Kutsal Kitaplar: Tevrat, Zebur, İncil ve Sahifeler Hakkında Bilgi

İslam inancına göre Allah, peygamberlerine hidayet rehberi olarak kitaplar ve sahifeler indirmiştir. Kur’an’da adı geçen büyük kitaplar Hz. Musa’ya verilen Tevrat, Hz. Dâvûd’a verilen Zebur, Hz. İsa’ya verilen İncil ve Hz. Muhammed’e indirilen Kur’an’dır. Ayrıca Hz. İbrahim ve Hz. Musa’ya sahifeler verilmiştir.

Kitaplara İman ve Amentü

Amentü’de “Allah’a, meleklerine, kitaplarına, peygamberlerine, ahiret gününe, kadere… iman ettim” denir. “Kitaplara iman”, Allah’ın peygamberlerine hidayet için kitaplar indirdiğine inanmak ve Kur’an’ın bunların sonuncusu ve hükümleri geçerli olan kitap olduğunu kabul etmektir. Bakara Suresi 285. ayet, müminlerin Allah’a, meleklerine, kitaplarına ve elçilerine inandığını bildirir. Bu iman, bütün kitapların aynı kaynaktan geldiği anlayışını içerir.

Tevrat

Tevrat, Hz. Musa’ya indirilen kitaptır. Kur’an’da “hidayet ve nur” olarak anılır (Mâide 5/44). Bugün Yahudiler ve Hristiyanlar tarafından “Tora” ve “Eski Ahit’in ilk beş kitabı” şeklinde bilinen metinlerin, Kur’an’ın bahsettiği Tevrat ile birebir aynı olup olmadığı, Müslüman âlimler arasında tartışılmıştır. Kur’an, Tevrat’ın içinde Allah’ın hükmünün bulunduğunu belirtir; Tevrat’a dayanarak hüküm veren peygamberlerden söz eder (Mâide 5/44).

Zebur

Zebur, Hz. Dâvûd’a verilen kitaptır (Nisâ 4/163, İsrâ 17/55). Kitabın içeriği ağırlıklı olarak ilahi hamd, tesbih ve öğüt şeklindedir. Kur’an’da Enbiyâ Suresi 105. ayette “Zikirden sonra Zebur’da da yazdık ki yeryüzüne ancak salih kullarım varis olacak” denir. Bugün Mezmurlar kitabı Zebur’la ilişkilendirilir, ancak içeriğin tam bir özdeşliği konusunda ihtiyatlı olmak gerekir.

İncil

İncil, Hz. İsa’ya indirilen kitaptır. Kur’an’da “hidayet ve nur”, “Tevrat’ı doğrulayıcı” olarak nitelenir (Mâide 5/46). Kelime Yunanca “müjde” anlamına gelen “evangelion” kelimesinden gelir. Bugün Hristiyanlarca kullanılan dört İncil (Matta, Markos, Luka, Yuhanna) Hz. İsa’dan sonra kaleme alınmış metinler olduğundan, İslam âlimleri bunların Kur’an’daki İncil ile aynı olmadığını belirtir. Elbette, bu metinler içinde Hz. İsa’nın sözlerinden izler olabileceği ihtimali de bazı araştırmacılarca dile getirilir.

Sahifeler

A’lâ Suresi 18-19. ayetler “Bu, ilk sahifelerde de vardır; İbrahim ve Musa’nın sahifelerinde” der. Hz. İbrahim’in sahifeleri günümüze ulaşmamıştır. Rivayetlerde Hz. Şit, Hz. İdris ve Hz. Âdem’e de sahifeler verildiği zikredilir (Ebû Zer rivayeti), ancak bu rivayetlerin sıhhati tartışmalıdır.

Kur’an’ın Önceki Kitaplara Yaklaşımı

Kur’an kendisini “önündeki kitapları doğrulayıcı ve onları gözetici (müheymin)” olarak tanıtır (Mâide 5/48). Müheymin kelimesi, Kur’an’ın önceki kitaplardaki hakikat unsurlarını doğrulayan, değişen kısımları ise ayıklayan ölçü kitap olduğunu ifade eder. Bu yüzden Müslümanlar için önceki kitaplara tam bir bağlılık değil, Kur’an ölçüsünde saygı vardır. Bu konunun ayrıntıları için tahrif meselesi yazısı okunabilir.

Kitapların Ortak Mesajı

İlahi kitapların ortak çağrısı tevhid, adalet, ahlak ve ahirete imandır. Şûrâ Suresi 13. ayet, Nuh’tan Muhammed’e kadar bütün peygamberlere aynı dinin tavsiye edildiğini bildirir. Şeriat ayrıntılarındaki farklar, zamanın ve toplumun şartlarına göre değişen hükümlerden kaynaklanır. Kur’an son kitap olarak bütün ilahi mesajı özetler ve tamamlar.

Kitapların İndirilme Şekilleri

Kur’an’ın kendisi dışında, diğer kitapların nasıl indirildiği konusunda Kur’an kesin ayrıntı vermez. Tevrat’ın levhalar hâlinde Hz. Musa’ya verildiği belirtilir (A’râf 7/145); bu levhalarda “her şey hakkında öğüt ve açıklama” bulunduğu anlatılır. Kur’an ise tedricen, yaklaşık yirmi üç yıl içinde parça parça indirilmiştir. Bunun hikmeti olarak, Hz. Peygamber’e destek olmak, ayetlerin ezberlenmesini kolaylaştırmak ve olaylara cevap vermek gösterilir (Furkan 25/32).

