Âdetli Kadın Kur’an Okuyabilir mi? Dua, Zikir ve Mushaf Hükmü
Âdetli kadın Kur'an okuyabilir mi, mushafa dokunabilir mi? Dua niyetiyle ayet okuma, telefondan Kur'an ve zikir konusundaki hükümleri açıklıyoruz.
- Konunun Dayanakları
- Âdetli Kadının Yapabilecekleri
- Mushafa Dokunma Meselesi
Hanefî mezhebinin tercih edilen görüşüne göre âdetli kadın Kur’an’ı tilavet niyetiyle okuyamaz ve mushafa doğrudan dokunamaz. Ancak dua ve zikir niyetiyle Fâtiha, Âyetü’l-Kürsî gibi dua anlamı taşıyan ayetleri okuyabilir; tesbih, tehlil, salavat ve her türlü duayı yapabilir, Kur’an dinleyebilir. Mâlikî mezhebinde ise unutma endişesi gibi ihtiyaç hâllerinde âdetli kadının ezberinden Kur’an okumasına izin verilmiştir.
Konunun Dayanakları
Vâkıa Suresi’nde Kur’an için “Ona ancak temizlenmiş olanlar dokunabilir” buyrulur (Vâkıa 56/79). Müfessirlerin bir kısmı bu ayetteki “temizlenmişler”i melekler olarak açıklamış, bir kısmı ise ayetten insanların da mushafa temiz olarak dokunması gerektiği sonucunu çıkarmıştır. Hz. Peygamber’in Amr b. Hazm’a yazdırdığı mektupta “Kur’an’a ancak temiz olan dokunur” ifadesinin yer aldığı rivayet edilir (Mâlik, Muvatta’). Âlimlerin çoğunluğu mushafa dokunmak için abdestli olmayı şart görmüş, âdet ve cünüplük hâlinde dokunmayı caiz görmemiştir.
Âdetli ve cünüp kişinin Kur’an okumasını yasaklayan rivayetler ise hadis âlimlerince zayıf bulunmuştur. Bu sebeple mezhepler arasında görüş farkı oluşmuştur: Hanefî ve Şâfiî mezhepleri ihtiyatlı yolu tercih edip tilaveti yasak saymış, Mâlikî mezhebi ise âdetin uzun sürmesi ve Kur’an’ın unutulması endişesi gibi sebeplerle ezberden okumaya izin vermiştir.
Âdetli Kadının Yapabilecekleri
- Dua niyetiyle Fâtiha, Âyetü’l-Kürsî, Bakara Suresi’nin son iki ayeti gibi dua ve sena içeren ayetleri okumak.
- İhlâs, Felak ve Nâs surelerini korunma duası niyetiyle okumak.
- Tesbih, tahmid, tekbir, kelime-i tevhid, istiğfar ve salavat getirmek.
- Sabah-akşam dualarını ve günlük zikirleri yapmak.
- Kur’an tilavetini dinlemek, tefsir ve meal okumak.
- Kur’an öğretmeni ise kelimeleri tek tek, heceleyerek öğretmek (Hanefî âlimlerinin açıkladığı ruhsat).
Mushafa Dokunma Meselesi
Âdetli kadın mushafa doğrudan dokunmaz; ancak mushafın kendisine bitişik olmayan bir kılıf, çanta ya da temiz bir bez aracılığıyla onu tutabilir, taşıyabilir. Meali olan ve içinde tercümesi Kur’an metninden fazla yer tutan kitaplar mushaf hükmünde sayılmaz; yine de ayetlerin yazılı olduğu kısımlara dokunmamak ihtiyata uygundur. Tefsir kitapları için de aynı ölçü geçerlidir.
Telefon ve tabletten Kur’an okumak
Günümüz âlimlerinin çoğu, ekranda görünen Kur’an metninin kalıcı bir yazı olmadığı için telefona veya tablete dokunmayı mushafa dokunmak gibi görmez. Ancak bu, okuma hükmünü değiştirmez: Hanefî mezhebine göre âdetli kadının ekrandan da tilavet niyetiyle okuması uygun değildir. Ekrandan meal ve tefsir okumak, Kur’an dinlemek ise serbesttir.
Hafız ve Kur’an Öğrencileri İçin
Hafızlığa çalışan ya da ezberini korumak isteyen kadınlar, âdet günlerinde ezberlerinin zayıflamasından endişe edebilir. Bu kişiler için Mâlikî görüşüyle amel etmenin mümkün olduğunu söyleyen çağdaş fetvalar vardır. Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu da zaruret ve ihtiyaç durumunda bu görüşle amel edilebileceğini belirtmiştir. Bununla birlikte, ezberi zihinden tekrar etmek veya dudak kıpırdatmadan içinden geçirmek her mezhebe göre caizdir.
Bu Dönemi Manevi Olarak Değerlendirmek
Âdet günleri kadının Allah’tan uzaklaştığı günler değildir. Namaz ve oruçtan muaf tutulması bir ceza değil, Allah’ın bir rahmetidir. Hz. Âişe’nin hacda âdet görüp ağladığında Peygamber Efendimiz’in ona “Bu, Allah’ın Âdem kızları için takdir ettiği bir şeydir” buyurduğu bilinir (Buhârî; Müslim). Bu günlerde dua, zikir, tefekkür, ilim öğrenme ve iyilik yapma ile manevi bağ canlı tutulabilir.
