Hayâ Etmiyorsan Dilediğini Yap
Hadisin Arapçası
إِنَّ مِمَّا أَدْرَكَ النَّاسُ مِنْ كَلَامِ النُّبُوَّةِ الْأُولَى: إِذَا لَمْ تَسْتَحِ فَاصْنَعْ مَا شِئْتَ
Türkçe Anlamı
Râvi: Ebû Mes’ûd el-Bedrî (r.a.)
İnsanların önceki peygamberlik sözlerinden eriştiği şeylerden biri de şudur: Hayâ etmiyorsan dilediğini yap.
Kaynak: Buhârî, Enbiyâ; Buhârî, Edeb
Hadisin Açıklaması
Bu hadis, hayâ duygusunun bütün peygamberlerin ortak öğretisi olduğunu bildirir. Hayâ, insanı çirkin davranışlardan alıkoyan, kalpteki bir iç frendir. Peygamber Efendimiz başka bir hadiste hayâyı imanın bir şubesi olarak saymıştır.
Hadisteki “dilediğini yap” ifadesi âlimlerce iki şekilde açıklanmıştır. Birincisi bir tehdittir: Hayâ duygusunu kaybeden kişi her kötülüğü yapabilir; artık onu durduracak bir şey kalmamıştır ve yaptığının karşılığını görecektir. İkincisi bir ölçüdür: Yapacağın iş Allah’tan ve insanlardan utanılacak bir iş değilse, onu gönül rahatlığıyla yapabilirsin.
Hayâ, önce Allah’a karşıdır: O’nun bizi gördüğünü bilerek günahtan utanmak. Sonra insanlara karşıdır: Toplumun değerlerine, büyüklere ve kendimize saygı. Bu hayâ, çekingenlik veya hakkı söylemekten kaçınmak değildir; doğruyu söylemek ve ilim öğrenmek için utanmak yersizdir.
Günlük hayatta bu hadis, giyimimizde, konuşmamızda, ekranda izlediğimiz şeylerde ve yalnızken yaptıklarımızda kalbimizdeki hayâ duygusunu canlı tutmaya davet eder.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Buhârî, Enbiyâ; Buhârî, Edeb
Bu içerik faydalı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.
Dualarla. (2026, 21 Eylül). Hayâ Etmiyorsan Dilediğini Yap. Erişim adresi: https://dualarla.com.tr/hadis/haya-etmiyorsan-diledigini-yap/