Hutbe Sonu Âyeti: İnnallâhe Ye’muru bi’l-Adli ve’l-İhsân
Allah'ın adaleti, iyiliği ve yakınlara yardımı emredip kötülükleri yasakladığını bildiren, cuma hutbelerinin sonunda okunan ayettir.
Arapça Okunuşu
۞ إِنَّ ٱللَّهَ يَأْمُرُ بِٱلْعَدْلِ وَٱلْإِحْسَٰنِ وَإِيتَآئِ ذِى ٱلْقُرْبَىٰ وَيَنْهَىٰ عَنِ ٱلْفَحْشَآءِ وَٱلْمُنكَرِ وَٱلْبَغْىِ ۚ يَعِظُكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ
Hutbe Sonu Âyeti: İnnallâhe Ye’muru bi’l-Adli ve’l-İhsân Türkçe Okunuşu
İnna'llâhe ye'muru bi'l-adli ve'l-ihsâni ve îtâi zi'l-kurbâ ve yenhâ ani'l-fahşâi ve'l-münkeri ve'l-bağy, yeızuküm leallekum tezekkerûn.
Hutbe Sonu Âyeti: İnnallâhe Ye’muru bi’l-Adli ve’l-İhsân Anlamı (Meali)
Şüphesiz Allah adaleti, iyilik yapmayı ve yakınlara yardım etmeyi emreder; hayâsızlığı, kötülüğü ve haddi aşmayı yasaklar. O, düşünüp öğüt alasınız diye size öğüt verir.
Fazileti ve Ne Zaman Okunur?
Nahl Sûresi'nin 90. ayeti, İslâm ahlâkının temel ilkelerini tek cümlede topladığı için çok değerli görülmüştür. Âlimler bu ayeti Kur'an'ın iyiliği ve kötülüğü en kapsamlı şekilde özetleyen ayetlerinden biri olarak nitelemiştir. Emevî halifesi Ömer b. Abdülaziz döneminden itibaren cuma hutbelerinin sonunda okunması bir gelenek hâline gelmiştir. Bu uygulama sünnette doğrudan bulunmayıp sonradan yerleşmiş güzel bir adettir. Ayete özel bir okuma sayısı bildirilmemiştir.
- Ne zaman okunur?
- Cuma hutbesinin sonunda ve ahlâk öğüdü verilirken
- Kaç defa?
- Belirli bir sayı yoktur; ihtiyaç duydukça okunur.
- Kaynak türü
- Kur'an-ı Kerim
Hutbe Sonu Âyeti Nedir?
Hutbe Sonu Âyeti, Nahl Sûresi 90. ayette geçen ve Allah’ın adaleti, ihsanı ve akrabaya yardımı emredip hayâsızlık, kötülük ve zulmü yasakladığını bildiren, cuma hutbelerinin sonunda okunan Kur’an ayetidir. Camiye giden hemen herkes bu ayeti hatip minberden inmeden önce defalarca duymuştur.
Hutbe Sonu Âyeti Ne Zaman ve Nasıl Okunur?
Bu ayet bir dua değil, bir emir ve öğüttür. Hatip ikinci hutbenin sonunda bu ayeti okur, ardından kamet getirilip namaza durulur. Ayeti bireysel olarak okumak için de özel bir vakit yoktur. Ahlâkî bir konuda kendine veya ailesine öğüt vermek isteyen kimse bu ayeti okuyup anlamı üzerinde konuşabilir. Çocuklara ezberletmek de ahlâk eğitiminin güzel bir başlangıcıdır.