Bu fark, kitapların korunma şekline de yansımıştır. Kur’an’ın aşamalı inmesi, her ayetin ayrıntılı bir tarihî bağlama (sebeb-i nüzul) sahip olmasını sağlamış, sahabenin metni hem anlaması hem ezberlemesi kolaylaşmıştır. Bu durum Kur’an’ın aktarım güvenilirliğini güçlendiren unsurlardan biri sayılır.

Kitaplardaki Hükümlerin Durumu

Fıkıh usulü ilminde “bizden önceki ümmetlerin şeriatı” (şer’u men kablenâ) başlığı altında, önceki şeriatların Müslümanlar için bağlayıcı olup olmadığı tartışılır. Hanefîlerin ve diğer mezhep çoğunluğunun görüşüne göre, Kur’an ve sünnette bir hüküm bize hiçbir ret ifadesi olmadan nakledilmişse, bu hüküm bizim için de geçerli olabilir. Ancak şeriatımızda aksine hüküm varsa, o hüküm esas alınır. Bu ayrıntı, kitapların birbirini tamamladığı, ancak son kitabın ölçü olduğu ilkesini gösterir.

Kitapların sayısı hakkında “104 kitap” gibi halk arasında yaygın bir bilgi vardır. Bu sayı, tarihî bir rivayete dayansa da senedi hakkında tartışma vardır; bu nedenle kesin bir sayı akide esası kabul edilmez. Müslümanlardan beklenen, Kur’an’da adı geçen kitaplara ayrıntılı, geri kalanlara ise toplu şekilde iman etmektir.

Kur’an’ın Kitaplar İçindeki Konumu

Müslümanların inancına göre Kur’an, kitapların sonuncusudur ve kıyamete kadar geçerlidir. Kur’an’ın önceki kitapları “tasdik ettiği” ifadesi, aynı kaynaktan gelmeleri anlamına gelir. Ayrıca “müheymin” olması, onların üzerinde hüküm koyucu bir ölçü olduğunu gösterir. Dolayısıyla bir konuda önceki kitaplarla Kur’an arasında fark varsa, Müslüman için esas olan Kur’an’dır. Bu ilke, İslam inancında “neshin” kitaplar düzeyinde de geçerli olduğunu gösterir: Kur’an, kendinden önceki şeriatları tamamlayan ve geçerliliklerini sonlandıran son ilahi hükümdür.

Öte yandan bu durum, önceki kitaplara ve onların mensuplarına saygısızlık anlamına gelmez. Kur’an, ehl-i kitaba “yeryüzünde en güzel şekilde” muamele edilmesini ister (Ankebût 29/46). Müslüman, Tevrat’ı, Zebur’u ve İncil’i Allah’ın indirdiği kitaplar olarak tanır, ama elde bulunan nüshaların aynısı olup olmadığı konusunda ihtiyatlı olur.

Müslümanların Sorumluluğu

Müslüman, önceki kitaplara karşı saygılı olmakla birlikte, dinî hükümleri ancak Kur’an ve sünnetten alır. Ehl-i kitapla diyalogda da onların kitaplarına hakaret etmez; ancak kendi inancını açıkça ifade eder. Konuyu daha geniş bağlamda anlamak için ulü’l-azm peygamberler, Kur’an’ın korunmuşluğu ve Kur’an’da adı geçen peygamberler yazıları da okunabilir.

Peygamberlere ve kitaplara iman, İslam’da birbirini tamamlayan iki esastır. Kitapların nüzul tarihi, dili ve muhtevası hakkında ayrıntılı bilgi için TDV İslâm Ansiklopedisi’nin ilgili maddelerine müracaat edilebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

İslam’a göre kaç kutsal kitap vardır?

Kur’an’da adı geçen dört büyük kitap Tevrat, Zebur, İncil ve Kur’an’dır. Ayrıca Hz. İbrahim ve Hz. Musa’ya verilen sahifeler de anılır. Kitapların toplam sayısına dair rivayetlerde kesin bir bilgi yoktur.

Tevrat, Zebur ve İncil kime indirilmiştir?

Tevrat Hz. Musa’ya, Zebur Hz. Dâvûd’a, İncil Hz. İsa’ya, Kur’an ise Hz. Muhammed’e indirilmiştir.

Müslüman önceki kitapları okuyabilir mi?

Aslı itibariyle Allah’tan geldiğine inanılır, ancak mevcut metinlerin değişime uğradığı görüşü sebebiyle bu kitaplar Kur’an’a göre değerlendirilir; Kur’an’a uyan kısımlar doğrulanır, uymayanlar kabul edilmez.

Sahifeler nedir?

Sahifeler, küçük kitapçıklar demektir. Kur’an’da Hz. İbrahim ve Hz. Musa’ya verilen sahifelerden söz edilir (A’lâ 87/18-19).

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 25 Eylül 2026 · Kaynaklar: Kur'an-ı Kerîm, Bakara Suresi (2/285), Âl-i İmrân Suresi (3/3-4), Mâide Suresi (5/44-48), A'lâ Suresi (87/18-19); TDV İslâm Ansiklopedisi, "Tevrat", "Zebur", "İncil" ve "Suhuf" maddeleri; Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal (İman bölümü); Nesefî, Akāid

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →