin kadınlara ziynetlerini göstermemeleri emredilir ve şöyle devam edilir: “Gizledikleri ziynetlerin bilinmesi için ayaklarını yere vurmasınlar.” Tefsirlerde bu ifade, Câhiliye dönemi kadınlarının halhal (ayak bileziği) takıp yerde ayaklarını sert vurarak sesini duyurması geleneği ile açıklanır. Ayetin hedefi, kadının gizli süsünü ses yoluyla yabancı erkeklere duyurmasını yasaklamaktır. Âlimler bundan, kadının yürüyüşünde ve takısında ses çıkararak dikkat çekmemesi gerektiği sonucunu çıkarır. Aynı ilke, topuk sesi ve çıngıraklı aksesuar için de geçerli sayılır. Kadınların sesi avret mi? Kur’an okuma ve konuşma yazısı, kadının sesine ilişkin ilkeleri genel olarak açıklar.

Topuklu ayakkabı: ses ve gösteri ölçüsü

Topuklu ayakkabı kendi başına yasak kabul edilmez; kadınların giyiminde süs ve rahatlık seçeneklerinden biridir. Ancak sert zeminde yüksek ve sert topuğun ürettiği ses, özellikle kalabalık ve yabancı erkeklerin bulunduğu ortamlarda ayetin ruhuyla ilgili bir ihtiyat gerektirir. Çözümler arasında yumuşak taban ya da kauçuk topuk ucu kullanmak, sessiz zeminlerde dikkat etmek ve ibadet ortamlarına (cami, mescit) bu ayakkabılarla girmemek vardır. Bunun yanı sıra, yüksek topuklu ayakkabılar bel, diz ve ayak sağlığı için de risk oluşturur; sağlığa zarar vermek yasaktır (İbn Mâce, Ahkâm). Dolayısıyla ölçülü yükseklikte, rahat ve sağlığa uygun ayakkabı tercih etmek, hem dinî hem tıbbi açıdan önerilir.

Ses çıkaran takılar

Halhal (ayak bileziği): Ayak bileği çevresine takılan zincir ve çıngıraklı takılar, ses çıkarmak amacıyla kullanıldığında yasak ilkesine girer; sessiz ve görünmeyen halhal ise farklı değerlendirilir.
Çıngıraklı bileklik ve küpe: Hareketle ses çıkaran takılar, dışarıda yabancı erkeklerin dikkatini çekecek biçimde kullanılırsa sakıncalıdır. Evde ve kadınlar arasında serbesttir.
Çan ve zil: Hadislerde, “Çan şeytanın çalgısıdır” buyrulur (Müslim, Libâs; Ebû Dâvûd, Cihâd). Bu hadis, yolculukta devenin boynuna çan takılmasını yasaklar ve çan benzeri ses araçlarını hoş karşılamaz.
Metal bilezik grubu ve cıngıl sesli aksesuar: Çok sayıda bilezik takıp sürekli ses çıkarmak ihtiyatla karşılanır; sessiz alternatifler tercih edilebilir.
Sessiz takılar: Yüzük, kolye ve kulak küpesi gibi sessiz takılar için yasak yoktur; kadınların süslenme hakkı bunları kapsar.

Fıkhî yorumlar ve mezhepler

Âlimler, bu ayeti sadece halhalla sınırlı görmez; kadının yürüyüşünde, sesinde, kokusunda ve takısında dikkat çekmeye yönelik her davranışı kapsayan genel bir ilke olarak anlar. Hanefî ve Şâfiî kaynaklarında, kadının sesli takı takarak yabancı erkeklerin arasında yürümesi mekruh veya haram görülür; evde, kadınlar arasında ve mahremler yanında ise serbesttir. Başka bir ifade ile hüküm, ortama ve niyete bağlıdır. Mezheplerde kadın avreti ve tesettür sınırları yazısı bu ayrımları genişçe açıklar. Ses çıkaran ayakkabı ve takıda niyet ve çevre unsuru, fitneye sebep olmaktan sakınma ilkesiyle birleşir.