Âdet günleri için örnek bir manevi program
- Namaz vakitlerinde abdest alıp seccadede birkaç dakika oturarak tesbih ve dua etmek; böylece vakit bilinci kaybolmaz.
- Her gün belli bir miktar Kur’an meali veya tefsir okumak.
- Sevdiği bir hafızın sesinden günlük bir cüz ya da birkaç sayfa dinlemek.
- Sabah ve akşam zikirlerini, uyumadan önce okunan duaları aksatmamak.
- Bir siyer veya ilmihal kitabından her gün birkaç sayfa okumak.
- Sadaka, akraba ziyareti ve yardımlaşma gibi iyilikleri artırmak.
Böyle bir program, âdet dönemi bitip namaza dönüldüğünde manevi bir kopukluk yaşanmasının önüne geçer. Ayrıca kadının bu dönemi “ibadetsiz günler” olarak değil, farklı bir ibadet biçiminin yaşandığı günler olarak görmesine yardımcı olur.
Mezhep farkına saygı
Bu konudaki görüş ayrılıkları, âlimlerin delilleri farklı değerlendirmesinden kaynaklanır ve ümmet için bir genişliktir. Hanefî mezhebine göre amel eden bir kadının Mâlikî görüşünü benimseyen birini kınaması ya da tersi doğru değildir. Önemli olan, kişinin bilgisi ve samimiyetiyle hareket etmesidir. Kendi durumu için hangi görüşle amel edeceğinden emin olamayan kadın, güvendiği bir din görevlisine danışarak karar verebilir.
Sonuç olarak âdetli kadın, Kur’an’la bağını tamamen koparmak zorunda değildir; dinlemek, anlamını okumak ve dua niyetiyle ayetleri dile getirmek her zaman mümkündür.
Sık Sorulan Sorular
Âdetli kadın Yâsîn okuyabilir mi?
Hanefî mezhebine göre Yâsîn Suresi’ni tilavet niyetiyle okuyamaz. Dinlemesi, mealini okuması ve ölmüşleri için dua etmesi ise serbesttir.
Âdetliyken ezan duyan kadın ne yapar?
Ezanı dinleyip sözlerini tekrarlayabilir ve ezan duasını okuyabilir. Bunlar zikir ve dua olduğu için âdet hâline engel değildir.
Âdetli kadın cami içindeki Kur’an kursuna katılabilir mi?
Hanefî mezhebine göre âdetli kadın cami içine girmez. Kurs caminin müştemilatında veya ayrı bir binadaysa katılabilir; kelime kelime öğrenme ruhsatından yararlanabilir.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Vâkıa Suresi (56/79); Mâlik, Muvatta', Kur'ân (Amr b. Hazm mektubu); Buhârî, Hayız; Müslim, Hac; Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal I; Din İşleri Yüksek Kurulu, Fetvalar
Bu içerik faydalı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.
Kaynakça
- Vâkıa Suresi (56/79)
- Mâlik, Muvatta', Kur'ân (Amr b. Hazm mektubu)
- Buhârî, Hayız; Müslim, Hac
- Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal I
- Din İşleri Yüksek Kurulu, Fetvalar
İlgili Yazılar
Kur'an ve TefsirAbdestsiz Kur’an Okunur mu? Telefondan Okumanın Hükmü Nedir?
Abdestsiz Kur'an'a dokunmak, ezberden okumak ve telefon ya da tabletten okumak caiz midir? Dört mezhebin görüşünü ve Diyanet'in…
Kur'an ve TefsirYeni Müslüman Kur’an’ı Okumaya Nereden Başlamalı? Pratik Yol
Kur'an'ı ilk kez okuyacak yeni Müslümanlar için meal seçimi, hangi surelerden başlanacağı, Arapça okumayı öğrenme ve anlayarak okumaya…
İbadet Rehberiİstihâze (Özür Kanı) Nedir? Namaz, Oruç ve Abdest Hükümleri
İstihâze yani özür kanı nedir, âdetten nasıl ayrılır? Özür kanı gören kadının namaz, oruç ve abdest hükümlerini Hanefî…
Soru – CevapAbdestsiz Kur’an’a Dokunulur mu? Telefondan Okumanın Hükmü
Abdestsiz Mushaf'a dokunmak caiz mi? Ezberden okumak, telefondan ve tabletten Kur'an okumak, meal ve tefsire dokunmak abdest gerektirir…
Mübarek ZamanlarCuma Günü Kehf Suresi Okumanın Fazileti ve Okuma Vakti
Cuma günü Kehf Suresi okumanın fazileti nedir, ne zaman okunur, tamamını okuyamayan ne yapmalı? Rivayetlerin sıhhati ve pratik…
Soru – Cevapİntihar Eden Kişinin Cenaze Namazı Kılınır mı? Dini Hüküm
Kendi canına kıyan birinin cenaze namazı kılınır mı, ona dua edilir mi, ailesine nasıl davranılmalı? Mezheplerin görüşü ve…