🤲 Benim İçin Dua Et Giriş

Altın Takı ve Saat Kullanımı: Erkekler İçin Hükmü

Giyim, Kuşam ve GörünümGüncelleme: 4 Eylül 20269 dk okuma

Erkeklerin altın takı, altın kaplama saat ve diş altını kullanması caiz mi? Hadisler, mezhep görüşleri, kaplama ve karışım ayrımı, zaruret istisnası.

Bu yazıda öğrenecekleriniz

  • Yasağın hadis dayanağı
  • Ürünlere göre hüküm
  • Zaruret istisnası: diş ve tıbbi uygulamalar

Erkeklerin altın takması ve altın eşya kullanması hadislerle yasaklanmıştır; kadınlar için ise serbesttir. Saf altın saat, yüzük, kolye ve bilezik erkeklere haramdır. Kaplama, karışım ve zaruret (diş) gibi durumlarda ise âlimler ayrıntılı değerlendirme yapar.

Yasağın hadis dayanağı

Peygamberimiz, bir elinde ipek, diğer elinde altın tutarak, “Bu ikisi ümmetimin erkeklerine haram, kadınlarına helaldir” buyurmuştur (Ebû Dâvûd, Libâs; Nesâî, Zînet; İbn Mâce, Libâs). Müslim ve Buhârî’de ise erkeğe altın yüzük takma yasağı ayrıca bildirilir; Efendimiz bir adamın elindeki altın yüzüğü çıkarıp atmış ve “Biriniz cehennem ateşinden bir koru alıp eline koyuyor” buyurmuştur (Müslim, Libâs). Bu sert ifadeler, altın kullanımı yasağının ciddiyetini gösterir. Fakihlerin çoğu bu yasağı, altından yapılmış her türlü süs eşyasını kapsayacak şekilde genişletir: yüzük, kolye, bilezik, saat, kemer tokası ve benzerleri.

Ürünlere göre hüküm

  • Saf altın yüzük, kolye ve bilezik: Erkeklere haramdır; çoğu mezhepte kesin yasak kabul edilir.
  • Altın saat: Saatin gövdesinin veya kayışının altından olması durumunda erkeğe yasak kapsamındadır. Altın kaplama saatte ise kaplamanın kalınlığı ve karışıma göre ayrım yapılır.
  • Altın kaplama (yaldız): Çok ince kaplama için bazı âlimler cevaz verir; bazıları ise altının yüzeyde görünmesi hâlinde yasaklar. İhtiyat için kaplama görünümlü ürünlerden kaçınmak tercih edilir.
  • Altın karışımı (14 ayar, 18 ayar): İçinde altın bulunan alaşımlar da altın hükmündedir.
  • Renk benzerliği: Sarı renkli ama altın içermeyen pirinç veya bronz ürünler, madde olarak altın olmadığından hükmen yasak kapsamında değildir; ancak altın görünümünde gösteriş ve dinî hassasiyet açısından ihtiyat gözetilir.
  • Gümüş: Gümüş yüzük erkeğe caizdir; gümüş bilezik, kolye ve saat konusunda ise mezhepler ihtiyatlı görüş bildirir. Erkeklerin gümüş yüzük takması yazısı bu ayrımları açıklar.

Zaruret istisnası: diş ve tıbbi uygulamalar

Arfece b. Es’ad, savaşta burnunu kaybedince gümüşten bir burun yaptırdı; bu koktu, Peygamberimiz ona altından bir burun yaptırmasını emretti (Ebû Dâvûd, Hâtem; Tirmizî, Libâs). Fakihler bu rivayetten hareketle, ihtiyaç ve zaruret halinde altının kullanılabileceğini belirtir. Diş protezi, diş teli veya kaplaması için altın kullanımı, tıbbi ihtiyaç ölçüsünde mümkündür; süs amaçlı altın diş ise tartışmalıdır. Güncel tıpta altın yerine seramik ve zirkonyum gibi seçenekler bulunduğundan, ihtiyaç sınırı daralmıştır. Dolayısıyla hekim önerisiyle ve gerçek bir ihtiyaç doğduğunda altın dolgu kullanmak caiz sayılabilir.

Altın saat ve modern hediye kültürü

Bayram, mezuniyet ve emeklilik gibi vesilelerle erkeklere altın saat, kol düğmesi veya zincir hediye edilmesi, toplumda yaygın bir gelenektir. Bu hediyeyi kabul eden erkek, bunu kendisi kullanmamalı; kadın yakınlarına verebilir ya da altının değerini başka bir hayır için kullanabilir. Altın saat gibi eşyayı satıp bedelini kullanmak caizdir; yasak olan kullanımdır, mülkiyet ya da satış değildir. Hediyeyi veren kişiye karşı kırıcı olmamak için, nezaketle durumu açıklamak ve bunun yerine başka bir hediye önermek mümkündür. Hediye vermenin ve almanın adabı yazısı, böyle durumlarda dikkate alınacak nezaket ilkelerini anlatır.

Altın ve gümüş kap kacak

Hadislerde altın ve gümüş kaplardan yemek ve içmek erkek kadın herkes için yasaklanmıştır (Buhârî, Eşribe; Müslim, Libâs). Bu hüküm, takı yasağından farklı olarak kadınları da kapsar. Altın kaplamalı çatal-bıçak, tepsi ve bardak gibi eşyalarda da ihtiyat gerekir. Konunun ayrıntısı altın ve gümüş kapta yemek yemek yasak yazısında vardır.

Hikmet: neden erkeğe yasak?

Âlimler bu yasağın hikmetini erkeğin mütevazı, sade ve vakarlı olması, kadınların ise süslenme hakkının korunması olarak açıklar. Altın, gösteriş ve israf sembolü de olabildiği için, erkekte bu eğilimin önüne geçmek amaçlanır. Ayrıca altın zekât, borç ve yatırım açısından değerli bir mal olduğundan, onu süs eşyasına çevirmek yerine tasarruf aracı yapmak daha faydalıdır. Giyim ahlakı: gösterişten uzak sade giyim yazısı bu açıdan okunabilir. Yasağın hikmetini anlamak, hükmü benimsemeyi kolaylaştırır; ama hükmün bağlayıcılığı hikmetin kabulüne bağlı değildir.

Altın biriktirmek ve zekât

Erkeğin altın takmasının yasak olması, altın biriktirmeyi yasaklamaz. Yatırım amaçlı altın bulundurmak caizdir; nisabı aşan altın için zekât verilir. Altının zekât hesabı için altının zekâtı: gram ve bilezik örneği yazısı bilgi sunar. Eşinin ya da kızının takısı olan altını da kendi mülkü gibi saklayan erkeklerin, mülkiyeti netleştirmesi gerekir.

Örnek senaryo: mezuniyet hediyesi

Kerim, üniversite mezuniyetinde dedesinden altın bir kol saati hediye aldı. Dedesinin gönlünü kırmak istemedi; saati kabul etti ancak kullanmayacağını eşine ve yakınlarına söyledi. Daha sonra saati satıp bedelinin bir kısmıyla kendi için çelik bir saat, bir kısmıyla da bir burs katkısı yaptı. Dedesine yaptığı nazik açıklama sayesinde ilişki zedelenmedi. Bu örnek, yasağa uyarken hediye verenin kalbini kırmamanın mümkün olduğunu gösterir.

Sıkça Sorulan Sorular

Erkek altın saat takabilir mi?

Saf altın saat erkeğe haramdır; kaplama saatlerde ayrıntı vardır ve ihtiyatlı olmak tercih edilir.

Erkek altın diş yaptırabilir mi?

Tıbbi ihtiyaç varsa ve alternatif yoksa ruhsat tanınır. Süs amaçlı altın diş ise ihtilaflıdır.

Hediye edilen altın erkekte kalabilir mi?

Mülkiyet caizdir; kullanım yasaktır. Satmak veya aile bireylerine vermek mümkündür.

Kadın için altın takı yasak mı?

Hayır; kadınlara altın takı helaldir. Zekât ve israf konularına dikkat etmek gerekir.

Editör: (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Müslim, Libâs; Buhârî, Libâs; Ebû Dâvûd, Libâs ve Hâtem; Tirmizî, Libâs; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Altın" ve "Zînet" maddeleri

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →
YAPAY ZEKÂYA BU SAYFAYI SOR0 görüntülenme · 6 dk okuma

Sorunuz seçtiğiniz yapay zekâ hizmetinde yeni sekmede açılır; dini hükümler için Diyanet'e danışınız.

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →

Kaynakça

  1. Müslim, Libâs; Buhârî, Libâs
  2. Ebû Dâvûd, Libâs ve Hâtem; Tirmizî, Libâs
  3. TDV İslâm Ansiklopedisi, "Altın" ve "Zînet" maddeleri

Genel kaynaklarımız için Kaynakça sayfasına bakınız. Fetva için: Diyanet İşleri Başkanlığı, Alo 190.