Ayetin Anlamı Üzerine
Ayette üç emir ve üç yasak vardır. Adl, her hak sahibine hakkını vermek, ölçüde ve tartıda dürüst olmaktır. İhsan, görevin ötesine geçerek iyilik yapmak ve Allah’ı görüyormuşçasına güzel davranmaktır. Îtâi zi’l-kurbâ, akrabaya maddi ve manevi destek olmayı anlatır. Yasaklanan üç şeyin ilki fahşâ, yani çirkinliği açık olan hayâsızlıklardır. Münker, aklın ve dinin kötü saydığı her davranıştır. Bağy ise başkalarının hakkına saldırmak, haddi aşmak ve zulmetmektir. Ayetin sonundaki yeızuküm kelimesi, Allah’ın bu hükümleri bir öğüt olarak sunduğunu, kullarının iyiliğini istediğini gösterir.
Okurken Dikkat Edilecekler
Ayet her hafta dinlendiği için alışkanlıkla geçiştirilebilir. Oysa her okunuşunda kişi kendi hayatını bu altı ölçüyle tartmalıdır: Adil miyim, iyilik yapıyor muyum, akrabamı gözetiyor muyum, kötülük ve zulümden uzak mıyım?
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Nahl 16/90
Dua ve Zikir hakkında sık sorulan sorular
80 sorunun tamamı →Bu içerik faydalı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.
Dualarla. (2026, 14 Ekim). Hutbe Sonu Âyeti: İnnallâhe Ye’muru bi’l-Adli ve’l-İhsân. Erişim adresi: https://dualarla.com.tr/dua/cuma-hutbesi-sonu-innallahe-yemuru-bil-adl/ Hutbe Sonu Âyeti: İnnallâhe Ye’muru bi’l-Adli ve’l-İhsân Hakkında Sık Sorulan Sorular
İnnallâhe ye'muru bi'l-adli ayeti hangi surede geçer?
Bu ayet Nahl Sûresi'nin 90. ayetidir. Sûre, Kur'an-ı Kerim'in on altıncı sûresidir. Ayet, adalet, ihsan ve akrabaya yardımı emredip hayâsızlık, kötülük ve zulmü yasakladığı için ahlâkın özeti kabul edilir ve hutbelerde okunur. Bu yüzden müslümanların en çok duyduğu ayetlerden biri olmuştur.
Bu ayet neden cuma hutbesinin sonunda okunur?
Rivayete göre Emevî halifesi Ömer b. Abdülaziz, hutbelerde yer alan uygunsuz sözlerin yerine bu ayetin okunmasını istemiş ve bu uygulama zamanla yaygınlaşmıştır. Ayet ahlâkın temel ilkelerini topladığı için cemaate verilecek en güzel öğüt olarak görülmüştür. Hatip bu ayetle cemaati hem uyarır hem de güzel ahlâka davet eder.
Hutbe sonu ayetinin anlamı nedir?
Ayetin anlamı şöyledir: Şüphesiz Allah adaleti, iyilik yapmayı ve yakınlara yardım etmeyi emreder; hayâsızlığı, kötülüğü ve haddi aşmayı yasaklar. Düşünüp öğüt alasınız diye size öğüt verir. Ayet ahlâkın bütününü kısaca özetler. Her okunuşta kişinin kendini bu ölçülerle tartması tavsiye edilir.
İhsan kelimesi ne anlama gelir?
İhsan, bir işi en güzel şekilde yapmak ve görevin ötesinde iyilik etmek demektir. Hz. Peygamber ihsanı, Allah'a O'nu görüyormuş gibi ibadet etmek olarak tarif etmiştir. Ayette ihsan, adaletin bir adım ötesinde yer alan güzel davranış olarak emredilir. Bu sebeple ihsan, müminin ulaşmak istediği en yüksek derecedir.
Bu ayet abdestsiz okunur mu?
Evet, bu ayet ezberden abdestsiz okunabilir. Abdestsiz kimsenin Mushafa dokunması uygun görülmez, ancak ezberden Kur'an okuyabilir. Özel hâldeki kadınlar ise Hanefî görüşüne göre ayeti tilavet niyetiyle değil, öğüt ve zikir niyetiyle okuyabilir. Ayeti anlamıyla birlikte düşünmek, onu sadece dinlemekten çok daha faydalıdır.
Kaynak: Nahl 16/90