Ayak sesi ve diğer duyusal dikkat çekme biçimleri

Koku, renk ve ses; kadının dışarıda dikkat çekmesine neden olan unsurlar arasında sayılır. Hadiste, yabancı erkeklerin kokusunu alacağı şekilde dışarıda koku sürünen kadın hakkında ağır uyarılar bulunur (Ebû Dâvûd, Tirmizî, Nesâî). Kadının parfüm sürerek dışarı çıkması yazısı bu konuyu ele alır. Ses de bu unsurlardan biridir; kadının konuşma tonunun yumuşatıp cazibe gösterecek biçimde olmasının yasaklandığı Ahzâb Suresi’nin 32. ayetinde belirtilir. Bu ilkelerin ortak noktası, kadının toplumdaki varlığını ve hareketini edep çerçevesinde sürdürmesidir; kadının dışarıda çalışması, alışveriş yapması ve hayata katılması bu ilkelerle çelişmez.

Kendinizi kontrol etme listesi

Topuk sesi: Yürürken yüksek ve ritmik ses çıkıyor mu? Taban yumuşatıcı ya da kauçuk uç kullanılabilir.
Takı sesi: Bilezik, halhal ya da küpeler hareketle ses veriyor mu? Kısık ve sessiz tasarımlar seçilebilir.
Ortam: Yabancı erkeklerin bulunduğu yerde dikkat çekme ihtimali var mı?
Ibadet mekânı: Camide ayakkabı ve takı sesinin ibadeti bölmemesi için dikkat edin.
Sağlık: Ayakkabının yüksekliği, ayak ve bel sağlığı için uygun mu?
Niyet: Dikkat çekmek mi, rahat ve düzgün görünmek mi?

Namaz ve cami ortamı

Camide ve toplu ibadet ortamında sert zeminde topuk sesi ve takı sesi, namaz kılanların huşûunu bozabilir. Bu nedenle camiye girerken ayakkabıların çıkarılması ve sessiz takı kullanımı, hem edep hem huşû açısından uygundur. Kadınların bölümü genellikle halılı olsa da, giriş ve çıkışta sessizliğe riayet etmek gereklidir. Abdesthane ve avluda topuklu ayakkabıyla kayma riski de unutulmamalıdır. Kadınlarda namazda örtünme: ayakların durumu yazısı ayak ve çorap konusunu işler.

Örnek senaryo: iş yerinde topuk sesi

Seda, ofiste yüksek topuklu ayakkabılarla koridorda yürürken sesinin tüm kata yayıldığını fark etti ve çalışma arkadaşlarının rahatsız olduğunu hissetti. Dinî hassasiyetinin yanı sıra bel ağrısı da yaşıyordu. Ayakkabılarının topuklarına kauçuk uçlar taktırdı ve daha alçak, kalın topuklu modellere geçti. Hem konfor hem sessizlik açısından iyi sonuç aldı. Bu küçük değişiklik, hem edep hem sağlık bakımından yapılabilecek kolay bir uygulamadır.

Sıkça Sorulan Sorular

Topuklu ayakkabı giymek haram mı?

Tek başına haram değildir; ses çıkarıp dikkat çekmek için kullanılırsa sakıncalıdır. Sağlık açısından da ölçülü yükseklik tavsiye edilir.

Halhal takmak caiz mi?

Ses çıkarmaya yönelik halhal, Nûr 31 ayetindeki ilke nedeniyle dışarıda sakıncalıdır; evde ve kadınlar arasında serbesttir.

Çıngıraklı bilezik takmak günah mı?

Dikkat çekmek amacıyla dışarıda kullanılması sakıncalıdır; sessiz takılar tercih edilebilir.

Camide topuklu ayakkabıyla yürünür mü?

Camide ayakkabı çıkarılır; avluda ve girişte sessizliğe dikkat etmek gerekir.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 14 Haziran 2026 · Kaynaklar: Nûr Suresi 31. ayet (Diyanet Meali); Müslim, Libâs ve Zînet; Ebû Dâvûd, Cihâd ve Libâs; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Zînet" maddesi

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →